10 CHỦ NGHĨA TIÊU THỤ: TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC LÊN MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP CỦA PHẬT GIÁO

Thứ tư - 08/05/2019 18:09
TS. Heero Hito Venerable




 

CHỦ NGHĨA TIÊU TH:

TÁC ĐNG TIÊU CỰC N MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC GIẢI PCA PHT GIÁO
 
TS. Heero Hito Venerable(*)

 

TÓM TT


Thông qua vic tho luận vchnghĩa tiêu thụ, bài tham luận này hướng đến phân tích htư tưởng ng như những tác động của chnghĩa tiêu thn đời sống con người và nguồn i nguyên thiên nhiên khan hiếm. Chính ng tham muốn vt cht không có điểm dừng của con người đã m cạn kit i nguyên thiên nhiên trên Trái đt nhanh hơn. Hơn nữa, qua bài tham luận này, chúng tôi cũng cgắng tìm hiểu về các giải pháp của Pht giáo trước vấn đnày một cách chính xác hơn, vschế ngtham muốn, giới hn nhu cu.

Hin nay, hsinh thái trên toàn thế giới bsuy thoái một cách nghiêm trng , và chnghĩa tiêu thchính là một trong những kphải chịu trách nhiệm vthực trng này. Chúng ta đã chy theo lối sống vt cht của phương Tây, một lối sống được xây dựng dựa trên vic sản xut ti đa, tiêu thti đa, vn là nguyên nhân to ra lượng rác thải ti đa. Lối sống này là nền tảng của chnghĩa tiêu th, vn đt nặng

 
  • President, Younker Historical Research Foundation, India, President, M.T.V. Buddhist
 


vấn đti đa hóa vic sản xut vt cht và ti đa hóa vic sdụng tài nguyên sẵn có, m phá vsn bng sinh thái trên Trái đt.

Kng chtho luận vchnghĩa tiêu thụ, bài tham luận này còn phân tích htư tưởng cơ bản của học thuyết này, ng như những ảnh hưởng của nó đến đời sống con người dẫn đến hiện trng cạn kit nguồn i nguyên thiên nhiên. Đây chính là hquả của ng tham muốn tích y nhiều n của loài người. Giáo lý nhà Pht khuyến khích chúng ta chế ng tham muốn và hn chế nhu cu, bởi tham muốn và nhu cu là hai yếu tm tn hại Hsinh ti và sđa dạng sinh học của i trường sống. Cn phải chuyển tmột Xã hội tiêu thsang một Xã hội bo tn – đây chính là việc cần phải m trong cuộc sống thời hiện đại.

Chính chnghĩa tiêu thlà nguyên nhân dẫn đến vic con người sdụng các loi máy c hạng nặng, các công nghhiện đại nht, sản xut ở slượng lớn, sdụng i nguyên thiên nhiên vô tội v, sản xut hàng lot, sdụng các phương tiện vận tải nặng, s dụng hthống kho trkhủng, tt cnhững hot động này m cho i trường sống của con người ngày ng xuống cấp.

Lý do khiến con người hướng đến chnghĩa tiêu thlà, (a) Nhu cu không ngng ng theo cấp snhân; (b) Lòng tham ái dục vng khiến m không ngng đau khổ; (c). Vic tích lũy vt cht và hàng tiêu ng m m bgiày vò, suy thoái, xáo trộn; (d). Khát vng áp đo được tnhiên. Tt cnhững điều nàym cho con người ngày ng trn xa lvi tnhiên xung quanh mình.

Giáo lý nhà Pht đã dy vskhông tn tại của bản ngã (anatta). Bn ngã thực cht chlà một sản phm của trí óc, là một so tưởng xa ri thực tế. Hquchính của so tưởng này vic con người không nhn thức được rằng cuộc đời là vô thường (Anicca).

Bài tham luận được kết thúc bằng lời dy của Đức Pht vvic hn chế nhu cu. Muốn hn chế nhu cu, con người phải thay đổi
 

hoàn toàn tn trong và phải đi theo con đường bt bo động mà theo đó con người phải có m linh.

Có hai quan điểm sống phbiến. Quan điểm thnht giống như trong câu i nổi tiếng của giáo sư người Đức Willam Roscher: Mi tiến btrong nền n hóa được to ra bởi con người đều thể hiện qua vic gia ng slượng mong muốn hợp lý và snhy bén của những mong muốn y của anh ta. Còn quan điểm thhai thì như được tóm tt trong lý tưởng m linh của n Đvskim soát một cách có ý thức. Tnhiên có những giới hn của riêng nó. T nhiên đòi hỏi con người phải biết chế ngtham muốn trong giới hn khnăng của mình. Do vy, quan điểm thhai này nhn mnh vào stkim soát và sgiới hn nhu cu. Ngành công nghiệp cơ khí không biết đến giới hn đó. Quy lut của ngành này là ng trưởng liên tục. Những ai theo mô hình n hóa cxưa phương Đông skhông thchp nhn được i n hóa ng trưởng chy theo nhu cu và stha mãn của con người. Trước khi đi sâu vào giải thích vấn đnày, chúng ta cần phải hiểu rõ n vlối sống của phương Tây, đc biệt là v lĩnh vc liên quan đến chnghĩa tiêu thụ

Chnghĩa tiêu thhướng đến mục tiêu là m sao cho con người có nhiều n vtt c mọi thứ. Chúng ta đang sống trong một giai đon mà spn bit giữa nhu cu thực và nhu cu không thực không rõ ng, hay i một cách chính xác n là khong cách giữa chúng đang ngn lại. Chính tại đây, chúng ta thy được tính hợp lý của những giáo lý thiêng liêng, và đo đức của đức Pht có ý nghĩa vô ng sâu sc. Skhai thác i nguyên thiên nhiên một cách vô tội vsđt cuộc sống của các thế hsau này ở trong tình trng nguy hiểm.

Mahatma Gandhi đã giải thích hiện tượng khai thác tài nguyên thiên nhiên của con người thông qua sxa ri tnhiên. Theo ông, ng cgắng áp đo tnhiên thì con người lại ng trn xa lạ vi i trường tnhiên xung quanh mình. Ông ng tập trung
 


phân tích mối quan hgia con người và i trường tnhiên. Vic con người trn xa lvi tnhiên skhiến cho con người trnên xa lvi chính bn thân mình. Con người có thkhám phá bn thân mình thông qua vic đi m chân lý bng con đường bt bo động. Ông ng nghiên cứu vcon người, các yếu ttinh thần, n hóa xã hội ng như các nhu cu vkinh tế của h. Tđó ông u ra quan điểm rằng con người phi điều chỉnh cho phù hợp vi tnhiên, chứ không phi là ngược lại. Kng n to ra smt cân bằng giữa con người và môi trường. Hơn thế nữa, theo ông, vic tích lũy nhiều n cn thiết là một hình thức của trm cp.
    1. CHNGHĨA TIÊU TH: Ý NGHĨA, BẢN CHT VÀ NGUN TC

Chnghĩa tiêu thlà một học thuyết dựa trên ssdụng và tiêu thtối đa các i nguyên thiên nhiên sẵn có” – các loi vt liệu, vt lý, sinh học-địa lý vv. Nó th hiện một trng tim thiên lch. Nó nhn mnh vào vic tối ưu hóa vic sdụng nguồn i nguyên sẵn có của tnhiên và nguồn i nguyên do con người to ra. Chnghĩa tiêu thm con người điên cuồng chống lại vic bo tn i nguyên thiên nhiên, chống lại vic sdụng i nguyên thiên nhiên một cách điều đ. Chúng ta đều biết rằng các nguồn tài nguyên thiên nhiên như không khí, nước, đt, khoáng sản hiện nay đều rt khan hiếm. Chúng skhông còn i đcho chúng ta khai thác trong tương lai. Nhưng chnghĩa tiêu thlại ng quên thực tế khc nghiệt này. Tt cả cũng chỉ do lòng tham muốn của con người chng bao gicó điểm dừng, có rồi thì muốn có nhiều n nữa, và đó ng là do con người đã không quan m đến hiện trng i trường sống. Vlâu dài, đây là một hiểm ha cho cuộc sống con người trên hành tinh này. Các nhà khoa học, các nhà kinh tế, và nhiều chuyên gia khác đã cảnh báo cho chúng ta vtốc đgim sút nhanh chóng của các trlượng khoáng sản, diện tích rng, động thực vt kccác loài động thực vt đang có nguy cơ tuyt chủng, sng n của toàn cu, ssuy gim của tầng ozone,
 

hiện trng nhiệt đTrái đt đang tăng lên, và các hiểm ha đáng báo động khác. Nhưng mc knhững cảnh báo đó, con người vẫn tiếp tục khai thác i nguyên thiên nhiên ở mức báo động. Nhân loi đang n bvc của sbt ổn.
    1. ẢNH HƯỞNG CA CHNGHĨA TIÊU THỤ
 
  1. Chnghĩa tiêu thdẫn đến:
 
  1. Vic sản xut ng lot
 
  1. Vic sdụng các loi máy c hạng nặng và công nghệ hin đại
 
  1. Vic thu mua nguyên liệu với khối lượng lớn
 
  1. Vic sdụng quá mức ng lượng
 
  1. Vic sản xut slượng lớn
 
  1. Vn chuyn nhiều
 
  1. Vic tồn trhàng hóa đòi hỏi phải có hệ thống kho bãi lớn, to ra lượng rác thải khổng lồ
 
  1. Môi trường sống bxuống cấp.
 
    1. CÁC NGUN NHÂN CHÍNH DN ĐẾN VIC CHỦ NGHĨA TIÊU THĐƯC CXÚY

Nguyên nhân chính là do nhu cu và ham muốn của con người cliên tục ng trưởng. Nhu cu của con người cliên tục sinh sôi, liên tục ny nở. Người ta không thphân biệt được đâu là nhu cu thực s, và đâu là nhu cu do bản thân ta to ra. Nhu cu cthế mà tăng i;

Nguyên nhân thhai đó là sthèm muốn và dục vng, đó những yếu thành hm hồn của con người chúng ta;

Nguyên nn thba là khuynh hướng tích y hàng hóa, nó trói buộc m ta, m ta thèm muốn cuộc sống vt cht bngoài phù phiếm
 
 
    1. GII PHÁP

Có thví m của con người như một con chim c nào ng bồn chồn, không chịu đứng yên bao giờ. Có rồi thì lại muốn có thêm, i ng chng bao gicảm thy tha mãn. Càng buông th, đam mê trong ta ng trn mãnh liệt và không thkìm chế. Chcó mong muốn mới diệt được mong muốn. Mong muốn mnh diệt được mong muốn yếu. Và quá trình này stiếp diễn cho đến khi trong m của chúng ta chcòn lại mong muốn cao cấp nht hay mong muốn chân chính nht. Đức Pht dy chúng ta kìm chế đừng buông th. Nếu chúng ta cứ buông thả cho tim mình chy theo đam mê, chúng ta strthành nô lcho đam mê, đánh mt các giá trđo đức. Hnh phúc và sc khỏe tht schđến với ta nếu ta biết sdụng thân xác ta một cách hợp lý.

Nếu ta tuân theo lời dy của đức Pht, ta có thbo tn được nguồn i nguyên thiên nhiên đng cho các thế hcon cháu sau này.

Ham muốn và nhục dục là những nguyên nhân gây ra khổ đau. Chúng ta phải biết chế ngham muốn và m thy si ng từ nội tâm của mình. Những người m được điều này là những người không bnghịch cảnh khut phục, không bcác ham muốn của cuộc sống trn tục tác động. Vì thế, theo triết lý Pht giáo, Người đã tbỏ tt cham muốn là người đã thoát khỏi sự tự mãn và sự ích kỷ của bản thân, hành xnhư một người đã m thy san lc trong m

Xu hướng tích y ng hóa trói buộc m ta, m m ta xuống cấp bởi i ham muốn bệnh hon vmột cuộc sống bngoài đy phù phiếm. Nó to ra tình trng độc quyn. Thn nhiên to ra va đđể đáp ng nhu cu ng ngày, nếu như mỗi người chly đthhcần ng mà thôi thì sẽ không còn nghèo đói trên thế giới này nữa.

Chng nào mà hàng triệu người nghèo trên thế giới này còn chưa đăn đmc thì chừng đó ta còn chưa có quyn tích lũy nhiều n i ta cần. Vì thế ta phải điều chỉnh nhu cu của mình
 

lại, thm chí nếu cần phải tnguyn nhịn ăn đcho hàng triệu người khác đang chết đói có mà ăn. Chính con người, bởi lòng tham tích lũy của mình, đã khiến hành tinh xinh đẹp này trthành địa ngục. Hu qulà hsinh ti ng ngày ng trn mt cân bằng, i trường sống bxuống cấp, động thực vt mt dần đi, dân sthì ng nhanh, giá trcon người bsuy thoái, tt cđều là hu qucủa ng tham của những con người homo-sapiens thời hiện đại.

Giáo lý của đức Pht, đc biệt là TDiệu Đế và Bát Chánh Đạo rt có giá trị trong vic khc phục các tác dụng không mong muốn của chnghĩa tiêu thụ. Đức Pht dy chúng ta rằng chánh niệm chính là cách duy nht đchm dứt mọi khđau. Chánh niệm là cần thiết trong cuộc sống hàng ngày của mỗi chúng ta, chúng ta cần phải nhn thức một cách đy đvmọi hành động, cảm xúc, suy nghĩ chúng ta thực hiện, và vi trường nữa. Khi m của chúng ta không còn tham muốn nữa, ta scảm thy an lc.
    1. KT LUN

Chnghĩa tiêu thtác động tiêu cực trên phm vi toàn thế giới,m tn hại đến các thế htương lai. Đgiải quyết vấn nn môi trường suy thoái, mỗi chúng ta phải thay đổi lối sống của mình. Đthay đổi, mỗi cá nhân chúng ta phải tbham muốn của bản thân, đi theo con đường Pht đã chra.

Lối sống của chúng ta hiện này khiến i nguyên thiên nhiên bcạn kit, khiến các thế htương lai gp khó khăn. Cn có cách đđảm bo tương lai và phúc lợi cho các thế hcon cháu sau này, và đm được điều đó, ta cần phải học cách kim soát ham muốn và nhục dục của mình. Muốn m được điều này, đối vi các hot động kinh tế, ta phải tuân thmột lối sống không bo lực. Khái niệm này ng cần được mrng áp dụng cho tt ccác sinh vt sống, bởi trong thế giới này i nguyên thiên nhiên là hữu hn. Đ đảm bo rằng con người stiếp tục sống một cuộc sống có ý nghĩa,



chkhông chlà tn tại, một cam kết i hn tuân thlối sống này là điều cần phải làm. Ngày nay ta đang phải đối mt vi nhiều vấn đliên quan đến sinh tn. Con đường mà đức Pht đã hướng dẫn và triết lý của Ngài cho ta giải pháp cần thiết đgiải quyết các vấn nn, xóa đi sbt n đang bao trùm cthế giới hiện đại.

Lòng ham muốn ng c ng cao của loài người, cng s lan truyn của triết lý duy vt đã và đang đưa thế giới loài người đến bvc thm ha vt cht. Hu qulà hiện trng khủng hong sinh ti mà tác hại kinh khủng của nó đã quá rõ ràng. Nguồn tài nguyên trên thế giới đang gim sút vi tc đnhanh n trước. Mt nền kinh tế dựa trên nền tảng của những ham muốn không có điểm dừng vì thế skhông tn tại lâu.

Câu hỏi trng tâm của chúng ta do đó s: Làm sao đcó thể tác động khiến một xã hội tiêu ng chuyn sang một xã hội bo tn đây?

Và câu trlời slà Thông qua nlực tthân thực hiện bng cách tuân theo giáo lý mà đức Pht và các vBTát đã truyn đt lại.

Trong bối cảnh này, giáo lý hn chế nhu cu mà đức Pht dycó ý nghĩa rt quan trng đối với stồn tại của thế giới loài người.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây