3 CÁCH TIẾP CẬN LỊCH SỬ TRIẾT HỌC VỀ TƯ DUY CHÍNH NIỆM PHẬT GIÁO TRONG THẾ GIỚI ĐẠI

Thứ tư - 08/05/2019 20:08
Thích Quảng Hợp
21




 
CÁCH TIẾP CN LCH SỬ TRIT HC VỀ TƯ DUY CHÍNH NIM PHT GIÁO TRONG THẾ GIỚI ĐI

Thích Qung Hợp*






TÓM TT

Trong thời kỳ cách mạng công nghip 4.0 hin nay, đt nước ta đang trên đà phát trin thể hin qua nhiu lĩnh vực như: kinh tế, chính tr, xã hội, văn hóa, tư tưởng tôn giáo… trong đó, xã hội còn có một svn đề bt cp hn chế như: đo đức con người xuống cp, nguy cơ chiến tranh vũ khủy dit, ô nhim môi trường, tham nhũng, nhn thức sai lm, tư duy lc lối.... Vy chúng ta cn phải làm ? Trước đòi hỏi đó đt ra yêu cu chúng ta phải tìm cho được cách thức png ngừa hay hóa giải vn đề bt cp nêu trên. Trong bài viết này, học giả trình bày vn đề “ch tiếp cn lch striết hc v tư duy cnh niệm Phật go trong thế giới hiện đại. Dưới cái nhìn đa din nhiu chiu, logic và bin chng của lịch sử triết học cho ta có nhn thức đúng đn về tư duy chính nim Pht giáo. Đức Pht dy chúng sinh cn tư duy nhớ nghĩ rõ ràng trong hin ti, thy svt, hin tượng hòa hợp thay đổi theo triết lý Duyên sinh (điu kin, Kng), đt tĩnh tâm, giác ng, từ đó tìm ra con đường, phương pháp đưa tới hnh phúc, góp phn xây dựng xã hội ổn định, phát trin bn vng trong thế giới hin đi.
  1. ĐT VN Đ

Chúng ta đang sng trong nhng năm đu của thế kXXI, thế kỷ của cách mạng công nghip 4.0, dn tới nn kinh tế, chính tr, văn


*. Đại đức. TS., Chùa Hưng Sơn, thôn Viêm Xá, xã Hòa Long, TP. Bc Ninh, Vit Nam.
 


hóa của nhiu nước phát trin mnh, nhưng bên cnh đó có một s mt tiêu cực như nhn thức sai lm, tư duy lc lối, tham nhũng, mm mống gây chiến tranh, đo đức xuống cp trầm trng dn tới cuộc sng của con người bt an. Đcó một xã hội loài người bình an, hnh phúc thì đòi hỏi các nước, các tổ chức, các bộ ban ngành quan tâm, liên kết trao đổi cách tháo gỡ để đóng góp cho xã hội ổn định, phát trin vì thế giới hòa bình, bn vng. Hòa chung nim chung vui của Đại lễ Vesak 2019 được tổ chức tại Vit Nam, tôi xin được trình bày bài nghiên cứu tiêu đề: ch tiếp cn lch striết hc vtư duy cnh niệm Phật go trong thế giới hiện đạiđể góp phần giá tr hội tho thành công tốt đp. Bài viết này trình bày vTư duy chính niệm trong Pht giáo, nh hưởng của nó góp phn nhn thức đúng đn tư tưởng tư duy chính nim, định hướng tăng cường đn kết, hợp tác, ổn định xã hội, phát trin đt nước, vì hòa bình thế giới.
  1. GII QUYT VN Đ
 
    1. Tư duy chính nim Pht giáo trong thế giới hin đi
      1. Tư duy cnh niệm trong một số kinh điển Phật go
  1. Tư duy chính niệm trong kinh Nhập Tức Xuất Tức Niệm

Căn cứ theo kinh Nhập Tức Xuất Tức Niệm số 118 thuộc Trung Bộ Kinh (Majjhima Nikaya) tp 3, Nxb Hng Đức, Hòa thượng Thích Minh Châu dịch năm 2014, tr. 205 – 213, Đức Pht ở Tnh Xá V, Đông Viên, giảng đường Lộc Mẫu dy các Tkheo về cách chính nim như sau: “Khi nào này c Tkheo, Tkheo nghĩ: quán vô thường tôi sẽ thvô, vy tp. Qn vô thường tôi sẽ thra, vy tp. Qn ly tham tôi sẽ thra, vy tp...vy đon trtham ưu, sau khi thy với trí tuệ, khéo nhìn svt với niệm xả ly. Do vậy, này c Tkheo, trong khi tùy quán pp trên c pp, Tkheo trú, nhiệt m, tỉnh gc, chánh niệm để chế ngtham ưu ở đời...Vy an trú với chính niệm như vy, suy tư, tư duy thm sát pp y với trí tu...trch pp giác chi được khởi lên với Tkheo. Trong khi y, trch pp gc chi được Tkheo y tu tp đi đến viên n. Trên đây Pht dy các đệ tử Pht tư duy v chính nim bằng cách biết rõ vic theo dõi hơi thở ra vào một cách chính xác, để có được tâm định tĩnh, nhờ đó mà minh mn, phát ra trí tu, thực hành đúng đn, đem lại bình an trong sự tu tp.
Tư duy là ? Tư duy là một khái nim, là một trạng thái suy
 


nghĩ của con người về đối tượng được nhn thức, nhm hướng con người có thể nhn thức được thế giới, có thể làm các vic đem lại lợi ích cho con người và xã hội. Tkhi con người được hình thành, theo thời gian hn thin dn, với bản năng tinh tiến tu tp, con người có thể nhn thức được thế giới, từ thô tới tế, từ xa tới gn, từ trong ra ngoài, từ ngoài vào trong, từ kng thành có và ngược li. Tuy nhiên sự nhn thức của con người còn giới hn bởi vì con người chưa thiết lp tu tp để có chính nim, nên kng có trí tuệ phân minh mọi sự một cách rõ ràng, nên vic con người tương tác tới xã hội còn dn tới khổ đau liên miên. Trước khi đức Pht Thích Cau Ni ra đời, xã hội n Đlà một xã hội đa thn giáo, đã có Đạo Bà La Môn, đo thờ thn lửa, đo thờ thn gió, thn mt tri.. họ cho rằng có một chúa tcó quyn năng có thể ban phát phúc ha cho con người, đc bit vũ trcó một cái ngã cố định, như Braman ại ngã) và Atman (Tiu ngã).

Tới khi Đức Pht ra đời, Ngài giác ngộ dưới gốc cây Bồ đề qua s quán chiếu thy mọi svt, hin tượng của vũ trtồn tại theo triết lý Duyên khởi hay Nhân duyên hợp lý.

Như đức Pht thy trong vũ trnày có vô số thế giới lớn nhỏ nhiu như cát sông Hằng. Cái này có mt là do đủ nhân duyên mà hình thành, cái kia có mt hay hoại dit cũng cn phải đủ nhân duyên điu kin mới có thể biu hin. Các svt, hin tượng luôn nương vào nhau, vn động chuyn biến kng ngng ngh, chuyn biến từ thô sang tế từ tế về thô. Qua đó, ta thy thực tướng của svt, hin tượng là kng tự tính, tức Tính Kng, cũng chính là tư duy chính nim. Theo Đức Pht người nào tư duy được chính nim thì người đó thy lẽ vô thường, cũng là rõ Duyên sinh, tức là thy Pht tính thành Pht. Vy con người hết khổ đau phải chăng con người cn phải hiu rõ tư duy chính nim.
  1. Tư duy chính niệm trong kinh Pháp Cú

Nhiu người cho rằng con người kng nhn thức được thế giới, kng thể tư duy được về chính nim. Nên nhiu người đã làm vic liu lĩnh bt chp mọi vic dn tới khổ đau cho mọi người. Theo Pht giáo con người có tu thì có chng đc, con người có thể nhn thức được thế giới. Bằng chng đức Pht Thích Ca u Ni thin định quán chiếu vũ trụ thy vô ngã qua thuyết duyên sinh, rõ biết
 


được thế giới như trên đã trình bày. Theo kinh Pp Cú đức Pht lý lun rằng:
Ý dẫn đu các pp Ý làm chủ ý to
Nếu với ý ô nhiễm
Nói năng hay hành đng Khnão bước theo sau Như xe theo vt kéo”.
Hay          “Ý dẫn đu các pp Ý làm chủ ý to
Nếu với ý thanh tnh  Nói năng hay hành đng An lc bước theo sau
Như bóng không rời hình”.

Qua kệ trên ta thy ý Pht đã chỉ ra rằng, theo tiến trình lịch s từ trước tới nay, với svt, hin tượng của vũ trụ qua con mt của người giác ng, mọi pháp hình thành đu do Duyên sinh, nói cách khác mọi sự hình thành là do ý thức, tư duy của con người mà được hin bày. Tuy nhiên, chúng ta cn hiu rằng, sự ý thức ở đây là tư duy của người học đo tu đo, họ ý thức được ý thức của con người khởi ra ý nim thế nào là mục tiêu, định hướng cho quá trình vsau sẽ thực hin được như vy. Ví dụ như ý thức của con người muốn tưởng tượng làm một ngôi nhà nh, có png khách, có png ngủ, có nhà bếp, có png vệ sinh... mái nhà bằng tôn xốp. Họ ý thức được như thế, họ chun bị kinh phí, tìm thợ, họ sxây được ngôi nhà ưng ý như họ muốn, nhưng họ biết ngôi nhà đó chỉ là duyên đủ mà thành, thực thể ngôi nhà vốn kng. Nếu như họ kng muốn xây nhà, họ cứ ý thức xây nhà kng thể được, kng lo tìm kiếm kinh phí, suốt ngày cbc rượu chè, thì người đó kng thể nào xây được nhà. Nói theo đức Pht, người nào khởi lên tư duy chính nim ý thanh tịnh, tức là ý thin, ý lành tích cực, là tiêu chí, ý đó được dn đu tt c, hành động theo ý dn đu đó, kết quả sẽ được tốt đp. Ngược lại ý kng lành, ý đó dn đu dn tới sai lc, thì kết quả hành động skng có lợi ích gì c. Có thể nói, nhờ Pht tu hành chng đo đã chỉ ra phép tư duy chính nim giúp cho con người rõ
 


mối liên hệ qua lại về nhân qu, tính bình đẳng về các pháp trong vũ trụ, con người tht diu hu.
      1. Tư duy cnh niệm biu hiện qua lục thức

Tư duy chính nim được tồn tại khi lục căn: mt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý của con người tiếp xúc với lục trần: sc, thanh, hương, v, xúc, pháp, sinh ra lục thức mt thy sc, tai nghe âm thanh, mũi thy hương, lưỡi cm thy v, thân cm xúc, ý biết rõ vpháp. Tư duy chính nim của Pht giáo là một quá trình có khnăng nhn din svic đang din biến của tâm theo quy trình triết lý Duyên sinh, vô ngã. Tức là cái này có mt nhờ đủ duyên hợp lại mà có mt, cái kia có mt là do hợp đủ nhân duyên mà thành, cứ thế to thành một nguyên lý hình thành để làm thước đo cho nhn thức tư duy chính nim. Thông thường trong cuộc sng, khái nim, nhn thức về tư duy chính nim có khi dễ hiu nhưng có khi khó hiu bởi do sự lý lun nhn thức din tả theo nhiu chiu khác nhau, có khi lý lun gp nhau ở tâm, có khi lý lun kng theo tâm thức, gọi là điên đo sai bit. Nói như thế để chỉ ra rằng, triết lý về tư duy chính nim giúp con người ta khi trin khai một vn đề nào trong xã hội sẽ tư duy chun xác, kim nghim cht chẽ shn chế được nhng tính cht bt cp gây ra.
    1. nh hưởng, hạn chế của tư duy chính nim trong Pht giáo với nn sinh
Tác dụng hay ý nghĩa của tư duy chính nim nh hưởng tích cực tới đời sng con người nói chung. Người xưa nói, sai một li đi vn dm. Sai ở đây là sai về tư duy chính nim, dn tới hành động sai kết quả xu khó lường. Trong cuộc sng mà chúng ta đang sng, với thời đại công nghip 4.0, con người phải đối mt với nhiu thử thách kkhăn: làm thể nào để kích cu kinh tế phát trin, làm thế nào để ổn định văn hóa xã hội, làm thế nào để có hnh phúc gia đình? Đó là nhng vn đề cn đt ra, là trách nhim chung của con người trên thế giới.

Tư duy chính niệm với người tu hành theo Pht giáo, cn có một bổn phn trách nhim duy trì, “trpp vương gia trì Như Lai tạng”, ở trong nhà của Pht thì phải tư duy chính nim cho thông tỏ mọi lý lẽ mới có thể tự đ, giác tha, giác hnh viên mãn. Theo đức Pht mọi pháp luôn liên hệ trực tiếp hoc gián tiếp với nhau. Do vy
 


chúng ta kng nên cố chp, kng nên chia r, mit thị tư tưởng này tốt tư tưởng kia kng tốt dn đến bt đồng quan đim về nhn thức mà chuộc lợi về mình dn tới mâu thun chiến tranh, khổ đau cho nhau. Người tu hành cn cht tu sáng, có khái nim rõ ràng về tư duy chính niệm: tư duy là suy nghĩ, thin định, định tâm tại một đim, biết đim đó là chân tht tính, là chân tht đo đức, là do duyên sinh, thực tính vốn là kng tính, dựa vào đó mà tĩnh được tâm, sinh trí tu, tâm thanh thn, ý nghĩ làm lành mới có thể dn tới thân tâm tự ti. Trần Nhân Tông đã giải thích về tư duy chính nim rt quan trng, tu kng chính nim thì t bị quả báo, xut gia tại gia quả kng sai khác:
Miệng như bồn huyết chê bai Pht, Răng tựa cây gươm bcửa Thiền Mt sớm chết ri sa địa ngc
Nực cười Bồ tátniệm huyên thiên”.

Người tu hành chính nim tư duy chính nim rõ ràng, khi khởi ra vn đề gì người đó thực hành theo chính nim đó, người đó kim tra lại bằng sự hiu biết của mình, kim tra lại thông qua người khác, cứ làm như thế shn chế được ssai lm, nim đau. Ví dụ một văn bản của một tổ chức khoa học nào đó, nếu chúng ta kng ứng dụng tư duy chính nim, kng kim tra đi kim tra li, kng kế thừa tiếp thu sửa đổi thì chúng ta sẽ dễ bị sai lm. Vừa qua tôi có nghe thông tin một nhà khoa học nnước ngoài đang nghiên cứu cá su, bị chính cá su ăn thịt. Vic làm nào cũngu như thế thì ta đu bị tht bi. Tại sao thế, vì quá trình tư duy chính nim din ra hai quá trình, tư duy chính nim trong tâm tht và tư duy chính nim biu hin hành động tâm gito có phn sai bit, ý thức và thực hành. Có khi cùng có khi khác, bởi thế chúng ta cn tư duy chính nim kỹ lưỡng để dung thông mọi pháp qua triết lý Tính Kng để ứng dụng vào cuộc sng tu hành có kết quả tốt đp. Người tu hành dung thông được tư duy chính nim trong thin định sẽ điu khin được oai nghi tế hnh của mình, trao đổi chia stam học giới - định - tu” dung thông, bình đẳng, quán chiếu biết rõ Tham – sân – silà vô ngã, nên kng cố chp sẽ tự tại trong mọi hn cnh, tiến tới quả vlà Pht, Bồ tát phương tin giúp đỡ chúng sinh biết khổ vui.
Tư duy chính niệm ảnh hưởng tới nhà nghiên cứu khoa hc: Tư duy
 


chính nim giúp cho nhà khoa học có thể thực tp, có thể nghiên cứu nhn thức mục tiêu dễ dành, khnăng sđt được, vn đề một cách chun xác hơn. Bởi vì Pht thuyết vn pháp do duyên sinh, vn pháp do duyên chuyn, đủ duyên thì thành, svic kng có cố định, trơ trơ. Nếu một nhà khoa học nào mà chỉ tìm tòi trích cú tm chương, kng chiêm nghim, kng thực hành thin định, kng quán chiếu theo triết lý duyên sinh thì kng thể nào đt được mục đích, kng thể nào có san lc, hnh phúc như người Pht tử. Một triết gia Rơ-Đ-các (1596-1650) từng nói, Tôi tư duy, nên tôi tn ti”, do vy tư duy là quan trng, đúng lại quan trng hơn nhiu. Tư duy chính nim giúp cho nhà khoa học gn gũi được với thế giới, với chúng sinh, tiếp cn bằng lòng chân chính liên hệ trực tiếp, gián tiếp với vũ trụ hin thực này. Do vy, làm khoa học, nhà khoa học có thể giải quyết được mọi vic trong cuộc sng đem lại bình an cho con người, thế giới.

Tư duy chính niệm với phương pp sư phm: có thể định hướng mục tiêu chính xác, đưa ra phương pháp, cách thức logic khoa học, nhanh gọn đúng. Tư duy chính nim là một phương pháp ứng dụng vào thực tin để giúp con người thực tp thin, thực tp giảng dy, thực tp cm giác có kết quả để so sánh với phương pháp cũng như công cụ thô sơ máy móc xưa. Giả thiết, một tâm người có thể tư duy một giây có thể biết được vn thế giới vô thường, một máy móc gõ đợi cp nht mãi mới có thể biết được thế giới vô thường. Tư duy chính nim vừa là khách thể tham gia, vừa có thể là chủ trì điu khin tìm ra phương pháp mới của một bộ môn nào đó. Theo dõi tư duy của con người có hiu biết trong quá trình đó, đồng thời nó còn chứa đựng một triết lý duyên sinh, vô ngã của mọi svt, hin tượng. Nếu như trong khi nghiên cứu phương pháp sư phm, người nghiên cứu muốn tìm ra mục tiêu hay mục đích tốt nht thì cn phải có chính nim trước tiên. Vì chính nim vphương pháp, cách thức rõ ràng để din t, theo dõi, đu chỉnh, vn dụng theo logic nhm đt mục tiêu tốt nht.

Tư duy chính niệm đi với gia đình, Pht tử tại gia: Pht tử tại gia hơn người bình thường là họ đã được tiếp cn với nn giáo lý tu học thin học, biết tư duy chính nim, biết thra ta biết ta đang thở ra ta chính nim, thvào ta ý thc chính nim thvào. Thra thvào ta đu quán chiếu thy i thra vào theo một ng hơi
 


thduyên sinh vô ngã, ng i thnày trong mát, như xúc c xóa nim đau biến thành hạnh phúc, nên thra thvào ta nương vào đó đtu tp, gn btâm tham - n - si, đcó được tâm thư thái, tti.

Tư duy chính nim giúp cho mọi người luôn tỉnh thức, sng yêu thương ln nhau, gn gũi nhau, khi ốm cũng như khi khỏe. Người ta nói khi nghèo nhờ điu kin hợp lý thành tri thức, người giàu v vt cht, kém về tinh thn – văn hóa là hay quên mt bản cht của con người, nhiu khi quên đi cái đo hiếu làm con, cái tình làng nghĩa xóm, đc bit quên đi hnh phúc của một gia đình bé nhỏ của mình. Mỗi ngày, mỗi chúng ta học hành nghiên cứu, thực hành chính nim tư duy kỹ lưỡng thì chúng ta cm nhn được năng lượng trong ta dồi dào, ta khỏe mnh, minh mn, gn kết gia đình. Ví dụ: ta tp lắng nghe lời của người thân trong gia đình nói, ta suy nghĩ tht k, tht lâu, ta phân tích có lý có tình, nếu ta trả lời câu này mà kng có lợi kng làm cho người vui v, lời đó kng đúng ta s kng trả lời. Nếu lời nói ra mà dài kng đem lại sự đúng đn thì ta nên nói gọn lại sẽ đem lại an vui cho mọi người. Nếu câu trả lời của ta mà làm cho mọi người tức gin, ta nên xin lỗi, hoc ghi li, có cơ hội ta chia sẻ để mọi người thông hiu, đồng cm với ta. Có thể nói chính nim giúp ta nhìn nhn rõ con người của mình cn gì, muốn gì, để tư duy, hành động hợp lý với mọi người trong gia đình, đem lại lời hay, ý đp, hành động văn hóa tt, giúp ta có một gia đình, một xã hội hnh phúc, hn ho theo triết lý duyên sinh. Thế nên Pht tử cn hiu tm quan trng của tư duy chính nim như:
Sám hi nương duyên đng vn kiếp Tâm từ trí tuphá tâm tà
Chính niệm tư duy tam mui n Xả tu tu xả mới là tu”.
Hn chế ca Tư duy chính niệm là một khái nim khó nhn thức, khó tiếp thu, khó ng dụng đi vi người mới tiếp cn, kcnhiu người đã tu tp lâu kng đduyên cũng khó bhiu cn kẽ. Nếu kng đến i cho mình là giác nghành đạo bừa bãi ảnh hưởng ti đạo pháp và dân tc. Như nói xu chư tăng, phá giới, buôn thn bán thánh, hy hoi tam bo... ảnh hưởng tới an sinh toàn cu.
 
 
    1. Gii pp gim mt hạn chế của tư duy chính nim với thế giới hin nay
Chủ tịch HCMinh đã từng thấm nhun tư tưởng triết lý Pht giáo. Vn đề tư duy chính nim của Pht qua Từ - bi - hỷ - x, Vô ngã vị tha, Cứu khổ cứu nạn. Tgiáo lý đó, HCMinh nói: Tôn chmc đích ca đạo Pht nhm xây dng cuc đời thuần m, chí thiện, bình đẳng, yên vui và no m. “Tt cmi người đều sinh ra có quyền bình đẳngTt ccác dân tc trên thế giới đều sinh ra bình đng, dân tc nào cũng có quyn sống, quyn sung sướng và quyn tdo1. Đó là một phát biu nh hưởng sâu nng vcách tư duy chính niệm.

Mỗi con người chúng ta cn xem xét k, trao đổi, chia sẻ học tp, nghiên cứu, thực hành về tư duy chính nim của Pht giáo thông qua nhiu ngành, ứng dụng các khoa học công nghệ vào để nhn biết rõ v giá trị của tư duy chính nim hơn, ta biết có thể hướng dn cho người khác hiu, chúng ta biết ta đang tư duy đúng đn, suy nghĩ đúng vic ta đã tư duy, làm vic ta đang làm, một cách nh mch, luôn biết tiếp thu ý kiến hay, xóa bỏ nhng ý kiến li thời (chp th), luôn tinh tiến rèn luyn cử chỉ hành động đp, làm nhng vic có lợi cho mọi người, phù hợp với li sng đo đức con người trong xu thế tn cu hóa, biết giúp đỡ ln nhau, thông cm tha thứ cho nhau, cùng sng cùng làm vic với trách nhim chung của xã hội, tôn trng ý kiến tp th, được vy sgóp phn cho đo đức con người cao hơn, gim nguy cơ chiến tranh, bớt ô nhim môi trường, nn tham nhũng gim, nhn thức đúng đn cao, tư duy trong sáng hơn.
  1. KT LUN

Trong tiến trình lịch sphát trin Pht giáo, tư duy chính nim của Pht giáo luôn có giá trị đóng góp tích cực vào vic ổn định xã hội, phát trin kinh tế, cng đồng xã hội con người bình an, hnh phúc. Dẫu cho xã hội có bị bo động, đo đức có bị xuống cp, tham nhũng, tư duy sai lm đến đâu, một khi có tư tưởng, phong trào tư tưởng tư duy chính nim được dy lên, giảng gii, ứng dụng đúng đn, ứng dụng vào thực tế, biết lắng nghe và chia s, biết thin định và thực hành theo lời Pht dy thì chúng ta san lc tự thân, góp


1. Nhng lời kêu gi ca HChtch, Tp IV, NXB Sự Tht, Hà Ni, 1958, tr.39
 


phn xã hội ổn định, đt nước phát trin bn vng. Khi y nhà nhà được an vui, người người hnh phúc, trt tự xã hội đi vào ổn định, đt nước mãi phồn thịnh, văn minh để hòa vào tiếng gieo ca của đt tri, của to hóa. Trvvới vốn lẽ tự nhiên, như nhiên của quy lut. Ta có thể mượn bài Khép Thơ trong tp Thơ Thường Thức của thế k XXI để khép lại bài viết này, giá trị tư duy chính nim của Pht giáo đóng góp tích cực định hướng đúng, thực hành đúng, an lc, hòa bình cho cng đồng thế giới vng bn, chúng sinh được an lc:
Khép li vn thơ hn rộng m Đi dương vùng vy trí bay xa Thái hòa an lc năm cu lớn Hoan hreo vang Pht Thích Ca”.
Có thể nói, khi chúng ta nghiên cứu vvn đề tư duy chính nim của Pht giáo một cách đúng đn, nhìn mọi sự, vic rõ ràng theo triết lý duyên sinh vô ngã, tự ta thy ta với vũ trụ liên hệ mt thiết như một cơ th, ta syêu đời hơn, ta sẽ ứng dụng tâm tư duy chính nim, với từ bi và trí tuệ vào cuộc sng thực hành một cách công minh, đem lại an lc cho mọi người cũng là đem lại an lc cho chính mình, góp phn đn kết tn dân, cng đồng thế giới phát trin lâu dài.







***
 


 

Tài liệu tham kho


Nhng lời kêu gi ca HChtch (1958), Tp IV, NXB Sự Tht, Hà Ni.
Thơ văn Lý Trn, (1977), NXB Khoa học xã hội.

HCMinh (1993) Biên Liên Tiểu S, T.3, Nhà chính trị quốc gia, HN.
Nguyn Như Ý (1999), Đại TĐiển Tiếng Việt, Nxb Văn hóa thông tin. Lê Mnh Thát, Toàn Tp Trn Nn Tông (2006), Nxb Phương Đông. Nguyn Lang, Việt Nam Pht Giáo Sử Luận (2014), Nxb Văn Hc. HChí Minh toàn tập (2002), Nxb Chính trquốc gia, Hà Ni, tp 4. Thích Minh Châu dịch (2014), Trung Bộ Kinh, Nxb Hng Đức. Nguyn Tài Thư (1988), Lch sPht giáo Việt Nam, Nxb KHXH, HN. Nguyn Hữu Vui, Lch sử triết hc, Nxb chính trị quốc gia HN, 2007. Kimura Taiken, Thích Qung Độ dịch 3 tp: Nguyên thy, Tiểu
Thừa, Đi Thừa Pht giáo tư tưởng luận, NXB Tôn giáo, 2012.

Thích Thanh Từ (1992), Thiền Tông Việt Nam cuối thế kỷ XX, THPG HCM.

Phân vin NC Pht học, Từ Điển Pht Hc Hán Việt” (2004) NXB Khoa học xã hội.

Trn Văn Tnh (Thích Qung Hp), Lun án Tiến sĩ triết học, Nguyên lý Tính Không trong Trung Quán Luận ca Bồ tát Long Thvà ý nghĩa ca nó, Học vin khoa học xã hội, 2016.

Vin Trần Nhân Tông, ĐHQGHN - Giáo Hội Pht Giáo Vit Nam, KYếu Hi Tho Quc Tế Pht go Nhập Thế Và c Vn Đề Xã Hi Đương Đi, Ninh Bình, 12/2017.

Tp Chí Nghiên Cứu Pht Hc (số 5, 2017), Đtâm vô trkhi làm từ thin, Cơ quan ngôn lun của Trung Ương Giáo hội Pht giáo Vit Nam.

Nguyn Đại Đng (2017), Pht go Việt Nam TKhởi Nguyên Đến Năm 1981, NXB Tôn Giáo.




PGS.TS. Nguyn Đức Din, bài Thin Pht giáo và giá trị của nó đối với sức khỏe con người, Tp chí Pht hc, 2018.

Thích Qung Hp, Nhiu tác gi, (2018) Thơ Thường Thc, Nxb Hội NV.

Kyếu hội tho khoa học quốc tế, Trn nhân Tông và Pht go Trúc Lâm – Đc sc tư tưởng, văn hóa, y Ban ND tỉnh Qung Ninh, Đại học QGHN, Giáo hội Pht giáo VN, 2018.
http://thuongchieu.net/phai-truc-lam-tran-nhan-tong https://thuvienhoasen.org/p59a12841/cong-an-tran-nhan-tong-
nhan-chuyen-len-yen-tu-thai-kim-lan
http://www.thivien.net/Tran nhan Tong/ De that hoi.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây