6 GÓC NHÌN VỀ CÁC PHẨM CHẤT LÃNH ĐẠO CHÁNH NIỆM VÀ TINH THẦN PHẬT GIÁO VÌ  HÒA BÌNH VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Thứ năm - 09/05/2019 02:22
ĐĐ. Venerable Devinda
77
 



 
GÓC NHÌN VỀ CÁC PHM CHT LÃNH ĐO CNH NIM VÀ TINH THẦN PHT GIÁO VÌ  HÒA BÌNH VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

ĐĐ. Venerable Devinda (*)








TÓM TT

Thế giới ngày nay đang cn một slãnh đo tốt và có chánh nim có thể qun lý hòa bình và sphát trin bn vng tn cu. Hòa bình phụ thuộc rt nhiu vào knăng qun lý cm xúc và tư duy chánh nim của các nhà lãnh đo.

Hu hết các thit hi gây ra cho thế giới một phần là do thiếu s qun lý cm xúc đúng đn và thiếu cnh nim của các nhà nh đo. Nếu một nhà nh đo khéo léo kim soát cơn giận và suy nghĩ của mình, anh y / cô y có thbiến nó tnh tình yêu và ng trc n.

Nhà lãnh đo skhông gây hi cho thế giới hoc nhân loi. Khi nói ti vic gây hi hoc to hòa bình, các lãnh đo có khnăng cao n nhiu so vi nhng người đi theo. Do đó, các nhà lãnh đo nên có chánh nim và khéo léo trong vic đưa ra quyết định, đkhông gây ra bt ktn hi nào cho đồng loi bao gm tt ccác sinh vt sng.

Góc nhìn Pht giáo về qun lý cm xúc là điu cn thiết trong các cuộc khng hoảng thế giới hin đi. Bài viết này sẽ tho lun v các khái nim lãnh đo chánh nim của Pht giáo được rút ra từ các


*.  Lecturer, Shan State Buddhist University,  Taunggyi, Shan State, Myanmar.  Người dịch: Trường  Quang
 



giáo lý của Đức Pht, đc bit là từ câu chuyn vgha, xut hin trong chú giải của kinh Pháp Cú và từ kinh Kūadanta của hệ thống kinh đin Dīghanikāya.



Tkhóa: Chánh niệm, từ bi, slãnh đạo, hòa bình, sphát triển hi.

GIỚI THIỆU


Các nhà lãnh đo đóng một vai trò quan trng trong mọi công ty, tổ chức, học vin, quốc gia, tôn giáo và cng đồng. Tnh công hay tht bi, sphát trin hay sụp đổ của các tổ chức này chỉ ph thuộc vào phm cht của các nhà lãnh đo. Tương tự như vy, chiến tranh và hòa bình, quyết định có tính phá hoại và xây dựng chyếu được thực hin bởi các nhà lãnh đo.

Do đó, để mang lại hòa bình và phát trin bn vng trong thời đại tn cu hin đi, slãnh đo chánh nim là một phm cht rt cn thiết. Các nhà lãnh đo chánh nim là nhng người chu đáo, khoan dung, có trách nhim và có tính xây dựng. Trong Pht giáo, chúng ta có thể thy nhiu ví dụ về lời khuyên từ các nhà lãnh đo gii và cách lãnh đo tt, bao gồm cả lãnh đo chánh nim.

Phm cht lãnh đo chánh nim được tìm thy trong Pht giáo có thể được áp dụng trong nhiu lĩnh vực của xã hội đương đại bao gồm phát trin bn vng vmt tinh thn, xã hội, chính trvà kinh tế. Tuy nhiên, Đức Pht nhn mnh slãnh đo góp phn phát trin tâm linh.

Trong bài viết này, tác gistp trung vào cht lượng lãnh đo chánh nim đươc nhc đến trong câu chuyn của Māgha (Dhp. A) và kinh Kuṭadanta (DN.5) có liên quan đến các vn đề tn cu hin nay. Đầu tiên, tác gisgiới thiu các khái nim Pht giáo v phm cht lãnh đo chánh nim và tinh thn. Kế đến là phm cht lãnh đo được klại trong câu chuyn của Māgha. Thba là phm cht lãnh đo rút ra từ kinh Kūṭadanta. Và thứ tư là phm cht lãnh đo và trách nhim xã hội. Cuối cùng là kết lun.

KHÁI NIM VỀ LÃNH ĐO NÓI CHUNG VÀ LÃNH ĐO CHÁNH NIM

 



Đã có nhiu lý thuyết lãnh đo được phát trin theo thời gian. Trước khi trình bày slãnh đo chánh nim trong Pht giáo, trước tiên tôi muốn tho lun về một số loại lãnh đo được trình bày bởi các học giphương Tây.

Weber đã viết vba loại quyn lực lãnh đo như quyn lực truyn thống, quyn lực pháp lý và quyn lực lôi cuốn trong bài tiu lun của ông “Ba loại quy tc hợp pháp” (Weber, 1958). Quyn lực truyn thống là khnăng và quyn cai trị được truyn xuống thông qua kế tha, và quyn lực pháp lý được thực hin bởi một nim tin chính thức vào nội dung của lut (pháp lý) hoc các quy lut tự nhiên (tính hợp lý).

Quyn lực lôi cuốn được tìm thy ở một nhà lãnh đo có s mnh và tm nhìn có thể truyn cm hng cho người khác. Khái nim này được dựa trên nhng đc tính phi thường được tìm thy trong một cá nhân. Weber thy một nhà lãnh đo lôi cuốn là người đứng đu một phong trào xã hội mới và một người thm nhun sức mnh thn thánh hoc siêu nhiên, như một nhà tiên tri tôn giáo (Williams, 2003).

Karrah phân loại slãnh đo chánh nim thành hai loi, một loại dựa trên thực hành chánh nim thông qua thin định và loại khác dựa trên một quá trình chánh nim kng thông qua thin định. Karrah định nghĩa rằng thực hành thông qua thin định có nguồn gốc từ truyn thống chánh nim của Pht giáo.

Một quá trình kng thông qua thin định được rút ra từ một cách tiếp cn thực nghim, chú ý đến chánh nim (Karrah, 2015, trang 17).

Thực hành lãnh đo thông qua thin định giúp cho nhng người khác trở nên chánh nim, và lãnh đo kng thông qua thin định thúc đy chánh nim xuyên suốt tổ chức (trang 30). Hơn na, bằng cách xem xét các khái nim khác nhau vphm cht lãnh đo từ tài liu chuyên môn, Karrah đã tóm tt khái nim này thành s lãnh đo chuyn hóa, slãnh đo như công bộc, và lãnh đo xác thực trong khuôn khổ lãnh đo chánh nim, (Karrah, 2015, trang 25). Ba khái nim này, theo Karrah, được đt nn tảng trong các trạng thái nhn thức, dn thân, kết nối và hin thực hóa.
 



Slãnh đo chuyn hóa tương tự như kiu lãnh đo chánh nim mà thu hút nhng người đi theo, và tp trung đến nhu cu và động cơ của nhng người đi theo, và cgắng giúp họ phát huy đy đủ nht tim năng của mình. (Northouse, 2013, trang 185).

Trong vai trò lãnh đo như công bộc, người lãnh đo cũng giúp nhng người đi theo nhn ra tim năng của họ và đt được sự hin thực hóa bản thân lớn hơn, và điu này bt nguồn sâu sc từ sự nhn thức và sự quan tâm đến lợi ích của người khác. (Karrah, 2015, trang 28).

Lãnh đo xác thực nói đến một nhà lãnh đo với mong muốn thực slà phục vụ nhân sinh và xây dựng mối quan hệ tin cy (George, 2003). Lãnh đo xác thực một ln nữa có thể được xem xét từ ba phương din chính: Nội lực, tương tác, và phát trin. Phương din nội lực nói đến sự tự nhn biết bản than, sự tự làm chbản thân, và nhn thúc cá nhân của lãnh đo (Northouse, 2013, p. 254). Phương din tương tác nói đến quá trình tương hỗ tp thể giữa người lãnh đo và các cng sự. Và phương din phát trin đề cp đến nhng điu có thể được nuôi dưỡng và phát trin qua các thời kỳ hơn là các đc đim chu. (tr. 254).

LÃNH ĐO CHÁNH NIM VÀ TÂM LINH TRONG PHT GIÁO


Một nhà lãnh đo tốt theo đo Pht được dựa trên các đức tính đo đức, sự tử tế, đáng tin cy, sự chc chn, sự quyết đn và s thông minh. Và slãnh đo chánh nim trong Pht giáo có nghĩa là lưu tâm đến hành vi, lời nói, ý nghĩ, hành động và môi trường.

Theo giáo lý của Pht, lời nói và hành động của một người bt nguồn từ tư duy của người đó. Tâm chính là tin thân của mọi thứ, và thông qua tâm, thin và ác được thực hin, và kết quả theo sau. Đức Pht dy trong kinh Pháp Cú như sau.
Ý dn đu các pp, Ý m chủ, ý to; Nếu với ý ô nhim,
Nói lên hay hành động, Khổ não bước theo sau,
 



Như xe, chân vt kéo. (Dhp. 1).

Giải thích: Tt cả nhng gì chúng ta trải nghim bt đu bằng tư duy. Lời nói và hành động của chúng ta xut phát từ tư duy. Nếu chúng ta nói hoc hành động với nhng tư duy xu xa, thì kết quả chc chn slà nhng tình huống và kinh nghim khó chịu. Bởi vì chúng ta luôn có nhng tư duy xu, kết quả xu sẽ luôn đi theo ta ở đến bt cứ nơi nào chúng ta ti. Điu này rt giống với nh xe của một chiếc xe bị kéo theo du chân của một con bò, được nối với thân xe. Bánh xe cùng với tải trng của xe đy tiếp tục đi theo hướng kéo của con bò. Con vt bị ràng buộc với chiếc xe này và kng thể rời khỏi nó.
Ý dn đu các pp, Ý m chủ, ý to;  Nếu với ý thanh tịnh,
Nói lên hay hành động, An lc bước theo sau,
Như bóng, kng rời hình.(Dhp.2).1

Giải thích: Tt cả nhng gì chúng ta trải nghim bt đu bằng tư duy. Nếu tư duy của chúng ta tt, thì lời nói và hành động stốt theo. Và kết quả của tư duy tt, lời nói tt, và hành động tốt slà hnh phúc. Hnh phúc này skng bao giờ rời khỏi chúng ta nếu ta có tư duy tốt. Hnh phúc sẽ luôn theo sát ta như bóng kng bao giờ rời khỏi hình.

Vì thế, kinh Pháp Cú hướng dn chúng ta rằng slãnh đo chánh nim phải được dựa trên sphát trin tâm. Khi tâm ta được tu tp tt, nó sẽ đưa đến lời nói và hành động tốt. Kết quả của vic này ng stốt. Còn khi tâm ta hư hỏng, nó sdn đến lời nói xu xa và hành động xu xa. Và kết quả cũng skinh khng.

Slãnh đo chánh nim phải được phát trin bởi sự tu tp (thin), được gọi chuyên môn là chánh nim và dựa trên thin chánh nim. Bằng vic thực tp thin chánh nim, người lãnh đo slàm chủ tư duy, lời nói và hành động của mình. Người lãnh đo như vy smang lợi ích đến cho bản thân, cho người khác, cho môi

1..    https://www.buddhanet.net/e-learning/buddhism/dp01.htm
 



trường xung quanh, cho cng đồng, cho tổ chức, cho quốc gia của h, và cho cả thế giới nhiu hơn vic gây hi.

Chúng ta có thể áp dụng Bát Chánh Đạo mà Đức Pht giảng dy như là nhng phm cht lãnh đo chánh nim. Người lãnh đo phải có tm nhìn chân chính, tư duy chân chính, lời nói chân chính, hành động chân chính, kế sinh nhai chân chính, nỗ lực chân chính, chánh nim và chánh định.

Đây là nhng phm cht mà một nhà lãnh đo tinh thn nên s hữu để có thể dn dt tín đồ đi theo một con đường chân chính. Nói tóm tt, Bát Chánh Đạo có thể được tóm lược thành ba phn, Giới (Sila), Định (Samadhi), và Tuệ (Panna).

Một nhà lãnh đo có chánh nim nên có sự tự chvà duy trì các tiêu chun đo đức để giành được sự tin tưởng và tin cy của các cng sự. Một nhà lãnh đo có chánh nim cũng phải có một sự bình tĩnh khi xử lý các vn đề hoc khi gp kkhăn. Tâm trí tp trung scó thể nhìn thy vn đề và nguyên nhân của vn đề một cách rõ ràng và scó thể đưa ra quyết định đúng đn.

Và, ttulà một phm cht rt cn thiết mà các nhà lãnh đo chánh nim nên shu. Ttukhông phi là kiến thc. Ttulà kh năng thâm nhp và xem điu gì đúng và sai, điu gì scó lợi n và điu gì slà quyết định đúng đn. Đó là khnăng hiu stht và xử tình huống một cách công bằng. Kiến thc chlà học tp, ghi nhvà có thêm thông tin hoc skin. Nói tóm li, ba phm cht này - Giới, Định, và Tu, nên đi ng nhau đto ra một kết qutt n.

CÂU CHUYỆN VỀ MĀGHA VÀ PHM CHT LÃNH ĐO


Trong câu chuyn Māgha, chàng trai trMāgha dn đu một nhóm 33 người làm vic cho sphát trin cng đồng ở làng Macala. Trưởng làng trở nên nghi ngvề các hot động của họ và lo scông vic của họ shủy hoại nhân phm của ông ta.

Ông ta báo cáo với nhà vua, cáo buộc họ tổ chức các hot động phi pháp. Nhà vua, kng cn thn điu tra ván đã ra lnh bt giữ nhóm này và phán quyết họ hình pht tử hình bằng cách ra lnh cho một con voi gim lên h. Tuy nhiên, do tư duy chánh nim và k năng qun lý cm xúc của nhà lãnh đo Māgha, tt cả nhng người đi theo đu lắng nghe anh mà kng có bt kphn ứng nào.
 



Anh cgắng trấn tĩnh con voi và thuyết phục nhà vua rằng họ vô ti. Anh yêu cu nhng người bạn của mình đừng nổi gin với trưởng làng, nhà vua và con voi. Thay vào đó, anh yêu cu họ nuôi dưỡng lòng yêu thương đối với nhng người này. Và ngc nhiên thay, con voi kng dám đến gn h, và điu này được báo cáo đến tai nhà vua.

Ln thhai, nhà vua ra lnh trói nhóm người này bằng vải và thvoi ra dm lên h. Một ln na, con voi kng đến gn họ và thm chí chy khỏi h. Svic này lại được báo cáo lại cho Nhà vua và nhà vua, khi đó đã trở nên trầm ngâm và để tâm, nhn ra rằng nhng người này có thể vô tội và yêu cu các bộ trưởng của mình đưa họ đến tòa án của mình và điu tra cn thn ván.

Sau khi xem xét kỹ lưỡng, nhà vua biết rằng cáo buộc về các hành vi của họ là sai. Vì vy, Nhà vua ra lnh thả họ và đồng thời ra lnh bt giữ trưởng làng, sau đó ông y cũng bị cách chc.

Nhà vua, sau đó, phong cho Māgha trthành trưởng làng vi đc quyn phn thưởng đc bit bao gm thuế cho tám ngôi làng, tám con voi, tám ngôi nhà, tám người phc vnam và n. Māgha và ba mươi hai người đồng sđược hưởng đc quyn, phc vđt nước và thc hin nhiu hot động phúc lợi xã hi n cho đến cui đời.

Sau khi họ qua đời, họ đu được tái sinh vcõi trời thba mươi ba, được đt tên theo 33 người công nhân kia, còn Māgha trở thành Đế Thích, vua của các chư Thiên.

Theo chú giải của kinh Pháp Cú, Đức Pht đã nêu lên by phm cht mà Māgha shữu khiến ông trở thành một nhà lãnh đo giỏi, cả trong đời sng con người và khi là Vua của các vị thn. By điu sau chính là nhng phm cht tâm linh đó:
Luôn hiếu dưỡng mẹ cha Luôn kính trng người lớn tuổi
Kng nói lời khiếm nhã, nguyn ra, vu khống,
Kng tham lam, và luôn rng lượng chia sshu vi tâm ci m. Luôn nói lời chân tht,
Kng bao giờ giận dữ,
 



Dứt bỏ sân hn, nếu sân hn nổi lên xin mau buông b

Māgha là một chàng trai trvà có một trái tim nhân hu. Anh kng bao giờ lợi dụng người khác. Anh kng phải là một người tự cho mình là trung tâm, mà luôn hướng về mọi người và luôn nghĩ cho người khác.

Anh có một cái nhìn hướng vxã hội. Ở trong một đám đông, anh ưu tiên cho nhng người khác. Nhng phm cht như vy tr thành đc đim và tính cách của anh y. Anh y luôn chăm sóc cha mẹ cn thn, và điu này thể hin một tm gương tốt về trách nhim xã hội và tôn trng người lớn tuổi, một skhiêm tốn và vắng mt s kiêu ngo.

Người lãnh đo kng nên phí thời gian đi vu khống người khác. Nếu có nghi ngvbt cứ điu gì, nhà lãnh đo scó một cuộc gp cá nhân và nói chuyn với người đó để làm rõ vn đ. Người lãnh đo kng nên keo kit và có tính đố kỵ; trái li, anh ta nên hào png chia svới người khác nhng gì anh ta có, bao gồm vic cởi mở và đưa ra lời khuyên cn thiết cho người khác.

Người lãnh đo phải luôn trung thực và kng lừa dối nhng người đi theo hoc cng sự. Mục đích và mục tiêu của một dự án phải có sự minh bch. Nói dối sdn đến smt lòng tin và nghi ngờ. Người lãnh đo cũng phải khoan dung và kiên nhn mà kng tra tức gin. Người lãnh đo nên có phm cht tự chủ. Nếu trong trường hợp sự tức gin xut hin, một nhà lãnh đo phải bình tĩnh lại và tìm cách giải quyết vn đề bằng bin pháp hòa bình.

Nhờ tm lòng nhân hu và phm cht lãnh đo tt, Magha đã thuyết phục được 32 người cng sự hợp tác với anh một cách trung thành. Ban đu, anh một mình làm công vic sửa chữa đường sá, xây cu, đào giếng, làm nơi trú n và cung cp nước uống cho khách du lịch. Sau đó, như nhng người có đu óc ngưỡng mộ anh và tham gia cùng anh. Vì vy, họ được biết đến như một nhóm gồm ba mươi ba nhà ho tâm.

Do đó, các thế hệ trẻ nên nuôi dưỡng tinh thn này của Māgha để trở thành nhng nhà lãnh đo có đu óc, người có thể phục v thế giới và nhân loi. Nói về thành tựu của Māgha khi trở thành vua của các vị tri, Đức Pht đã nêu lên nhng câu sau đây:
 



Ðế Thích kng png dt, Ðt ngôi vị Thiên chủ.
Kng png dt, được khen;
Png dt, thường bị trách(Dhp. 30)2.

Mt khác, người trưởng làng buộc tội họ tổ chức các hot động bt hợp pháp xut phát từ sự ghen tị của bản thân là một ví dụ về một nhà lãnh đo thiếu suy nghĩ. Vphía nhà vua người đã ra lnh xử tử 33 chàng trai này là một ví dụ của sbt cn trong lãnh đo. Đây là nhng bài học chúng ta có thể học được từ câu chuyn này.
KINH KUTADANTA VÀ PHẨM CHT LÃNH ĐO

Trong kinh Kūadanta, Đức Pht kể câu chuyn kiếp trước của Ngài cho Bà la môn Kūadanta, người muốn thực hin một nghi thức hiến tế có lợi. Bà la môn Kūṭadanta nghe tin Đức Pht đến làng Khānumata của mình. Đã nghe vsự nổi tiếng của Đức Pht trong một thời gian dài, ông muốn gp Ngài để nhn được lời khuyên v cách thực hin một nghi thức hiến tế một cách hiu quả để mang lại lợi ích lớn hơn.

Sau đó, Đức Pht krằng khi ngài còn là Vua Mahāvijita và muốn thực hin một nghi thức hiến tế lớn. Vì vy, nhà vua đã triu tp c vn của mình, Purohita để đưa ra một số lời khuyên về cách thực hin một nghi thức hiến tế để có nhiu lợi ích hơn.

Trong cuộc tho lun, cvn của Nhà vua cho rằng đây chưa phải là lúc để thực hin một nghi thức hiến tế to lớn vì đt nước vn còn hỗn lon, thiếu hòa bình và kng ổn định vkinh tế. Bà la môn Purohita sau đó khuyên nhà vua ưu tiên hàng đu để khôi phục hòa bình và trt tự bằng cách qun lý nn kinh tế nhà nước đúng cách.

Ông yêu cu nhà vua góp vốn cho các thương nhân tham gia buôn n, cung cp các loại ht giống khác nhau cho nông dân và tăng lương cho công chức chính phủ. Nhà vua làm theo lời khuyên của Purohita và hn kế hoch hiến tế của mình. Vài năm sau, ông
  1. Appamādena māghava, devānaṃ setthatam gato; appamadaṃ pasamsanti,pamādo garahito sadā.
 



nhìn thy thành quả của vic qun trnày, đt nước hòa bình, mọi người tham gia vào công vic của chính họ và tn hưởng lợi nhun của h. Kng ai quan tâm đến cuộc nổi dy. Thuế của đt nước sau đó đã tăng lên. Kho báu của nhà vua trở nên đy đủ.

Sau đó, Nhà vua triu tp cvn của mình, Bà la môn Purohita, một ln na, để tho lun vvn đề thực hin một nghi thức hiến tế to lớn. Purohita nói rằng, “Đây là thời đim tốt để tổ chức một nghi thức hiến tế to lớn. Nhưng để làm cho nó có lợi hơn, sự hiến tế nên được thực hin một cách đơn gin. Nó kng nên dính líu đến cưỡng bức lao động, sát hại mạng sng và phá hủy đt đai hoc tài sn. Ông khuyên nhà vua tnh cuộc sng xa hoa.

Ông khuyên nhà vua chỉ tiến hành tế lễ bằng cách dâng mt ong, bơ, du và trái cây cho các vị thn, và thực hin một lễ hiến tế cung cp thực phm min phí cho nhng người thuộc các giai cp khác nhau. Nghe tin vua có ý định thực hin tế l, các bộ trưởng, quan chức cp dưới, sĩ quan, thương nhân đã đến tỏ lòng tôn kính với nhà vua và dâng nhiu kho báu cho ông.

Bởi vì kho báu của nhà vua đã đy, ông yêu cu nhng người có thin chí này ly lại nhng món quà của họ để sử dụng cho cá nhân. Tuy nhiên, kng ai ly lại nhng món quà mà họ đã dự định cho Nhà vua. Vì vy họ đã thiết lp các quy hàng ở các cng thành và phân phát thức ăn và các mt hàng khác min phí cho người nghèo và người đi đường, như một phn của sự tham gia vào sự hiến tế của nhà vua cũng như bày tỏ lòng biết ơn đối với ông. Nhà vua rt hnh phúc, và mọi người đu vui mng.

Đây là cách một nhà lãnh đo gii nên làm theo giáo lý của Đức Pht. Kinh Kūṭadanta cho chúng ta rt nhiu bài học v khnăng lãnh đo tốt. Người lãnh đo nên chu đáo, tôn trng người lớn tuổi và lắng nghe nhng lời khuyên tốt. Người lãnh đo cũng nên lưu tâm, tnh làm hại chúng sinh và cưỡng bức lao động. Nn kinh tế của đt nước nên được qun lý hợp lý với chi tiêu khôn ngoan. Câu chuyn cũng dy cách duy trì hòa bình và trt tự và thực hành bo tồn sinh thái. Một nhà lãnh đo chánh nim mang lại hòa bình và phát trin bn vng hơn. Khái nim của Đức Pht vslãnh đo tốt được dựa trên các giá trị tinh thn và đo đức.
Nhà lãnh đo được coi là cha mẹ của tn thể dân tộc, một người
 



chịu trách nhim cho cuộc sng và phúc lợi của tt cả các thành viên trong đt nước. Nhà lãnh đo nên xem xét các kế hoch cho lợi ích lâu dài và hòa bình và phát trin bn vng. Nhà lãnh đo kng nên chỉ đưa ra mnh lnh như nhà độc tài.

Một nhà lãnh đo nên lắng nghe nhng phn hồi mang tính xây dựng và thực hin theo đó. Lãnh đo chánh nim cũng là khnăng nhn thức được tình hình hin ti, hiu thu vn đề và khám phá ra giải pháp cho vn đề đó.

Quốc vương Mahāvijita nhn thức rõ về tình hình của đt nước mình và ông có thể đưa ra quyết định đúng đn liu đó có phải lúc thích hợp để thực hin một nghi thức hiến tế to lớn như vy hay kng. Nếu kng để tâm đến nhng gì đang din ra trong nước, một nhà lãnh đo skng thể đưa ra quyết định đúng đn. Điu này một phn là do cvn có trí tu, Purohita. Lãnh đo chánh nim tốt là skết hợp của trí tuệ và lòng trc n. Nếu kng có lòng trc n, một nhà lãnh đo gii skng nghe lời khuyên của các c vn. Thay vào đó anh ta hoc cô ta sẽ thực thi mong muốn cá nhân, và họ có sức mnh để làm điu đó. Cả Nhà vua và cvn đu có phm cht từ bi, suy nghĩ cho người dân đt nước cũng như cho chúng sinh.

Một bài học khác có thể được rút ra từ bài kinh này là nhn thức vskết nối ln nhau. Một trong nhng giáo lý cốt lõi của Pht giáo là mọi thứ đu phụ thuộc ln nhau, kng có gì tồn tại như một thể độc lp. Vì vy, Nhà vua và cvn của ông đã nhn thức rõ rằng sự thịnh vượng của các quốc gia và sxa xỉ của họ phụ thuộc vào sự thịnh vượng của người dân trong nước. Hơn na, họ cũng nhn thức được tác động sinh thái vì họ đã tnh phá rng và vic sát hại sinh mạng để thực hin nghi thức hiến tế. Đây là nhng phm cht lãnh đo chánh nim có thể học được từ kinh Kūṭadanta.


 

PHM CHT LÃNH ĐO CHÁNH NIM VÀ TRÁCH NHIM XÃ HỘI


Trong Pht giáo, quan đim xã hội và suy nghĩ để gim bớt đau khổ cho chúng sinh bt đu với chính Đức Pht ngay từ khi Ngài phát nguyn Bồ tát. Nếu Ngài chỉ nghĩ cho bản thân mình, thì Ngài
 



đã đt được quả vị A la hán trong kiếp sng đó và kng còn tái sinh na. Tuy nhiên, vì lòng từ bi với thế giới, B-tát Sumedha, đã trở thành vPht tương lai để giải thoát trời và người khỏi đau khổ có thể ( Ja. A 2-95).
Ngài tuyên bố 3 sứ mnh:
Nếu ta biết được chân lý, ta shướng dn mi người vchân lý đó. Nếu ta được giải thoát, ta sgiúp mọi người giải thoát.
Nếu ta vượt qua bin khổ sinh tử, ta sgiúp mọi người vượt qua bin khổ sinh tử theo ta vy.
Và Đức Pht cũng có ba mục tiêu như sau:
Tinh tn kng ngng để đt được quả vChánh Đẳng Giác. Nỗ lực vì lợi ích của mọi chúng sinh và chng tc.
Nỗ lực vì lợi ích của thế giời loài người và tri.

Sau khi đt được sgiác ngvà giáo hóa được 60 đệ tử, Ngài đã thành lp một cng đồng Tăng thân (Vin.I.20). Trong kan cư kiết hđu tiên, Ngài đã giáo hóa 60 đệ tử trở thành A la hán. Vào cuối kan cư kiết h, Ngài đã giao trách nhim truyn bá chánh pháp cho 60 đệ tử:

Này các Tkheo, hãy du nh, vì hạnh phúc cho số đông, vì an lc cho số đông, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lc cho chư Thiên và loài Người. Hai người kng nên đi cùng một hướng. y truyn bá cn lý hoàn ho ở đon đu, ở đon giữa và ở đon cuối.

Đây là nhng ví dụ vphm cht lãnh đo chánh nim tốt được Đức Pht trinh bày, và nhân loại làm theo để to được lợi ích cng đồng cho tn thế giới. Pht giáo luôn được định hướng hướng v xã hội vì Đức Pht luôn dy mọi người hành động vì phúc lợi của người khác. Tuy nhiên, để hiu quả hơn, Đức Pht luôn khuyến khích bản thân hãy tu tp trước tiên bằng cách đi theo con đường chánh nim. Do đó, câu chuyn vMaghā với tư cách là một thành viên hot động vì xã hội nhc nhở chúng ta phải tử tế, hào png, có tự chủ, có trách nhim và có lòng biết ơn. Nhng đim trong cả câu chuyn về cuộc đời của Đức Pht và Māgha là nhng ví dụ hay và là động lực tốt để các Pht tử hành động vì phúc lợi của thế giới
 



bằng chánh nim.
Về điu này, trong kinh Pháp Cú, Đức Pht cũng dy rằng: Như ong đến với hoa thường,
Kng hề hại sc phai hương chút nào, Giữ hoa ly mt ksao,
Như là bc thánh đi vào làng xa(Dhp. 49)3.

Gii thích: Con ong chiết xut mt từ hoa mà kng làm hỏng màu sc hoc mùi thơm của hoa, và làm như vy giúp cây cho nhiu trái. Tương tự như vy, bc thánh trầm tĩnh đi vngôi làng kht thực mà kng làm hại ai dù chỉ một phút, và như vy có thể giúp mọi người có được nhiu phước đức và hnh phúc.

Mặc dù câu này được Đức Pht dy cho một nhà sư, nhưng nó có thể áp dụng cho mọi nhà lãnh đo có nguyn vng phục vụ nhân loi, tnh gây hi, tàn phá hoc hủy dit. Một nhà lãnh đo gii nên cân nhc vsan tn và an ninh cho tt cả nhng người liên quan, công dân hoc đồng sự trước khi đưa ra quyết định. Một nhà lãnh đo có đu óc phải xem xét kng chỉ đối với con người, mà còn vtác động sinh thái hoc môi trường tự nhiên có thể gây nguy him cho các thế hệ sau như thm ha và sự nóng lên tn cu.
Ngoài ra, Đức Pht còn dy rằng:
Người nào bo vbản thân thì hãy bo vngười khác,

Vì thế, bc trí luôn dy hãy bo vbản thân tht tt. (AN. II. 374)4.

Do đó, thông qua vic bo vngười khác, chúng ta đang bo v chính mình; và thông qua vic bo vệ chính mình, chúng ta đang bo vngười khác. Bảo vệ chính mình ở đây có nghĩa là có chánh nim đến chính mình và bằng cách bo vngười khác có nghĩa là chánh nim và kng làm tổn thương hoc gây hại người khác. Con người được kết nối với nhau giống như thế giới tự nhiên. Đây là nhng tư duy vphm cht lãnh đo do Đức Pht đưa ra. Nếu được
  1. Yathāpi bhamaro pupphaṃ, vaṇṇagandhaṃahethayam;  pāleti rasamadaya, evaṃ gāme muni care.
4.“Yoca rakkhatiattānaṃ, rakkhitotassabāhiro; Tasmārakkheyyaattānaṃ, akkhatopaṇḍitosadāti
 



áp dụng đúng cách, mỗi người đu có thể đóng góp cho hòa bình và phát trin bn vng của thế giới.

Một nhà sư cũng là một học giShan đến từ Myanmar, Hòa thượng Giáo sư Tiến sĩ Khammai Dhammasāmi, trong cuộc nói chuyn với các sinh viên của mình trong buổi lễ trao học bổng tại khách sn SD Avenue ở Bangkok vào ngày 15 tháng 1 năm 2019, nói rằng “Để trở thành một nhà lãnh đo giỏi, bạn phải nghĩ cho người khác. Nếu một người chỉ nghĩ cho chính mình, người đó s mt tự tin. Nếu một người biết nghĩ cho người khác, và học cách phục vngười khác, người đó sẽ tự tin hơn, và người đó cũng phải có suy nghĩ tích cực.

Ông nói thêm, “Nhng người biết nghĩ cho người khác, kng bao giờ cm thy rụt rè, và nhng người chỉ nghĩ cho bản thân luôn cm thy rụt rè. Người biết nghĩ cho người khác luôn tn đy năng lượng, vì vy hãy sng vì lợi ích cho số đông. Tinh thn từ bi và s phục vụ nhân loại cũng là một yếu tố trong giáo lý cốt lõi của Đức Pht vphm cht lãnh đo tinh thn và chánh nim của Pht giáo.

KT LUN


Như đã nhn mnh trong bài viết, slãnh đo tinh thn có chánh nim trong Pht giáo đã được Đức Pht giảng dy và nhng câu chuyn về cuộc đời của Đức Pht là ví dụ đin hình cho slãnh đo tốt trong các lĩnh vực khác nhau như bối cnh tâm linh, xã hội, chính trvà kinh tế.

Dù trong bt kì lĩnh vực nào, người lãnh đo phải là một người có chánh nim và có trách nhim để dn dt nhng người đi theo đi đúng hướng, để có lợi ích và hiu quả cao hơn. Theo đo Pht, cách để hun luyn một người trở thành một nhà lãnh đo chánh nim là thực hành thin chánh nim.

Một thin sư Pht giáo Vit Nam, Thích Nht Hnh, đã phát biu trong cuốn sách của mình, An lạc tng hơi thở Thiền tp cho người bận rnvề thực hành chánh nim rằng, Chánh nim là năng lượng thp sáng ý thức chiếu rọi vào nhng gì đang xy ra bây giờ và ở đây. Chánh nim giúp ta sng sâu sc từng giây phút của cuộc sng hằng ngày. Chánh nim giúp ta quay lại tiếp xúc với phút giây hin ti, tiếp xúc với thân th, cm th, tri giác, và với môi
 



trường xung quanh (Hnh, 2011, tr.5-6).

Ban đu, chúng ta có thể tp thin mỗi ngày chỉ từ 5 đến 15 phút vào sáng sớm hoc buổi tối để nuôi dưỡng thói quen chánh nim bằng cách nhm mt lại và chú ý đến hơi thở vào và ra. Đđt được một phm cht chánh nim tốt hơn, chúng ta phải luyn tp trong một thời gian dài hơn, kng chỉ thở vào thở ra mà còn phải nhn thức rõ vsáu giác quan của mình.

Thực hành chánh nim cũng có thể được thực hin trong bốn tư thế, ngi, nm, đi và đứng. Tại nơi làm vic, người ta cũng có thể thực tp chánh nim trước khi bt đu công vic bằng cách nhm mt và tp trung vào hơi thở trong một hoc hai phút, sau đó người ta scó thể thực hin công vic một cách có chánh nim, ít căng thẳng, ít mt tp trung và ít sai lm hơn.

Do đó, tóm tt hai câu chuyn trên, để trở thành một nhà lãnh đo có chánh nim, người ta phải nuôi dưỡng tình yêu và lòng trc n đối với người khác. Một người kng nên tự cho mình là trung tâm mà nên nghĩ cho người khác hoc to ra một tình huống đôi bên đu thắng.

Câu chuyn Māgha và bài kinh Kūṭadanta cung cp nhng phm cht lãnh đo chánh nim kng thông qua thin định trong một tình huống nguy cp, và khnăng đưa ra quyết định đúng đn bằng cách trấn tĩnh bản thân, biến cm xúc thành tình yêu và lòng từ bi, ng như bằng cách quán chiếu tình huống một cách cn thn.

Khái nim của đo Pht về lý thuyết lãnh đo chánh nim vượt xa ba lý thuyết lãnh đo của Weber vì nó nhn mnh đến sphát trin đo đức và tinh thn.


 

TÀI LIỆU THAM KHO


Aṅguttaranikāya: Bodhi, Bhikkhu. (trans.) (2012).  The numerical Discourses of the Buddha. Boston: Wisdom.

Burlingame, E. W (trans.) (1982). Buddhist Stories from the Dhammapada Commentary Part I, Kandy: The Budhist Publication Society.

Dīghanikāya, M. Walshe. (1996). Long Discourses of the Buddha, 2nd revised edition. Boston: Wisdom.

George, B. (2003). Authentic leadership: Rediscovering the secrets to creating lasting value. San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Hanh, T. N. (2011). Peace is every breath. New York, NY: HarperCollins.

Jātakaṭṭhakathā: S.Shaw. (trans.) (2006). The Jataka: Birth Stories of the Bodhisatta, New Delhi: Penguin.

Karrah, D. J. (2015). Toward a Deeper Awareness: Becoming a Mindful Educational Leader, (A PhD Thesis), University of Calgary.

Northouse, P. G. (2013). Leadership: Theory and practice (6th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.

Weber, M. (1958). The three types of legitimate rule. Berkeley Publications in Society and Institutions, 4 (1): 1-11. Translated by Hans Gerth.

Williams, D. (2003). Max Weber: Traditional, Legal-Rational, and Charismatic Authority. Ohio: The University of Akron. Retrieved from http://gozips.uakron.edu/~dw2/papers/ authority.pdf on 04/07/2018.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây