54 PHẬT GIÁO VÀ MÔI TRƯỜNG SINH THÁI

Thứ năm - 01/08/2019 06:19
PHẬT GIÁO VÀ MÔI TRƯỜNG SINH THÁI

HT. Thích Viên Thanh *
 
PHẬT GIÁO VÀ MÔI TRƯỜNG SINH THÁI


HT. Thích Viên Thanh *



Đức Phật là một bậc Gio chủ độc nhất sinh ra dưới cây ưu ti vườn Lâm-tỳ-ni ngoi thnh Ca tỳ la vệ, hnh trì Thiền định trong rừng cây, giác ngộ dưới gốc cây Bồ đề, thuyết php lần đầu tiên ti vườn NaiBa-la-ni và cuối cùng nhập Niết bn dưới hai cây Sa-la ti Kusinara. Trong 45 năm thuyết php độ sanh, Ngi để li cho chúng ta hình nh một bậc Đạo Sư đi bộ từ lng ny qua lng khác, từ đô thị ny qua đô thị khác. Sau khi khất thực trở về Ngi thường ngồi dưới gốc cây trong một khu rừng gần đấy để th trai và an ngh. Buổi chiều thuyết php, hoặc ngồi thiền, Đức Phật luôn luôn tn thn núi rừng, bảo vệ núi rừng và xem núi rừng là nơi trú ẩn tưởng cho những vị xuất gia hnh đo.
“Lng mạc hay rừng núi, thung lũng hay đồi cao, La-hn trú chỗ no Đất ấy thật khả i. Khả i thay núi rừng, chỗ người phm không ưa
Vị ly tham ưa thích, không tìm dục lạc” (Php cú, 98-99)
Trước trình trng tn phrừng, đốt rừng để lm rẫy, chặt cây để có củi đun nấu, xuất khẩu gỗ, nn ph rừng đt quy rộng lớn với phương tiện kỹ thuật hiện đi, nhiều loi cây quý hiếm, cùng với một số chim muông,thú đã bị mất tích, nhiều nơi người dân rơi vào cnh nghèo đói, thiếu nước ăn, nước uống, đất bị xói mn sụp lở, mùa mng thất thu, hủy hoi, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu. Trước tình trng ny, tổ chức Liên Hiệp Quốc và tất cả các nước trên thế giới cùng kêu gi bảo vệ môi trường sống, bởi vì vấn đề ô nhiễm môi trường cng ngy cng trở nên nghiêm trng hơn. Phật giáo cng
--------------------------------------------------------
* Ủy viên Ban Hoằng pháp TƯ, Trưởng ban HP GHPGVN tỉnh Lâm Đồng.
 

rất coi trng việc bảo vệ môi trường sinh thi, ý thức tốt thì cuộc sống được an lạc hnh phúc, ý thức xấu dẫn đến cuộc sống tối tăm, đau khổ. Đức Phật dạy:
“Trong cc Php Tâm dẫn đầu, Tâm lm chủ, Tâm tạo tc tất cả. Nếu đem tâm ô nhiễm tạo nghiệp, ni năng hoặc hnh động, sự khổ sẽ theo nghiệp kéo đến như bnh xe lăn theo chân con vật kéo xe”.(kinh Php cú, phẩm song yếu số 1 ).
Nghiệp lực hay hnh động của con người dẫn đến mi hiện tượng của xã hội. Con người đang gnh chịu nhiều tai họa, thiên tai, hn hn, l lụt, đói nghèo, bệnh tật, ô nhiễm môi trường, chiến tra- nh thù hận, xa đọa, biến chất, lừa đo. Tất cả điều do nghiệp của con người chiêu cm và tích tụ m có. Thiên nhiên thay đổi theo nhân qu của tất cả mi chúng sanh hữu tình và tình do ô nhiễm tâm gây ra sự ô nhiễm về môi trường. Chính tâm muốn lm hi môi trường hay ô nhiễm môi trường. Đức Phật dạy: “Trong cc php, tâm dẫn đầu, tâm lm chủ, tâm tạo tc tất cả. Nếu đem tâm thanh tịnh tạo nghiệp ni năng hoặc hnh động sự vui vẻ theo nghiệp kéo đến như bng theo hình”. (Php cú 2)
Chính do hnh động tốt hoặc xấu của tâm con người sẽ gặt hi những kết qu đã gieo, hoặc tốt hoặc xấu, hoặc hnh phúc hay khổ đau đều chính do con người tạo ra. Phật giáo luôn luôn tôn trng sự sống, không gây tổn hi cho sự sống và tôn trng muôn loi, không những sự sống của con người m cn tôn trng sự sống của tất cả muôn loi. Đức Phật với trí tuệ sng suốt và từ bi cứu khổ của Ngi, với trch nhiệm của bậc Đạo Sư cần tạo ra một môi trường tu học thích hợp cho những đệ tử xuất gia và ti gia. Đức Phật đã chủ động tìm cch xây dựng cho mình và cho Hội chúng Tăng già một nếp sống hi hòa với thiên nhiên, một đạo trng tu tập thích hợp hướng tới giác ngộ và Niết bn.
thế Phật giáo luôn luôn kêu gi Tăng Ni, Phật tử và ton dân cùng nhau bảo vệ môi trường. Trồng rừng, không lấn chiếm rừng nữa, bảo vệ môi trường sống, bảo vệ lá phổi của mình. Xem thiên nhiên như người m hiền nuôi ỡng mình bằng thức ăn, áo mặc, nhà ở
…v.v, chớ không phi khai thác thiên nhiên để thỏa mãn lng tham của mình. Đạo Phật vừa đề cao một nếp sống hi hòa với thiên nhiên, nếp sống hi hòa với con người. Từ nếp sống hi hòa với thiên nhiên,
 

với con người, đạo Phật tiến tới bước nữa, đề cao lng từ bi đối với loi vật và cây cỏ. Một thi độ tạo nên tình cm giữa loi người, loi vật và thiên nhiên. Đức Phật dạy:
“Lng mạc hay rừng núi, thung lũng hay đồi cao La-hn trú chỗ no, đất ấy thật khả i
Khả i thay núi rừng, chỗ người phm không ưa Vị ly tham ưa thích, đồi núi ấy ta thích
Trn đầy hoa cây gai, như trời phủ ln mây Đầy mọi loi chim chc, đồi núi ấy ta thích Dưới tảng đ, hang đ, c nước suối trong chảy Có khỉ v c nai, lai vãng sống gần bên
Cỏ cây bao trùm nước, đi núi y ta thích.
(Trưởng lão tăng kệ, 252, 253 )
Đức Phật luôn luôn tn thn núi rừng, tn thn thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiên là nơi trú ẩn an lạc cho mi loi. Chính do thiếu ý thức, hoặc vì lợi nhuận của một số người đã tn ph rừng, khai thác khong sn, xây dựng không theo quy hoch, đô thị hóa, xây dựng các khu công nghiệp xả nước thi công nghiệp, rác thi công nghiệp – rác thi y tế, sử dụng thuốc diệt cỏ, thuốc sâu, nước thi sinh hot bị ô nhiễm được thi liên tục ra sông hồ gây nhiễm độc nguồn nước tự nhiên, ô nhiễm đất, ô nhiễm không khí nh hưởng đến sức khỏe của con người. Chính do ý thức xấu dẫn đến cuộc sống đau khổ. Do đó chúng ta cầnbiện php để khắc phục môi trường, xử nghiêm các đơn vị lm ô nhiễm môi trường nghiêm trng, chủ động thực hiện các biện php gim thiểu ô nhiễm môi trường, giáo dục, nâng cao nhận thức cho tất cả mi người cùng hiểu cùng, bảo vệ môi trường sống của chúng ta.
Trong Trăm php chúng học dy rằng: “Không được đại tiểu tiện, hỷ nhổ trên rau cỏ tươi v không được đại tiểu tiện, hỷ nhổ trong dòng ớc” (Điều 49, 50, Trăm php chúng học luật Tỳ kheo).
Chúng ta ngy nay hãy học theo nếp sống của đức Bổn Sư. Hãy sống bảo vệ môi trường, hãy sống gần thiên nhiên, yêu thiên nhiên, gần cỏ cây hoa lá, thở hít khí trời trong sch và nếu có thể thì sống xa lnh những nơi ồn o, bụi bặm. Trong trường hợp đang sống giữa thnh phố, nếuchút đất gần nhà thì hãy trồng cây, tạo cnh mt. Hãy đưa thiên nhiên vào tận trong nhà, lên lầu với những gin hoa, những cây cnh. Đặc biệt ti các chùa, tư gia Phật tử, chư Tôn đức


Tăng Ni và Phật tử hãy tạo mỗi cnh chùa, mỗi nhà (tư gia) tạo thnh như một ốc đảo yên tịnh, sch sẽ. Trồng cây, trồng hoa, tạo dựng cnh quan đp, dn sch sẽ các loi rác xung quanh khu vực mình sống, kể c việc nhỏ như không nên đổ thức ăn thừa trên cỏ xanh v nguồn nước xung quanh điều đó sẽ lm hi cỏ cây v côn trùng, bo vệ môi trường xanh sch đp ngay ti tự viện của mình, ti nh (tư gia) đó cng l góp phần bo vệ môi trường sống của chúng ta. Lm như vậy tức l chúng ta đã góp phần gim bớt ô nhiễm môi trường, ô nhiễm đất, ô nhiễm nước, ô nhiễm không khí, đồng thời cng góp phần truyền đạo và hnh đo,yên tĩnh ở ngoi cnh dẫn tới yên tĩnh trong tâm hồn. Yên tĩnh trong tâm hồn là tự do, tự ti, hnh phúc, an lạc.
Tóm li, đạo Phật tn dương một nếp sống hi hòa với thiên nhiên, hi hòa với loi người, loi vật và cnh quan xung quanh. thế cần phi giáo dục cho mi người có ý thức trch nhiệm, ý thức vứt rác đúng nơi quy định, không xả rác lung tung trồng thêm cây xanh, xử triệt để ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm đất, biến đổi khi hậu thì ô nhiễm môi trường cũng được gim đng kể. Bảo vệ môi trường chính bảo vệ sự sống của chính chúng ta, bảo vệ sức khỏe, bảo vệ hnh phúc của chính chúng ta. Đạo Phật tn dương đời sống lnh mnh và gin dị, với mục đích xây dựng một môi trường trong sch. Xây dựng được một môi trường như vậy thì thật là tốt đẹp cho hnh tinh của chúng ta trong hiện ti và tương lai./.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây