38 HOẰNG PHÁP HÔM NAY CHIẾU TỪ CHẤT ĐIỂM THỜI ĐẠI CÔNG NGHỆ 4.0

Thứ năm - 01/08/2019 00:05
HOẰNG PHÁP HÔM NAY CHIẾU TỪ CHẤT ĐIỂM THỜI ĐẠI CÔNG NGHỆ 4.0

TT.TS. Thích Nguyên Đạt *
 
 
HOẰNG PHÁP HÔM NAY CHIẾU TỪ CHẤT ĐIỂM THỜI ĐẠI CÔNG NGHỆ 4.0
 
TT.TS. Thích Nguyên Đạt *


 

Từ đim nhìn của Công nghệ 4.0


Thi đại hôm nay đang được mnh danh lthời đại Công ngh4.0 (Industry 4.0). 4 thnh phn chyếu xác định nên nền công nghnày là:
  • Hệ thng vt lý mng (Cyber physical systems)
  • Nền tảng mng kết ni vạn vt (Internet of Thing - IOT)
  • Đám mây điện toán (cloud computing)
  • Nhn thức điện toán (cognitive computing)
Đặc điểm sản phm của nền Công nghệ 4.0 là biến tht thnh ảo” và ri ly “o làm tht. Dữ liệu tht được lưu trữ đám mây ảo điện toán hay người my, trí tuệ nhân tạo (AI), và công nhn tính công dân của người máy là một trong những sản phm điển hình của thời đại Công nghệ 4.0 ny. Không kyếu tính shóa, nền công nghệ 4.0 có 2 tính cht chính là siêu kết ni và tích hp.
Như những gì đã và đang được nhìn thy, nền Công nghệ 4.0 đã đt ra nhiều thch thức, bao gồm cả chiều dọc lẫn chiều ngang cho mọi cu trúc xã hội loài người, thúc đy nhiều chiều kích truyền thng, triết học, văn hóa và xã hội cn phải được định nghĩa lại. Ở đây, Pht giáo nht định không thngoại lệ và công tác hoằng pháp cng không thngoại trừ.
Đến định nghĩa lại công tác hoằng Pháp

Thut ngữ Hoằng Php” thường được định nghĩa một cách truyền thng và đơn giản từ theo từ là: sự truyền bá (Hoằng) lời dạy
--------------------------------------------------------
* PVin trưởng Hc vin Pht giáo Việt Nam ti Huế.
 


của Đức Pht (Pháp). Công tác này cng thường được giới hạn như là trách nhiệm độc quyncủa giới tu sĩ, xut gia. Tuy nhiên, chiếu từ cht điểm Công nghệ 4.0, thut ngữ này có thể được định nghĩa như sau: Hoằng Pháp lmột tích hợp các chiều kích hot động cùng với vn dụng sự siêu kết ni tt cmi thnh tcthnhằm làm lan ta thông điệp từ bi vtrí tuệ ca Đức Pht cũng như sự tht tương đi ln tuyệt đi vbn cht ca mi hiện hữu và cuộc đời.
Theo định nghĩa trên, “Pháp” ở đây không dừng lại với giáo lý Đức Pht mà còn chỉ cho mọi sự vt hiện hữu và chân lý của hiện hữu. Sự không dừng lại hay giới hạn với giáo lý Pht đà cng là một trong những li mcho sự siêu kết ni và khả thể tích hp. Bi, nó không gây nên hoặc làm giảm đi những hng rào tâm lý cản trở từ những định kiến tôn giáo hay niềm tin trong xã hội, một xã hội của xu hướng toàn cu hóa. Và, Hoằng” ở đây cng vy, không còn chỉ cho một hoạt động đơn lp là thuyết giảng mà còn chỉ cho các hoạt động như: giáo dục, từ thiện xã hội, quản trị hành chính, ngoại giao, nghi l, truyền thông..., cng không phải hoạt động độc quyền của một cá nhân, một nhóm người hay một cộng đng. Đó là một “tích hợpcủa nhiều hoạt động ở nhiều chiều kích khác nhau và “siêu kết nihoạt động của nhiều cá thể xã hội với nhau.
Trong ý nghĩa tích hợp, giá trị riêng lượng scủa mỗi thành tố có thkhông nht thiết phải đng đẳng: /A/ = /B/ mcng không nht thiết chúng phải đng nht: A = a. Tuy nhiên, trong “siêu kết ni, mỗi hệ thng đơn lẻ (subsystem) vẫn có thhoạt động độc lp với giá trị riêng của nó, nhưng để kết nối, nht thiết giữa chúng phải có điểm chung cùng hay với độ tương thích nht định nào đó, chẳng hạn A và B có cùng phương và chiều véc tơ, hay A và B cùng tn sHz. Như thế, để mỗi hệ thng đơn lẻ y có thkết nối, siêu kết ni với nhau, điều kiện tiên quyết là giữa chúng phải có độ tương thích nht định. Cụ th, trong ngữ cảnh Hoằng Phpmọi hoạt động thành tố cn có một hng tâm để hướng về, đó là “làm lan tỏa Php, và Phpnên được hiểu theo cả nghĩa hẹp lẫn nghĩa rộng của thut ngữ ny.
Ngẫm lại, sự tích hợp và siêu kết ni không phải là điều gì xa lạ, mchính là tinh thn giáo lý căn cơ của Pht giáo, tinh thn duyên khởi tính, và biểu tướng trùng trùng duyên khởicủa mọi hiện hữu.
 
 

 

Và đến cu trúc và mô hình Ban Hong Pháp


Cu trúc nội tại của Giáo hội hiện nay được phân chia thành nhiều ban ngành khác nhau như: Ban Tăng sự, Ban Giáo dục, Ban Pht giáo quc tế, Ban Từ Thiện xã hội, Ban Nghi l...và Ban Hoằng Pháp chỉ là một trong những ban, ngành ny. Mỗi ban, ngành đều đảm trách một mng hoạt động xác định, có bộ phn nhân sự xác định. Tuy có cùng mái nhchung lGiáo hội, là Hội đng Trị sự, Ban Trị sự, nhưng mỗi ban, ngành gn như hoạt động độc lp, có phn vic riêng, có con người riêng, và hoạt động theo nguyên tắc đặc thù, đặc thù của ban ngành với quy chế xác định. Sự phân nhiệm hoạt động như thế đã dẫn đến một cách hiểu: Ban Hoằng Pháp là một ban, ngành đặc thù ở 3 chiều kích:
  • Kiểu hoạt động đặc thù là thuyểt giảng”;
 
  • Chủ thngun đảm trách đặc thù là giới Tăng Ni”; và
 
  • Đi tượng đích đặc thù là giới Pht tử và cư sĩ.

Cả 3 chiều kích đặc thù này của Ban Hoằng Php, suy ngẫm k, đều có cái gì đó không hoàn toàn thỏa đáng, cả trong ý nghĩa “hỗ tương duyên sinhcủa giáo lý Pht, lẫn trong ý nghĩa ch hpcủa thời đại Công nghệ 4.0 hôm nay.
Trước hết, hoạt động Hoằng Pháp không chỉ giới hạn trong hoạt động thuyết ging bởi Từ thiện Xã hội, Giáo dục hay Ngoại giao quc tế đều mang ý nghĩa hoằng Php. Có thnói, mọi hoạt động của Pht giáo đều nhm đến một hng tâm duy nht là Hoằng Php, là làm lan tỏa Php. Tiếp nữa, “hoằng Phpkhông nht định là độc quyềncủa giới xut gia, của Tăng Ni. Bi, hễ là người con Pht thì Hoằng Phpluôn là trách vụ thiêng liêng và tự nguyện của mọi người con Pht, của mọi tchức và cộng đng Pht giáo, bt kể đó là Tăng Ni hay Cư sĩ Pht tử. Tt cả đều có, phải có và cn có một mục đích nhm đến duy nht là hoằng Pháp: Hoằng Pháp vi gia vụ, lợi sanh vi sự nghiệp”. Trong phân nhiệm vai trò, thường được cho rằng, Tăng Ni có vai trhoằng Php, và Pht tử cư sĩ có vai trhộ trì. Li tư duy phân nhiệm này phn nào đã đưa đến hiện tượng: lượng thành phn cư sĩ Pht tử rt không cân xứng trong cu trúc nhân sự của Giáo hội, và vai trhoằng Pháp của họ có phn nào bị nhạt nhòa.
Xét k, bản thân hai chữ “hộ trì” đã hàm ý nghĩa hoằng Php. Hộ
 


trì chính là hoằng Pháp; hộ trì hoằng Pháp cng chính là một phương diện của hoằng Php. Hơn nữa, xã hội muôn màu với lm ngngách, và không phải ngngách nào cng phù hợp cho chiếc Y vàng có thể đến để hoằng Php. Một ví dụ điển hình là, truyền thông về đại dịch HIV, hay tiếp cn và chăm sóc người nhiễm HIV/AID, một hoạt động làm lan tỏa Php, Hoằng Pháp rt hữu hiệu. Hoạt động này có nhiều khía cạnh đòi hi phải có yếu tđng sự, một trong Tứ nhiếp Php, và vì thế không phù hợp lm cho giới Tăng Ni, đu tròn áo vuông, tự thân thực hiện. Thế nhưng, chúng lại lại hoàn toàn phù hợp với giới cư sĩ Pht tử vì họ dễ dàng đng sự, khi tự thân họ đã đng sự” về mt hình tướng.
Cui cùng, đi tượng đích của hoằng Pháp là giới Pht tử và cư sĩ. Pht tử ở đây thường được hiểu là những người tại gia đã quy y Tam bảo thường hay đi chùa, thPht. Hoằng Pháp cho giới Pht tử chính chỉ cho hoạt động hun đúc thêm niềm tin Tam bảo, nâng cao hiểu biết Pht Pháp cho Pht tử tại gia. Và, cư sĩ ở đây không giới hạn trong những người Pht tử, mà còn thường chỉ cho giới tại gia nói chung, bao gồm Pht tử lẫn không Pht tử, nhưng đi tượng chính là giới không phải Pht tử. Hoạt động hoằng Pháp cho giới cư sĩ ở đây chính là hướng dẫn họ đi theo đường hay li phi. Tuy nhiên, xét tn cùng, có phải đi tượng đích của hoằng Pháp chỉ là giới Pht tử và cư sĩ, những người đt niềm tin Tam bảo chưa sâu, hiểu biết Pht Pháp còn nông cạn? Tht tình, niềm tin bt động đi với Tam bảo không dễ thành tựu và Pht pháp sâu xa như biển, và mênh mang như rừng không dễ hoàn thiện đi với bt k ai. Dù đó là xut gia hay tại gia, là tu sĩ hay cư sĩ. Cho nên đi tượng đích của hoằng Pháp không nht định chỉ giới hạn cho giới Pht tử hay cư sĩ, mà còn cho ngay cả giới Tu sĩ. Tt nhiên, với Tăng Ni, có phương thức giáo dục và đào tạo riêng và thường không gán hai chữ “hoằng Phpcho Tăng Ni. Nhưng xét cho cùng giáo dục Tăng Ni chính là “hoằng Pháp Tăng Ni, tức là làm lan tỏa Pháp nơi chính Tăng Ni vy.
Từ suy nghĩ trên, đi với cu trúc và mô hình hoạt động của Ban Hoằng Pháp của Giáo hội như hôm nay đã và đang được thy, nên chăng cng cn phải được điều chỉnh lại? Theo chúng tôi, hẳn là nên, cít là trong chừng mc có thể và trong những khía cạnh có th.
Trong chừng mức có th, đó là không làm ri loạn cu trúc quản
 


lý nội tại của Giáo hội, bởi kết cục của mọi ri loạn đều không tt và đau đớn. Nếu thế, Ban Hoằng Pháp vẫn là một ban, ngành trong cu trúc quản lý của Giáo hội. Nhưng trong cu trúc nội tại của mình, Ban Hoằng Pháp luôn có thể điều chỉnh mkhông ảnh hưởng đến cu trúc chung của Giáo hội. Điều tiên quyết là cu trúc đó cn điều chỉnh theo hướng “tích hp” và “siêu ni kết, 2 đặc tính của thời đại Công ngh
4.0. Đó là, trong cu trúc của mình, ngoài những bộ phn mang tính hành chính hay đi ngoại, Ban Hoằng Pháp có thể thành lp thêm các bộ phn như: Từ thiện xã hội, Giáo dục, Nghi lễ ...Một Ban Hoằng Pháp có cu trúc như thế rõ ràng biểu thị tính “tích hp” và các bộ phn này cùng ni kết nhau hoạt động, ni kết giữa các bộ phn nội tại của Ban và ni kết với các thành phn ngoại tại của ban. Với điều này hoạt động của Ban Hoằng Pháp sẽ là siêu ni kết.
Trong khía cạnh có th, đó là làm tăng thêm vai trcủa cư Sĩ và Pht tử trong hoằng Php. Trước nay, Ban Hoằng Pháp chỉ mở lớp đào tạo và cp chứng chỉ giảng sư cho đi tượng Tăng Ni. Hoạt động này nên mrộng đến cho tng lớp Pht tử. Bên cạnh lực lượng đội ngũ hoằng Pháp gồm những Tăng Ni, cn có thêm đội ngũ Pht tử tri thức, có chứng chỉ hoằng Php. Đi với một smôi trường và hoàn cảnh nht định, đội ngũ này sẽ rt phát huy tác dng. Trước đây, những hình ảnh như Cư sĩ Mai ThTruyền ở miền Nam, Bác sĩ Lê Đình Thám ở miền Trung, hay Cụ Thiều Chiểu ở miền Bắc đều là những biểu tượng của cư sĩ hoằng Pháp của Pht giáo Việt Nam. Vy nên, nếu hoạt động đào tạo ngun nhân sự hoằng Pháp được nới rộng ra cho cả giới Pht tử Cư sĩ, hẳn Giáo hội sẽ có thêm những mẫu hình Cư sĩ hoằng Php, những con ngườì có thể đem ánh sng đạo len vào mọi ngngách của đời sng xã hội.
Thêm cho khía cạnh có thể là nới rộng nội dung hoằng Php. Đó là, nội dung Pháp không chỉ giới hạn trong lời Pht dạy, mà tt cả những gì có thể đem lại an lạc, n định và phát triển tích cực cho con người, cho số đông và xã hội. Chẳng hạn, knăng sng, lut php, truyền thng đạo đức và văn hóa của dân tộc... Đi với những đi tượng hay cộng đng không phải Pht tử, những nội dung Pháp mrộng này luôn không gây nên những nghịch phản tâm lý, và những hình bóng đng sự” của giới cư sĩ Pht tử cng thường đưa đến những tâm lý dễ dàng chp nhn.

 

Kết luận


Có th, rt có thể còn những chừng mức có thể và khía cạnh có thkhác nữa. Nhưng trên đây lmột vài điều được thy. Điều quan trng cn phải nhìn nhn là: thời đại hôm nay là thời đại cách mng Công nghệ 4.0, và mọi chiều kích của nhân loại đã và đang phải cp thiết định nghĩa lại. Vic định nghĩa li, ln nữa và ln nữa cho mọi sự vt hiện tượng là nguyên lý phquát của tn tại. Từ vic định nghĩa lại hiện tượng đưa đến cu trúc lại hiện tượng cng là nguyên tắc phquát của tn tại. Mọi đứng yên đều mang nghĩa lụi tàn và chết chóc. Do vy, Pht giáo nói chung, Ban hoằng Pháp nói riêng, đều cn phải định nghĩa lại, ri cu trúc lại. Định nghĩa lại và cu trúc lại đó nht định phải theo hướng phù hợp với cái đang là, với hoàn cảnh đang là. Đi ngược với cái đang là và hoàn cảnh đang lluôn đy đau đớn và kết quả nhiều khi tht bi. Định nghĩa lại và cu trúc lại của Ban Hoằng Pháp hôm nay không gì khác hơn chính lnội hàm của ban cn mang tínhch hp” và siêu ni kết” vy.
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây