22 MỐI LIÊN HỆ GIỮA TƯ TƯỞNG NGŨ GIỚI TRONG ĐẠO PHẬT VỚI CHUẨN PHẨM CHẤT CỦA HỌC SINH VIỆT NAM TRONG TƯƠNG LAI

Thứ tư - 08/05/2019 22:18
TS. Huỳnh Lâm Anh Chương
TS. Thái Minh Anh, Đại đức Thích Không Tú
351






 
MỐI LIÊN HỆ GIA TƯ TƯỞNG NGŨ GIỚI TRONG ĐO PHT VỚI CHUN PHM CHT CA HC SINH VIT NAM TRONG TƯƠNG LAI

 
TS. Huỳnh Lâm Anh Chương*
TS. Thái Minh Anh, Đi đức Thích Không Tú*



ĐẶT VẤN ĐỀ

Tại Vit Nam, Đo Pht đã xut hin và đã trở thành triết lý sng cho hàng chục triu người từ trước đến nay và trong tương lai. Một nội dung cơ bản mà ai đến với Đạo Pht cũng đu biết, đó là tư tưởng ngũ giới. ThíchNht Từ (2015) đã viết trong quyn Nghi thức tụng nim vngũ giới bao gm: Không sát sinh, không tà m, không nói di, không trm cp và không uống rượu. Mục đích của tư tưởng này là hướng con người tu dưỡng bn thân để có được một nhân cách tốt đp

Nhân cách tốt đp là một mục tiêu cao cả mà cùng với tôn giáo, giáo dục luôn song nh thực hin. Bộ Giáo dục và Đào to (12/2018) đã công bố Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ban hành Chương trình go dục phthông mới. Đây là một skin giáo dục rt quan trng được dư lun xã hội quan tâm và chờ đợi liên tục trong vài năm gn đây, từ lúc có đề án biên soạn cp nht. Trong chương trình này có một phn rt quan trng đó là ChuẨn phẨm cht của học sinh Vit Nam trong tương lai. Theo đó, mục tiêu giáo dục phẨm cht gồm 5 phẨm cht là: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm. Ở mỗi phẨm cht đu có chia 3 mức độ yêu cu khác


* Trưởng Bộ Môn Qun Lý Giáo Dục, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM
** Chùa Bửu Đà, Qun 10, TP.HCM, Vit Nam
 


nhau dành cho học sinh tiu học (thiếu nhi), học sinh trung học cơ s(thiếu niên) và học sinh trung học phổ thông (thanh niên).

Dưới góc nhìn của giáo dục so nh, liu tư tưởng ngũ giới mà Đức Pht đề xut từ ngàn xưa và năm phẨm cht cn có trong tương lai của thế hệ trVit Nam có gp nhau kng?

NỘI DUNG

Mối liên hệ giữa ngũ giới trong Đạo Pht và năm phẨm cht nhân cách cn có trong tương lai của thế hệ trVit Nam được trình bày theo trình tự từng phẨm cht cn giáo dục, trong mỗi phẨm cht sẽ trình bày bảng phân tích nội dung và phn phân tích, đánh giá tại Bảng 1.

Bảng 1. Mối liên hệ giữa giáo dục lòng yêu nước với giữ giới kng sát sinh và kng uống rượu
Các th hin lòng Yêu nước Cp tiu học Cp trung học cơ s Cp trung học ph tng Tư tưởng Ngũ giới
Yêu thiên nhiên Có vic làm bo vệ thiên nhiên Tích cực, ch
động bo vệ thiên nhiên.
Tích cực, ch động vn động người khác vệ thiên nhiên. KHÔNG SÁT SINH
 

 
Yêu quê hương Tôn trng các biu trưng của đt nước. Tìm hiu, phát huy truyn thống của gia đình, dòng
h, quê hương
Tgiác thực hin và vn động người khác thực hin các quy định của pháp lut KHÔNG UỐNG RƯỢU
Quý trng Kính Tích cực Vn động
giá trn trng, tham gia người khác
hóa biết ơn các hot tham gia các
người động bo hot động
lao v, phát bo v, phát
động; huy giá tr huy giá tr
tham gia của di sn các di sn
các hot văn hoá. văn hoá. Đấu
động tranh với
đn các âm mưu,
ơn, đáp hành động
nghĩa. xâm phạm
lãnh th.
Phân tích các nội dung trong Bảng 1, cho thy lòng yêu nước được to thành từ 3 thành tlà yêu thiên nhiên, yêu quê hương và quý trng giá tr văn hóa; và trong mỗi thành t này, với từng cp học khác nhau có nhng yêu cu cụ th.

Ở nội dung giáo dục đu tiên là tình yêu thiên nhiên, học sinh s được giáo dục từ chỗ có nhng vic làm do người khác hướng dn đến chỗ tự giác làm và cao hơn là vn động người khác cùng làm. Nhng vic làm cụ thể là kng giết hại các loài vt, tự mình biết nuôi dưỡng các loài vt và vn động người thân hoặc thm chí vận động mọi người hn chế tối đa vic giết hại các loài vt để ăn thịt hoc phục vụ cho nhu cu của mình, thực hành png sinh và nuôi dưỡng cũng như bo tồn các loài vt. Ở đây, yêu cu này của Bộ Giáo dục và Đào to có nhiu đim gp nhau so với yêu cu Không
 


sát sinh của Đạo Pht.

Ở nội dung thhai và ba, muốn có được nhng hiu biết đúng đn về nhng biu trưng của quê hương Vit Nam, truyn thống gia đình, dòng họ và pháp lut thì mỗi công dân cn có trí tuệ sáng suốt để nhn ra, thực hành cho bản thân và vn động người khác cùng tham gia. Hơn na, trí tuệ sáng suốt giúp người ta nhn biết nhng giá trvăn hóa tốt đp của dân tộc và đu tranh chống lại nhng cái thiếu văn hóa. Ở đây, chúng ta nhn ra mối tương đồng trong yêu cu của giữ giới Không uống rượu của Đạo Pht. Thực tin trong nhng năm gn đây cho thy uống rượu đã làm một bộ phn thế hệ trVit Nam mt sáng suốt và có nhng phát ngôn và hành động để lại hu quả đáng tiếc như mt tôn trng ln nhau trong các mối quan hệ xã hội, làm tổn thương danh dự bn thân, tổn thương danh dự gia đình và làm xu đi hình nh đt nước trong cng đồng quốc tế, hoc do mt sáng suốt nên đã có nhng hành vi vi phm pháp lut với nhiu mức độ nặng nhẹ khác nhau.

Bảng 2. Mối liên hệ giữa giáo dục lòng nhân ái với giữ giới kng sát sinh và kng tà dâm
 

 
Các thể hiện lòng Nhân ái Cấp tiểu học Cấp trung học cơ sở Cấp trung học phổ thông Tư tưởng Ngũ giới
Yêu quý mọi người
  • Yêu thương, chăm sóc người thân trong gia đình.
 
  • Yêu quý bạn bè, thầy cô
 
  • Tôn trọng người lớn tuổi, người khuyết tật
 
  • Biết chia sẻ với
những bạn có hoàn cảnh khó khăn
  • Trân trọng danh dự, sức khoẻ và cuộc sống riêng tư của người khác.

–Không đồng tình với cái ác, sẵn sàng bênh vực người yếu thế.
  • Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động từ thiện và hoạt động phục vụ cộng đồng.
  • Quan tâm đến mối quan hệ hài hòa với người khác.

–Tôn trọng quyền và lợi ích hợp
pháp của mọi người.
  • Vận động người khác hoạt động phục vụ cộng đồng.
KHÔNG SÁT SINH




KHÔNG TÀ DÂM
 

 
Tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người
  • Tôn trọng
sự khác biệt của bạn bè trong lớp về cách ăn mặc, tính nết và hoàn cảnh gia đình.
  • Không phân biệt đối xử, chia rẽ các bạn.
 
  • Sẵn sàng tha thứ cho những hành vi có lỗi của bạn.
  • Tôn trọng sự khác biệt của người khác.
 
  • Tôn
trọng sự đa dạng văn hoá của
các dân tộc .
  • Cảm thông và sẵn sàng giúp đỡ mọi người.
  • Tôn trọng sự khác biệt của cá nhân.
 
  • Có ý thức học hỏi các nền văn hoá trên thế giới.
 
  • Cảm thông, độ lượng với những hành vi, thái độ có lỗi của người khác.
KHÔNG SÁT SINH
Phân tích các nội dung trong Bng 2, cho thy lòng Nn ái được to tnh từ 2 tnh tlà yêu quý mọi người và tôn trng s khác bit giữa mọi người.

Ở nội dung giáo dục đu tiên là yêu quý mọi người, học sinh s được giáo dục từ chỗ biết yêu quý người thân trong gia đình, bạn bè, thy cô và tt cả các đối tượng khác nhau trong xã hội cho đến tự giác chủ động thực hin các hành vi tương ứng và biết cách lên án nhng hành vi đi ngược lại quyn lợi của mọi người; hơn na, kng làm tổn thương h, tnh xa cái ác và ủng hộ cái thin. Nhìn chung, yêu quý mọi người là một yêu cu rt gn với yêu cu của giữ giới Không sát sinh và Không tà m của Đạo Pht.
Ở nội dung thhai, yêu cu chung là học sinh cn được giáo dục
 


ng tôn trng người khác xét ở nhiu phương din và tôn trng bản sc riêng của các dân tộc khác nhau. Cơ sở của yêu cu này là quyn được bình đẳng giữa các dân tộc, các cá nhân thm chí các loài vt và các cá thể trong từng loài vt. Nếu học sinh Vit Nam được giáo dục giới hnh Không sát sinh thì vic thực hin yêu cu này trở nên rt thun lợi và có hiu qu.

Bảng 3. Mối liên hệ giữa giáo dục tính chăm chỉ với giữ giới kng uống rượu



Phân tích các nội dung trong Bảng 3, cho thy tính chăm chỉ được thể hin ở tính ham học và chăm làm. Các yêu cu cụ thể cho từng cp học được viết rõ trong bảng này.

Đcó được tính ham học và sự chăm làm, cn có nhiu điu kin nhưng trước hết học sinh cn phải có sức khỏe vì học tp và làm vic là hai hot động làm tiêu hao rt nhiu năng lượng cơ thể
 


ln năng lượng tinh thn. Txa xưa, Đức Pht cũng đã nhn mnh tm quan trng của Kng uống rượu đến smnh khỏe của mỗi người. Thực tin cuộc sng cũng đã chng minh rằng nếu kng có sức khỏe, người ta sgp trngại rt lớn trong học tp và làm vic.

Bảng 4. Mối liên hệ giữa giáo dục tính trung thực với giữ giới kng nói dối và kng trộm cp



Phân tích các nội dung trong Bảng 4 vyêu cu giáo dục tính trung thực cho học sinh của Bộ Giáo dục và Đào to Vit Nam và yêu cu của giới Kng nói dối và giới Kng trộm cp của Đo Pht cho thy có nhiu đim tương đồng. Trung thực là một trong nhng phẨm cht quan trng nht trong nhân cách mỗi người, dù ở thời đại nào và xã hội nào; nó cn có kng chỉ ở trẻ nhỏ mà quan trng hơn là ở cả người trưởng tnh. Trung thực kng chỉ thể hin ở lời nói mà quan trng là phải ở cả vic làm của mỗi người. Một lời nói dối có thể đánh mt một tình cm thiêng liêng, một sự trộm cp có thể đánh mt một quốc gia hưng thịnh.
 


Bảng 5. Mối liên hệ giữa giáo dục tính trách nhim với giữ giới kng uống rượu, kng nói dối và kng sát sinh




Phân tích các nội dung trong Bảng 5, cho thy một người có trách nhim phải biết giữ 3 giới là: Kng uống rượu, Kng nói dối và Kng sát sinh, cụ thể là:

Trách nhim đối với bản thân được thể hin ở vic biết giữ gìn sức khỏe, đồ dùng cá nhân, tin bc, tư cách và lời hứa; có trách nhim với vic làm của mình. Ở đây có sự liên hệ mt thiết với giới Kng uống rượu và Kng nói dối. Nếu uống rượu, người ta sẽ bnh tt, có thể snghèo khó, có thể sẽ thiếu tỉnh táo để nhn biết tư cách của mình. Một người nói dối là một người thiếu tư cách và có thể thiếu trách nhim

Tch nhim với gia đình, nhà trường và với xã hội là tch nhim với người khác. Trong cuộc sng, kng ai được phép m ng p tài sn của người khác và xâm phạm giá trị của người khác; ai cũng cn phải có tch nhim giữ gìn cho người khác. Các yêu cu cụ thể trong Bng 5 đã phác ha điu này. So sánh với yêu cầu ca tư tưởng Ngũ giới trong Đo Pht, có thliên tưởng đến giới Không uống rượu.

Trách nhim với mội trường sng theo yêu cu trong bảng nói trên có liên hệ mt thiết với giới Không sát sinh của Đạo Pht.

KẾT LUẬN

Sau khi phân tích nội dung của ngũ giới và nội dung của năm phẨm cht nhân cách cn có trong tương lai của thế hệ trVit Nam, cho thy, có một sgp nhau hoc một sự tương đồng về nội dung giáo dục nhân cách. Mối liên hệ này là rt bn cht.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Bộ Giáo dục và Đào to (2018), Dự tho Chương trình giáo dục phổ thông mới tng thể - Bn 09/2018, trang 39-45.

Bộ Giáo dục và Đào to (2018), Thông tư 32/2018/TT-BG- DĐT ban hành Chương trình giáo dục phổ thông mới.

Thích Nht Từ (2015), Nghi thức tụng nim, Nxb Hng Đức, trang 335-336.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây