55 PHẬT GIÁO VÀ HIỆN TRẠNG CỦA MÔI TRƯỜNG SINH THÁI

Thứ năm - 01/08/2019 06:22
PHẬT GIÁO VÀ HIỆN TRẠNG CỦA MÔI TRƯỜNG SINH THÁI

TT. Thích Minh Thành Ph.D *
 
PHẬT GIÁO VḤN TRẠNG CỦA MÔI TRƯỜNG SINH THI

TT. Thích Minh Thành Ph.D *




Đi lễ Vesak của Liên Hiệp Quốc 2019 do Hội đồng Quốc tế về ngày Vesak (ICDV) và đã được tổ chức thnh công ở tnh H Nam từ ngày 12 tháng 5 đến ngày 14 tháng 5, 2019. Sự thnh công ở mức honh tráng về biểu diện và phong phú về nội dung đã làm nức lòng triệu triệu người con Phật trong và ngoài nước, nâng cao ánh nhìn của bạn quốc tế đối với đất nước, con người và Phật gio Việt Nam. Chủ đề chính của sự kiện l “Cch tiếp cận của Phật gio đối vớ sự lãnh đạo ton cầu và chia sẻ trch nhiệm cho những hội bền vững”. Chủ đề chính sẽ được triển khai cùng với năm chủ đề phụ như dưới đây:
  1. Lãnh đạo có chnh niệm cho một nền hòa bình bền vững1.
  2. Cách tiếp cận của Phật giáo đối với gia đình ha thuận, săn sóc sức khỏe và xã hội bền vững.
  3. Cách tiếp cận của Phật giáo đối với nền giáo dục ton cầu về đạo đức.
  4. Phật giáo và cuộc cch mng công nghiệp lần thứ tư.
  5. Cách tiếp cận của Phật giáo đối với sự tiêu thụtrch nhiệm và sự pht triển bền vững.
Như vy hội nghị Vesak nói chung đều không đề cp đến vn nạn môi sinh ton cầu một cch trực tiếp m ch gin tiếp qua chủ đề phụ


* UVTT HĐTS, Phó Trưởng Ban GDPTTƯ, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam.
  1. Thích Minh Thnh, “Một cch tiếp cận Chnh niệm và Sự lãnh đạo Chnh niệm, Lãnh đo chính niệm vhòa Bình, Thích Nht Từ (chbiên), NXB. Tôn giáo, HNội 2019, trg. 4.
 

thứ 5 và cng là chủ đề cuối cùng “Cch tiếp cận của Phật giáo đối với sự tiêu thụ có trách nhiệm và sự phát triển bền vững. May thay! C̣c Hội thảo Hoằng php hi ngoi do Ban Hoằng php Trung ương kết hợp với Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức vào ngy 31 thng 7 đến 01 thng 8 năm 2019 đã quyết định đưa tiêu đề “Phật gio v môi trường sinh thi” lên bn hội tho. Người viết cho rằng đây là mối quan tâm m Phật giáo cần đặt nặng hơn nữa, thể hiện tầm nhìn, lng từ i thương yêu và ý chí dấn thân cứu độ của người con Phật. Nội dung bi viết sẽ được triển khai qua bốn tiểu mục chính:
  1. Tấm lng người con Phật; (2) Thực trng hay tiếng khóc của môi trường hiện nay; (3) Tiếng nói và hnh động của Phật giáo; (4) Bảo vệ môi trường là lương tri chung. Phần Dẫn nhập và phần Tm kết được xem như tiểu mục phụ.
Trước khi đi vào tiểu mục đầu tiên người viết xin được ghi nhận rằng rất nhiều cm hứng, ý tứ và đon văn của bi viết ny có điểm xuất pht từ bi báo “Những Số Liệu Rùng Mình: Chúng Ta Đang Sống Hay Đang Hủy Hoại Cuộc Sống?” viết tắt là NSLRM do TS. Nguyễn Mnh Hùng và Trần Phương Tho thực hiện với sự chung tay của nhà thiết kế Mnh Quân2.
    1. TẤM LÒNG CỦA NGƯỜI CON PHẬT ĐỐI VỚI SINH LOẠI QUA BÀI KINH TỪ BI3 VÑNG GIỚI Đ̀U TRONG KINH LUẬT (NAM TRÙN VBC TRÙN).
Kinh Từ Bi phiên bn Lng Mai di 354 từ trong đó ci li di độ 150 chữ như dưới đây:
...Nguyện cho mi người vmi loài được sng trong an toàn v hạnh phúc, tâm hiền hậu v thảnh thơi.
Nguyện cho tất cả cc loi sinh vật trên tri đất đều được sống an lnh, những loi yếu, những loi mạnh, những loi cao, những loi thấp, những loi lớn,những loi nhỏ, những loi ta c thể nhìn thấy, những loi ta không thể nhìn thấy, những loi gần, những loi ở xa, những loi đã sinh v những loi sắp sinh.

  1. http://soha.vn/nhung-so-lieu-rung-minh-chung-ta-dang-song-hay-dang-huy- hoai-cuoc-song-p2-20190528143436067.htm
  2. Thích Nhất Hnh, “Kinh Thương Yêu”, Nhật Tụng Thiền Môn, Lá Bối, California 2000, trg. 23.
 

Nguyện cho đừng loi no st hại loi no, đừng ai coi nhẹ tính mạng của ai, đừng ai giận hờn hoặc c tâm m mong cho ai bị đau khổ v khốn đốn.
Như một b mẹ đang đem thân mạng mình che chở cho đứa con duy nhất, chúng ta hãy đem lòng từ bi m đối xử với tất cả mọi loi.(C)”
thể nói ch có tinh hoa siêu tuyệt của loi người mới có thể thiết kế được ý tứ tuyệt vời ...chúng ta hãy đem lòng từ bi mđi xử với tất cả mọi loi. Các chủng loi sinh vật hữu tình khác – hữu hình, hình hay siêu hình – ngoi loi người đều không thể hiện được tinh hoa thuần khiết, thuần hậu và thanh lương đến mức ấy. Nói cch khác, ý tứ tuyệt vời đó hm chứa tinh hoa riêng có của chủng loi người, người viết chưa tìm được từ vựng xứng đng nên tm đặt tên là ‘tinh hoa loài người. Ý tứ trên và sự triển khai ý tứ trên, tức là triển khai tinh hoa loi người trong thế giới nhà Phật đã và đang đt đến mức độ thực tâm và thực chất đng kể. Nhìn thong qua một hệ thống ‘thiếu vắng tinh hoa loi người’ (TVTHLN), không khó để người viết nhận ra sự thịnh nộ và những hnh động xuất pht từ sự thịnh nộ của một đấng siêu hình:
For rain he gave them hail, with flashing fi es throughout their land.
He struck down their vines and their fig trees and shattered the trees throughout their borders.
(Phụ lục 2)
Luật tng Bắc truyền cung cấp một liều thuốc gii cho những hnh động TVTHLN xuất pht từ thịnh nộ gây ô nhiễm nguồn nước và tn ph cỏ cây hoa mu: “Chẳng được đại tiểu tiện v hỉ khạc trong nước sch4”. Đi với cỏ cây Lut tạng bảo rằng: ...vô cớ mcht ccây tươi, phạm Đột Kiết La.5Nếu phn biện từ bên ngoi đạo Phật, người viết xin được nói thêm rằng trong Php-luật của nhà Phật thì ‘Ta thịnh nộ hay ‘vì chúng ỡng li lời Ta’ không phi là một ci cớ hợp php để xuống tay gây hi cho nguồn nước, giết hi loi vật và tn ph cây cối. Tình yêu thương trong nhà Phật đã thể hiện cao nhất tinh hoa loi người. Sống trong tình yêu thương ấy, nước non và cây cối

  1. Luật tứ phần giới bổn Như Thích, Thích Hnh Trụ (dịch), Nxb. Thnh phố Hồ Chí Minh 1999, trg. 693.
5. Sđd. tr. 421.
 

được tôn trng một cch đúng mức, thậm chívẽ hơn cả đúng mức nếu không nói là tôn trng qu đng. Cây cối ‘qu đng yêu!’ hay không, ‘cây tùng trước ng đang đong đưa trước ln gió ban mai có làm say lòng người hay không, người viết không bàn tới ở đây, người viết ch nói rằng trong thế giới nhà Phật cây cốimối liên quan đến thế giới thần thnh: “Có vị thần nươngtrong cội cây, có vị thần nương trong nhnh cây, có vị thần nương trong da cây, có vị thần nươngvỏ cây nứt, có vị thần nươngtrong bông búp, có vị thần nươngtrong lá cây, có vị thần nươngtrong hoa, có vị thần nươngtrong tri cây, tất cả cây cỏ, đều có vị thần nươngăn chất thơm y... Đi với 5 thứ này còn tươi, như tươi, tưởng là tươi, tự cht, tự sao, tự nấu và dy người khác lm, đều phm tội Đọa6. Gh thăm thế giới Luật tng Nam truyền, người viết đọc được: “T-khưu ph hoi cây cỏ sanh, mọc trên đất hoặc trong 1 nơi no, cho đứt lìa, gãy, tt, phạm Ưng đi tr.” Điều học này Đức Pht cm chế tại tháp Aggalava gần thnh Aggāvi, do T-khưu đốn cây lm các công việc7.
Được soi sng bởi tuệ giác nhà Phật, nền văn hóa Việt Nam, cổ đi và trung đi, thấm đẫm tinh hoa loi người. Được hun đúc trong nền văn hóa như vậy, những nhà vua đã thể hiện đúng mức tấm lng từ i thương yêu. Tc giả Nguyễn Thanh Mẫn đã viết trong Tinh thần nhập thế Của Phật gio Việt Nam: “Cc vua nh đều l những người sùng bi Phật gio ni chung, Thiền tông ni riêng, đã lấy đức từ bi, lòng quảng đại lm phương châm trị quốc an dân. Bất cứ ở địa hạt no, lãnh vực no, vẫn lấy cuộc sống thi bình an lạc của người dân lm chính. Cho đến sự sống của chim muông, động vật, thảo mộc cây cối đều được cc vua tôn trọng triệt để.8
Đỉnh cao là tinh thần Hoa Nghiêm hay tinh thần Kim Cương theo cách nói của Thiền sư Thích Nht Hạnh: ...nếu con người chỉ thấy mình thuần túy là người thôi thì thật là nghèo nn, mình chưa thấy r được thực chất của mình. Tổ tiên của chúng ta không phi ch là con người, tổ tiên của chúng ta cn là cây cỏ và cầm thú, và ngay cả đt đá nữa9.hay Tính cht của tình thương trong đạo Bt là bt nh,


6. Sđd. tr. 420.
  1. Hộ Tông, Luật xuất gia tm tắt, Thnh hội Phật giáo Tp.HCM, Tp.HCM 1993, tr. 139-40.
  2. Nguyễn Thanh Mẫn, Tinh thần nhập thế của Phật gio Việt Nam trên hnh trình Văn học Trung đại, Nxb. Thuận Hóa, Huế, 2018, tr. 75.
  3. Thích Nhất Hnh, ớng đi của Đạo Bụt cho hòa bình v môi sinh, Nxb. Phương
 

trong tình thương ấy người thương và người được thương không cn là hai. Sông, biển, rừng, núi, đất, đá v.v… đều là cơ thể của mình. Bảo vệ sinh môi do đó là bảo vệ chính mình.10
    1. THỰC TRNG MÔI TRƯỜNG HIỆN NAY (VIỆT NAM VTHẾ GIỚI) CÀNG LÚC CÀNG ĐE DỌA SỰ BÌNH AN VUI SỐNG CỦA MUÔN LOI:
  1. Hiện trạng tổng quát tàn p và cạn kiệt: Ngy nay thông tin về môi trường cng lúc cng được loan báo rộng rãi. Không cần phi là một nhà khoa học, ch cần là một người bình thường cng có thể tiếp cận những thông tin liên quan đến môi trường và sự tác động ác liệt của con người lên môi trường và các sinh thể khác. Bốn tỷ năm về trước, sự sống đã xuất hiện; loi người ch mới bắt đầu khong 200 ngn năm. Thế m loi người đã đảo lộn sự cân bằng của tri đất, hủy hoi nhiều mng của sự sống, gây tuyệt chủng cho hơn 100 sinh loi mỗi ngy (NSLRM). Kết qu nhãn tiền và tương lai gần là cn kiệt nguồn sống, trước nhất là nguồn nước. Chẳng mấy chốc, chúng ta sẽ phi uống cả nước thi. Thực tế hiện nay nhiều ngườimột số quốc gia đang phi uống nước thi ti chế. (NSLRM).
  2. Tiếng khóc từ đại dương: Ch cần chịu mở mắt nhìn xa một chút, chúng ta sẽ thấy cc sinh thể đang hng ngy bị giết, chịu lắng tai nghe xa một chút chúng ta sẽ nghe được những tiếng khóc từ đi dương. Ti Canada, hng trăm ngn con hi cẩu con bị đâm cho đến chết ngay trên băng trong khi tri tim nhỏ bé của chúng vẫn đang đập. những sợi dây thp di hng trăm ngn mt với 10 t ỡi thp đã giết chết cc loi c heo, chim hi âu v rùa biển. Cc loi c heo v c voi thì bị đâm cho đến chếtcc vùng nước nông của Nhật Bn v Đan Mch. Nướcnhững vùng vịnh ny ch ton mu đỏ của mu... Con người không dừngđó, 90% cc loi c nhỏ trong đi dương được đnh bắt v dùng để nuôi gia súc. Ngy nay, những con bò ăn cỏ li l loi ăn thịt động vật biển lớn nhất thế giới. Bò được ăn nhiều c hơn c cc loi khc như c voi, c mập, c heo, hi cẩu. V rồi đi dương đang chết dần. Đến năm 2048, nghề đnh bắt c sẽ không cn tồn ti. (NSLRM)


Đông, Tp.HCM 2010, tr. 14.
  1. Thích Nhất Hnh, Kinh Kim Cương gươm bu cắt đứt phiền não, bn điện tử, tr. 64/72
 
 
  1. Tiếng khóc từ rừng xanh: Chỉ cần chịu lắng tai nghe xa một chút chúng ta sẽ nghe được những tiếng khóc từ rừng xanh. Nam Phi, có 5.000 con sư tử thuần hóa bị gây và bị giết bởi súng, giáo hoặc bị thương bởi chó săn. Người ta gi đó là một môn thể thao!... Ở Trung Quốc, có 7.000 con gấu to lớn, bị giam cầm trong những chiếc lồng giống như quan ti và thường xuyên bị rút mật trong suốt 26 năm, ch để phục vụ cho việc ngâm rượu và lm thuốc, để rồi chính những con gấu ny bị pht điên và phi giết chết con của mình để gấu con không phi chịu đựng những đau đớn dai dẳng m chính m của phi tri qua (NSLRM).
  2. Tiếng khóc từ những thân thể không lành lặn: Chúng ta hãy lắng nghe tiếng khóc từ những thân thể không lnh lặn. Hng triệu con cá mập bị lấy mất vây khi đang bơi ở biển, chúng bị tấn công, bị cắt hết vây rồi bị nm xuống biển, đau đớn m chết, ch vây cá mập có thể phục vụ cho món súp đắt nhất hnh tinh của con người. Những chú sữa bị giết bằng cch bị con người giẫm đp trên lồng ngực và lm gẫy xương sườn của chúng.hng tỷ chú gà con bị nhào trộn mỗi ngy trong chiếc my xay cơ khí, đơn gin ch chúng không phi là gà mi. V luật php của con người đang cho php điều đó. (NSLRM).
(E) Tiếng khóc từ tương lai của con cháu loài người: Giờ đây, chúng ta hãy đủ can đm nghe trước tiếng khóc vng li từ tương lai. Dưới đây là những tiếng khóc của năm 2050, cch chúng ta ch hơn một thế hệ.
  • Trong tương lai gần con người phi sống trong tình trng ô nhiễm môi sinh tổng thể và phi chứng kiến các bệnh truyền nhiễm trn lan. Năm 2050 số lượng người tử vongmôi sinh tn tạ sẽ chm mốc 6 triệu, mặc năm 2012 ch có 3,7 triệu.
  • Hiện ti đang có 1,1 tỷ người tức là 1/6 dân số trên thế giới không có nước sch để dùng. Theo viện qun nước quốc tế, đến năm 2050 con số ny sẽ lên đến 2 tỷ người.
  • Năm 2050 số loi cá tuyệt chủng với sức bắt là 87% số lượng cá hiện nay. Dân số thế giới gia tăng, lương thực thế giới gim xuống, loi người sẽ gim sút gần 4.440.000 tấn lương thực. Số lượng người chết đói sẽ gia tăng.
 
 
    • Mỗi ngy có 32.300 héc-ta rừng bị xóa trắng khỏi bề mặt địa cầu và 32.000 héc-ta khác đang trong qu trình suy thoi nhanh chóng. Chất Carbon thi ra dy hơn và diễn tiến cực đoan của bầu khí quyển sẽ khủng khiếp hơn.
    • Cơn ác mộng “vi khuẩn khng thuốc” hiện nay đang giết chết 700 ngn người mỗi năm, năm 2050 con số sẽ lên đến 10 triệu người.
    • Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết năm 2050 4,6 tỷ người sẽnguymắc bệnh sốt xuất huyết và bệnh tả. Với hệ miễn dịch gim do khí hậu thay đổi thất thường, rấtthể, con số thực sẽ không dừngđây.
    • Biến đổi khí hậu khiến cho mực nước biển và nền nhiệt tăng cao, tri đất nóng lên, hơi nước bốc nhiều hơn và những cơn bão sẽ trở nên dữ dội, đt đến mức 300% so với hiện nay.
Người viết xin lặp li rằng chúng ta, con người, mỗi tuần tra tấn và giết chết 3 tỷ sinh linh. Vâng, là con số 3 tỷ trong một tuần! Mỗi năm con người tiêu diệt khong 10.000 giống loi. V nếu chúng ta ghi âm được lịch sử những âm thanh của những con vật yếu thế thì tiếng la ht của chúng sẽ nhấn chìm cả âm thanh và sự phẫn nộ của vụ nổ Big Bang, chúng ta sẽ không thể hình dung được sức lớn của những âm thanh đó. Không cần đến mức lắng nghe để hiểu đâu, ch cần đừng dùng mnỉ che tai thôi thì những âm thanh đó đã qu đủ và sẽ dội vào đnh động tấm lng thương cm của những người con Phật dnh cho cuộc vận hnh của vn loi sinh linh trong kiếp hoi. Những tổn thương cá nhân nhỏ nhặt đời thường tuyxốn xang nhưngthấm gì so với những tổn thương của tổng thể sự sống11 (NSLRM).
    1. TIẾNG NÓI VHÀNH ĐỘNG CA PHẬT GIÁO:
Tiếng nói đầu tiên của Phật gio, theo người viết, là nói “KHÔNG” với sự im lặng cầu an. Nh triết học Edmund Burke đã viết: “Muốn cho những điều ác tiếp tục diễn ra, ch cần những người tốt không lm gì cả.Không làm gì không phải là một lựa chọn!... Rời khi cảnh giới của sự im lặng cầu an, người con Phật với nh sng trí tuệ, tri tim thuần khiết và bn tay sch sẽ, hãy sống và hnh động! Sự can đm chính là chìa khóa. Gio dục là chìa khóa. Trí tuệ là chìa khóa. Chúng

  1. Trí  Thức  Trẻ.  https://www.moitruong.com.vn/moi-truong-sos/canh-bao- moi-truong/canh-bao-ve-moi-truong-trong-tuong-lai-16206.htm].
 

ta không thể lm sống li lịch sử nhưng chúng ta có thể tạo nên lịch sử... Hnh tinh ny là ngôi nhà chung của chúng ta – M Tri Đất. Hiện nay, chúng ta đang khai thc M Tri Đất như thể mi thứ sẽ tồn ti mãi mãi, ti nguyên thiên nhiên là tận và luônnơi tiêu thụ và xử rác thi của chúng ta. Bảo vệ thiên nhiên chính là bảo vệ ngôi nhà, bảo vệ cha m và dng tộc của chúng ta. (NSLRM)
Hãy bắt đầu với những việc nhỏ nhất, rồi đến những việc trung hn, cuối cùng là những việc xuyên biên giới. Chuyện nhỏ nhất là chuyện gần gũi m chúng ta có thể lm hng ngy. Cụ thể, hãy hn chế xả rác như giấy, chai nhựa, quần áo cũ, thức ăn thừa, các loi phế liệu sắt thp và những loi rác thi khác. Chúng ta phi ngừng việc xả chất thi chưa xử ra ngoi môi trường... Nhỏ hơn nữa là chuyện tắt đèn trước khi rời khỏi phng, tiết kiệm điện hay nhiên liệu xăng dầu, không ăn uống hay dùng đồ một cch lãng phí... Ngy nay chúng ta không ch quan tâm tới việc vứt rác cho đúng chỗ quy định, phân loi rác cho đúng nơi m cn là phi gim thiểu tối đa rác thi. Mỗi chúng ta, hãy nghĩ về môi trường trước khi tiêu thụ! (NSLRM)
Kế tiếp quan tâm đến cây cối có thể xem là việc trung hn. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni được sinh ra dưới gốc cây, Ngi giác ngộ dưới gốc cây và nhập Niết bn dưới gốc cây. Các vị bổn tôn trí tuệ của những cnh giới phi thế gian cũng như các vị thần địa phương, rồng, qu thần đa phần đều ngụtrên cây. Trong Luật tng của thnh Php cng dy các vị T kheo cch nuôi ỡng cây cối. Điều ny giúp chúng ta hiểu rằng cây cối tự nhiên cực k quan trng, trồng và chăm sóc cây là những việc lm công đức. Các quốc gia cần phi quan tâm đến việc tăng cường trồng các loi cây và hoa khác nhau xung quanhmi nơi, trường học, văn phng, bệnh viện, nhà my, khch sn, nhà ở, đường phố và tu viện. Chúng ta cng nên giáo dục trẻ ngay từ nhỏ về cch bảo vệ cây cối. (NSLRM)
Thời đi ton cầu hóa to điều kiện cho những việc xuyên biên giới. Chúng ta hãy chung tay hnh động không biên giới, vượt qua biên giới của cc quốc gia, biên giới về chính trị, biên giới về chủng tộc, biên giới về tôn gio v c biên giới về giống loi... Bất cứ sinh vật no nhận thức thì đều sẽ những cm gic như đau đớn, sợ hãi v vui sướng. Ha bình nghĩa l sự ha hợp giữa con người với con người, giữa con người v động vật, giữa chúng sinh v môi trường (NSLRM).
 

Trở về với công việc trước mắt, trong hot động và trong đời sống cá nhân, ý thức và tấm lng dnh cho môi sinh và cho thế hệ con chu có thể biến thnh hng lot những hnh động lnh mnh cụ thể được Thiền sư Nhất Hnh gợi ý khá nhiều12, người viết xin chủ quan chn ra 14 điều có thể thực hiện được như sau:
  1. Kết hợp cùng đi xe với nhiều người khác hoặc sử dụng phương tiện giao thông công cộng.
  2. Dùng cầu thang, không dùng thang my.
  3. Mua thực phẩm trồng ti địa phương để yểm trợ người nông dân, hn chế mua những thức ăn vận chuyển từ xa.
  4. Trồng hoa mu ti nhà.
  5. Không sử dụng thuốc trừ sâu và diệt cỏ.
  6. Tham gia những nhóm yểm trợ ngnh canh nông gần nhà.
  7. Chỉ dùng thức ăn chay tịnh.
  8. Sử dụng túi vi hoặc những túi xch có thể dùng li được để đi chợ.
  9. Chuyển hóa thnh phân bón những thức ăn thừa của nh bếp.
  10. Trồng những cây quen thuộc của địa phương, v ít cần tưới nước.
  11. Tìm cch ti sử dụng nước thi sau khi đã lọc sch
  12. Xây hồ chứa và dự trữ nước mưa.
  13. Nhặt rác trên đường đi.
  14. Yểm trợ những tổ chức bảo vệ môi sinh trong địa phương. Đối với tuổi trẻ đang có nhiều thứ kể cả phương tiện ti chnh,
nếu có cơ hội và được php cho một lời khuyên hướng tấm lng đến
với tuổi trẻ thiếu phương tiện, thậm chíhon cnh không đng mong muốn, người viết xin mượn ý tứ từ NSLRM m nói rằng ngy nay người ta thay nhau check-innhững nơi đẹp đẽ, đi du lịch hay công tác nước ngoi, khoe cnh giu sang, khoe có nhiều mối quan hệ rộng và muốn chứng tỏ có nhiều tri nghiệm sống… nhưng thiết

  1. Thích Nhất Hnh, ớng đi của Đạo Bụt cho hòa bình v môi sinh, Nxb. Phương Đông, Tp.HCM 2010, trg. 172 - 178.
 

nghĩ chúng ta nên tìm đến những nơi m ở đó có thể lm được điều có ý nghĩa cho những đứa trẻ đang phi chịu cnh đói ăn. Ti sao đói? Sự thật đắng lng, ti vì các nước nghèo đang phi bn ng cốc của h cho phương Tây trong khi bn trẻnhững quốc gia nghèo ny li phi chịu đói trong vng tay của cha m chúng. Ngược li, phương Tây sử dụng những loi ng cốc ny để nuôi gia súc. Không ch đói ăn, m chúng là những đứa trẻ đang phi lớn lên trong những vùng chiến sự. Sự thật nhói lng, ti Châu Phi, những cậu bé 12 tuổi đã biết cầm súng đi chiến đấu, trên tay là khẩu AK47 và giết chính những người hng xóm của mình. Hãy check-in nơi m chúng ta có thể lm vơi bớt những nỗi khổ niềm đau của đồng loi, đồng trang lứa; nơi có thể gii cứu những con vật đang phi chịu hnh h; nơi có thể góp phần vào hot động giáo dục cộng đồng về một hnh tinh xanh không rác. (NSLRM)
    1. BO VỆ MÔI TRƯỜNG L LƯƠNG TRI CHUNG CỦA NHỮNG NGƯỜI THUỘC NHỮNG TÔN GIO KHC NHAU, ̀N VĂN HÓA KHÁC NHAU, GIAI TẦNG KINH TẾ KHÁC NHAU, HỢP TÁC VỚI NHAU VXÂY DỰNG SHÒA HỢP TRONG X HỘI.
Epicurus, nhà triết học Hy Lp, đã viết: “Nếu bn muốn tăng ch số hnh phúc của con người, đừng nhằm vào mục đích tăng ti sn. Đơn gin ch cần gim ham muốn của con người” (NSLRM). Thnh điển Ấn giáo (Hindu) đã chp li trường hợp mặt đất được tôn kính cụ thể như trường hợp một vũ công xướng lên lời lễ thoi Namaskaram đối với mặt đất trước khi nhy múa, cầu xin mặt đất tha thứ cho cô ta vì cô ta phi giẫm đp lên mặt đất. Chúng ta có thể xem điều ny như là một chứng cứ về ý thức bảo vệ môi trường tiềm ẩn trong tâm hồn Hindu. Arthashastra, một tác phẩm Ấn giáo khác, không ch quan tâm đến hậu qu của việc canh tác và khuyên người ta đừngnhững đô thị m khai thác qu đng núi rừng, Arthashastra cn tỏ ra quan tâm đến môi trường và sự cần thiết của việc bảo vệ môi sinh13.
Đon thơ sáng to trong chương đầu Sáng thế ký nói về sự tốt đp trong công trình sáng to của Th     g đế: “Rồi Th     g đế nhìn

  1. Peggy Morgan và Clive Lawton, Đạo đức đa tôn gio tập 1, Thích Minh Thnh chuyển ngữ, NXB. Phương Đông, TpHCM 2013, trg. 176.
 

lại tất c những gì mà Ngi làm ra, và tất c thật l tốt đp” (Gen. 1: 31). Đon thơ cng nói lên vai trò đặc biệt của con người trong việc sáng to: Th g đế ban phước lnh cho chúng rồi nói, “Hãy thnh tựu và gia tăng, phủ đầy địa cầu rồi chế ngự nó, cai trị loi c ở đại dương, loi chimtrên trời và mọi sinh vật trên bề mặt địa cầu” (Gen. 1:28)14.
Hồi giáo tin rằng trch nhiệm và bổn phận m Thượng đế tin cẩn giao phó lm cho người Hồi giáo sống một cch hòa hợp với phần cn li của công trình sng to. Mặc dầu thế giới ny được Thượng đế sng tạo cho con người dùng, nhưng việc sử dụng thiên nhiên phi được thực hiện một cchtrch nhiệm. Hồi giáo giao phó điều ny cho cộng đồng Ummah thực hiện qua nhữngcấu được thiết lập đúng php của để Ummah điều hnh việc sử dụng thiên nhiên với mục đích hon tất sự tin cẩn của Thượng đế15.
Người viết không có ý cho rằng ba tôn giáo trên đi diện cho tất của những truyền thống tôn giáo trên thế giới nhưngphm vi giới hn của một bi viết, người viết tm chấp nhận việc thiếu sót vì đã gt li quan điểm của những tôn giáo lớn khác về vấn đề môi sinh.
Tập san DAEDALUS của Hoa K pht hnh vo mùa Thu 2001 đã đăng bi kho luận “Giới thiệu liên minh khởi pht cho những tôn gio v môi trường” (Phụ lục 1). Mary Evelyn Tucker and John
A. Grim l đồng tc gi. Bi kho luận cung cấp cho chúng ta rất nhiều thông tin về những nỗ lực chung nhằm cứu vãn môi sinh ton cầu, cho chúng ta thấy rằng những nhlãnh đo v nhân tôn gio cng lúc cng lên tiếng nhiều hơn cho việc bo vệ môi sinh. Đức Đt-lai Lt-ma đã nói rất nhiều lần về sự quan trng của việc bo vệ môi sinh v đề xuất rằng Tây Tng nên được ch định l khu vực sinh thi đặc biệt ổn định. Gio Rabbi Ishmar Schorsch thuộc Hội Thánh Seminary Thn học Do Thái ở New York cũng thường xuyên nói về tình trng nghiêm trng của môi sinh. Gio chủ Bartholomew của Chính thống gio Hy Lp đã ti trợ cho kh nhiều những cuộc hội tho về sự hủy diệt môi sinhBiển Đen v dc theo dng sông Danube, Ngi gi xem chúng l những tiêu

  1. Peggy Morgan và Clive Lawton. Sđd, tr. 282.
  2. Peggy Morgan và Clive Lawton. Sđd, tr. 375.
 

biểu ca tội ác môi sinh. Từ ánh nn Hi giáo, sut chiều dài ba thập k, đức ngi Seyyed Hossein Nasr đã viết rất nhiều vnói rất nhiều về tính chất thiêng liêng của môi sinh. Trong thế giới Thiên Chúa gio song hnh với những nỗ lực của cộng đồng Tin Lnh, gio hội Ky-tô gio trong thập niên vừa qua cng đã pht hnh nhiều những l thư huấn vụ quan trng. Gio Hong John Paul II đã viết một thông điệp cho ngy Thế giới ha bình vo ngy 01 thng Giêng năm 1990, với tựa đề l “Khủng hoảng môi sinh: Một trách nhiệm chung.Gn đây, Ngài đã nói về vic cn phải chuyển hóa môi sinh, tức lsự chuyển hướng sâu sắc về phía những nhu cầu của cộng đồng sống lớn hơn. Vo thng 8 năm 2000, một cuộc hp mặt tầm vóc lịch sử gồm hơn 1000 (một ngn) lãnh đo tôn gioLiên Hiệp Quốc cho một Hội nghị thượng đnh thiên niên k của những nh lãnh đo Tôn gio v Tâm linh, trong đó môi sinh l một đề ti tho luận chủ yếu. Tổng Thư Liên Hiệp Quốc, Kofi Annan trong dịp ny đã vận động một nền đo đức mới cho việc qun ton cầu, thừa nhận tình trng cấp thiết do những xu hướng thiếu bền vững đang hiện hnh16.

TM KẾT

Tịnh độ Tây phương là Y báo của Chnh bo, là sự thnh Phật và những lời nguyện của Đức A Di Đà. Y báo và Chnh báo là một. Tâm và cnh là một. Hon cnh, môi trường sống của chúng ta như thế no thì tâm thức chúng ta cũng như vậy. Môi trường nhếch nhác, hư hoi, thoi hóa thì tâm thức của chúng ta cng nhếch nhác, hư hoi, thoi hóa. V tâm thức tốt đẹp thì môi trường phi tốt đp. Cho nên cứu lấy môi trường, cứu lấy Tri Đất cng là cứu lấy tâm thức của chúng ta.
Nguyện cho những khu rừng được vun trồng và tăng trưởngkhắp mi nơi!
Nguyện cho các đi dương được sch trong và các giống loi được sinh trưởng trù phú!
Nguyện cho các chúng sinh được tự do và được sống đời hnh phúc! (NSLRM)


16.https://www.amacad.org/publication/introduction-emerging-alliance-world- religions-and-ecology#toNote21
 

Nguồn:
1. Hộ Tông, Luật xuất gia tm tắt, Thnh hội Phật giáo Tp.HCM, Tp.HCM, 1993, tr. 139-40.
2. Luật tứ phần giới bổn Như Thích, Thích Hnh Trụ (dịch), NXB. TPHCM, 1999, tr. 693.
  1. Nguyễn Mnh Hùng và Trần Phương Tho. Thiết kế: Mnh Quân, “Những số liệu rùng mình: Chúng ta đang sống hay đang hủy hoại cuộc sống?” (online)
  2. Nguyễn Thanh Mẫn, Tinh thần Nhập thế của Phật gio Việt Nam trên hnh trình Văn học Trung đại, Nxb. Thuận Hóa, Huế 2018, tr. 75.
  3. Peggy Morgan và Clive Lawton, Đạo đức đa tôn gio tập 1, Thích Minh Thnh (chuyển ngữ), Nxb. Phương Đông, Tp.HCM 2013, tr. 176.
  4. Thích Minh Thnh, “Một cch tiếp cận chnh niệm v sự lãnh đạo c chnh niệm”, Lãnh đạo chính niệm v hòa bình, Thích Nhật Từ (chủ biên), Nxb. Tôn gio, H Nội, 2019, tr. 4.
  5. Thích Nhất Hnh, “Kinh Thương Yêu”, Nhật Tụng Thiền Môn, Lá Bối, California, 2000, tr. 23.
  6. Thích Nhất Hnh, ớng đi của Đạo Bụt cho hòa bình v môi sinh,
Nxb. Phương Đông, Tp.HCM, 2010, tr. 14.
  1. Thích Nhất Hnh, ớng đi của đạo bụt cho hòa bình v môi sinh, Nxb. Phương Đông, Tp.HCM 2010, tr. 172 - 8.
  2. Thích Nhất Hnh, Kinh Kim Cương gươm bu cắt đứt phiền não, bn điện tử, tr. 64/72
  3. Trí Thức Trẻ. https://www.moitruong.com.vn/moi-truong-sos/canh- bao-moi-truong/canh-bao-ve-moi-truong-trong-tuong-lai-16206.htm.
  4. http://soha.vn/nhung-so-lieu-rung-minh-chung-ta-dang-song-hay- dang-huy-hoai-cuoc-song-p2-20190528143436067.htm
  5. https://www.amacad.org/publication/introduction-emerging- alliance-world-religions-and-ecology#toNote21
  6. Phụ lục 1:
Religiousleadersandlaypersonsareincreasinglyspeakingoutforprotection of the environment. The Dalai Lama has made numerous statements on the importance of environmental protection and has proposed that Tibet should be designated a zone of special ecological integrity. Rabbi Ishmar Schorsch of the Jewish Theological Seminary in New York has frequently spoken on the critical state of the environment. The Greek Orthodox Patriarch Bartholomew has sponsored several seminars to highlight environmental destruction in the Black Sea and along the Danube River, calling such examples of negligence “ecological


sin.From the Islamic perspective, Seyyed Hossein Nasr has written and spoken widely on the sacred nature of the environment for more than three decades. In the Christian world, along with the efforts of the Protestant community, the Catholic Church has issued several important pastoral letters over the last decade. Pope John Paul II wrote a message for the World Day of Peace, on January 1, 1990, entitled The Ecological Crisis: A Common Responsibility.More recently, John Paul II has spoken of the need for ecological conversion, namely, a deep turning to the needs of the larger community of life. In August of 2000, at a historic gathering of more than one thousand religious leaders at the UN for the Millennium World Peace Summit of Religious and Spiritual Leaders, the environment was a major topic of discussion. The UN secretary-general, Kofi Annan, called for a new ethic of global stewardship, recognizing the urgent situation posed by current unsustainable trends.
Phụ lục 2:
* Bản tiếng Anh:
He sent the darkness; it grew dark,*but they rebelled against his words. He turned their waters into blood and killed their fish.
Their land swarmed with frogs, even in the chambers of their kings.
He spoke, and there came swarms of flies; gnats, throughout all their borders.
For rain he gave them hail, with flashing fi es throughout their land.
He struck down their vines and their fig trees and shattered the trees throughout their borders.
(The New American Bible, Catholic Bible Publishers, Kansas 1992, p. 608a-b.)
* Bản Việt dịch:
Chúa bủa mn đen, khắp nơi đen tối, m chúng vẫn ỡng li lời Người. Chúa lm cho nước biến thnh mu đỏ, giết sch loi tôm cá.
Khắp vùng, ếch nhi bỗng trn lan, nhy cả vào cung cấm.
Chúa vừa phn, ruồi muỗi từng đn ào tới khắp nơi trên lãnh thổ.
Thay mưa mùa, Chúa đổ ton mưa đá, phóng lửa hồng thiêu hủy đất đai. Người tn ph đồi nho nương vả, quật đổ cây cối trong khắp cả vùng.
(Lời Chúa cho mọi người, Nxb. Tôn gio, H Nội, 2014, tr. 943.)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây