16 TẦM NHÌN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN VÀ LÃNH ĐẠO CỦA GIỚI TRẺ: MỘT NGHIÊN CỨU QUAN TRỌNG VỀ SỰ RA ĐI CỦA THÁI TỬ TẤT ĐẠT ĐA TRẺ TUỔI (SIDDHARTHA)

Thứ tư - 08/05/2019 05:54
ĐĐ. Thích Tâm Tiến
211



 
TM NHÌN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN VÀ LÃNH ĐO CA GIỚI TRMT NGHIÊN CỨU QUAN TRNG VỀ SỰ RA ĐI CA TI T TẤT ĐT ĐA TRTUỔI (SIDDHARTHA)
 
ĐĐ. Thích Tâm Tiến(1)





TÓM TT

Theo lịch sPht giáo truyn thống, trên nh trình tìm kiếm sgii thoát, ngay tkhi còn rt nh, Siddhartha đã nhận được giáo lý từ hai trong snhững vthy ni tiếng nht thời by giờ, đó là Arala Kala- ma và Uddaka Ramaputta. Hdy Ngài rt nhiu những kng thin định, và sau ng Ngài đã thực nh tnh công nng đồng thời Ngài nhận ra mình vẫn không thgii quyết được mi quan tâm lớn hơn ca mình: gii thoát khi đau khca luân hi. Kng nao núng, Ngài tbhai người thy. Mt si liu lịch scho rằng Ngài đã dành vài m tiếp theo vt lộn vi nhiu loi hình thin định khác nhau, một strong đó khiến Ngài suýt phi trgiá bng mạng sng. Vi quyết tâm mạnh mca tui tr, cui ng, Siddhartha trtui đã hoàn tnh con đường tâm linh ti thượng và trtnh Đức Pht.

Trong bài nghiên cu này, tôi hy vng sn lun được liên kết giữa srời bỏ của Siddhartha với các kinh đin Pali. Lp lun chính của tôi sẽ nhn mnh vào cuộc đời của Siddhartha và quyết định từ bỏ thế giới để tìm kiếm sgiác ngtâm linh của Ngài. Tôi sẽ nói rõ cách làm thế nào mà stbca Ngài y có thtrtnh nguồn cm hứng cho tui trđphát trin những phẩm cht cn thiết cho vai trò


1. Instructor by Pro. Dr. Goldstein, Harvard Divinity School, USA. Người dịch: Nht Linh
 


nh đo. Trong c đưa ra lập lun ca mình qua những ý tưởng chi tiết vnhững yếu tca snh đo lý tưởng, tôi hy vng skm phá thêm vnhững trngi mà người trcó ths gp phi và cách mà những giáo lý Đức Pht có thgiúp hvượt qua những ththách đó. Mc đã có rt nhiu i liu vskin ra đi ca Siddhartha, tôi vẫn muốn tìm hiu vkhía cnh con người ca vic này, n là khía cnh thần linh hay huyn thoi, như nhiu Pht tthường tin. Tshiu biết này, tôi hy vng có thm ng tcon đường phát trin và nh đo thanh niên để dn dt nhiu nhà nh đo trcòn đang u ti.

Có một lot githuyết vvic Siddhartha tbcuộc sng chốn cung đin đtrtnh một nhà tu nh. Mt trong những lập lun ni bt nht cho rằng mc dù sng một cuộc sng xa hoa, Ngài không hài ng vi hạnh phúc bt nguồn tthú vui nhục dục. Ngài khao khát một con đường thay thế đđt được shài ng vĩnh cu. Hơn nữa, Ngài có thđã hiu rõ bn cht ca luân hi, đó là sđau khca sanh và tmà Ngài không thm ngơ. Những người khác lập lun rằng Ngài đã thực nh và tích lũy con đường Btát trong nhiu kiếp và chính trong lần sinh cui ng, Siddhartha đã thực hin cam kết ca mình. Những lập lun này hợp lý và được chấp nhận rng rãi bởi nhiu tín đPht giáo. Điu tôi đang tp trung vào là m thế nào những lập lun này có thtrtnh một động lực truyn cm hứng cho những người trsng một cuộc sng có ý nghĩa. Mt nghiên cu điu tra sâu n vthời trcủa Ngài trước khi ri khi cuộc sng gia đình chc chắn scung cp một shiu biết vlý do tại sao Ngài tbcuộc sng giáo dân ca mình.

Theo ltnhiên, bn cht con người có xu hướng tìm stha n trong những thú vui nhục dục. Thế nng, vthái ttrkhông hthy vui vi những cm giác trần tục đó. Ban đu, chúng ta có thsnghĩ rằng vi vthế ca một người kế v, Ngài cho rằng nhng thú vui khoái lc sẽ luôn ở đó khi cn. Và rằng cha Ngài là đức vua, vy nên Ngài hn tn có thể dựa vào quyn lực của cha để làm bt cứ điu gì Ngài muốn. Tuy nhiên, Ngài đã kng hề làm vy. Đã có rt nhiu trường hợp trong xã hội của chúng ta mà nhng đứa trẻ sinh ra trong gia đình giàu có và quyn lực dựa dm quá nhiu vào bố m, dn to ra thói quen phụ thuộc vào sgiàu có của gia đình. Họ tin rằng vic có bố mẹ giàu có và có sức nh hưởng thì họ kng cn thiết phải phn đu cho bt cứ điu gì. Siddhartha, ngược li, thu hiu rằng nhng nguồn vui thú nhục dục trần tục đó kng tồn tại lâu dài, tha mãn;
 


thay vào đó, là nguồn cơn của skhao khát và đau khổ nhiu hơn. Trong đoạn văn sau đây của Hnh Pht (Buddhacariya), Asvaghosa mô tả cách Siddhartha từ chi nhng thú vui trần tục:
Ta không khinh miệt nhng thú vui ca cm gc, Ta biết mi người bị ám ảnh bởi chng;
Nhưng biết thế giới là nht thời,
Trái tim ta không hcm thy niềm vui ở đó.

Dường như đoạn văn trên ngụ ý rằng Siddhartha đã từng trải qua thú vui nhục dục nhưng kng cm thy thích thú hay gn kết. Ngài muốn tìm điu gì đó khác với phn còn lại của nhng gì con người luôn mong ước. Nói cách khác, Ngài nhn ra bản cht biến động của cuộc sng và rằng kng có gì là vĩnh vin. Một sngười có thể lp lun rằng Siddhartha đã tu luyn con đường này qua nhiu vòng đời; do đó, trong ln sinh cuối cùng này, Ngài kng mong muốn nhng thú vui nhục dục na. Điu đó có thể đúng, nhưng tôi muốn nhìn cuộc sng của Ngài y từ góc độ rt con người, điu mà có thể giúp truyn cm hng cho nhng người trẻ tuổi phn ánh về các giá trị cuộc sng của h, bao gồm sphát trin cá nhân, li sng và khnăng lãnh đo.

Tvic từ chi các thú vui nhục dục, Siddhartha đã đi ngược lại dòng luân hồi để tìm kiếm điu mà sau này Ngài đã gi, trong Kinh Thánh Cu - stm cu cao thượng, Tnh Cu. Đgiải thích Tnh Cu là gì, chúng ta sẽ tho lun vphi Tnh Cu. Đức Pht đã xác định phi Tnh Cu” như sau: “Một trường hợp, có người tự mình bị sanh lại tm cu cái bị sanh.Sphi Tnh Cu có vgiống với nhng điu mà hu hết mọi người đu đang cgắng phn đu cho. Tôi nghĩ rằng tht kng phải khi cứ theo đuổi một điu gì đó trong cuộc sng, đc bit là khi mọi người sng trong một gia đình. Ngay cả Đức Pht, trước khi Giác Ng, ngài đã tìm cu cái phi Tnh Cu, và ngài đã thừa nhn nó. Có một đoạn trong bài kinh này ngài đã tuyên bố: Ta cũng vy, này các T-kheo, trước khi Ta giác ng, chưa chng Chánh Đẳng Giác, còn là B-tát, tự mình bị sanh lại tìmcu cái bị sanh.” Điu này dường như cho thy rằng bt cứ ai còn u mê sẽ tiếp tục tìm kiếm hnh phúc, tìm cu cái bị sanh, bị già, bị bnh, bị chết. Do đó, tôi cho rằng có lẽ công cuộc tìm kiếm
 


hnh phúc của chúng ta bằng cách nào đó là phi Tnh Cu, thế nhưng phn đu cho một mục đích nào đó thì chc chn kng vô nghĩa, nht là khi nó mang lại lợi ích cho nhiu người khác.

Ở một bài kinh khác có một đoạn Đức Pht sử dụng cụm từ chưa chng Chánh Đẳng Giác, còn là B-tát(unawakened bodhi- satta), nhưng cho thy một chng nghim khác, ngài nói: Chính Ta, trước khi Giác Ng, chưa chng Chánh Đẳng Giác, còn là B-tát, đã nhìn nhn đúng đn rằng dục vng mang rt nhiu căng thẳng, nhiu tuyt vng và còn nhiu mt trái lớn n nữa” Ở đon này, Đức Pht dù ca Giác Ngđã nhận ra rằng những thú vui nhục dục là nguồn gc ca đau kh. Liu giai đon ca chứng Chánh Đng Giác, còn là B-tátca bài kinh này và kinh Thánh Cu là tương đương nhau? Tôi cho rằng cách mà ở chai giai đon ca chứng Chánh Đng Giácnày đã được mô tmột cách thực truyn động lực. Chúng dường như gi ý rằng có những giai đon khác nhau trong cuộc đời ca chúng ta cho thy rằng đó là những giai đon ca chứng Chánh Đng Giác, và rằng đôi khi chúng ta bcuốn vào những suy nghĩ dn đến hu qutiêu cc và những suy nghĩ gii thoát chúng ta khi những tình trạng khốn kh. Chúng ta có cơ hi đchèo lái cuộc sng ca mình đi đúng hướng mc dù chúng ta còn ca thức tỉnh.

Rt nhiu người trtrong thế hca chúng ta đang blôi o bởi những ng truyn thông xã hi. Htiếp nhận thông tin tnhững bng tin (newsfeeds) tnhững người trên mạng xã hi o mà hthậm chí còn không biết. So nh cuộc sng ca bn tn hvà cuộc sng ca những người khác và cm thy ca đttlà một căn bnh phổ biến ca thế hnày. Hkhông hiu được rằng con người có thshữu một cuộc sng tt đp trên mạng xã hi, nng hcó thđang khđau ở cuộc sng thực. Đức Pht đã đưa ra 2 nhận thức khác nhau từ 2 giai đon ca chứng Chánh Đng Giácđkhuyến khích chúng ta bng một thực tế rằng mc dù chúng ta còn đang mê mui theo nhiu nghĩa khác nhau, chúng ta vn có thnhận thy những điu có ý nghĩa trong cuộc sng mình. Có thta không có được một cuộc sng hoàn ho và có thnhững u cu ca ta đương là phi Thánh Cu, nng thừa nhận rằng đó là một nh động quan trng và chúng ta có thbt đu tđó.

Tôi slập lun thêm rằng một sthừa nhận vstìm kiếm phi Thánh Cunói chung ca chúng ta có thmang li schdn có đo
 


đức cho những người trtui. Chúng ta sng trong một thế giới nơi đau khvà sbt n là luôn luôn không thtnh khi, và là i mà tt cmi người đu đã từng tri qua một điu gì đó trong cuộc sng mà tn tại khđau. Nhiu người có thkhông nhận ra rằng những mục tiêu mà hđang tìm kiếm, hay thậm chí là chính bn tn h, là đang chịu luân hi ca sinh, lão, bnh, tử. Hiu được điu đó, chúng ta scm thông n vi mi người xung quanh. Chúng ta có thto ra nhiu ng trc n n đi vi hhay ít nht skhông gây hi gì cho h. Đó là bởi vì chúng ta ng đang có những vấn đtương tvi stìm kiếm phi Thánh Cuca chính mình, đơn giản ước muốn vhạnh phúc. Do đó, nếu những người trhiu điu này, hskhông btrầm cm bởi vic so sánh bn tn vi người khác; hstbi n đi vi người khác bởi vì sâu thm, hhiu rằng mi người đang đau kh.

Nhận ra những thiếu sót ca phi Thánh Cu, hoàng tSiddhartha đã tìm cách tìm kiếm một thkhác mà những thú vui trần tục không ththay thế. Tôi cho rằng Ngài đã không thực sbiết chính xác những gì Ngài đang tìm kiếm khi lần đu tiên ri khi cung đin ca mình. Ngài chbiết vstm cu cao thượng” sau này, mà đó là đtìm kiếm những gì còn li ca được sanh ra, ca được hoàn tnh tách: Tháo g.Vn đlà khi bt đu nhim vtâm linh ca mình, Ngài không chc chắn vnhững gì Ngài sm. Ngài chlà không hài ng vi cuộc sng hoàng gia và muốn tìm một cách khác đgii png bn tn và những người khác khi vòng tròn sinh tử. Tht n tượng khi nói vmột nh trình mà ta không biết nó sđưa ta đi đâu. Can đm là một phẩm cht khác mà theo tôi nghĩ chúng ta có thhọc hi tstbca Ngài y.

Nhiu nhà nh đo truyn cm hứng trthường gp phi ni shãi khi hthm điu mới. Stht bi, ssthiếu chc chắn và snhững lời pn xét là những thế lực chi phi kìmm hkhi những gì họ mong muốn theo đui. Shãi là kết quca vic não bca chúng ta cgng bo vchúng ta khi nguy him. Slà không khôn ngoan khi nghĩ rằng Siddhartha không cm thy shãi khi Ngài ri khi gia đình và đi tu trước khi Giác Ng. Trong một bài kinh, Đức Pht đã mô tNgài đã kinh hoàng đến mức nào khi, một lần nữa, khi ca chứng Chánh Đng Giác, còn là B-tát, sng một mình trong khu rng bit lập: Kng dễ gì khi chịu đựng những khu rng bcô lập hay trú ngi hoang dã. Kng dđduy trì sn dt, không dđtn hưởng vic ở một mình. Các khu rng, như đã từng, cướp đi tâm trí ca người tu sĩ nếu không
 


đt được stp trung. Tuy nhiên, Ngài không đni shãi cn trvic theo đui tâm linh ca mình. Nếu Ngài tbcon đường ca mình vì shãi, chúng ta skhông được thừa hưởng những lời dy tuyt vi mà đã mang li lợi ích cho nhiu người. Nếu vì shãi, những nhà nh đo truyn cm hứng trđã không theo đui lời kêu gi ca hcho lợi ích ca bn tn và ca nhiu người khác, và hãy xem có bao nhiêu người sphi chịu đựng khđau vì tht bi đó. Do đó, nhìn vào stbcủa Siddhartha trcó thtc đy và truyn cm hứng cho chúng ta vượt qua ni shãi và có thm điu tt cho bn tn và xã hi.

Mt chi tiết khác vphẩm cht can đm trong stbca Ngài là Ngài dám m điu mà nhiu người nghĩ là không th. Trong xã hi n Đcđại, một cuộc đời người đàn ông phi tri qua bốn giai đon: học nh, lập gia đình, nghu tui già, và xut thế sng đời đo sĩ. Dường như không một ai chấp thun slựa chọn của Ngài. Ngài nói rằng bố mẹ Ngài đã khóc với nước mt dàn dụa trên khuôn mt hvà kng đành lòng để Ngài ra đi. Thế nhưng, khi đã nhìn thy đủ đau khổ của mọi người và khnăng của chính mình, Ngài biết rằng mình phải ra đi. Điu mà nhng người trẻ tuổi có thể học được từ điu này là dám làm nhng điu kng th. Nó srt đau đớn khi mọi người, đc bit là nhng người thân yêu của chúng ta, kng tán thành nhng gì chúng ta làm, nhưng đó là lời kêu gi, quyết định của chúng ta. Tôi nghĩ đây chính là một thông đip mà Sid- dhartha muốn các nhà lãnh đo trẻ hiu.

Kng có gì l khi Siddhartha, sau khi rời khỏi cung đin của mình, đã tìm đến nhng vị thy tâm linh có thể hướng dn Ngài tìm câu trả lời cho mối quan tâm của mình. Theo lịch sử, người thy dy thin đu tiên của Ngài là Alara Kalama, một thin sư bị chi bỏ ở thời đim by giờ. Tu hành dưới shướng dn của Alara Kalama, Ngài sớm nhn ra rằng nhng lời dy đó kng đủ để giải đáp các câu hỏi của Ngài. Trong khi Ngài hy vng học được nhng lời dy có thể dn đến sphân tán, kiến thức trực tiếp và Giải thoát, thì nhng lời dy từ Alara Kalama đã kng dn đến kết quả như vy; thay vào đó, nhng lời giảng đó đã dn đến một giai đoạn thin định trong chiu kích của hư vô, bị ràng buộc bởi luân hồi. Tương tự, nó đã xy ra khi Siddhartha tu hành dưới shướng dn của Ud- daka Ramaputta - người thy thhai của Ngài. Vic thin định mà Ngài học được từ Uddaka chỉ dn đến một giai đoạn khác của thin
 


định, và điu đó vn kng thể giúp Ngài trả lời câu hỏi của mình vsgiải thoát khỏi luân hồi sanh tử. Cuộc gp gvà thin định dưới sdn dt của hai người thy này có thể là sự tht lịch sử, Siddhar- tha có thể đã tu hành và đt được nhng giai đoạn thin định cao độ này, nhưng điu tôi muốn nhn mnh là thái độ của Ngài đối với nhng bài giảng mà Ngài thy kng tha đáng; Ngài nói, Vy nên, vì kng hài lòng với Giáo pháp đó, ta đã rời đi.

Siddhartha đã rời bỏ hai người thy một cách lnh lùng giống như khi Ngài rời khỏi cuộc sng gia đình. Nó thể hin một loại phm cht đóng góp cho tính cách của một con người và một nhà lãnh đo, cụ thể là, nỗ lực. Chúng ta có thể tự hỏi nỗ lực nào đã đi đến quyết định ra đi của Ngài. Nói chung, nỗ lực được hiu là năng lượng thể cht hoc tinh thn mà chúng ta cn để hn thành một số nhim vụ nht định. Trong bối cnh này, nỗ lực được coi là một thành phn quan trng xut phát từ bốn nỗ lực tối thượng (Tứ chánh cn), là một trong ba mươi by cách để Giác Ng. Khái nim bốn nỗ lực tối thượng xây dựng ý tưởng rằng người ta nên từ bỏ bt cứ điu gì kng thun lợi cho con đường giải thoát, và người ta nên tu luyn bt cứ điu gì có lợi cho con đường này. Nỗ lực kng chỉ có nghĩa là phn đu cho điu tt, mà còn chỉ ra rằng bt cứ điu gì kng lành mnh nên được loại b. Ngài thy rằng các thực hành của hai giáo viên này kng thể giải png Ngài; do đó, một ln na, Ngài lại ra đi để đến với một hành trình khác mà với Ngài, kng hn tn có thể dự đn được.

Nỗ lực đóng một vai trò quan trng trong mọi khía cnh của cuộc sng của chúng ta, giống như trong vic tu hành của Siddhar- tha. Rt nhiu lúc trong cuộc sng của chúng ta đòi hỏi nỗ lực rt lớn cho vic ra quyết định. Chúng ta có thể có một ý tưởng tuyt vời có thể mang lại lợi ích cho nhiu người trên thế giới. Tuy nhiên, nếu chúng ta kng thực hin nó với nỗ lực, chúng ta skng bao giờ thành công trong vic hn thành nó. Mặc dù nỗ lực có nghĩa là chúng ta luôn c gắng vì mục đích đúng đn, nhưng điu đó cũng chỉ ra rằng bt cứ điu gì kng có thin chí đu nên bị từ b. Chẳng hn, trên con đường lãnh đo, sẽ luôn có nhiu tình huống kxử đòi hỏi quyết định đúng đn của chúng ta để giải quyết một cách thích hợp nhm bo vsự chính trực của mình. Đây là nơi nỗ lực tối thượng đến trước. Nỗ lực tối thượng cho biết hành động khéo
 


léo nht cho bt kỳ tình huống nào. Trong khuôn khổ của nỗ lực tối thượng, nên làmvà kng nên làm” cho thy một sự cân nhc có đo đức là rt cn thiết cho sphát trin và lãnh đo của giới tr. Chúng tôi sẽ tho lun thêm về tnh phần đo đc của sphát trin và nh đo thanh niên trong phần tiếp theo ca bài tiu lun này.

Stbca Siddhartha là một trong những khó kn lớn nht mà Ngài từng gp phi. Người ta thường tin rằng tbkhông mang li bt kđiu tt đp nào cho xã hi. Liu đây có phi là tchi một cuộc sng xã hi đsngn dt? Trên thực tế, tác giHajime Nakamura, trong cuốn sách mang tên Pht Gotama, đã chra rằng vic tbca Sid- dhartha, gp phi những chtrích khác nhau tvic chống đi c hin thời về ý nghĩ tbgia đình. Điu đó dường như còn khó chấp nhận n khi Ngài tbbổn phận ca người kế vvua, một người chồng và một người cha ca một đứa trsơ sinh. Điu đó là hợp lý và hợp ltừ một quan đim hin đại. Ngài viết, có một sphản kng hin thời đi vi ý nghĩ tbgia đình đđến vi cuộc sng ca một nhà tu khổ hạnh... Những lời chtrích như vy đã được đưa ra trong quá khbởi người Hindu, đc bit là những người trong trường Mimamsa, có xu hướng coi trng cuộc sng giáo dân; bởi các nhà Nho Trung Quốc; và bởi các học githeo chnghĩa tnhiên ca Nht Bn trong thế kthmười tám và mười chín.Quay trli, Nakamura nói rằng chúng ta phải xem xét các điu kin xã hi ca n Đcđại, khi ri khi gia đình là điu cn thiết đngười ta có ththeo đui con đường tâm linh.

Đức Pht nói rằng Ngài ri khi gia đình vi mục đích cao n có thmang li lợi ích cho nhiu người n là chgia đình tn yêu của mình. Trong kinh Niết Bàn, ngài dy: Khi ta ở đtui hai mươi chín, Subhadda, là khi ta tbthế giới đtìm kiếm Điu tt nh.“Điu tốt nhmà Ngài đã phát hin ra và dy cho thế giới là gn như không thể thay thế bởi bt cđiu gì Ngài có thm nếu không ri xa gia đình. Tuy vy, đkm phá ra Điu tt nh, Ngài đã phi chịu đựng những khó kn to lớn vthxác và tinh thần. Ví d, Siddhartha đã tu nh- xác trong vài m, điu suýt chút nữa đã giết chết Ngài. Nidanakatha mô tcác loi khhạnh khác nhau mà Siddhartha đã thực hin, chẳng hạn như Ngài đã sng bng một ht vng, và thậm chí là nhịn ăn hoàn toànkhiến cho cơ thNgài hốc hác đến cc đvi cơ thbtàn phá vi những cơn đau ddi và mt đi ý thức. Kng thmường tượng hết được tt cnhững hy sinh ca Ngài đhoàn tnh nh trình
 


ca mình. Tht vy, luôn có những hy sinh cho sđúng đn mà mi người đu sphi đi đu.

Tôi không nghĩ rằng bli một gia đình yêu thương và một sng- hip vĩ đại đtheo đui điu gì đó không chc chắn sđược coi là một nhim vddàng. Siddhartha trtui đã tri qua những hy sinh to lớn, tnhững ththách tình cm đến nhng đvvthxác, vi hy vng tìm thy ngưỡng ca cho cuộc cách mạng tâm linh. Đó là một bài học tuyt vi mà các nhà nh đo trnên tham kho. Khi được hi chúng ta đang mong muốn điu gì?nhiu người trong chúng ta có thcó một câu trlời tương tự: chúng tôi muốn được hạnh phúc, tnh công và có một cuộc sng tốt.Kng có gì lkhi ước những điu này. Thế nng, đđt được những phẩm cht này cho cuộc sng ca mình, chúng ta nên thi Shy sinh nào chúng ta muốn thực hin?Kng có điu gì là tnh công ddàng” trong cuộc sng. Nó phthuộc vào mức độ khó kn mà chúng ta có thchịu đựng, bao nhiêu khó kn chúng ta có thvượt qua, và chúng ta sẵnng hy sinh bao nhiêu đđt được mục tiêu ca mình. Siddhartha không đt được giác ngthông qua một con đường ddàng. Shy sinh ca Ngài có thđược coi là bằng chứng sng cho tnh tích ca Ngài vmục tiêu tinh thần ti thượng.

Sau khi đt được giác ng, Siddhartha trtui trtnh Pht Got- ama tr, và Ngài đã kng giữ sam hiu cho riêng mình. Với lòng từ bi, Ngài đã truyn bá Giáo pháp để phục vụ thế giới. Đó là một cuộc cách mạng tinh thn chống lại nim tin rằng ra đi đồng nghĩa với vic chi từ thế giới. Hành động trlại để dy cho mọi người nhng gì Ngài giác ngộ được mâu thun với khái nim từ chi trần tục. Điu Ngài quan tâm chính là sphức tp của các giáo lý triết học khác nhau đã gây ra sự nhm ln cho mọi người. Có nhiu nhà tư tưởng đương thời mà Đức Pht kng đồng ý. Xét rằng Ngài còn trkhi trở thành Đức Pht, trái ngược với nhng triết gia đó, Ngài kng ngại nêu lên nhng mối quan tâm của mình vskng chính xác của nhng triết gia đó. Đây là một tài liu thú vxng đáng được xây dựng thêm và có thể đóng góp một bài học quý giá cho các nhà lãnh đo tr.

Theo truyn thống, tiếng nói nhng người trẻ tuổi kng có nhiu trng lượng trong gia đình và xã hội. Nim tin rằng nhng người trẻ tuổi thì kng có đủ kinh nghim sng so với nhng người cao tuổi đã thống trị ở nhiu xã hội khác nhau. Cụ th, trong xã hội
 


châu Á, svâng phục hn tn đối với cha mẹ được xem là thể hin tính cách tốt của một người, điu này có thể hn chế ssáng to, hành động và quyn tự chủ của người đó. Siddhartha, tuy nhiên, đã vượt qua hệ thống phân cp này để nêu lên ý kiến của mình và quả quyết về nhng điu đúng hoc sai. Về thành tựu tâm linh, một sự tht thú vlà nhiu nhà tư tưởng đương thời của Ngài lớn tuổi hơn Ngài rt nhiu, nhưng mc dù tuổi còn tr, Siddhartha đã có thể đt được sgiải thoát mà nhiu nhà tư tưởng lớn tuổi khác có thể kng có. Đương nhiên snghi ngvvic thin định với tinh thn cao độ của Ngài là kng thể tnh khỏi. Một vvua tên là Pasenadi của Kosala, một trong nhng đệ tử của Đức Pht, đã hỏi Ngài vvic một người trẻ như Đức Pht nói vsthức tnh khi Giác Ngca hoàn toàn, trong khi những triết gia đó thì không.

Đức Pht, ng trong bài kinh đó, đã trlời nhà vua rằng mc cho dù bt kai hoc bt cđiu gì có vnhbé, hđu có khng hoàn tnh các nhim vquan trng. Trong đon n sau, đtrlời mi nghi hoc ca vua, Đức Pht đã minh ha một ví dvbốn hin tượng không nên xem thường: Mt chiến binh cao quý, vvua vĩ đại, không nên bcoi thường và chê bai vì còn tr. Mt con rắn... một ngọn lửavà một tu sĩ không nên bcoi thường và chê bai vì còn tr.Đức Pht gii thích thêm rằng mi điu trong bốn điu này, mc dù đã tr, nng hóa ra li rt to lớn và có thcó nh hưởng to lớn đi vi nhiu cuộc đời khác. Đây là một lời khích lnhc nhnhững người trtui rằng tui tác không thquyết định giá trca một người. “Được trlà một đc quyn đ km phá tim ng nh hưởng đến xã hi của bn tn. Đức Pht ng cho rằng các nhà nh đo trcó cơ hi thách thức s kthch vkhng ca những người trtui. Hơn nữa, Siddhartha trtui là một bng chứng sng vđiu này, người đã thách thức toàn bxã hi n Đcđại bng tnh công ca mình.

Kng khó đng cao mi quan tâm ca chúng tôi vvic thách thức sbt công xã hi, bt bình đng giới hay bt cđiu gì trên thế giới. Tuy nhiên, các nguyên tc mà các lập lun và cuộc sng ca chúng ta đang dựa vào đm cho những thách thức đó có giá trlà rt quan trng. Siddhartha không đưa ra lập lun ca mình dựa trên lý l đơn thun hay suy đoán vô ích. Cuộc sng ca Ngài là bng chứng của những gì Ngài đã nói. Những người trcó thđược truyn cm hứng bng cách tìm hiu vstbvà tnh quca Ngài, nng nếu cuộc
 


sng ca hkhông được xây dựng dựa theo những nguyên tc nht định, skhó đt được bt ktnh tựu lớn nào. Do đó, một trong những nguyên tc quan trng nht có thgiúp thiết lập nn tng ca cuộc sng và snh đo ca hlà nh vi đo đức hoc giới lut đo đức. Ai đó có thnghĩ rằng các quy tc đo đức mà Đức Pht đã dy chhữu ích cho vic thực nh tâm linh, đc bit là cho cng đồng thy tu. Tuy nhiên, chúng rt quan trng đi vi mi khía cnh trong cuộc sng, đc bit là cho sphát trin đo đức ca những người trvà những người khao khát trtnh nhà nh đo.

Li ích ca yếu tđo đức trong giới lut ca giáo lý Đức Pht dành cho giới trrt đa dng. Đầu tiên, đó là shướng dn đsng một cuộc sng đo đức kết ni vi các khía cnh nênvà không nênđược chỉ ra ở trên vi nlực đúng đn. Thhai, nó bo vchúng ta khi những hot động bt thin có ththực hin tmột tâm trí ca hiu vấn đ. Quan trng nht, nó được coi là đim khởi đu thiết yếu ca mi nh trình, dù là vtâm linh hay thế gian. Thanissaro Bhikkhu đã nói trong một trong những bài viết ca mình có tựa đSức mạnh cha bnh ca giới lut: Con đường Pht không chbao gm cnh nim, stp trung và thực nh tugiác, mà còn vđức hạnh, bt đu tm giới. Trên thực tế, giới lut to tnh bước đu tiên trên con đường” chra rằng [m] giới lut là nn tng ca mi tnh tựu vĩ đại, không chtrong thực nh tâm linh, mà còn cho li sng nh mạnh và phát trin nn. Theo đó, sphát trin và nh đo ca giới trbt đu tthực tin rt khiêm tn đcó những nh vi đo đức.

Vi nn tng vng chc được xây dựng dựa trên nh vi đo đức, những người trtui có thgp phi những ththách trong cuộc sng. Đức Pht đã nhận thức rõ vnhững khó kn mà nhiu người trcui ng sphi đi mt. Trong kinh Đi Tng, Đức Pht đã chra ba chướng ngi vt khác nhau mà thông thường một người trsphải đối mt, đó là ba hình thức kiêu ngo: kiêu ngo về tuổi tr, kiêu ngo v sức khỏe và kiêu ngo về cuộc sng. Trên thực tế, ba loại kiêu ngo này đã được Siddhartha trải nghim khi Ngài còn là một người trsng một cuộc sng xa hoa trong cung đin của mình. Ba skiêu ngo này chỉ ra rằng trlà một đc quyn và đồng thời, có thể dn đến các chướng ngại vt. Ví dụ như, thông thường người ta hay nghĩ rằng tuổi trcó nghĩa là có nhiu thời gian n đm bt kvic gì; do đó, chúng ta có thnghĩ tại sao phi m điu đó ngay bây
 


giờ, điu mà sdn đến strì hoãn. Do đó, nếu những người trxem vic còn tr là điu đương nhiên, h skhông tn dụng những đc quyn ca tui trvà có thblcơ hi cho tnh công lớn.

Chc chn scó nhiu trngi, nhiu thách thc và vấn đmà những người trvà các nhà nh đo trphi đi mt. Bất knhững khó kn đó phát sinh như thế nào, dù ở bên ngoài hay bên trong, luôn có nhng khonh khc khi sbi ri và hoang mang tác động vào các quyết định ca chúng ta và khiến chúng ta thi phi m gì. Đức Pht có thkhông có câu trlời trc tiếp cho mi thvì skhác bit vthời gian và không gian. Những gì chúng ta có ththừa hưởng tnhững lời dy ca Ngài là sc mạnh ca sng suốt xut phát tnhững bài học và ý nghĩa ca stbca Ngài. Trong đoạn n sau đây trích từ Kinh Kalama, Đức Pht cho phép chúng ta tìm cách gii quyết sbi ri ca mình dựa trên kinh nghim ca chính Ngài: Khi bn biết rằng những phẩm cht này là vô ích; những phẩm cht này là đáng trách; những phẩm cht này bchtrích bởi người khôn ngoan; những phẩm cht này, khi được chấp nhận và thực hin, dn đến tn hi và đau khổ - thì bn nên tbchúng.Có thchúng ta không hoàn toàn chc chắn vvic nh động như thế nào là phù hợp, nng chúng ta thvà học hi tnó đbiết [vbn tn mình]. Siddhartha đã tmình tìm ra con đường gii thoát bng cách đi ngược li nhiu nim tin thường thy. Ngài cho rằng một nim tin, có thxut phát ttruyn thống, kinh sách hoc truyn thuyết, không thđược chấp nhận như thđó là stht mà thiếu đi shiu biết tchính bản tn mình. Do đó, khi nói đến những lời kêu gi chúng ta, chúng ta chính là tác gica cuộc sng ca mình và chúng ta phi tquyết định những vic nên m. Cui ng, chúng ta chính là người thừa kế ca các quyết định ca chính mình.

Stbca Siddhartha đã được hiu và dịch theo nhiu cách khác nhau. Nhiu người có thcoi stbca cng trai trSiddhartha như một tnh thần hay một huyn thoi, và những người khác có thchỉ trích Ngài yvì đã tbgia đình, nghĩa vvà đt nước ca mình, thực tế là stbca Ngàiđã góp phần thay đi cách thức con người đang sng. Stbca Ngài đã là nguồn cm hứng cho nhng người trtui dưới nhiu hình thức tsbiến đi cá nn, thách thức xã hi đến cách mạng tinh thần. Nó đòi hi shy sinh, stáo bo, nlực và nhiu phẩm cht riêng bit mà nhiu người nghĩ là không ththực hin được. Tstbca mình, Siddhartha đã chứng minh rằng mi thđu có



th. Mc dù giới trđược truyn cm hứng đthách thức thế giới, để đt được tnh công to lớn và theo đui ước mơ ca mình, tt cbt đu vi một bước đơn giản, đó là có một nn tng đo đức. Hành vi đo đức là nn tng vng chc đchúng ta đứng trước những khó kn trong cuộc sng.

Hiu được stbca Siddhartha tphương din và quan đim ca con người tc đy chúng ta sng cuộc sng có ý nghĩa. Chúng tôi có thcó u cu khác ca Siddhartha, và stìm kiếm ca chúng ta có thkhông phi Thánh Cu, nng tt cchúng ta đu có tham vng, ước mơ và mục đích. Chúng ta mong muốn đt được một điu đó lớn n chính bn tn mình. Chúng ta muốn đóng góp cho thế giới và m cho nó trtnh một i tt n. Đây là những theo đui thực shợp pp. Tuy nhiên, chúng ta ng ng ng, bi ri và hoang mang. Chúng ta rt stht bi đến ni chúng ta không dám thực hin điu ta nên làm. Tôi nghĩ Siddhartha cũng vy, lúng túng và bối rối khi Ngài chm tn thế giới sau một thời gian dài ở trong cung đin. Ngài muốn hiu thế giới để biến đổi nó. Vì vy, ít nht chúng ta có đim chung với ngài, và chúng ta có thể bt đu từ đó. Tôi thực sự tin rằng nếu chúng ta nghiên cứu sự từ bỏ của Ngài và đưa nó vào trái tim mình, điu đó scó lợi cho cuộc sng trần tục của chúng ta, đc bit là cho nhng người trẻ tuổi và nhng người được truyn cm hng để trở thành nhà lãnh đo trong xã hội của h.

Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 1 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây