35 MÂU THUẪN, XUNG ĐỘT & GIẢI PHÁP GỢI MỞ TRONG PHẬT GIÁO

Thứ tư - 31/07/2019 23:47
MÂU THUẪN, XUNG ĐỘT & GIẢI PHÁP GỢI MỞ TRONG PHẬT GIÁO

ĐĐ.TS. Giác Phổ *
 
MÂU THUẪN, XUNG ĐỘT & GIẢI PHÁP GỢI MỞ TRONG PHẬT GIÁO

 
ĐĐ.TS. Giác Phổ *

Trong bu không khí trang nghiêm, đoàn kết hòa hợp của chương trình Hội thảo Phân ban Hoằng pháp Hải ngoại do Ban Hoằng pháp Trung ương tchức. Con xin gởi đến cTôn đức lãnh dạo Ban Hoằng pháp cùng toàn thể Đại biểu tham dự hội thảo lời chúc mừng sức khe và an lạc. Kính chúc Hội thảo thành công tt đẹp.
Kính thưa Hội tho,

Hạnh phúc là một khái niệm trừu tượng trong các mi quan hệ xã hội như quan hgiữa cha mẹ và con cái, quan hgiữa thy và trò, và quan hhôn nhân là nền tảng đưa tới gia đình hạnh phúc.
Đt nước chúng ta đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ từ kinh tế, chính tr, văn hóa, khoa học công nghệ …, nên cng kéo theo đó là những mâu thuẫn, xung đột làm rạn nứt về các mi quan hệ xã hội. C̣c sng là một dòng chảy của nghiệp lực, cun theo những bt đng, mâu thuẫn là chuyện xảy ra thường ngày.
Vic nhn thức đúng đn về nguyên nhân tạo nên xung đột và lựa chọn một giải pháp êm đẹp là ước mơ của nhiều gia đình hiện nay.
Giữa cha mẹ và con cái không phải lúc nào cng bình yên mà đôi khi có những c̣c chiến” xảy ra thm lng, có lúc trở thành chiến tranh lạnhmẹ ra ngõ trước con lẻn nhsau, cha ở nhà trên con liền xung bếp, mỗi ln gp nhau khi mở lời là “khắc khu. Có l, cha mẹ và con cái đang có một rào cản vô hình tách biệt, đây là hiện tượng khphbiến hiện nay trong các gia đình.
--------------------------------------------------------
  • y viên Thường trực Phân ban Hong pháp Hi ngoi TƯ.
 
 
    1.  
    1. Nguyên nhân mâu thun, xung đt giữa cha mẹ và con cái?
 
      1. Một vài nguyên nhân

Có một snguyên nhân tạo ra các tình huống mâu thuẫn, xung đột trong các gia đình, nguyên nhân có thđiển nh tnhiều yếu tnhư:
  • Quan điểm hoàn toàn khác nhau giữa cha mẹ và con cái
  • Thiếu sự đu tư chăm c và dạy bảo ngay từ nh
  • Nhu cu hưởng thchưa được đáp ứng trong sinh hoạt
  • Say sưa và nghiện ngp khi đm nhiễm vào các thú vui
  • Ích kcho riêng mình khi bị tham dục chi phi
  • Do tác động xã hội v.v

Các tình hung được liệt kê trên tuy chưa phải là tt cả nhưng cng đủ nói lên nguyên nhân gây ra sự bt hòa trong mỗi gia đình. Do đó, cn phải có thời gian ngi lại đi thoại để xây dựng các mi quan h, nỗ lực sửa đi các thói quen tiêu cực, tạo ra các mi quan hệ thân thiện, thay đi tư duy trong sinh hoạt và làm mới quan điểm trong giao tiếp.
Làm cha m bao giờ cng nghiêm khắc giữ gìn truyền thng gia phong và mun những điều tt đẹp đến với con cái, ngược lại con cái thì cứ nghĩ mình đã lớn và cn chút tự do làm theo ý mình.
      1. Những gii pháp gợi mtheo tinh thần Pht hc

Để có được nếp sng thân thiện, hòa hợp trong gia đình. Cha mphải là người gương mẫu cho con cái, rèn luyện nếp sng đạo đức và trang bcho con những knăng mềm trong sinh hoạt, dạy cho con có tinh thn khoan dung độ lượng, vị tha thương ngườiNói tóm li, trang b cho gia đình và con cái những giá trị đạo đức học Pht giáo.
Trong sinh hoạt cộng đng con cái rt coi trng mi quan h bạn bè, mỗi khi ti trời là chỉ có mun đi chơi với chúng bạn, nhưng cha mẹ thì lại ngkhác, giờ này ra đường là chỉ có tụ tp chuyện phiếm, huân tp những thói quen xu, sa đà vào những bữa tic say sưa nghiện ngp ảnh hưởng đến sức khe.
Để bảo vhạnh phúc gia đình, cha mẹ cn phải hướng dẫn con cái có nếp sng lành mạnh, giữ gìn nếp sng gia phong chun mực đạo đức, cht liệu đạo đức được kết thành qua nhiều thế h. Chun
 


mực đạo đức theo tinh thn Pht dạy là giữ gìn năm giới: từ bỏ sát sanh, từ bly ca không cho, từ bthnh trong các dc, từ bnói lo, từ bđm say rượu men, rượu nu1.
Một thời Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá thành), tại Veluvana (Trúc Lâm). Lúc by giờ Thế Tôn nói với gia chSingàlaka (Thi-ca- la-việt)2

Người làm con phi kính thun cha mẹ với năm điu. Những gì là năm?

“1/ Cung phng không để thiếu thn. 2/ Mun làm gì thưa cha mbiết. 3/ Không trái điều cha mẹ làm. 4/ Không trái điều cha mẹ dạy. 5/ Không cản chánh nghiệp mcha mẹ làm.
Người làm cha mphải ly năm điều này chăm sóc con cái:

“1/ Ngăn con đừng để làm ác. 2/ Chỉ bày những điều ngay lành. 3/ Thương yêu đến tn xương ty. 4/ Chọn nơi hôn phi tt đẹp. 5/ Tùy thời cung cp đồ cn dùng.
Trên tinh thn giáo dục cư sĩ hướng đến hạnh phúc ở nhân gian, đức Pht dạy thêm rằng: Này Gia chủ tử, đam mê các loi rượu lnguyên nhân phung phí tài sn. Du hnh đường phphi thời lnguyên nhân phung phí tài sn. La cđình đám hí viện lnguyên nhân phung phí tài sn. Ðam mê cbc lnguyên nhân phung phí tài sn. Giao du ác hữu lnguyên nhân phung phí tài sn. Quen thói lười biếng lnguyên nhân phung phí tài sn3. Đó là những điều căn bản nht mà đức Pht dạy cho hng cư sĩ tại gia.
    1. Mâu thun, xung đt giữa thy và trò trong các mi quan hệ
 
      1. Nguyên nhân nào dn đến mâu thun, xung đột giữa thầy vtrò?

Trong những năm gn đây, cả xã hội đang trăn trở lo lng cho tình trạng bạo lực học đường, hng chục vụ xô xác gây thương tích, học trò xung đột với giáo viên, học sinh xung đột với học sinh, cô giáo trường tiểu học bphhuynh bt phải quỳ…, gây ảnh hưởng xu đến chun mực đạo đức nhgiáo, khiến dư lun bt bình, phn nộ. Nét
  1. Kinh Tương ưng, tp 5, chương 11 php, phn b, Tương ưng dự lưu,  phẩm Phước đức sung mãn, kinh Mahanama.
  2. Kinh Trường Bộ, Tp 2, Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt.
 


đẹp truyền thng Tôn sư trng đạo” đang dn phai nhạt trong một sbộ phn học đường.
Những hình ảnh tiêu cực diễn ra cho chúng ta thy rmột sgiáo viên chưa nhn thức đy đủ về vai trcủa mình, sự biến cht của một vài cá nhân thiếu sư phạm đã tạo nên mâu thuẫn, xung đột, làm lu mờ những giá trị đáng trân quý của nhgiáo … dẫn đến thực tế đáng hổ thẹn, trong một số trường hợp giáo viên xem thường đng nghiệp, học trkhinh thường thy cô, phhuynh hám danh chạy theo phn thưởng, điểm s… tt cả những nguyên nhân là nhn thức chưa đy đủ về mục tiêu giáo dục, làm mt đi nét đẹp truyền thng tôn sư trng đạovốn có.
Truyền thng hiếu học của người dân Việt đã có từ lâu đời. Kính trng người thy, xem trng sự học là yếu tố ct lõi làm nên giá trị nhân bản của một xã hội. Bt cứ thời knào người thy luôn được kính trng Nht tự vi sư, bán tự vi sư – Một chữ lthầy, nửa chữ (cũng) lthầy, câu này nhắc nhvề đạo thy trò, hình ảnh người thy luôn được nhắc đến là phải biết ơn dù chỉ là điều nhỏ nht. Thy là nơi gửi gm niềm tin của phhuynh gửi con em đến trường học tp để chúng nên người, thành đạt.
      1. Những gii pháp gợi mtheo tinh thần Pht học

Với Pht giáo, giáo dục chính là con đường chuyển nghiệp sinh động nht để thay đi tính tiêu cực trở thành điều tích cực trong các mi quan h. Ngành giáo dục phải nhìn lại vai trò truyền thkiến thức của mình, phải đào tạo những con người mang sứ mng thiêng liêng trực tiếp tuyền trao kiến thức cho học trò, thy là người xây dựng tính nhân bản trong từng học sinh để nâng cao giá trị nhân văn vốn có trong từng học trò.
Theo tinh thn Pht dạy cho Thi-ca-la-việt. “Này Gia chủ tử, cnăm cch, đệ tử phụng dưỡng các bc sư trưởng: Ðứng dy đchào; hầu hthầy; hăng hái học tp; tự phc vthầy; chú tâm học hi nghnghiệp. Này Gia chủ, người làm đệ tử cần phi phụng dưỡng thnh theo năm cch nvy,
Các bc sư trưởng clòng thương tưởng đến các đệ tử theo năm cch: Hun luyện đệ tử những gì mình đã được khéo hun luyện; dy cho bo trì những gì mình được khéo bo trì; dy cho thuần thc các
 


nghnghiệp; khen đệ tử với các bn bè quen thuộc; bo đm nghnghiệp cho đệ tử vmi mt.
Này Gia chủ, nvy lbc sư trưởng được đệ tử phụng dưỡng theo năm cch và sư trưởng clòng thương tưởng đến đệ tử theo năm cch. Nvy thầy vtrò được che chở, được trthnh an n vthoát khi các sự sợ hãi4
    1. Mâu thun, xung đt giữa Vợ và Chng
 
      1. Nguyên nhân nào dn đến mâu thun, xung đột giữa Vvà Chồng?
Hôn nhân lyếu tquan trng đem đến hạnh phúc ở mỗi gia đình cư sĩ. Khi nam và nữ yêu nhau, phát nguyện cùng sng chung với nhau tạo nên một gia đình. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cng có được niềm vui trong đời sng hôn nhân.
Có những cp vchng sng đời hôn nhân hạnh phúc trong ý nghĩa cao cả, có những cp vchng vừa hạnh phúc vừa đau khổ tiềm n nguy cơ bt an, có những cp vchng lại mt cân đi về tình thương và tính dục thiếu tự ch, không kiểm soát tự thân…, dẫn đến ngoại tình, say sưa, nghiện ngp. Đi với vic dạy dỗ con cái không đng quan điểm, sự bt đng trong ứng xử với nội ngoại … Nhiều người đã biến đời sng hôn nhân của họ thành một c̣c sng khsở, thiếu sự cảm thông, lòng khoan dung và kiên nhẫn, từ đó dẫn đến mâu thuẫn, xung đột trong đời sng vchng.
      1. Những gii pháp gợi mtheo tinh thần Pht học

Trong giáo pháp của Như Lai, khi đề cp đến đời sng của người cư sĩ thì vic lp gia đình được xem như là một tiến trình của đời sng cư sĩ tại gia, họ tự nguyện đến với nhau do bởi yêu thương nhau, gn bó với nhau giữa hai cá thkhông thể thiếu nhau.
Chng vvlúc nào cng phải tương nh lẫn nhau, hphải học cch chia snhững vui bun trong đời sng hằng ngy. Tương nh vcảm thông lhai thquan trng nht trong cuộc sng hôn nhân gia đình.

Trong Kinh Trường Bộ II, kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt, đức Pht dạy về đạo nghĩa vchng rt đơn giản và sâu sắc. Theo Ngài, có năm bn phn người chng phải đi xử với người vợ là: “yêu thương tôn
 


trọng vợ, quan tâm chăm sóc chu đáo đời sng vt cht lẫn tinh thn, chung thy với vợ, giao quyền hành cho vợ, sm đồ nữ trang cho v5.
Người vcng phải có năm bn phn đi với chng: “thương yêu kính trọng chồng, trung thnh với chồng, qun lý tt nhà cửa, giữ gìn tài sn ca chồng, khéo léo vnhanh nhẹn làm mi công việc6.
Mun có một hôn nhân được hạnh phúc điều kiện cn và đủ để xây dựng một mái m gia đình dài lâu, bền vững trong c̣c sng, cn phải có những mi tương đng. Theo kinh Tăng chi, mun có một quan hhôn nhân bền vững thì cn phải có bn sự tương đng7:
+ Tương đồng vnhn thức: Một hôn nhân lý tưởng là cả hai phải hiểu rvề nhau, biết schia vốn sống cho nhau, cùng nhau kiện toàn tri thức, chun mực trong cách đi nhân xử thế.
+ Tương đồng vniềm tin: Niềm tin ở đây lcùng một niềm tin tôn giáo, cả hai có cùng một lý tưởng, hướng đến thng nht các giá trị tinh thn, quan niệm về đạo đức, li sng, nội tâm. Khẳng định một niềm tin sâu sắc về ba ngôi Tam bo.
+ Tương đồng vchun mực đo đức: Đạo đức ở đây lnguyên tắc sng, mà đức Pht dạy cho hng cư sĩ tại gia giữ gìn tu tp. Năm tiêu chun sng căn bảny là:
Thứ nht là không sát hại mng sng của chúng sanh; Thứ hai lkhông tham lam, trộm cp; Thứ ba là không phóng túng ngoại tình; Thứ tư là không nói di;
Thứ năm là không say sưa, nghiện ngp.

Năm tiêu chun đạo đức này là những điều căn bản để bảo hộ cho đời sng hôn nhân bền vững.
+ Tương đồng vlòng thí xả, vtha: Điều này nói về cách sử dng tài sản có hiệu quả. Một gia đình thực sự hạnh phúc khi cả hai vchng đều có tm lòng rộng rãi, không đn đo keo kiệt đi với những vic chi tiêu cn thiết cng như phát tâm làm các vic thiện. Bên cạnh đó cn phải biết cách sử dng tài sản đúng như pháp để giúp cha mẹ, giúp vcon, người phc vụ, người làm công vbn bè thân hữuvà
  1. Kinh Trường Bộ, Tp 2, Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt.
  2. Kinh Trường Bộ, Tp 2, Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt.
  3. Kinh Tăng chi, chương Bn php, phm Ngun sanh phước, kinh Xứng đôi.



cúng dường các bậc sa môn “hiến cúng cho các vong linh qukhứ, hiến cúng cho vua, hiến cúng cho cthiên8, để tích lũy công đức.
Đức Pht dạy những nghĩa vụ chung cho cả hai vchng, xem đó là điều ti cn thiết trong vic gìn giữ hạnh phúc gia đình. Trong c̣c sng vchng cn có những đức tính chung thy, bao dung, cn mẫn, chân thành, nhẫn nại và khiêm tn,  tôn trng lẫn nhau, có trách nhiệm chia scho nhau, để xây dựng một gia đình hòa hp, hạnh phúc. Điều này càng có ý nghĩa trong bi cảnh hiện nay.
KT LUẬN

Lời dạy của đức Pht giảng giải tường tn về hạnh phúc của con người dựa vào một c̣c sng trong sch, khoan dung, có đạo đức và giới lut. Thực hành lời Pht dạy, giới cư sĩ Pht tử tại gia vẫn có thtu tp, hành trì và đạt được an lạc, hạnh phúc trong c̣c đời ny.
Đến đây, con xin được kết thúc phn tham lun tại Hội thảo ny. Xin cảm ơn ctôn đức đã lng nghe. Một ln nữa, xin kính chúc toàn thể Đại biểu tham dự Hội thảo di dào sức khe và an lạc hạnh phúc.




























 
  1.  
  1. Kinh Tăng chi, chương Bn php, phm Nghiệp công đức, kinh Bn nghiệp công đức.
  1.  
  1.  

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây