21 GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC PHẬT GIÁO CHO THANH THIẾU NIÊN TRONG XU THẾ TOÀN CẦU HÓA HIỆN NAY

Thứ tư - 08/05/2019 22:21
Vũ Ngọc Định
339
 






 
GIÁO DỤC ĐO ĐỨC PHT GIÁO CHO THANH THIẾU NIÊN TRONG XU THẾ TOÀN CU HÓA HIỆN NAY

Vũ Ngọc Định*




TÓM TẮT

Mô hình kết hợp giáo dục đo đức và tôn giáo đã được nhiu quốc gia ở khu vực Đông Nam Á và Châu Á thực hin. Như ở In- donesia các nhà giáo dục của quốc gia này lo ngi, thế hệ trkng hiu rõ giá trị tinh thn cốt lõi, dn đến hành vi sai lch, mt định hướng trong tương lai. Vì thế năm 2013 các nhà chức trách nước này đẨy mnh giáo dục đo đức theo triết lí tôn giáo lên ngang hàng với các môn học truyn thống ở trường như ngôn ngữ, tn học. Hay như hệ thống các nhà thờ Ki Tô và Gia Tô giáo ở phương Tây, thiết chế tại mỗi đa phương nhà thờ là trung tâm sinh hot của mọi người, và nhng mục đích, mục tiêu chính của nhà thờ giáo dục, to nên nhng con người đức hnh.

Từ xưa, vi giá trị ni bật là tính hướng thin, nn văn và nn bn sâu sắc, Pht go dẫn dt con người ta sng một cách tbi, vtha, bình đẳng trên tinh thần đoàn kết, tương tn tương ái. Ngày nay, bi cnh xã hi trong nước có nhiu thay đổi, xu thế hòa nhập và hi nhập quốc tế đã khiến cho Pht go có nhiu biến chuyn theo xu hướng đơn gin hóa vmt truyn bá go lí và các nghi thc tín ngưỡng. Tuy nhiên giá trị cao cả, tích cc và ct lõi nht ca Pht go là đo đức vn được phát huy mạnh m.
Trong xu thế tn cu hóa, đc bit là sự hội nhp, giao thoa, nh



*Thạc sĩ, Khoa Khoa học xã hội, Trường Đại học Hng Đức, TP. Thanh Hóa, Vit Nam
 


hưởng, tương tác và chi phối ln nhau giữa các nn văn hóa đã có nhng tác động mnh mẽ đến đo đức, li sng của một bộ phn thanh thiếu niên nước ta hin nay. Stác động đó thể hin trên cả hai phương din tích cực và tiêu cực, nhiu giá trđo đức truyn thống đã bị lãng quên, bị xem nh. Khi mà môi trường giáo dục đo đức chđo cho thanh thiếu niên là nhà trường và gia đình chưa theo kịp sphát trin của xã hội thì Pht giáo Vit Nam với các thiết chế Gia đình Pht tử, Câu lc bộ Thanh thiếu niên Pht tử, lớp giáo lí ngn ngày cho Cư sĩ, Pht tử được thành lp ở các tự vin, thin vin, các chùa đã góp phn giáo dục đo đức cho một bộ phn thanh thiếu niên Pht tử thông qua vic tổ chức các lớp giáo lí, các hot động Pht sự.

Trong phm vi bài viết, chúng tôi tp trung nghiên cứu vPht giáo Vit Nam trong xu thế tn cu hóa; nhng giá tr, nhng hiu quả tích cực mà các mô hình giáo dục đo đức theo tinh thn của đức Pht đã đem li. Bên cnh đó cũng đưa ra nhng đề xut, giải pháp mang tính gợi mở cho hot động giáo dục đo đức Pht giáo trong giai đoạn hin nay.

1. PHẬT GIÁO VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA

Trải qua hơn 2000 năm đồng hành cùng với sphát trin của dân tc, Pht giáo Vit Nam đã có nhng đóng góp to lớn cho công cuộc xây dựng, bo vTổ quốc và chăm lo cho đời sng văn hóa tinh thn của nhân dân. Đến nay, các dân tộc trên thế giới đang bước vào thời kỳ lịch sử mới với nhiu biến đổi trên mọi lĩnh vực của đời sng xã hội. Xu thế hội nhp quốc tế và tn cu hóa trên mọi lĩnh vực đã dn trở thành xu thế chung và bức thiết, nó đã đưa đến cho các dân tộc trên thế giới nói chung và Vit Nam nói riêng nhiu cơ hội và động lực để phát trin, nhưng bên cnh đó cũng đưa đến cho chúng ta nhiu thách thc.

Chúng ta đu biết, tn cu hóa là định hướng phát trin của hin tại và tương lai, gn kết các nn văn hóa, kinh tế trên thế giới đem đến sgiao lưu, phát trin cho mọi người, mọi dân tộc và các quốc gia. Tuy nhiên, tn cu hóa cũng là nguồn gốc của vô s nhng nhng nguy cơ và thách thức như: huỷ hoại các nn văn hóa bản đa; sxâm lăng của văn hóa ngoại lai; suy thoái môi trường; khoảng cách giàu nghèo; bóc lột lao động; tnn xã hội và quan
 


trng hơn hết là cơ cu gia đình truyn thống ở Vit Nam có nguy cơ bị phá vỡ; ssuy thoái, xuống cp đo đức, li sng truyn thống. Trong bối cnh như vy vai trò của Pht giáo đối với vic bo v, bồi dưỡng, định hướng văn hóa truyn thống, đo đức, li sng là vô ng quan trng và bức thiết.

Pht giáo du nhp vào nước ta đã hơn 2000 năm, dù lúc thịnh lúc suy, nhưng trong mỗi giai đoạn lịch sử của dân tộc, Pht giáo đu mang vai trò và smạng riêng. Thời Lí – Trần là hệ tư tưởng, tinh thn chđo phục vụ cho mục đích đn kết dân tộc để bo v và xây dựng đt nước độc lp non trẻ; thời Lê, dù mt đi vai trò ch đo trong chính quyn hành chính nhưng Pht giáo vn âm thm phát trin mnh mẽ ở các làng quê làm phong phú thêm đời sng văn hóa và tinh thn cho người dân Đại Vit bên cnh Nho giáo và Đạo giáo; đến thời Nguyn, với vic cương vực quốc gia mở rng vphương Nam, Pht giáo lại đi tiên phong trong vic xây dựng hệ tư tưởng và là sợi dây tinh thn để đn kết nhân dân trên các vùng đt mới; trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân và đế quốc, Pht giáo đã đóng góp nhiu nhân lực và vt lực kháng chiến1; trong công cuộc xây dựng CNXH, Pht giáo đóng vai trò là trung gian cho sự đn kết dân tộc, đn kết tôn giáo, động viên khuyến khích người dân tham gia tích cực và thực hin các chủ trương, đường li xây dựng đt nước của Đảng và Nhà nước. Có thể nhn thy rằng, ở mỗi giai đoạn, thời kPht giáo Vit Nam đã tự điu chỉnh để phù hợp với sứ mnh tôn giáo của mình và hn thành smạng cao cả là hộ quốc an dânvà trở thành một “tôn giáo thân thuộc” trong lòng mỗi người dân Vit Nam.

Tại sao Pht giáo có thể tồn tại lâu dài và phát trin mnh mẽ trên đt nước Vit Nam đến đỗi thân thuộc như vy. Có được điu đó là do 4 yếu tố:

Pht giáo phù hợp với truyn thống văn hóa dân tộc; hòa nhp, tiếp nhn với tín ngưỡng dân gian và góp phn phát huy nhng giá trđo đức bản đa.
  1. Thời kì này, nhiu ngôi chùa trở tnh đa ch, cơ sở cách mạng, nhiu sư tăng cởi cà sa khoác chiến bào”; nhiu sư tăng tự nguyn hgiải chùa chin ly vt vic phục vụ cho tin tuyến, cho công cuộc xây dựng CNXH tại đa phương; nhiu nhà sư được tặng thương huân chương, huy chương kháng chiến, tặng bằng khen có công với nước, ... nhiu nhà sư đã anh dũng hy sinh trên các chiến trường.
 


Pht giáo vốn là một tôn giáo có tư tưởng từ bi bác ái, hòa đồng, khoan dung. Mặc dù là một tôn giáo có hệ thống giáo lý khá đồ s nhưng khi du nhp vào Vit Nam hệ thống giáo lí đó được gin hóa, dung d, các tư tưởng tôn giáo phù hợp, gn gũi với tư duy vốn có của dân tc.

Với phương châm tùy duyên tiếp hóakng dùng bo lực, chính trị để mở mang giáo lí, tín đồ nên nhìn chung kng to ra nhng xung đột về chính tr, quân sự cũng như vvăn hóa.

Với tinh thn bình đẳng, hòa đồng tu, Pht giáo đã kng to ra hệ giai cp trong chốn tu hành; kng áp đt hệ tư tưởng mà ngược lại góp phn giải png hệ tư tưởng cho con người, ly mục đích chân – thin – mĩlàm đích đến cuối cùng trong giáo hóa con người. Điu này đã phn ánh khuynh hướng phn kháng lại xã hội có áp bức và bt công của Pht giáo, điu này phn ánh đúng tâm trạng của người dân Vit Nam.

Chính vì vy, Pht giáo được nhân dân ta tiếp nhn một cách tự giác và nhanh chóng trở thành một tôn giáo thu hút được qung đại dân chúng tin theo, để rồi trở thành hệ tư tưởng chính thống của một số triu đại phong kiến Vit Nam.

Trong qua khlà như vy, hin nay trong bối cnh tn cu hóa, các cuộc đại cách mạng công nghip, công nghệ thông tin, sgiao lưu văn hóa Đông – Tây, nhng tác động mnh mẽ cả tích cực ln tiêu cực của văn hóa phương Tây đối với nn văn hóa truyn thống Vit Nam din ra với quy mô rng và quyết lit hơn nhiu khiến cho nhiu giá trị truyn thống, đc bit là các giá trị nhân văn, nhân bản đang có xu hướng suy thoái ở một bộ phn người – đc bit là trong giới trnước ta hin nay. Nhng dục vng, ham muốn cá nhân, sùng bái vt cht, vkđã khiến cho con người bt chp tt cả để đt được mục đích cá nhân, khiến cho đo nghĩa, luân lí, nhân phẨm con người bị coi thường. Nhng văn hóa ngoại lai mang tính tiêu cực đang tác động mnh mẽ tư tưởng cng đồng xã hội, nht là nhng tác động tkhuynh, tiêu cực, cục b, nhng tác động tiêu cực đó khiến cho một bộ phn giới trẻ trở thành nhng con người bt chp tt cả kể cả nhân phẨm của mình, của người khác để đt được mục đích cá nhân hoc tha mãn dục vng, tham vng cá nhân.
Trước hin trạng y, Pht giáo Vit Nam hin đại phải thực hin
 


song song hai nhim vụ quan trng đó là:

Thnht, hội nhp cùng với Pht giáo quốc tế; tiếp thu và hòa nhập các nn văn hóa ngoại lai, tôn giáo ngoại lai mà vn giữ được bản sc riêng, làm nn tảng cho khối đại đn kết dân tộc, ly sức mnh tôn giáo hòa cùng sức mnh chnghĩa Cng sn làm nên sức mnh tng hợp của dân tc.

Th hai, thay đổi bản thân, thay đổi phương thức giáo hóa cho phù hợp với thời đi, đc bit sự thay đổi đó phải theo kịp sự biến đổi và thay đổi của hệ tư tưởng, tâm lí xã hội. Các hot động tôn giáo, tín ngưỡng Pht giáo cn được hn thin về nội dung, đa dạng về hình thức, thống nht và nâng cao trình độ để đáp ứng nhu cu tín ngưỡng của người dân, các hot động tôn giáo tín ngưỡng phải có được sức thu hút đối với người dân. Bên cnh đó cn thiết phải lồng ghép các hot động bồi dưỡng, giáo dục đo đức, các hot động tuyên truyn chính sách pháp lut của Đảng và nhà nước vào trong các hot động tôn giáo. Qua đó hướng con người đến với cái chân – thin – mĩ, hướng con người đến với tinh thn từ - bi – h
- x, từ bỏ các dục vng tham – sân – si” thp hèn cá nhân.

Tn cu hóa xóa đi ranh giới của sự truyn bá Pht giáo2. Tuy nhiên, từ phương din xã hội, tn cu hóa khiến con người gp nhiu cám dỗ hơn; mối quan hệ giữa con người có thể trở thành mối quan hệ canh trạnh; mối quan hệ cùng sràng buộc trong gia đình trở nên lc lõng, xa cách; cám dỗ vt cht, cám dỗ hưởng thụ, tính vkỷ trở thành cám dỗ mnh mẽ đối với mỗi cá nhân. Nhìn từ phương din tôn giáo, tn cu hóa có thể khiến nim tin tôn giáo gim sút, sự mê tín ln át trí tín.

Trong bối cnh như vy, din mo của Pht giáo Vit Nam nht thiết phải thích nghi và thay đổi, phải thay đổi thế nào để Pht giáo tiếp tục là tôn giáo của dân tộc, tiếp tục ở trong tâm thức của con người Vit Nam, đc bit tiếp tục là một trong nhng kênh” ch đo trong giáo hóa con người, dn dt chúng sinh đến với bến bờ chân lý. Nhớ xưa Bồ Tát vì lợi ích chúng sinh mà tùy cơ bốc thuốc, vy nay vì qun sinh lợi lcPht giáo Vit Nam cũng cn phải thay đổi, cn vn dụng khéo léo các phương tin” để hóa giải các mu
  1. Theo Pháp sư Thích Pháp Bồi, Pht giáo hin đại – cơ hội và thách thc. In trong Pht giáo nhập thế và các vấn đề xã hội đương đi. Nxb Đại học Quốc gia Hà Ni, 2018. Tr 32.Sđd
 


thun xã hội, dn dt chúng sinh khỏi bến mê đ.

KhẨu hiu “Đo pháp – Dân tộc – CNXH, “Đo pháp đồng hành cùng dân tcphn ánh một sự tht lịch sử đó là truyn thống nhp thế của Pht giáo trong lịch sdân tộc và vai trò của Pht giáo trong giải quyết các vn đề đương đi3 do vy có thể khẳng định đây kng phải là một trào lưu hay phong trào nht thời mà là một bản cht, một tôn chỉ tối thượng xuyên suốt lịch sdân tc. Hin nay thế giới và Vit Nam bước vào giai đoạn knguyên công nghip 4.0, “Duy tuệ thị nghipphát huy năng lực, trí tu, đổi mới, thích ứng và nhp cuộc một cách tn din, trit để để hòa nhịp cùng với sphát trin của thế giới và đt nước là nhim vụ cp thiết của Giáo hội Pht giáo Vit Nam.

2. VAI TRÒ CỦA PHẬT GIÁO VIỆT NAM TRONG GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI

Ngay từ giai đoạn thời Đinh – Tin Lê, Pht giáo Vit Nam đã chng t khnăng thích ứng và vai trò tiên phong trong vic giải quyết các vn đề về chính trị - xã hội4; đến thời Lí (1009-1025) Pht giáo là lá cđu là hệ tư tưởng chđo trong đn kết dân tộc, bo vTổ quốc; sang đến thời Trần (1226-1400) tinh thn nhp thế hành đo được Đức vua Pht hoàng Trần Nhân Tông dy lên mnh mẽ đã góp phn xây dựng một xã hội thịnh trvề chính tr, tư tưởng và văn hóa5; trải qua các thời đại Hu Lê – Lê Trung Hưng (1428-1789), Nguyn (1802-1945) cho dù có lúc thịnh suy, khoa khăn nhưng Pht giáo luôn là một lực lượng kinh hỗ cho công cuộc bo vvà xây dựng đt nước. Trong giai đoạn chống thực dân và đế quốc (1945-1975) Pht giáo Vit Nam đã có nhng chuyn mình mnh mẽ để thích ứng với thời cuộc, đồng thời biết phát huy lợi thế, sức mnh để hn thành xut sc vai trò hộ quốc” của mình. Giai đoạn từ khi thành lp Giáo hội Pht giáo Vit Nam đến nay, là

 
  1. Xem thêm Vũ Ngọc Định, Truyn thống nhập thế và vai trò của Pht giáo Vit Nam trong giải quyết các vấn đề xã hội đương đại. In trong Pht giáo nhập thế và các vấn đề xã hội đương đi. Nxb Đại học Quốc gia Hà Ni, 2018. Tr 270-282
  2. Thời kì này các nhà sư như Khng Vit đại sư, Pháp Thun đã tham gia vào bộ máy chính trị nhà nước với vai trò là nhà chính trị, quân sự, ngoại giao.
  3. Xem thêm Vũ Ngọc Định, Vai trò của Thin phái Trúc Lâm Yên Tử đối với quốc gia Đại Vit thời Trần và trong giai đoạn hin nay, Hội tho khoa học quốc tế Trần Nn Tông và Pht giáo Trúc Lâm – Đặc sc tư tưởng n hóa, tr.139-140.
 


giai đoạn mà Pht giáo Vit Nam đã có nhiu thay đổi, biến chuyn linh hot nhm hn thin bản thân và thích ứng với nhng thay đổi của thời cuộc, sự biến chuyn được thể hin trên các mt: Cơ cu tổ chức, phát trin tăng tài (kng chỉ là phát trin vsố lượng mà chú trng phát trin về cht lượng, chiu sâu của đội ngũ, ly trí tuệ làm nn tảng), hn thin hệ thống giáo lí, phát trin và khôi phục các tự vin, mối quan hệ giữa tầng lớp tăng ni với thế tục dn trở nên gn gũi, gn bó và tương h.

Nhờ có nhng biến chuyn tự thân mang tính thích ứng và đáp ng được các yêu cu của thời cuộc, nên Pht giáo đã thể hin và hn thành vai trò của mình đối với đt nước trên các mt: Chính tr, tư tưởng – xã hội; đời sng tín ngưỡng – văn hóa dân tộc; giáo dục đo đức – li sng; bài trhủ tục – mê tín dị đoan, hướng dn tín đồ Pht tử tu tp theo giáo lí của Đức Pht,…

Trong phm vi bài viết, chúng tôi chỉ xin tp trung vào vai trò giáo dục đo đức, tư tưởng, li sng cho đối tượng thanh thiếu niên của Pht giáo, nhng mô hình giáo dục, hiu quả mà nó đem lại và một vài kiến nghị cho các mô hình giáo dục phù hợp hơn, hot động có hiu quả hơn, thu hút được đông đo thanh thiếu niên tham gia hơn trong giai đoạn hin nay và tương lai.
    1. Vai trò của Pht giáo Việt Nam đối với snghiệp giáo dục đo đức, tư tưởng, lối sống cho tng lớp thanh thiếu niên
Trải qua hơn 2000 năm, nhng quan đim vgiáo dục Pht giáo đến nay vn còn nguyên giá tr. Ngày nay giáo dục Pht giáo kng chỉ tp trung ở Tăng đn mà còn phát trin ra ngoài cng đồng xã hội. Các tầng lớp, từ các em thiếu niên nhi đồng đến tầng lớp thanh thiếu niên, người trung tuổi và người cao tuổi, có xu hướng tìm hiu Pht giáo ngày càng tăng. Đường hướng giáo dục Pht giáo kng đề cao, cvũ nim tin mù quáng, ngược lại ly chính trí, chính kiến, lc quan làm nn tảng cho giác nggiải thoát, làm động lực thúc đẨy sphát trin xã hội, cũng là nn móng cho sự bồi đp trí tuệ và từ bi. Vì chỉ có trí tuệ và từ bi mới đẨy lùi nhng hành vi bt chính như các tnn xã hội, bo lực học đường, bo lực gia đình, tranh giành quyn lợi, đa v

Trong giai đon hin nay, giáo lý nhân qung vi tư tưởng tbi hxả, cu kh, cu nn ca Pht giáo hoàn toàn phù hợp vi những
 


giá trị n hóa truyn thống vđo đức, tư tưởng ca đại đa sngười dân Vit Nam. Htiếp thu tư tưởng, giáo lí Pht giáo kng phải với tư cách là một htư tưởng vi các giáo lí cao siêu, mà là như những điu thân thuộc, gn gũi đang din ra quanh cuộc sng cá nhân của mình. Pht giáo tchlà tôn giáo ngoi lai đã nhanh chóng lan ta nh hưởng và to lập được cơ svng chc trong tâm thức cng đồng. Tư tưởng đo đức Pht giáo hòa quyn vi tư tưởng đo đức truyn thống ca người Vit to nên một hệ giá trị hoàn toàn phù hợp, thích ng và m sâu sc thêm hệ giá trị đo đức truyn thống ca dân tộc Vit Nam. Đi vi người Vit những hành động như thương người như ththương thân, lá nh đùm lá rách, một miếng khi đói bằng một gói khi nođược thhin ra dù rt đi bình thường nng bao hàm trong đó là cmột hgiá trị nhân n cao c. Người Vit tin rằng: sng có đo đức thì sgp những điu tt nh; sng vô đo đức, trái luân thường đo lý, t sbquo6.

Đi ng giáo dục mà Pht giáo hướng ti trong lĩnh vc đo đc xã hi chính là con người. Tvic xác đnh đi ng trên đây, Pht giáo ng đcp đến mc đích chyếu của giáo dục Pht giáo. Trước hết, đo Pht hướng đến vic gii thoát con người khi vô minh, tham - n - si, phin não, giác ngthân tâm. Xã hi lý ng mà Pht giáo hướng ti đó là thế giới Cc lc, bình đẳng, hòa bình, an lc. Tuy nhiên, kng phải đo Pht khuyên con người hướng ti một thế giới an lc hư o nào mà đó chính là cuộc sng hin thực này. Pht giáo nhn mnh đến giá trị m chbn thân của con người, n lực đthoàn thin, tmình đng lên. Bởi l, một khi đánh mt giá trị m chbn thân, con người ddàng bcám dtrước những cm by của đo đc suy thoái. Rt nhiu giá trị đo đức ca dân tc đã hòa quyn vi tư tưởng Pht giáo trthành các giá trị đo đức đin hình n: lòng thương người, stha thứ, đn kết, schia,...

ChuẨn mực đo đc cao nht ca Pht giáo là cu khcu nn xut phát ttâm tbi. Trong khi đó chuẨn mực đo đức cao nht người Vit là tinh thn yêu nước, tinh thn đu tranh chống gic ngoi xâm, dit trcường hào ác bá. Nng tinh thn yêu nước y lại thm nhun đo đức Pht giáo đó là ng vtha, nhân hu và sẵn sàng
  1. Xem thêm Vũ Ngọc Định, Truyn thống nhập thế và vai trò của Pht giáo Vit Nam trong giải quyết các vấn đề xã hội đương đại. In trong Pht giáo nhập thế và các vấn đề xã hội đương đi. Nxb Đại học Quốc gia Hà Ni, 2018. Tr 270-282
 


tha thcho những kbiết quay đu hi cải sa chữa sai lầm.

Ngày nay giới trẻ ở Vit Nam, đang phát sinh nhiu vn đề xã hội ng bóng và bức xúc dư lun, trong đó nổi cộm nht là: tư tưởng lch lc, đo đức xuống cp, trào lưu hưởng thvt cht, vk, bt chp đo lý, nhân phẨm để đt được dục vng cá nhân, giải quyết các mâu thun cá nhân bằng nhng hành động manh động.

Trong hin thực xã hội hin nay, khi các bin pháp, môi trường giáo dục đo đức chưa thể giải quyết một cách trit để vn đề này thì nhim vụ giáo dục tư tưởng đo đức cho tầng lớp thanh thiếu niên đã được các cp giáo hi Pht giáo Vit Nam hết sc quan tâm. Trong đó vic tnh lập các câu lc bộ Thanh thiếu niên Pht tử, gia đình Pht tử, các khóa tu, các lớp giáo lý ngn ngày, và các hot động từ thin nn đo do các cp giáo hi Pht giáo tchức đã thực sthu hút được slượng Pht ttrtham gia và đã đem li những hiu quả giáo dục đáng khích l.
    1. Các mô hình giáo dục tư tưởng, đo đức cho thanh thiếu niên ti các cơ sở tự vin
  • Mô hình giáo dục Gia đình Pht tử (PT)

Là mô hình giáo dục tuy din ra trong khung cnh một ngôi chùa nhưng kng mang tính cách giáo dục của thin môn, vốn dành riêng cho người xut gia. Là mô hình giáo dục, dựa trên nhng hiu biết vtâm sinh lý của từng độ tuổi. Các lứa tuổi: cao niên (huynh trưởng), thanh thiếu niên và nhi đồng đu được hướng vào nhưng mô hình hot động phù hợp. Nghiên cứu đối tượng giáo dục của GĐPT trng tâm của mô hình GĐPT thì lứa tuổi thanh thiếu niên chiếm trên 70%, với phương pháp giáo dục7(6) ly lâu dài và bn bĩlàm kim chỉ nam, mục đích của mô hình giáo dục GĐPT là Đào luyện thanh thiếu nn, nhi đng thành nhng người Pht tử chân chính” góp phn xây dng xã hi theo tinh thn Pht go.
  • Mô hình Câu lc b(CLB) Thanh thiếu niên Pht tử (TTNPT)

các tỉnh tnh phía Bắc, CLB TTNPT là một tchức tnguyn tham gia ca những Thanh thiếu niên Pht tcó ng mến mPht
 
  1. Gồm 4 phương pháp: Phương pháp huân tập; Phương pháp lý giải; Phương pháp hoạt động; Phương pháp quán niệm.
 


pp, ham thích các hot động Pht shoặc là i tu học ca những bn trcó nhu cu tìm hiu vgiáo lý Pht pp. Là tchức được hot động theo trên nguyên tc t giác, tnguyn ca các cá nn tnh viên, vi mục đích chyếu đcó cơ hi được giao u, học hi, tìm hiu đo Pht và nâng cao nhận thức cơ bn vPht học.

Thông qua hot động ca CLB Thanh thiếu niên Pht tử, công tác Pht sđược tuyên truyn, phbiến rng rãi và kp thời. Tđó giúp TTNPT nâng cao thêm s hiu biết Pht pp, đưa giáo lý đo Pht trtnh n giáo dục nn cách cho thanh thiếu niên, to thói quen nn ái, tbi - hxtrong ng xhàng ngày cho mi người. Bên cnh đó các hot động Pht sn: Khóa tu an lc; lớp bi dưỡng giáo cho cư sĩ – Pht ttr, Hi tri Pht giáo vi tui tr,... các hot động nn đo tthiện, Vu lan o hiếu, cm sóc nghĩa trang lit sĩ,... có stham gia đông đo ca các Pht ttrng góp phần nâng cao giáo dục nn cách cho thế htr. Được tiếp cn lắng nghe và thu hiu những điu bích vđo vđời vlý tưởng sng đã giúp các bn trđịnh hướng đúng đn vlý tưởng sng, biết ttu dưỡng bn tn để hướng ti Chân – Thin – M. Tri nghim qua các hot động Pht sgiúp cho một bphận người trbiết hướng thiện, biết gigìn tam quy ngũ giới, nh thập thiện, biết m những vic đem li lợi ích cho mình, cho xã hi.

Hot động ca các tchức Pht giáo dành cho TTNPT ca Giáo hi Pht giáo đã đóng góp cho xã hi những người công dân tt, góp phần xây dựng xã hi nh mạnh, n minh. Các bn trcó được môi trường tu học thiết thực đttu dưỡng lí trí, tâm lí cho bn tn theo chiu hướng tích cực, tđó có thkim soát ý thức và bn tn như m các vic thin tt đp, tu sa bn tn mình ngày một được tốt n. Ý nghĩa ca các hot động ca CLBTTNPT, xét vphương din đo đức, đã ít nhiu có tác dụng kim chế nhng hành vi thái quá, cực đoan, phi nhân tính, phn văn hóa ở con người. Giáo lý của Pht ở một phương din nào đó đã có ý nghĩa n đe, ngăn ngừa nhng suy nghĩ, hành động sai lch hoc li sng buông th,…8
Trong các hot động của mô hình GĐPT và CLBTTNPT hin

 
  1. Vũ Ngọc Định, Nâng cao hiu quả giáo dục hướng thin cho thanh thiếu niên trong CLB Thanh thiếu niên Pht tử. Hội tho “Kỷ nim 25 m tnh lập Giáo hội Pht giáo Vit Nam tỉnh Thanh Hóa:, Nxb Thanh Hóa 2009. Tr.120-123
 


nay, xu hướng chung của các hot động của mô hình này là nhập thế, tức là các mô hình này đã hướng các bn trvào các hot động thực tin mang ý nghĩa và giá trị nn n cao cả như: quyên góp giúp đỡ người nghèo, ủng hộ đồng o vùng lũ lụt, thiên tai; ủng hộ học sinh, sinh viên có hoàn cnh kkhăn; tm hỏi nhng gia đình thương binh, lit sĩ, người có công với cách mạng; xây nhà tình nghĩa và các hot động vì cng đồng,... Các hot động xã hội với nhng nghĩa cử từ bi của các mô hình này đã góp phần ng cao nhận thức vđo đức truyn thống cho bn tn các bn tr.
    1. Xây dựng nn giáo dục học đường theo tinh thần giáo dục Pht giáo
Theo báo cáo nghiên cứu được Bộ GDT kết hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hip Quốc công bố ngày 20/12/2016 thì bo lực học đường là một trong nhng vn đề nóng nht của trường học phổ thông hin nay. Có 80% học sinh cho biết từ trước đến nay đã bị bo lực giới trong trường học ít nht một ln; 71% học sinh bị bo lực học đường trong vòng 6 tháng trước đó. Trong đó, 73% học sinh bị bo lực tinh thn (mắng chi, đe da, bt pht, đt điu, sỉ nhc…), 41% bo lực thể cht và 19% bị bo lực tình dục9.

Một nn giáo dục toàn din kng phải chỉ cung cp kiến thức, rèn luyn sức khỏe. Nn giáo dục toàn din là nn giáo dục có cái nhìn nht quán và toàn din vcon người. Pht giáo cho rng con người là một hợp thể Ngũ uẨn10(9)  tức là bao gồm cả hai phần thể
  1. Theo một số liu của Bộ Go dục và Đào to,chỉ trong một năm học, toàn quốc xy ra gn 1600 vụ học sinh đánh nhau trong và ngoài trường học. Cũng theo một số thống kê, khong 5.200 học sinh thì có một vđánh nhau và 11.000 học sinh thì có một em bị thôi học vì đánh nhau. Nhng số liu này cho thy, tình trng bạo lực học đường đang là vn đề nhức nhối tại mọi cp học, lớp học với mức độ gia ng ngày càng cao và hậu quả ngày càng lớn. Cũng theo o cáo của Tng cục Cnh sát png chống tội phm, từ năm 2013 đến năm 2-15, đã xử lý hơn 25.00 vphm pháp hình svới 42.000 đối tượng. Trong đó có hơn 75% là thanh niên và học sinh, sinh viên. Nghiêm trng hơn, đối tượng phm tội ngày càng có xu hướng trẻ hóa, mức độ phm tội ngày càng nghiêm trng, hành vi bạo lực cũng ngày càng đa dạng hơn. Nhng vgiết người, cướp tài sản, hiếp m của học sinh, sinh viên cũng ngày càng nhiu. (Nguồn dẫn: Vgbc.org.com – Vn đề bạo lực học đường và giải pháp khắc phục – Loan Phương tng hợp)
  2. Ngũ uẨn gm: Sc uẨn, Thụ uẨn, Tưởng uẨn, hành uẨn và Thức uẨn cũng được gọi là năm ràng buộc vì chỉ có Pht hay A-la-hán mới kng bị dính mắc nơi chúng. Đc tính chung của chúng là Vô thường, Vô ngã và Kh. Tính cht khổ và vô thường của năm uẨn là một trong nhng quan đim quan trng nht của Pht go. Khổ xut phát từ lòng ham muốn, không



cht và tinh thn. Giáo dục tn din là hướng dn cả hai phn y trong hợp thể Ngũ uẨn. Tinh thn giáo dục Pht giáo là tinh thn thực tin, tinh thn giáo dục thực tin dy con người từ hn cnh thực tế của mình, của người mà tự giác ngộ thân tâm, từ đó tự mình giải trừ hết tham sân si để tìm đến an lc, hnh phúc. Chính nhờ tinh thn thực tin, thực tế, giáo dục Pht giáo đã hướng dn và khích lệ con người có tinh thn độc lp, giải trừ nhng định kiến hp hòi, óc bo thủ, nô lệ vào truyn thống và lý lun sng.

Trong nn giáo dục hin đại, khoa học kthut là nhng vn đề được nn giáo dục coi trng bc nht, trong khi giáo dục đo đức b xem nh, được giảng dy một cách lý thuyết nặng tính hình thc. Nn giáo dục hin đại, nếu áp dụng giáo dục Pht giáo thì ngoài nhng kiến thc căn bản, giáo dục phi biết chú trng nhân văn. Giáo dục thẨm m, đo đức, tình cm là nhng học phn căn bản, ngang bằng và thm chí nhiu n nhng kiến thc khoa học kthut.

Trong giai đoạn hin nay và có thể là trong tương lai sau này, giáo dục Pht giáo có thể là định hướng giáo dục trong thời hin đi. ng dụng tinh thn giáo dục Pht giáo, các nhà giáo dục sgiúp cho đối tượng giáo dục hn thin con người tự thân và con người xã hội. Có thể xây dựng môn học Giáo dục Đo đức theo triết lí tôn go tương tự như một môn học trong chương trình học ở các cp học phổ thông bên cnh các môn học giáo dục đo đức đã có như Giáo dục công n, v.v.

3. THAY LỜI KẾT

Thiết nghĩ rằng, thông qua nhng giá trị nhân văn cao cả và tốt đp mà đức Pht đã truyn lại để giáo dục hướng thin cho thế hệ thanh thiếu niên, đây thực slà một công vic cứu người hơn xây ba tòa tháp, là “Đo pháp đồng hành cùng dân tc. Mặc dù đây là công vic vô cùng kkhăn và kng có hồi kết, nhưng chúng ta tin rằng bằng nhng nỗ lực của các cp Giáo hội Pht giáo, công tác giáo dục đo đức, giáo dục hướng thin cho thế hệ thanh thiếu niên sđt được nhng thành tựu viên mãn.


hiu svô thường của ngũ uẨn, kng chc tht của các uẨn đó; và con người được to tnh từ m uẨn đó kng gì khác hơn là một sgiả hợp, kng có một cái ta” tht sự đứng đằng sau con người đó (Vô ngã). Tri kiến về tính vô ngã của ngũ uẨn là một tri kiến rt quan trng, có thể đưa đến giải thoát.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây