40 NGƯỜI HOẰNG PHÁP TRONG THỜI ĐẠI TRUYỀN THÔNG MẠNG XÃ HỘI

Thứ năm - 01/08/2019 00:09
NGƯỜI HOẰNG PHÁP TRONG THỜI ĐẠI TRUYỀN THÔNG MẠNG XÃ HỘI


ĐĐ. Thích Chúc Tiếp *
 
NGƯỜI HOẰNG PHÁP TRONG THỜI ĐẠI TRUYỀN THÔNG MNG XHỘI

 
ĐĐ. Thích Chúc Tiếp *

Tóm tt:
Hoằng pháp lmột hnh nguyện được Đức Pht khuyến khích. Trong thời đi ca Ngài, Ngài khuyến các học trò nên du hnh, vì lợi ích ca số đông, vì an lc ca chư Thiên vloài người. Tiếp ni truyền thống, các bc Thầy xưa nay cthnh tựu pháp đều rt nhiệt tâm cho sự nghiệp độ sinh. Ngày nay, với tiện ích vượt trội ca truyền thông mng xã hội, sự nghiệp hoằng pháp cthêm rt nhiều trợ lực. Tuy nhiên, nếu không ccon người hoằng php, mi tiện ích htrợ cũng bằng không. Con người hoằng pháp mới lnhân ttrung tâm, ltiền đcho sự ng- hiệp hoằng php. Nng thế nào lmột con người hoằng pháp? Xưa cũng nnay, ngoài tinh thần hnh nguyện nPht khuyến khích, người hoằng pháp không ththiếu năm phm cht tt đp: (1) Có tu tp tâm theo lời Pht; (2) Hc Pht pháp chệ thống trong liên hệ, so sánh, đi chiếu với tôn gio, văn hóa, triết học vnhững phát minh khoa hc hiện có; (3) Nói vlàm lmột; (4) Thiểu dc tri túc; (5) Không đi diện cho cnh thhay đng phái cnh trị.
Thời đi khoa hc công nghệ 3.0 và 4.0 lthời đi ca logic, trí tuệ, pháp trvà quyền sng. Người hoằng pháp phải có phm cht và phải chu trách nhiệm trước pháp lut, tchức, đo đức vnghiệp báo cho những phát biểu ca mình, người y mới cthlàm tt việc hoằng php.
Hơn nữa, Pht pháp không chlmột hệ thống triết lý, một lời khuyên đo đức hay một cm nang mô ttâm lý, mPht pháp còn lmột con đường đưa đến gii thot, thnh tựu Niết bàn ngay trong hiện ti. Người hoằng pháp lý tưởng nht lngười tự nh thnh tựu php.
--------------------------------------------------------
*  y viên HĐTS GHPGVN, Phó Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Ban Hong
pháp TƯ.
 


Pht pháp sẽ hiện hữu bt cứ nơi nào cngười thnh tựu php. Dù thời đi no, nếu mun Pht pháp truyền lưu, con người hoằng pháp là yếu nhân không thquên được.

Từ ngữ quan trọng (key words): Người hong pháp, phm cht người hong pháp, thành tựu pháp, hnh nguyn độ sanh.

Con người, trong mọi thời đại, khổ đau và hạnh phúc là hai vn đề ct lõi nht của kiếp sng. Đức Pht giác ngộ và giải thoát như một con người. Những gì Ngài chia sẻ trong 45 năm sau ngày giác ngộ cng không ngoài vn đề khổ đau và hạnh phúc (chm dứt khổ đau)1. Vngay từ những ngày đu tiên, Ngài đã khuyến kch tinh thn hoằng pháp trong những người xut gia.2
  1. Con người thời đi
Với những khám phmới về vũ tr, vt lý, sinh học, công nghệ và những đi thay trong phương thức sản xut, con người thời đại có vẻ như đang ở đỉnh cao của văn minh nhân loại và đang thụ hưởng những tiện nghi vt cht chưa từng có với sự thõa mãn, vui sướng như một con người. Đặc biệt, với c̣c cách mng 3.0 hiện tại và 4.0 đang tới3, con người càng tin tưởng và hy vng vào khả tính tt đẹp của một tương lai không xa. Nhưng, có một sự tht không khó để nhìn thy trong những tt đẹp mà thời đại mang lại là những c̣c khng hoảng, hơn hết là sự khng hoảng tâm lý càng lúc càng nhiều. Các hình thức lo âu, nghiện ngp và chạy trn kiểu mới không hề có du hiệu giảm xung mà còn ngược lại. Nói như Alan W. Watts, thời đại hiện tại là một thời đại lo âu.4
Sự tht của thời đại lo âu không khó để nhìn thy qua những nghiên cứu gn đây về con người thời đại đang đi mt với nhiều vn
  1. Này các Tkheo, a cũng như nay Ta chnói lên skhvsdiệt kh(Trung Bộ I)
  2. Này các Tkheo, hãy du hnh, vì hnh phúc cho quần sanh, vì an lạc cho quần sanh, vì ng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên vloài người(Tương Ưng I).
  3. Cch mng công nghiệp đu tiên sử dng năng lượng nước và hơi nước để cơ giới hóa sản xut. C̣c cách mng ln 2 diễn ra nhờ ứng dng điện năng để sản xut hng loạt. C̣c cách mng ln 3 sử dng điện tử và công nghệ thông tin để tự động hóa sản xut. Bây giờ, c̣c Cch mng Công nghiệp thứ tư đang nảy nở từ c̣c cách mng ln ba, nó kết hợp các công nghệ lại với nhau, làm mờ ranh giới giữa vt lý, kỹ thut số và sinh học” (Klaus Schwab).
  4. Alan W. Watts, Minh triết sinh ra từ bt an, Thời đại lo âu.
 


nạn chính tr, xã hội, tâm lý, kinh tế và môi sinh nht. Các nguy cơ sụp đổ tài chính có thể xảy ra bt cứ lúc no. Chiến tranh cng vy, đặc biệt là chiến tranh hạt nhân, có thể đưa con người trvề thời đại đồ đá trong một phút. Môi sinh và thực phm cng là một vn nạn lớn. Con người đã từng mong ước có đủ cơm áo, có đủ phương tiện sản xut và tri thức khoa học để bảo đảm an ninh và hạnh phúc tự thân cùng cộng đng. Nhưng khi có đủ cơm áo, đủ tiện nghi vt cht, con người vẫn bế tắc, vẫn đi diện với nỗi cô đơn, và hơn hết là sự lệ tḥc do tiêu thụ tạo nên. Những báo cáo về tự tử do áp lực công vic; những tội ác do ám ảnh các thn tượng âm nhạc và phim ảnh; những bế tắc trong hôn nhân và gia đình; những thảm cảnh do nghiện ngp, tham vng và mặc cảm; bạo lực học đường... càng cho thy con người thời đại không có nhiều hạnh phúc. Mt trái của tiện nghi và danh vng thời đại cách mng công nghiệp 3.0 và 4.0 không hề đẹp hơn các thời đại khc5. Có thnói, bên cạnh đời sng vt cht hiện đại, con người không tht sự hạnh phúc. Con người có quá nhiều lo âu. Hơn bao giờ hết, con người thời đại cn đt lại vn đề khổ đau, hạnh phúc và mục đích sng.
  1. Nhu cu Pht pháp
Khi con người đt lại vn đề khổ đau, hạnh phúc và mục đích sng, người y bt đu thy rhơn sự tht bt toại nguyện mình và người đang gp phải trong thời đại. Những giải pháp xa xưa như cu ng, vâng phc thượng đế, thay đi phong thy, tìm kiếm những trlực tquyền năng siêu nhiên, không còn có thđáp ng được nữa. Ánh sng khoa hc, sự tiến bộ trong văn minh công nghiệp vsự thức tnh lương tri đã cho con người thy cn phải tìm giải pháp cho vn nạn của nh ngay cnh nh, cnh điều kiện của nh. By gicon người sthy một sự hp lý trong những phát biểu của Đức Pht như:
Tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một điều gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa vào một gì khác.6
Các dục, vị ngọt ít, khổ nhiều, não nhiều; sự nguy hiểm ở đây lại nhiều hơn.7
  1. Nguyễn Kiều Dung, Mặt trái ca danh vọng.
  2. Kinh Tương Ưng Bộ V, chương 3, phm Ambapàli, phn Bệnh.
  3. Trung Bộ I, Tiểu kinh khổ un.
 


Ý dẫn đu các php. Ý làm ch, ý tạo. Nếu với ý ô nhiễm, khnão sẽ theo sau hành động. Nếu với ý thanh tịnh, an lạc sẽ theo sau hành động.8
Không có giai cp khi máu cùng đỏ và nước mt cùng mn.Cao thượng hay thp hèn là do hành động của con người, m
không phải do ngun gc xut thân và thanh danh gia tộc.9
Nhờ thy hợp lý trong lời nói của Đức Pht, con người thời đại có niềm tin, có nhiệt tâm, tinh cn học hi và ứng dng lời Pht dạy, vì hạnh phúc của tự thân, gia đình và xã hội. Nhu cu học Pht, nghe giáo pháp và thực hành giáo pháp từ đây trở thành một phn của đời sng con người hiện đại.
  1. Người hong pháp
Con người trong mọi thời đại, nguyên nhân đưa đến khổ đau về mt hình thức có khác, nhưng khổ đau là một và ngun cội của khổ đau về mt bản cht không ngoài tham ái, sân hn và si mê. Đức Pht, sau khi đã tự mình giải thoát, nhn thy không gì hạnh phúc hơn tự do chính mình, tự do khi tham ái, si mê và sân hn. Ngài cho biết thêm mỗi con người cn có trách nhiệm về khổ đau và hạnh phúc chính mình. Pht chỉ là Thy, một bậc Thy không bao giờ giữ riêng cho mình bt cứ bí mt gì. Ngài còn khuyến kch các học trò đã làm xong vic của mình (giải thoát) du hành hoằng php, vì lòng thương đời, vì an lạc và hạnh phúc cho số đông, cho chư Thiên và loài người.
Trong thời đại công nghiệp 3.0 và 4.0, các phương tiện truyền thông, lưu trữ, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa ngày càng hoàn ho. Con người không cn đi xa để nghe thuyết php. Có internet là có tt cả 45 năm thuyết pháp của Đức Pht ngay bên mình. Các lun giải của Tổ sư và các bài pháp thoại mới do những vị Thy cùng thời chia scng không khó để tìm thy trên Youtube, Facebook và các Website. Thm chí có cả những nn ngữ khác nhau, những vị Thy khác nhau trên internet để người học chọn lựa theo tâm nguyện. Học và thực hành Pht pháp trong thời đại mới không còn phụ tḥc quá nhiều vào không gian và thời gian nữa. Có thhọc Pht pháp mọi nơi và thực hành Pht pháp mọi lúc. Hơn nữa, con người thời đại là con
  1. Kinh Pháp Cú
  2. Lời Pht khắc trên trụ đá, đánh du nơi Pht lưu trú trong tun lễ thứ năm sau ngày giác ngộ.
 


người của logic, của những gì có thkiểm chứng hoặc có minh họa cụ th, nên vn đề hoằng pháp bây giờ không còn là vn đề phương tiện và nơi chn mà là vn đề con người. Con người hoằng pháp mới là nhân tố trung tâm của vic hoằng pháp trong thời đại tự động hóa và truyền thông mng xã hội.
Và thế nào là một con người hoằng pháp? Ngoài tinh thn hạnh nguyện hạnh phúc cho qun sanh, vì an lạc cho qun sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài người, người hoằng pháp trong thời đại này cn có năm phm cht sau: (1) Có tu tp tâm theo lời Pht; (2) Học Pht pháp có hệ thng trong liên h, so sánh, đi chiếu với tôn giáo, văn hóa, triết học và những phát minh khoa học; (3) Nói và làm là một; (4) Thiểu dục tri túc; (5) Không đại diện cho chính thhay đảng phái chính tr. Một người hoằng pháp mkhông có hạnh nguyện và phm cht như trên, tht khó để hoằng pháp đúng nghĩa.
Tt nhiên, thành tựu Pháp như chư vị Thánh đệ tử thời Đức Pht là ti ưu nht trong những ti ưu của một người hoằng php. Pht pháp không chỉ là một hệ thng triết lý, một lời khuyên đạo đức và một cm nang mô tả tâm thức. Pht pháp còn là một con đường sng, một nghệ thut chuyển hóa khổ đau, đi đến hạnh phúc ti thượng và tự do đích thực trong kiếp sng. Nếu không có người hiện thực hóa được mục tiêu giải thoát như Pht hay các Thánh đệ tử vào thời Pht, Pht Pháp chỉ có giá trị ứng dng như là một ngành tâm lý trị liệu và tư vn đạo đức mà thôi.
  1. Phương tin truyn thông

Vi phương tiện truyền thông ngày nay, nht là truyền thông mng xã hội, một người có hạnh nguyn vphm cht hoằng pháp không khó đmang chánh pháp đến cho mọi người. Qua Youtube, Facebook, Zalo, Wechat, WhatsApp, Twitter, QQ và Google+, người hoằng pháp có thmang lời dạy ca Pht đi đến bt ci đâu vvi bt cai thy cn trong cuộc đời. Tuy thế, yếu tcnh danh cn được lưu ý khi sử dng mng xã hội. Ban hoằng pháp hay hoằng pháp viên cn phải những kênh thông tin cnh danh, được xác định tính đúng đn vchu trch nhiệm trước pháp lut. Bi l, tiện ích ca truyền thông mng xã hội lkhông thphủ nhn, nng lạm dng truyền thông mng xã hội gây hiểu lm, hoang mang, bôi nhvcó ý đkhông lành nhân danh cá nhân vcộng đng Pht giáo cũng không phải lít.
 


Từ Ban Hoằng pháp Trung ương cho đến các Ban Hoằng pháp địa phương và cả những thành viên ban hoằng pháp đủ phm cht cn thông báo chính thức trên báo chí và truyền thông về kênh thông tin hoằng pháp chính thức của mình, bao gồm những cam kết trách nhiệm trước pháp lut, tchức, nhân phm và nghiệp bo, đến với từng ni chùa và từng người con Pht.
Trong thi đại truyền thông mạng xã hội, thông tin tiếp nhn trên không gian mạng rt kphân biệt tht vkhông tht. Vi số đông không chuyên, lm lẫn có thể xảy ra khi tìm hiểu Pht Pháp qua truyền thông mạng xã hội. Sự đan xen giữa tín nỡng thn giáo, văn hóa bản đa và Pht pháp chân chánh có thể làm cho nhiều người hiểu lm Đạo pháp. Một kênh thông tin hoằng pháp, vi những bài ging vnguyên cứu cnh thức được bn tp bi cTôn đức Ban Hoằng pháp tḥc GHPGVN, là rt cn thiết cho Pht tử vnhững người có duyên mun tìm hiểu vṭc hành Pht pháp một cách đúng đn.
  1. Đi cùng thời đi

Đức Pht giác ngộ và giải thoát khổ đau trong thân phn một con người. Bởi thế, đi tượng trung tâm của giáo pháp mNgài chia schính là con người. Con đường Bát chánh đạo mNgài tuyên bố là Trung đạo, là con đường giải thoát khổ đau và thành tựu Niết bàn cng vì con người, trên căn bản con người, mà xây dựng. Con người có thể đi trên con đường Bát chánh đạo bằng chính phương tiện và nhn thức trong thời đại của mình.
Ở đây, có một sự tht lmỗi thời đại nhn thức của con người có ít nhiều khác biệt. Các phát minh khoa học ra đời; các tiến bộ trong phương thức sản xut; các trải nghiệm không gian, văn hóa và tri thức khác nhau, dẫn đến những quan kiến khác nhau về nhân sinh, vũ tr, tâm tư và tín ngưỡng. Mỗi thời đại đều có những hiện tượng tâm linh, tín ngưỡng, tôn giáo và văn hóa đặc thù đáp lại nhu cu tinh thn của con người trong thời đại đó.
Và thời đại cách mng khoa học công nghệ 3.0 hiện tại và 4.0 đang tới là một thời đại tâm tư con người khphức tạp. Su, bi, kh, ưu, não càng lúc càng tỷ lệ thun với sự tiêu th. Chưa bao giờ nội dung sbùng nổ như ngày nay. Vcng chưa bao giờ số đông nghiện và phụ tḥc quá nhiều vào truyền thông và nội dung số như con



người hiện đại. Con người hiện đại, nếu dám nhìn thẳng, là một con người rt cô đơn, nhiều bệnh và lo âu. Những vn nạn tinh thn như Stress, nghiện ma túy và tự tử trong giới trẻ và những người ni tiếng ở những nước phát triển là một minh chứng đáng báo động.
Pht giáo, với hệ thng đạo đức nhân bản, quan kiến nhân sinh và phương pháp Thiền định, có thgiúp cho căn bệnh tinh thn thời đại rt hiệu quả. Các nhà trị liệu tâm lý phương Tây đã ứng dng Thiền Chánh niệm trong trị liệu và một số trường Đại học Âu-Mcng như công ty Google, Facebook đã mời các Thiền sư Pht giáo chia sPht pháp và hướng dẫn Thiền tp... đã cho thy tâm lý và tinh thn con người thời đại rt cn giáo pháp đã hơn 2500 năm của Đức Pht. Có điều, Giáo pháp cn được chia sbằng nn ngữ thời đại và Thiền định cng cn thực tp trong tinh thn thời đại. Nói cách khác, người hoằng pháp cn đi cùng thời đại, mkhông phải yêu cu thời đại đi cùng mình, thì hiệu quả hoằng pháp mới cao.
Nhìn lại lịch sử hoằng pháp của Tổ sư từ n Độ, Việt Nam cho đến Trung Hoa, tt cả đều nht quán một tinh thn “khế lý và khế cơ. Người hoằng pháp không thkhông đi cùng thời đại của mình để hoằng php. Tt nhiên, tiền đề thành công cho hạnh nguyện hoằng pháp luôn là con người hoằng pháp có đủ phm cht. Nếu không có con người hoằng pháp có đủ phm cht, các phương tiện hoằng pháp càng thun lợi, sự nguy hiểm cng lớn lao. Có con người hoằng pháp có phm cht, dù trong thời đại no, quc độ no, Pht pháp cng sẽ được phbiến muôn nơi.

--------------------------------------------------------------------------------
Tài liệu tham khảo:
    1. Trung Bộ kinh I, Viện Nghiên cứu Pht học Việt Nam, Nxb.Tôn giáo, 2016, Hòa thượng Thích Minh Châu dịch.
    2. Tương Ưng Bộ kinh V, Viện Nghiên cứu Pht học Việt Nam, Nxb.Tôn giáo, 2016, Hòa thượng Thích Minh Châu dịch.
    3. Kinh Pháp Cú, Tiểu bộ kinh I, Viện nghiên cứu Pht học Việt Nam, Nxb. Tôn giáo, 2016, Hòa thượng Thích Minh Châu dịch.
    4. Minh triết sinh ra từ bt an, Nxb. Hng Đức, 2016, Alan W. Watts, Thái An dịch.
    5. Mt trái ca danh vng, Nxb.Tri Thức, 2017, Nguyễn Kiều Dung.
    6. Phi trái đúng sai, Nxb.Trẻ, 2016, Michael Sandel, Hồ Đắc Phương dịch.
    7. Tm lưới sự sng, Nxb.Tri Thức, 2017, Fritjof Capra, Nguyễn Nguyên Huy dịch.
    8. Bách khoa toàn tm(Wikipedia)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây