24 THỐNG NHẤT CÁC TỔ CHỨC GIÁO HỘI, HỘI, HỆ PHÁI TRONG MỘT TỔ CHỨC CHUNG MỘT NGUỒN LỰC ĐỂ GHPGVN PHỤNG HÀNH GIÁO LÝ ĐỨC PHẬT, THAMGIAPHÁTTRIỂNBỀNVỮNGĐẤTNƯỚC

Thứ tư - 08/05/2019 19:16
Nguyễn Hồng Dương
307






 
THỐNG NHCÁC TCHỨC GIÁO HỘI, HỘIHỆ PHÁTRONMTỔ CHỨCHUNG MT NGUỒN LỰC ĐỂ GHPGVN PHỤNG NH GIÁO LÝ ĐỨC PHTTHAMGIAPHÁTTRIỂNBNVỮNGĐTNƯC

Nguyn Hng Dương*






TÓM TT

Hoằng truyn Pht pháp trong một dân tộc có truyn thống đn kết, hòa hợp các tộc người trong một lãnh thổ thống nht, Pht giáo Vit Nam vì vy từ rt sớm có ý thức cn thiết xây dựng Pht giáo thành một tổ chức chung. Công vic được bt đu từ thời Trần với vic thống nht ba Thin phái (Tỳ ni đa lưu chi, Vô Ngôn Thông, Tho Đường) thành lp nên Pht giáo Trúc Lâm. Kể từ khi Pht giáo Vit Nam khởi xướng Phong trào Chn hưng, Pht giáo Vit Nam đã trải qua 5 ln thống nht, nhưng phải đến ln thống nht thứ 5 với sra đời của Giáo hi Pht go Việt Nam (tháng 11 năm 1981) sự thống nht mới trọn vn. Sự thống nht thành một tổ chức, to cho Pht giáo Vit Nam thống nht ý chí và hành động, thống nht lãnh đo và tổ chc. Đó chính là to nguồn lực để Giáo hội Pht giáo Vit Nam phng hành Giáo lý Đức Pht, tham gia phát trin bn vng đt nước, thực hành lý tưởng Giác ngộ chân lý, hòa hợp chúng, hòa bình và công bng xã hi của Giáo lý Đức Pht nhm phc vDân tc, Tquc và nhân loi chúng sinh”.




*. PGS.TS. Nguyên vin trưởng Vin nghiên cứu Tôn giáo, Vin Hàn m Khoa học xã hội Vit Nam, Vit Nam.
 
 
  1. NHỮNG TIỀN ĐỀ

Pht giáo hin din ở Vit Nam đu Công nguyên. Truyn thừa và phát trin ở Vit Nam, tổ chức Pht giáo (Tăng già/Tăng đn/ Sangha) Vit Nam một thời gian dài tồn tại dưới hình thức hệ phái, sơn môn.

Nhng Thin phái nào có mt ở Vit Nam buổi đu cho đến thế kỷ thứ VI hin vn chưa có nguồn tư liu để trả lời. Chỉ đến cuối thế kỷ VI, Pht sVit Nam mới ghi nhn sự hin din ở Vit Nam Thin phái Tni đa u chi (Vi ni ta ru ci). Thin phái mang tên người ng lập. Thin phái truyn thừa ở Vit Nam đến thế hth19.

Thin phái Vô Ngôn Thông, truyn từ Trung Quốc sang Vit Nam năm 820. Thin phái mang tên người sáng lp, 17 thế hệ của Thin phái truyn thừa ở Vit Nam.

Thin phái Tho Đường có mt ở Vit Nam năm 1069, năm này Vua Lý Tnh Tông đem quân đi chinh pht Chiêm Tnh, trong số tù binh bt được có một thin sư Trung Hoa tên là Tho Đường. Thin sư Tho Đường được đưa về Thăng Long, trụ trì tại chùa Khai Quốc, ngay ở kinh thành Thăng Long, lp nên một thin phái mới
- Thin phái Tho Đường. Tho Đường tồn tại ở Vit Nam 6 thế h, với 19 thin sư kể cả thin sư Tho Đường.

Ba thin phái trên cùng tồn ti, truyn thừa trên đt nước Vit Nam. Với Thin phái Tỳ ni đa lưu chi và Thin phái Vô Ngôn Thông là quãng thời gian Bắc thuộc, trải đến Đinh, Tin Lê, Lý và đu thời Trần. Với Thin phái Tho Đường là từ thời Vua Lý Tnh Tông đến đu thời Trần.

Thời Trần (1225 - 1400) là triu đại của Võ Công, Văn Trvới ba ln chiến thắng quân xâm lược Nguyên - Mông hin hách. Pht giáo thời Trần đt đến đỉnh cao của thời kĐại Vit. Các vua Trần như Trần Thái Tông, đc bit là Trần Nhân Tông, đu là nhng Pht tử thun thành, thông tuệ Pht pháp. Đó là nhng nhân tố quan trng to nên bước đột phá của Pht giáo Vit Nam dưới thời Trần, một Pht giáo nht tông qua vic thống nht ba Thin phái Tỳ ni đa lưu chi, Vô Ngôn Thông và Tho Đường. Pht giáo nht tông thời Trần được gọi là Pht go Trúc Lâm. Tiến trình hình thành Pht giáo Trúc Lâm trước hết phải kể đến vai trò của Vua Trần Thái Tông và Tuệ Trung Thượng Sĩ. Tiếp đến là vtkhai sơn phái Yên Tử, Thin
 


sư Hin Quang (mt năm 1220). Sau Hin Quang là Đạo Viên hay còn gọi là Viên Chng, ông được Vua Trần Thái Tông gọi là Trúc Lâm đại sa môn tôn xưng làm Quốc sư. Trúc Lâm Quốc sư có nh hưởng rt lớn đến sự tu học của Trần Thái Tông. Giữa ông và Trần Thái Tông có quan hệ thy trò. Thế hệ thba của truyn thống Yên Tlà Đại Đăng Quốc sư, anh em đồng sư với Trần Thái Tông. Học trò của Đại Đăng là thin sư Tiêu Diêu, thuộc thế hệ thứ tư của truyn thống Yên Tử. Thuộc thế hệ thứ 5 là thin sư Huệ Tu.

Vua Trần Nhân Tông thuộc thế hệ thứ 6 phái Yên Tử. Vua xut gia năm 1299 ly hiu là Hương Vân Đầu đà (sau đổi là Trúc Lâm Đầu Đà). Vì vy vua là tổ thứ nht của Pht giáo Trúc Lâm (Nguyn Lang, 2012). Năm 1299 được ly làm niên đim ra đời Giáo hội Trúc Lâm (Thích Thin Nhơn, 2015, 15). S ra đời của Pht giáo Trúc Lâm to cho Pht giáo Vit Nam thời Trần có một tổ chức vng mnh. Trúc Lâm luôn tâm nim xây dựng một Giáo hội Pht giáo mới. Ở đó kng chỉ là hoằng truyn giáo lý Pht Đà mà còn là phát trin tư tưởng Thin học qua nhng tác phm do Vua Trần Thái Tông, Vua Trần Nhân Tông, Tuệ Trung Thượng Sĩ… trước tác. Chẳng hn với Trần Nhân Tông là các tác phm: Thiền Lâm Thuyết Chy NgLc; Trúc Lâm Hu Lc; Thch Tht MNgữ; Đi Hương Hi Ấn Thi Tp; Tăng Già Toái Sự. Ngoài ra còn là một bài phú, một bài ca bằng chNôm (Cư trần lc đo phú và Đắc phú lâm truyn thành đo ca) và một số trước tác khác (Nguyn Lang, 2012, 231). Thông nht trong một tổ chức, to cho Pht giáo Trúc Lâm một nn Pht giáo nhp thế, liên hệ mt thiết tới chính tr, văn hóa, xã hội(Nguyn Lang, 2012, 228). Chính vì vy mà “Pht giáo Trúc lâm là nn Pht giáo độc lp; Uy tín, tinh thn của nó là uy tín, tinh thn quốc gia Đại Vit. Nó là xương sng của một nn văn hóa Vit Nam độc lp. Nn Pht giáo này tuy có tiếp nhn nhng nh hưởng của Pht giáo Trung Hoa, n Đvà Tây Tạng nhưng vn giữ cá tính đc bit của mình. Đứng vphương din tư tưởng, tổ chức, cũng như hành đo, Giáo hội Trúc Lâm có nhng nét độc đáo, khiến cho nó chỉ có thể là một Giáo hội Vit Nam, phục vụ cho người Vit, duy trì và bồi đp cá tính Vit(Nguyn Lang, 2012, 298).
Sự thống nht các hệ phái thành một tổ chức giáo hội chung
- Pht giáo Trúc Lâm đt nn tảng cho các ln thống nht Pht
giáo bt đu từ thời cn đại để rồi đến ln thống nht thứ 5 (tháng
 


11/1981) với sra đời của Giáo hi Pht go Việt Nam (vn đề s được trình bày tiếp ngay sau đây).

Cuối thời Trần, Pht giáo suy vi. Sphát trin của Nho giáo; Một triu đại mới - Triu đại Hu Lê căn bản dựa trên nn tảng Nho giáo, đã là nhng nguyên nhân chính để từ đây Pht giáo trvvới các hệ phái sơn môn, tổ đình duy trì đo pháp, tông phong, tn.

Tnửa đu thế kXX, Pht giáo Vit Nam tiếp thu Phong trào Chn hưng Pht go din ra ở nhiu nước châu Á, Đặc bit là tư tưởng của Hòa thượng Thái Hư (1890 - 1947) người Trung Quốc. Hòa thượng đưa ra quan đim cải cách gồm ba đim: (1) Cách mạng giáo lý; (2) Cách mạng giáo chế; (3) Cách mạng giáo sn. Trong ba nội dung trên, theo Thái Hư, Cách mạng giáo chế là căn bản nht và quan trng nht, bởi chỉ khi nào có được tăng già chân chính, xây dựng một tổ chức nghiêm trang lúc đó mới bo đm cho hai cách mạng còn li.

Tiếp thu nhng tư tưởng chn hưng, đc bit là ba quan đim cách mạng” của Hòa thượng Thái Hư, một trong công vic đu tiên của Phong trào chn hưng Pht giáo Vit Nam là cách mạng giáo chế. Sở dĩ như vy là vì một stăng sĩ và cư sĩ cho rằng Tăng già Vit Nam chỉ còn cái xác sơn môn mà hồn sơn môn mt hn. Cư sĩ Thiu Chửu Nguyn Hữu Kha nhn xét: Sở dĩ có cnh suy (của Pht giáo) như ngày nay, nói cho tht đúng thì suy riêng một giới Giáo TTăng thôiTăng đ, kém đường tu tiến, làm sai chính pháp của Pht cho nên qun chúng mt lòng tín ngưỡng(Thiu Chu, 2012, 29).

Cách mạng giáo chế mở đu cho vic thống nht các tổ chức, hệ pháiPht giáo ở Vit Nam. Theo HT.TS. Thích Trí Qung, kể từ Phong trào chn hưng đến năm 1981, Pht giáo Vit Nam trải qua 5 ln thống nht (HT. Thích Trí Qung, 2016, 1-3).

Như vy, đến thời knày, một trong nhng nhim vụ cp thiết đt ra cho Pht giáo Vit Nam là củng ctăng già, thành lp một t chức thống nht để thực hin cách mạng giáo sn đc bit là cách mạng giáo lý.

Mđu bằng vic ngày 06/9/1951 tại chùa TĐàm, thành phố Huế, chư tôn đức lãnh đo Pht giáo ba min Bắc, Trung, Nam thành lp Tng hi Pht go Việt Nam. Đây là ln thống nht Pht
 


giáo đu tiên trong lịch sVit Nam cn đi. Một năm sau, ngày 07/9/1952, tại chùa Quán Sứ, Hà Ni, Giáo hi Tăng già Toàn quc Việt Nam ra đời. Đó là ln thống nht thứ 2. Ln thống nht thba, thành lp Hi Thng nht Pht go Việt Nam tháng 3 - 1958 tại chùa Quán Sứ, Hà Ni. Ngày 31/12/1963, 13 tổ chức Pht giáo ở min Nam được vn động, gia nhp tổ chức Giáo hi Pht go Việt Nam Thng nht, to nên ln thống nht thức 4.

Bốn ln thống nht với bốn tổ chức được hình thành. Thời gian tồn tại của 4 tổ chức dài, ngn khác nhau, đa n khác nhau nhưng tựu chung to nên sự hợp lực, đn kết, hòa hợp tăng già trong một khối thống nht. Đó còn là scng tr” trí tuệ của một tp thể chư tôn túc trong vic phng hành giáo lý Pht Đà. Mt khác nhờ có một tổ chức chung, sức mnh của Pht giáo Vit Nam được nâng lên gp bội, to cho Pht giáo Vit Nam có điu kin tốt hơn nhp thế, gn bó đo, đời. Đơn cử, vic thành Hi Thng nht Pht go Việt Nam (tháng 3/1958) đã hợp nht các giáo hội ở min Bắc trong một tổ chức thống nht với 300 chi hội và hơn 1 triu thành viên. Cho đến thời đim thành lp Giáo hội Pht giáo Vit Nam, Hội Thống nht Pht giáo Vit Nam trải qua 4 kĐại hội, từng bước hn thin hệ thống, cơ cu tổ chức, to nên mô hình: Ban Chng minh Đạo sự, Ban TrsTrung ương, các tiu ban làm tin đề mô hình tổ chức Giáo hội Pht giáo Vit Nam sau này.

Nhờ có tổ chức thống nht, Hội có điu kin thống nht trên các lĩnh vực Hoằng pháp, nghi l, hot động từ thin. Đặc bit là Hội có điu kin đào to tăng tài. Vào các năm 1969 và 1970, Hội tổ chức hai lớp tu học Pht pháp tại chùa Qung Ba, Hà Ni. STăng, Ni theo học gn 120. Phát huy kết quả hai khóa trên, Hội mở tiếp lớp thba, thời gian học từ 1972 -1974, tại chùa Quán Sứ, Hà Ni. Các Tăng, Ni được đào to sau này nhiu người trở thành thch trụ của Giáo hội Pht giáo Vit Nam.

Trong suốt thời ktồn ti, Hội Pht giáo Thống nht Vit Nam luôn phn đu vì mục tiêu mà Hội đt ra: “Hoằng dương Pht pháp, lợi lc qun sinh, tích cực góp phn cùng tn dân đánh thắng hn tn gic Mxâm lược và xây dựng thành công chế độ mới ở min Bắc” (Bồ ĐTân Thanh, Nguyn Đại Đng, 2012, 298 - 331).
Sra đời của Pht giáo Trúc Lâm, bốn ln thống nht Pht giáo
 


kể từ phong trào chn hưng đã là tin đề cho Pht giáo Vit Nam thành lp một Giáo hội thống nht - Giáo hi Pht go Việt Nam (11/1981). Một tổ chức giáo hội thống nht là nguồn lực để Pht giáo Vit Nam phng hành Giáo lý Đức Pht, là nhân tố quan trng để Pht giáo Vit Nam tham gia phát trin bn vng đt nước.
  1. MT NGUỒN LC PHỤNG NH GIÁO LÝ ĐC PHT

Tngày 4 - 7/11/1981 Đại hội Đại biu Pht giáo Tn quốc ln thứ nht được tổ chức trng thể tại chùa Quán Sứ, Thủ đô Hà Ni, thành lp một tổ chức Pht giáo duy nht - Giáo hi Pht go Việt Nam. Bn Hiến chương Giáo hi Pht go Việt Nam (1981), Lời nói đu có đoạn: “Nguyn vng thống nht Pht giáo đã thực hin từ lâu, nhưng chưa được trọn vn. Nay trong bối cnh dân tộc được độc lp, Tổ quốc thống nht, cả nước xây dựng chnghĩa xã hội, Pht giáo Vit Nam có đủ cơ duyên thống nht tht sự để duy trì chính pháp, góp phn tích cực cùng tn dân đem lại vinh quang cho Tổ quốc, hòa bình an lc cho dân tộc và nhân loi. Điu 4 (Hiến chương 1981) khẳng định li: “Mục đích của Giáo hội Pht giáo Vit Nam là điu hòa, hợp nht các hphái Pht giáo Vit Nam cả nước đhtrì và hong dương Pht pp, phục vdân tc và Tquốc Vit Nam xã hi chnghĩa, góp phần Hòa bình an lc cho thế giới.

Để hn thành smạng cao cả trên, Giáo hội Pht giáo Vit Nam qua các kĐại hội từng bước hn thin hệ thống tổ chức, đề ra nhim vụ cụ th, sát thc.
    1. Tng bước hn thin hệ thng tchức

Đến thời đim tháng 11/2017, Giáo hội Pht giáo Vit Nam trải qua 8 kĐại hội. Mỗi kĐại hội hệ thống tổ chức của Giáo hội Pht giáo Vit Nam từng bước được hn thin. Nhìn một cách toát yếu, hệ thống tổ chức gồm Trung ương Giáo hội và tổ chức Giáo hội đa phương. Tổ chức Trung ương có hai hội đồng: Hội đồng Chng minh và Hội đồng Trsự. Tổ chức đa phương hình theo mô hình t chức hành chính của Nhà nước Vit Nam. Qua các kĐại hội, mô hình cp Trung ương kng thay đổi, riêng các ban, vin trực thuộc Hội đồng trsTrung ương có nhng thay đổi. Đại hội I: 06 ban; Đại hội II: 07 ban và Vin Nghiên cứu Pht học; Đại hội III: 09 ban và Vin: Đại hội IV đến Đại hộ VI: 10 ban, Vin; Đại hội VII: 13 ban, Vin và duy trì đến Đại hội VIII; Đại hội VIII, Ban Giáo dục
 


Tăng, Ni đi tnh Ban Giáo dục Pht giáo. Đó là các ban: Tăng sự; Giáo dục Pht giáo; Hong Pháp; Văn hóa; Nghi lễ; Hướng dn pht tử; Kinh Tế Tài chính; TThin xã hi; Pht giáo Quốc tế; Thông tin Truyn thông; Pháp chế; Kim Soát; Vin Nghiên cu Pht học.

Cp Đa phương, là cp có nhiu biến động. Đại hội I: chỉ có một cp là Tỉnh, Tnh hội, được điu hành bởi Ban TrsTỉnh, Tnh hội. Ở Tỉnh, Tnh hội mà huyn, qun có Tăng, Ni và cư Pht tử, có thể bổ nhim một Ban Đại din. Nhng xã nếu có tự, vin, tịnh xá, tịnh tht, nim Pht đường (từ đây gọi tt là tự, vin), có Tăng, Ni và cư sĩ Pht tử, có thể bổ nhim Đại din đa phương (Điu 26). Đơn vcơ sở của Giáo hội Pht giáo Vit Nam là tự Vin (Điu 27). Hệ thống trên vcơ bản vn giữ nguyên cho đến hết Đại hội VI. Đại hội VII, thông qua Hiến Chương ban hành ngày 30 - 1 - 2013, nâng Ban Đại din Qun, huyn, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (từ đây gọi tt là Ban Đại din Qun, huyn) thành một cp trong hệ thống tổ chức hành chính (các Điu 37, 38, 39, 40, 41). Bn Hiến chương đổi tên gọi Tỉnh, Tnh hội thành Giáo hội Pht hội Vit Nam tỉnh, thành ph. Tương tự, cp Qun, huyn đổi tên gọi là Giáo hội Pht giáo Vit Nam Qun, huyn. Đại hội VIII, thông qua Hiến chương (tu chỉnh ln thứ VI), theo đó mô hình tổ chức Giáo hội Pht giáo Vit Nam vn giữ nguyên như mô hình Đại hội
VII. Tuy nhiên, kể từ Đại hội VIII cp Tỉnh, thành phố và cp Qun, huyn có thêm Ban chng minh.

Trên đây là toát yếu tiến trình hn thin hệ thống tổ chức của Giáo hội Pht giáo Vit Nam. Tiến trình hn thin dựa trên đòi hỏi thực tại của Giáo hội, đáp ứng nhu cu của xã hội cũng như trên trường Quốc tế.
    1. Điều hòa, hợp nht các hệ pi

Skin thống nht 9 Giáo hội, tổ chức, hệ phái thành lp Giáo hội Pht giáo Vit Nam (tháng 11/1981) dựa trên nguyên tc được khẳng định tại Lời Nói đu (Hiến chương 1981): Sự thống nht này xây dựng trên nguyên tc: Thống nht ý chí và hành động, thống nht lãnh đo và tổ chức, tuy nhiên các truyn thống hệ phái ng như các pháp môn và phương tin tu hành đúng chính pháp đu được tôn trng, duy trì. Đây là nguyên tc bt di, bt dịch của Giáo hội Pht giáo Vit Nam kể từ Đại hội I đến nay và vsau.
 


Pht giáo và Pht giáo Vit Nam trong lịch sử cũng như hin tại là sự đồng hành của hệ phái, sơn môn cũng như các phương tin tu hành. Giáo hội Pht giáo Vit Nam hin thời đang tồn tại các tông phái, hệ phái như: Bắc tông (Bắc truyn), Nam tông (Khmer và Kinh), kht sĩ, Pht giáo của người Hoa. Bước thời kVit Nam đổi mới, mở cửa, một số hệ phái Pht giáo nước ngoài đã và đang truyn bá vào Vit Nam, chẳng hn như Kruppa.

Với tinh thn “Lục hòa cng tr, Giáo hội Pht giáo Vit Nam kể từ khi thành lp đến nay luôn duy trì, điu hòa, hòa hợp giữa các tông phái, hệ phái. Tinh thn lục hòa cng trụ thể hin trên nhiu lĩnh vực:

Vphương diện nn sự: Từ hệ thống Trung ương đến cp Tỉnh, thành, cp Qun, huyn có cơ cu hài hòa nhân sự. Các tông phái, hệ phái đu có đại din tham gia điu hành và có tiếng nói ở từng cp. Ngay từ Đại hội I, chương trình hành động đề ra ở Điu 1 có đoạn, Giáo hội Pht giáo Vit Nam ly tinh thn hòa hợp làm yếu tố quyết định thành công mọi Pht sự. Có tinh thn hòa hợp thì mọi Pht sự thành tựu. Kng có tinh thn hòa hợp thì Pht s kng thành.

Vphương diện tu tp: Ngoài vic duy trì các giới, lut chung một cách thống nht cho tn Giáo hội, Giáo hội Pht giáo Vit Nam đưa ra nguyên tc tôn trng, duy trì các truyn thống hệ phái cũng như các pháp môn và phương tin tu hành đúng chính pháp. Đó chính là nguyên tc thống nht trong đa dạng.

Thng nhất trong đa dng còn thể hin ở các lĩnh vực nghi l, văn hóa Pht giáo. Tính bit truyn của một số hệ phái được tôn trng về lễ hội, vkiến trúc, vsử dụng tam tạng, về cách tụng nim thời khóa công phu, khoa nghi, về y phục, vbài trí Pht đinVì vy các tông phái, hệ phái vtổ chức đứng chung trong một ngôi nhà Giáo hội Pht giáo Vit Nam nhưng vn giữ được đc thù của pháp phái, sơn môn. Thống nht trong đa dạng còn để tnh skỳ thì thm chí là xung đột có thể xy ra giữa các pháp phái.

Đn kết hòa hợp trong xây dựng Giáo hội luôn là nội dung hành động và mục tiêu của Giáo hội Pht giáo Vit Nam. Nội dung và mục tiêu này luôn được đt ở vị trí đu tiêu. Với Đại hội I là: Thực hin tinh thn Hòa hợp đại chúng của Đức Pht điu hợp cc hệ
 


phái Pht giáo Vit Nam tăng trưởng tình đồng bào, đn kết nội bộ Pht giáo, tăng cường khối đại đn kết tn dân trong Mt trận T quốc Vit Nam(Giáo hội Pht giáo Vit Nam, 2012, 35). Đại hội VIII là: “Phát huy trí tuệ tp th, giữ vng kỷ cương, giới lut và nêu cao tinh thn đn kết, hòa hợp trong xây dựng, phát trin Giáo hội vng mnh trong hội nhp quốc tế, kiên định lý tưởng Đạo pháp, Dân tộc, chnghĩa xã hội(Giáo hội Pht giáo Vit Nam, 2017, 61). Ở mục tiêu đu tiêu của Chương trình hot đng Pht snhiệm kỳ VIII (2017 - 2022) với 5 nội dung nh, đáng chú ý là nội dung
1.1. Theo đó hot động Pht sự của nhim kỳ trước hết là: “Nêu cao kỷ cương, phng hành giáo pháp, giới lut Pht chế và pháp lut Nhà nước, trong qun lý Tăng, Ni, tự vin. Ly nguyên tc lục hòa cng trụ, Tứ nhiếp pháp trong điu hành, trin khai các hot động Pht sự ở tt cả các cp Giáo hội.
    1. Một thế hTăng, Ni mới

Gn hai nghìn năm tồn tại dưới dạng sơn môn, pháp phái vic truyn đăng tục dim, duy trì mạng mch Pht pháp đc bit là vic đào to Tăng, Ni của Pht giáo Vit Nam đu thuộc vsơn môn, pháp phái. Bước vào thời kỳ chn hưng với sra đời của các tổ chức, một stổ chức có điu kin bước đu mở trường, lớp đào to tăng tài. Một chương trình giáo dục đã được xây dựng. Phong trào chn hưng phát động mỗi chùa một trường nhm đào to cho Tăng, Ni nhng nội dung cơ bản Pht học. Tuy nhiên thành quả mà phong trào chn hưng đem lại chưa được nhiu bởi sau đó đt nước tm chia làm hai min. Với vic thành lp Hội Thống nht Pht giáo Vit Nam, Pht giáo min Bắc đã đào to được nhng lớp Tăng, Ni đm đương vai trò duy trì Pht pháp, phng hành giáo lý Đức Pht trong điu kin kkhăn thiếu thốn. Ở min Nam, năm 1964, Giáo hội Pht giáo Vit Nam thống nht thành lp Vin Đại học Vn Hnh. Các phân khoa của Vin như Pht học, Văn học và khoa học nhân văn. Trong tng số 3.213 sinh viên có số lượng đáng kTăng, Ni, cư sĩ và Pht tử. Chương trình đào to của Hội thống nht Pht giáo Vit Nam và của Vin Đại học Vn Hnh đã là nn tảng để Giáo hội Pht giáo Vit Nam kế tha, xây dựng một chương trình đào to mới hợp lý.

Một skin đáng lưu ý, khi được suy tôn làm Pháp chGiáo hội Pht giáo Vit Nam, Hòa thượng Thích Đức Nhun đề nghị tn
 


thể Đại hội chp thun đưa nhng đề đt của Ngài lên Chính phủ, cho phép Giáo hội được thực hin 3 vn đề cơ bản, đó là công nhn người thừa kế ở chùa, tín đồ Pht giáo được tự do đến chùa lễ Pht, nghe giảng giáo lý và mở các trường pht học. Các đề đt của Hòa thượng đu được Chính phủ chp nhn và đáp ứng kịp thời sau đó ít lâu.

Theo thời gian hệ thống trường lớp của Giáo hội Pht giáo Vit Nam dn được hn thin theo các cp học sơ cp, trung cp, cao đẳng, đại học. Chương trình đào to theo từng cp được hn chỉnh. Chương trình đào to có tính đến đc thù của một số hệ phái chẳng hn như Nam tông Khmer. Đến thời đim 2018, Giáo hội Pht giáo Vit Nam có 4 Học vin Pht học, 8 lớp cao đẳng Pht học, 32 trường trung cp Pht học. Các tỉnh có đông tín đồ đu mở lớp sơ cp Pht học. Hin có 2.000 Tăng, Ni sinh tốt nghip và khoảng 3.000 Tăng, Ni sinh đang theo học chương trình sơ cp Pht học. Được sự chp thun của Chính phủ, Trung ương Giáo hộ Pht giáo Vit Nam mở thí đim đào to Thc sĩ (MA) chuyên ngành Pht học tại Học vin Pht giáo Vit Nam. Học vin chính thức khai giảng khóa I (2012 - 2014), khóa II (2107 - 2019). Kết quả đt được là khả quan, đã có 19 Tăng, Ni sinh bo vệ thành công lun văn (MA) và 45 Tăng, Ni sinh đang chun bị bo v. Hin tại các B, Ban ngành của Chính phđã chp nhn chủ trương cho Giáo hội chính thức đào to Thc sĩ và Tiến sĩ Pht học tại 04 học vin Pht giáo Vit Nam (Giáo hội Pht giáo Vit Nam, 2017, 22-26). Có được thành tựu như trên ngay từ Đại hội I, trong chương trình hành động, Hội đồng TrsTrung ương đã đề ra: Thiết lp chương trình đào to và giáo dục Tăng, Ni, Pht tử, xây dựng thế hệ Tăng, Ni mới có trình độ Pht học và tri thức nhp thế cơ bản, đào to lớp Tăng, Ni trí thức đủ tài năng gánh vác snghip hoằng dương chính pháp, đm đương các ngành hot động của Giáo hội, chn chỉnh mô phm tùng lâm(Giáo hội Pht giáo Vit Nam, 2012, 38). Các kĐại hội tiếp theo, chương trình hành động đu có nội dung đào to, giáo dục Tăng, Ni.

Đại hội VIII, nhim kỳ 2017 - 2022, chương trình hành động đối với đào to, giáo dục Tăng, Ni được đề ra ở nội dung thứ 3: “Nâng cao công tác qun lý cht lượng đào to, đổi mới phương pháp giảng dy và tu học tại các cơ sđào to Tăng, Ni của Giáo hội Pht giáo
 


Vit Nam. Để hn thành tốt nhim vụ trên, có 8 phn vic phải được tiến hành đồng b, bao gm: Thống nht chương trình giáo dục; Đi mới phương pp giảng dy và tu học; Hoàn tnh bsách giáo khoa cho tt ccác trường; Sp xếp li các trường; Xây dựng cơ s vt cht; Tchức các bui khoa học vgiáo dục Pht giáo.

Một tổ chức Giáo hội mạnh đủ sức đm đương phng nh Giáo lý Đức Pht kng chỉ hoàn thin vtổ chức, vcơ cu, v ng lực điu nh mà còn phải có được một đội ngũ Tăng tài. Đội ngũ y được đào to đáp ứng yêu cu mới của Giáo hội và thời đi. Tinh thần Xây dng mt thế hTăng, Ni mới, đào to lớp Tăng, Ni trí thức mà Đại hội I đề ra luôn được các Đại hội sau kế tha, đề ra nhng nhim vsát hợp. Tại Đại hội VIII HT. Giáo Toàn, PCh tịch Hội đồng Trsự, PVin trưởng Thường trực Học vin Pht giáo Vit Nam tại Tnh phố HCMinh, trong bài viết Nhng điều ct lõi ca giáo dục Pht giáo, nhấn mạnh đến ba trcột của giáo dục Pht giáo, gm: Giáo dục đo đức; giáo dục thin định và giáo dục Trí tu. Theo đó giáo dục đo đức người học Pht rèn luyn nn cách, phẩm cht cao quý, trở nên vị tha. Giáo dục thin định người học Pht ý thức sâu sc vsự hin hữu của bn tn, m chủ cm xúc, thái đ, m tư, nhận thức, nh vi và ứng xử trong các nh vi đi, đứng, nằm, ngi, nói, nín, động, tịnh; thức và ngủ. Giáo dục trí tu, người học Pht shữu được chìa khóa mở tung ngục tù khổ đau, cht đứt xing xích bt hạnh, giúp con người cởi trói mình khỏi tham ái, sân hận, si mê, chấp thvà tiến xa hơn là giải png mình khỏi khổ đau của sinh tử và luân hồi. Đrồi hướng tới đích: Các Tăng, Ni tốt nghip cử nn và Thc sĩ Pht học phải đủ các khng bao quát gồm dịch thut, sáng tác, giảng dy, hong pp, hướng dn khóa tu, nhập thế phng sđo và đời bng sự hiu biết và nh động cụ th.
    1. Đm đương smạng truyn thừa chính pp của Đức Pht

Trên cơ sở một tổ chức thống nht, một đội ngũ Tăng, Ni mới được đào luyn hài hòa giữa ba trct, Giáo hội Pht giáo Vit Nam qua các kĐại hội đã và đang đủ scđm đương smạng truyn thừa chính pháp của Đức Pht. Nhim vnày được Đại hội I đề ra ở nội dung thứ 2: Làm nhim vụ hoằng dương chính pháp, chn hưng tư tưởng trong sáng và tích cực trong nn giáo lý Đức Pht, pháp
 


huy tính sáng to trong snghip hoằng pháp, khế hợp với tư tưởng chnghĩa xã hội khoa học thời đi.

Truyn thừa chính pháp của Đức Pht ở Vit Nam vừa dựa trên tinh thn khế lý, khế cơ” vừa dựa trên nguyên tc Tùy duyên, bt biến. Bài Diễn văn khai mạc Đi hi của Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng TrsGiáo hội Pht giáo Vit Nam, trong lễ khai mc nhim kII khẳng định: Tinh thn khế lýdy chúng ta phải nm vng chân lý, quy lut muôn đời của vũ trvà nhân sinh. Tinh thn khế cơ” dy chúng ta phải biết vn dụng chân lý cho thích hợp với tâm lý, căn cơ hn cnh thời đại đang sng(Giáo hội Pht giáo Vit Nam, 2012, 84). Nguyên tc tùy duyên, bt biến thể hin ở chỗ vic phng hành giáo lý Đức Pht, Giáo hội Pht giáo tùy theo đối tượng, tùy theo văn hóa, truyn thống của mỗi tộc người mà có skhế hợp. Tùy duyên nhưng kng được xa rời chính pháp. Thông qua nhim vụ thứ 2 (đã trích tn văn ở trên), Giáo hội Pht giáo Vit Nam khẳng định: Công cuộc hoằng dương chính pháp, cn phải phát huy chính kiến, chính lý để có thể khế hợp được thời cơ, đáp ứng được yêu cu lịch sử, làm phong phú các tư tưởng giải thoát và hin thực của đo Pht. Trong mục đích hoằng pháp độ sinh, Giáo hội Pht giáo Vit Nam kng thể tồn tại các tư tưởng và thái độ chính tr, đo đức mơ hồ kng phân bit thin, ác, phải trái, chính, tàkng phù hợp với quy lut phát trin của xã hội, cương quyết đy lùi nhng nh hưởng tà giáo, mê tín, dị đoan đã xâm nhp vào nn tín ngưỡng đo Pht. Giáo hội cn động viên tài năng và trí tuệ trong Tăng, Ni, Pht tử, phát huy tính cht văn hóa tư tưởng của đo Pht, chỉnh đốn nghi l, nếp sng thin môn để xây dựng nn văn hóa hệ tư tưởng và tín ngưỡng của Pht giáo Vit Nam, góp phn bồi đp nn văn hóa nghệ thut Vit Nam mang tính dân tộc, đại chúng, nhân bản, và hin đi.

Cùng với vic nêu ra nguyên tc hoằng dương, truyn thừa chính pháp là vic Giáo hội nêu ra nhim vụ: “Nhim vụ truyn thừa chính pháp kng phải chỉ là lp lại nhng tư tưởng đã có, mà phải là công vic có kế thừa, có chọn học và ng to trong các công tác phiên dịch đại tng kinh đin, trước thut, ng tác, biên kho, nghiên cu, din giảng đu cn chú ý đến mục đích chấn ng các tư tưởng trong ng và tích cc (khế hợp) trong nn giáo lý Đức Pht.
Có thể khẳng định rằng nguyên tc và nhim vụ truyn thừa
 


chính pháp mà Giáo hội Pht giáo Vit Nam đt ra từ Đại hội I, các Đại hội tiếp theo một mt kế tha, mt khác tùy theo điu kin cụ thể đt ra mà bổ sung làm phong phú cũng như theo đà phát trin. Đến nay (2018) một trong nhng nhim vụ quan trng nht mà Giáo hội Pht giáo Vit Nam đang hướng tới là dịch thut và n hành tam tạng kinh đin Pht giáo. Các vị cao tăng, thc đức luôn là lực lượng nòng cốt trong trước thut, sáng tác, biên kho các lĩnh vực khác nhau của Giáo hội Pht giáo. Giáo hội Pht giáo Vit Nam hình thành được một đội ngũ giảng sư có trình độ chuyên môn cao đáp ứng nhu cu ngày một cao trong giảng dy ở các cơ sgiáo dục nht là bc giáo dục cử nhân và trên đại học.

Một số cao tăng đã và đang góp phn vào vic chn hưng các tư tưởng của Pht giáo Vit Nam. Đáng klà Hòa thượng Thích Thanh Từ, hơn một phn tư thế knay Hòa thượng cùng với một số chư tôn túc chủ trương chn hưng Pht giáo Trúc Lâm, lp nên hàng lot Thin vin Trúc Lâm, khởi xướng hình thức tu thin (Thin - Giáo song hành), Tri vng… Ban Văn hóa của Hội đồng Trsự, với Đại hội VII là Hòa thượng Trung Hu, với Đại hội VIII là Thượng ta Thọ Lc một mt chủ trương giữ gìn bản sc văn hóa Pht giáo, mt khác là chủ trương chn hưng, thống nht văn hóa Pht giáo trong đa dạng trên các lĩnh vực kiến trúc, y phục, ngôn ngđã và đang thu được nhng kết quả bước đu.

Công vic hoằng pháp của Giáo hội ngày một đa dạng với nhiu hình thức của thời đại truyn thông với công nghip 4.0. Đối tượng hoằng pháp mở rng đến các tộc người thiu s. Đa n được mở rng đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đo. Đến năm 2017, 63 tỉnh thành trên cả nước đu thành lp Ban Trsự. Ở nhng tỉnh mới thành Ban Trsự, hệ thống tổ chức và cơ cu nhân sự luôn được quan tâm, hn thin để có điu kin tốt nht truyn thừa chính pháp. Theo thời gian các đo tràng ngày một đông đo. Hu hết các chùa đu đã và đang hình thành đo tràng. Có nhng chùa lớn ở thành thị, ở các thành phố lớn như Tnh phố HCMinh, Th đô Hà Ni, có chùa hình thành cả chục đo tràng. Riêng chùa Quán Sứ, Hà Nội có tới trên 60 đo tràng. Đạo tràng phát trin, tín đồ qua đó tìm hiu, học tp giáo lý. Các tự, vin tổ chức tu một ngày an lc cho Pht tử để họ ngày một trở nên tín đồ thun thànhgiữ gìn chính pháp.
 
 
  1. MT NN TQUAN TRNG THAM GIA PHÁT TRIỂN BN VỮNG ĐT NƯC

Pht giáo Vit Nam là Pht giáo nhp thế. Đó chính là dựa trên tư tưởng “Pht pháp bt ly thế gian giác, Cứu một người phúc đẳng hà sahay “Dù xây chín bc phù đồ/không bằng làm phúc cứu cho một người. Hiến chương Giáo hi Pht go Việt Nam (1981), Lời MĐầu khẳng định: Trong gn hai ngàn năm hoằng pháp độ sinh trên đt nước Vit Nam và hòa mình trong dân tộc, đo Pht đã trở thành một tôn giáo của dân tc. Với truyn thống yêu nước, Pht giáo Vit Nam bao giờ cũng là thành viên được tin cy trong khối đn kết tn dân, suốt dòng lịch sử dựng nước và giữ nước từ ngàn xưa, cũng như trong snghip giải png dân tộc ngày nay do HChủ tịch và Đảng Cng sn Vit Nam lãnh đo. Trong 8 kĐại hội, bao giờ Giáo hội Pht giáo Vit Nam cũng có một nhim vphát huy truyn thống yêu nước trong Tăng, Ni, Pht tử Vit Nam, đt stồn tại của đo pháp trong stồn tại của dân tộc, rèn luyn tinh thn hộ quốc an dân, tích cực tham gia vào snghip xây dựng và bo vTổ quốc Vit Nam xã hội chnghĩa. Đường hướng hành đo của Giáo hội Pht giáo Vit Nam là ĐO PHÁP - DÂN TC - CHNGHĨA XÃ HỘI. Đthực hin nguyên tc trên, vphương din tchức, hthống tchức ca Giáo hi bámtheo hthống tchức nh chính quốc gia. Cách thức tchức này giúp cho Giáo hi tin liên hvi các cp chính quyn ng như có những đóng góp thiết thực cho từng cp. Pht giáo luôn ccác đại biu ưu tú tham gia vào các cơ quan quyn lực ng như các tchức chính trxã hi như Đi biu Quốc hi, Đi biu Hi đồng nn dân các cp, Mt trận Tquốc các cp, một sđoàn thchính trxã hi, kcHi Cu chiến binh. Các phong trào do Nhà nước, do Mt trận Tchức và các đoàn thphát động đu có shưởng ng ca các cp tchức Giáo hi như phong trào xây dựng ng thôn mới; Phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sng n hóa mới. Phong trào an toàn giao thông…

Mt trong thế mạnh ca Giáo hi Pht giáo Vit Nam là công tác tthin xã hi. Đây là hot động Pht sđo đức mang tính tích cực và trong ng, thhin tinh thần tbi cu khca đo Pht, là một trong những công tác trng tâm ca Giáo hi. Khi đt nước xy ra thiên tai, bão lụt, Giáo hi kp thời ban nh thông bch vận động i chính, phẩm vt cu trkp thời. Hin toàn giáo hi có 165 TuTĩnh đường
 


và ng tm png chẩn trị y học dân tc km chữa bnh min phí cho người nghèo. Trong phạm vi cnước có 1.000 lớp học tình thương, 64 cơ snuôi dy trmu giáo bán trú, trmcôi khuyết tt; có trên 20 cơ snhà dưỡng lão, nuôi dưỡng trên 1.000 cgià. Ban Trsmột stỉnh, tnh có cơ scm sóc người nhim HIV/AIDS, hoc lập n png tư vấn cho bnh nn mc căn bnh thế knày. Tng cng công tác cu trnhim kVII là 6.838.199.841.000 đồng.

Nhng đóng góp trên có được trước hết bởi Giáo hội Pht giáo từ cp Trung ương đến tỉnh, thành ph, qun, huyn, cơ sở luôn quán trit tinh thn hộ quốc, an dân. Tinh thn đó được sự chỉ đo nht quán và sát sao từ Hội đồng TrsTrung ương. Kế thừa thành tựu của các kĐại hội, Đại hội VIII đề ra 9 nội dung hành động, trong đó có nội dung 8: “Đy mnh truyn thống Pht giáo như một kênh hoằng pháp và chuyn tải các hot động Pht svào đời sng xã hội. Nhm nêu cao giá trị từ bi, trí tuệ của đo Pht, hình nh tốt đp của Tăng, Ni, Pht tử, của tổ chức Giáo hội Pht giáo Vit Nam các cp trong snghip phng đo, yêu nước, xây dựng và bo vTổ quốc Vit Nam xã hội chnghĩa.

KT LUN

Thống nht các giáo hội, tổ chức, hệ phái thành lp một tố chức chung - Giáo hi Pht go Việt Nam, là đòi hỏi nội tại của Pht giáo Vit Nam và cũng là nhu cu của dân tộc Vit Nam.

Từ thời Đức Pht tại thế, ngay sau khi đc đo, trên đường vn chuyn nh xe pháp, cuộc giáo hóa 5 người bạn đồng tu tại vườn Lộc uyn của Đức Pht đã đt nn móng cho xây dựng Tăng già/ tăng đn/Sangha, một trong ba tam bo (Pht, Pháp, Tăng). Cho đến khi nhp dit Đức Thế tôn luôn chăm lo xây dựng một tổ chức Tăng già vng mnh với nhng giới lut, để tăng già được trang nghiêm, vng mnh. Pht giáo phát trin ra bên ngoài n Độ đến quốc gia nào cũng chăm lo xây dựng Tăng già và truyn bá chính pháp. Tuy nhiên ở mỗi quốc gia mà Tăng già xây dựng khác nhau. Vic xây dựng, quy tụ các hệ phái, sơn môn trong một tổ chức Giáo hội thống nht là đc thù vtổ chức Tăng già/Tăng đn Vit Nam. Thống nht v tổ chức to điu kin cho giáo hội Vit Nam thống nht về ý chí và hành động đã là một nguồn lực để Pht giáo Vit Nam phng hành Giáo lý Đức Pht, hoằng dương chính pháp.



 

Tài liệu tham kho


Thiu Chửu, 2012, Con đường hc Pht ở thế kỷ XX, Nxb Tôn giáo, Hà Ni.

Bồ ĐTân Thanh Nguyn Đại Đng, 2012, Pht go Việt Nam từ khởi nguyên đến năm 1981, Nxb Văn học, Hà Ni.

Giáo hội Pht giáo Vit Nam, Văn png Hội đồng Trsự, 2012, Giáo hộ Pht go Việt Nam từ Đi hi đến Đi hi (1981 - 2012), Nxb Tôn giáo, HN.
Giáo hội Pht giáo Vit Nam, Vin Nghiên cứu Pht học Vit Nam
- Đại học Quốc gia TP. HCMinh, Trường Đại học Khoa học
Xã hội và Nn n, 2016, Giáo hi Pht giáo Việt Nam 35 năm
hình thành và phát triển, Nxb Hng Đức.

Giáo hội Pht giáo Vit Nam, Hội đồng Trsự, 2013, Kyếu Đi hi Đi biểu Pht giáo toàn quc ln thVII nhiệm kỳ 2012 - 2017, Nxb Tôn giáo, HN.

Giáo hội Pht giáo Vit Nam, 2017, Văn kiện Đi hi Đi biểu Pht giáo Toàn quc ln thVIII nhiệm kỳ 2017 - 2022.

Giáo hội Pht giáo Vit Nam, Hội đồng Trsự, 2018, Hiến chương Giáo hi Pht giáo Việt Nam, tu chnh ln thVI, Nxb Tôn giáo, HN.
Nguyn Lang, 2012, Việt Nam Pht go sluận, Nxb Phương Đông. Thích Thin Nhơn, 2015, Pht go tiểu vùng Mê kông, du nhập, phát
triển và hi nhập, trong Pht giáo Mê kông: Lch svà hi nhập
Nxb Đại học Quốc gia, TP. HCMinh.

HT. Thích Trí Qung, 2016, Phát biểu khai mạc hi tho trong: Giáo hi Pht go Việt Nam 35 năm hình thành và phát triển, Nxb Hng Đức.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây