72. HOẠT ĐỘNG PHẬT GIÁO CỦA NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ, TỪ SUY TƯ ĐẾN VIỆC TRUYỀN BÁ PHẬT PHÁP

Số kí hiệu Thượng tọa Thích Giác Duyên Giám đốc Trung tâm NCT
Ngày ban hành 20/11/2022
Thể loại VĂN KIỆN ĐẠI HỘI PHẬT GIÁO KHÓA IX
Lĩnh vực THAM LUẬN ĐẠI HỘI PHẬT GIÁO KHÓA IX (2022-2027)
Cơ quan ban hành BAN TỔ CHỨC ĐẠI HỘI KHÓA IX
Người ký BAN NỘI DUNG ĐẠI HỘI PHẬT GIÁO KHÓA IX (2022-2027)

Nội dung

HOẠT ĐỘNG PHẬT GIÁO CỦA NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ, TỪ SUY TƯ ĐẾN VIỆC TRUYỀN BÁ PHẬT PHÁP
 
Thượng tọa Thích Giác Duyên
Giám đốc Trung tâm NCTG thuộc Viện NCPHVN;
Phó trưởng ban BTS GHPGVN tỉnh Gia Lai
 
THAM LUAN 72 copy

Tôn giáo nói chung và Phật giáo nói riêng đều có mục đích đem lại sự hạnh phúc an vui cho mọi người. Trong các tôn giáo, Phật giáo truyền vào Việt Nam sớm nhất (từ hơn 2000 năm), nhưng Phật giáo chủ yếu đến với dân tộc Kinh, còn đạo Tin Lành và Công giáo truyền vào Việt Nam chỉ mấy trăm năm lại đây nhưng truyền đến các dân tộc thiểu số trên đất nước Việt Nam quá mạnh. Tuy thế, khoảng 10 năm lại đây, tại huyện Chư Sê (tỉnh Gia Lai), qua sự hướng dẫn của chúng tôi (Thượng tọa Thích Giác Duyên), s lượng Phật tử người dân tộc Ba Na, JRai đến nay đã được 3845 người. Điều này đã làm cho nhiều người phải suy tư đến việc truyền bá Phật pháp cho người dân tộc thiểu số thế nào cho được hiệu quả, nhằm góp phần cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam phổ biến ánh sáng Phật pháp đến với mọi người.
1. Hoạt động Phật giáo của người dân tộc thiểu số với Thượng tọa Thích Giác Duyên.
Đối với vùng Tây nguyên của Tổ quốc Việt  Nam thân yêu mà nói, số lượng tín đồ theo Phật giáo đại đa số đều người Kinh, còn các dân tộc thiểu số khác theo Phật rất ít. Theo số liệu năm 2008 của Ban Tôn giáo Chính phủ, cộng đồng dân tộc thiểu số Tây nguyên theo đạo Công giáo, đạo Tin lành. Năm 2005, ở khu vực Tây nguyên có gần 300 ngàn người dân tộc thiểu số theo đạo Công giáo và trên dưới 400 ngàn người theo đạo Tin lành (Gia Lai: 70.946 người. Kon Tum  8950 người. Đăk Lăk và Đăk Nông: 130.515 người, Lâm Đồng: 68.500 người).[1]
5 năm sau, theo Thượng tọa Thích Viên Thanh (Phó trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Lâm Đồng), Tây nguyên là vùng đất có từ lâu đời với các dân tộc bản địa, tôn giáo gốc của các đồng bào ở đây là tín ngưỡng Bái vật giáo, Đa thần giáo với các tập tục bản địa tạo nên một sắc thái đặc sắc của vùng này. Từ chính sách Thực dân kết hợp với truyền giáo của người Pháp cách đây gần một thế kỷ, đạo Thiên Chúa đã có ảnh hưởng sâu rộng trong các buôn người dân tộc. Sau đó, sự di dân ồ ạt trong những năm 1954, đạo Thiên Chúa đã có tầm ảnh hưởng sâu rộng thêm. Người Mỹ cũng đưa đạo Tin Lành vào các vùng dân tộc khá mạnh. Thế nhưng, sau những năm 1975, sự phân bổ lại cư trú với phong trào đi kinh tế mới, làm cho tỷ lệ phân bổ giữa các dân tộc, tôn giáo cũng thay đổi nhiều. Tỷ lệ Phật giáo tăng theo số lượng người Kinh đi kinh tế mới cũng gia tăng từ đó. Một số vùng đồng bào dân tộc vẫn chưa có tôn giáo, và các vùng sâu vùng xa. Gần đây, vào thời điểm mới mở cửa, một số tu sĩ Phật giáo đi vào vùng sâu, sinh hoạt, chia sẻ những khó khăn với người dân, nên một số buôn đã đi theo Phật giáo, nhưng vẫn còn ít quá so với đà tăng trưởng của các tôn giáo như Tin Lành, Thiên Chúa. Đến nay, có thể nhận định về tình hình tôn giáo ở Tây Nguyên như sau:
- Dân tộc Kinh, Phật giáo vẫn chiếm đa số hoặc số đông ở vùng sâu chưa có tôn giáo nhưng vẫn nghiêng về Phật giáo.
- Đồng bào dân tộc thiểu số đa số theo Tin Lành hoặc Thiên Chúa và tăng nhanh trong thời điểm hiện nay.
- Có một số vùng trắng về tôn giáo nhưng phần lớn nằm tại vùng sâu, vùng xa[2]
Từ 2 thông tin trên cho thấy, đến khoảng năm 2010 người đồng bào dân tộc thiểu số Tây nguyên theo Phật giáo chưa có bao nhiêu.
Tại tịnh xá Phú Cường (thôn Phú Cường, xã Ia Pal, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai) có Phật tử dân tộc thiểu số Jrai, Ba Na sinh hoạt tu học, bắt đầu cuối năm 2009. Lúc đó, thời tiết bất thường đến với đồng bào Tây nguyên điển hình là cơn bão số 9 đã gây ra lụt lội làm thiệt hại rất lớn cho nhân dân vùng này, nơi bị nặng nhất là xã Ia Broái, huyện Ia Pal, tỉnh Gia Lai. Đồng bào xã này hầu hết là dân tộc thiểu số Jrai. Nhân chuyến đi cứu trợ đến xã này chúng tôi có duyên quen biết với gia đình tên RCom Nah. Qua trao đổi về Phật pháp gia đình anh vốn có túc duyên với Phật giáo nên cho 1 người con tên Kpă Yăo (pháp danh Tâm Pháp) và 1 người cháu tên K’Sor Khư (pháp danh Huệ Hiền) theo chúng tôi xuất gia tu học được hai năm rồi trở về lại nhà.
Ngày 14/03/2011, Tịnh xá Phú Cường (tại thôn Phú Cường, xã Ia Pal, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai) được thành lập. Ngày 15/12/2011, Rmah Blưnh người đồng bào ở  làng Tà Ròn xã Ia Pal xin quy y theo Phật (pháp danh Thiện Đạo). Ngày 15/11/2012 vợ chồng Rơh Lan Hồng (người đồng bào ở  làng Kueng Thoa Ia Pal) xin quy y theo Phật. Tháng 3/2013, khoảng 15 người làng Ia Sor xã H Bông; ngày 26 tháng 8 khoảng 30 người đồng bào ở làng Blo (xã Blang, huyện Chư Sê) xin quy y. Ngày 9/9/2013, 350 người ở 2 làng Hlú và Mung (thuộc xã Ia Blang) xin quy y theo Phật giáo. Ngày 30/10/2014, 50 người làng Koái xin quy y và tháng 1/2015 thêm 15 người ở làng Koái tiếp tục xin quy y. Rồi tiếp tục một số Phật tử các làng: Tor (17/7/2015), Làng O Brưng (xã Ia Ko, 2016), Grang, Á (xã Ia Lốp, 14/01/2017), làng Kueng Thoa, Kueng O, làng Kueng Đơn (xã H Bông, 05/01/2017), Tà Kuk (xã Ia Pal, 01/10/2017) lần lượt về quy y tu học. Tính đến gần cuối năm 2017, khi diễn ra Đại hội Đại biểu Phật giáo tỉnh Gia Lai lần thứ V, đã có khoảng trên 700 Phật tử người dân tộc thiểu số JRai, Ba Na ở 14 làng thuộc 5 xã (Ia Pal, H Bông, Ia Blang, Ia Hlốp và Ia Ko) của huyện Chư Sê đã quy y và sinh hoạt tu học tại Tịnh xá Phú Cường.
Ngày 01/11/2017, một số người làng Nhá , làng Kueng O,  Chư Ruồi (xã Kông HTok); ngày 12/12/2017, làng Teng Nong; ngày 30/4/2018, 3 người làng Sơr (xã Ia H lốp) quy y Tam bảo.
Ngày 16/5/2018, Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai và Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Gia Lai cho thành lập Tịnh xá Ngọc Đồng (tại xã Ia Blang, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai) dành cho khoảng 750 Phật tử dân tộc thiểu số JRai và Ba Na sinh hoạt. Người đồng bào thiểu số tiếp tục về tịnh xá Phú Cường quy y tu học: KJai (29/7/2018), Ia Sâm (20/11/2018), DLâm (1/1/2019), Tào Kó (05/01/2019), Dơ nông (5/1/ 2019), Tung Ke (05/01/2019), Diếp (29/01/2019), Ring Răng (7/7/2019), Grang (21/7/2019), Rung Rang (21/7/2019), Kueng Mép (23/6/2019), HVăt (28/9/2019). Tính đến ngày 31/11/2019, đã có 2260 người đồng bào 2 dân tộc JRai và Ba Na là Phật tử theo Thượng tọa Thích Giác Duyên. Sau đó tiếp tục một số Phật tử các làng: Ia Doa (19/1/2020), Peng Roh (10/5/2020), Trưng (23/6/2020), Keo (12/7/2020), Ó (1/9/2020), Kpaih (11/9/2020), U (26/9/2020), Roh Lớn (26/9/2020), Tăng (15/01/2021), Dun Bêu (19/5/2021), Dơ Mó (15/8/2021), Greo Séc (18/8/2021), Kênh Siêu (27/7/2022), Vương (10/8/2022), A Chông (15/8/2022), Roh (22/8/2022), Phăm Kleo (24/8/2022), 43 hộ làng Toa (xã Ayun 02/9/2022), làng Greo Pết  (02/9/2022), làng ser (05/9/2022)
Ngày 01/11/2020 Tịnh xá Ngọc Chư (ngay trong làng Chư Ruồi - Sul, xã Kông HTok, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai) được thành lập, cho hơn 500 Phật tử đồng bào dân tộc JRai và Ba Na của 2 xã Kông HTok, Ayun sinh hoạt. Tính đến ngày 15 tháng 11 năm 2020 số lượng đồng bào dân tộc thiểu số  JRai và Ba Na đã quy y Phật  2946 người (bao gồm 39 làng) thuộc 2 huyện Chư Sê và Chư Pưh trở thành Phật tử. Tính đến ngày 01 tháng 10 năm 2022, số lượng đồng bào dân tộc thiểu số  JRai và Ba Na đã quy y Phật 3845 người (bao gồm 49 làng) thuộc 2 huyện Chư Sê và Chư Pưh. Có những làng họ đi theo Phật giáo gần hết, như Hlú, Koái, Teng Nong, Kueng Đơn.
Hiện nay có 3845 đồng bào Phật tử  các dân tộc Jrai và Ba Na đang sinh hoạt tu học theo Thượng tọa Thích Giác Duyên. Trong đó, tại Tịnh xá Phú Cường có  933 Phật tử là đồng bào dân tộc JRai và Ba Na của 4Ia Pal, Dun, H Bông và Ia Ròng (huyện Chư Pưh); tại Tịnh xá Ngọc Đồng  có  874 Phật tử là người đồng bào dân tộc JRai và Ba Na của 3 xã Ia Blang, Ia HLốp, Ia Ko; tại Tịnh xá Ngọc Chư 2038 Phật tử đồng bào dân tộc JRai và Ba Na của 4 xã Kông HTok, AlBa, Bar Maih và Ayun sinh hoạt. Mỗi khóa Tu Mùa Hè tổ chức 5 ngày đêm tại Tịnh xá Phú Cường, có từ 120 đến 150 em thanh thiếu niên Phật tử dân tộc cùng tham gia với các bạn người Kinh.
Qua 10 năm  sinh hoạt hướng dẫn Phật pháp đến người đân tộc thiểu số, chúng tôi càng hiểu về họ, lo cho họ, để họ có được cuộc sống an vui và hướng thiện.
2. Những suy tư đến việc truyền bá Phật pháp với người dân tộc thiểu số.
Trải qua thời gian hướng dẫn trực tiếp tu học trực tiếp, chúng tôi nhận thấy những thuận lợi:
1. Đa số những tín đồ Phật tử  người dân tộc được chúng tôi trực tiếp hướng dẫn hiện nay đều biết tiếng Kinh nên, những vị tu hành chưa biết tiếng dân tộc vẫn có thể tiếp xúc, trao đổi, hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số tu học với ngôn ngữ tiếng Kinh.
2.  Kinh điển đã được dịch nghĩa sang tiếng Việt nên dễ đọc tụng, dễ hiểu nghĩa hơn. Điều đó giúp họ dễ tiếp thu Phật pháp.
3. Những người theo đạo Phật, giảm trộm cắp, giảm uống rượu, chăm lo làm ăn, học hành, tác phong đạo đức tốt v.v...
7

 File đính kèm

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây