17 HOẰNG PHÁP TRONG PHẬT GIÁO TỪ XƯA ĐẾN NAY

Thứ tư - 31/07/2019 22:19
HOẰNG PHÁP TRONG PHẬT GIÁO TỪ XƯA ĐẾN NAY

ĐĐ.TS. Thích Viên Tánh *
 
HOẰNG PHÁP TRONG PHẬT GIÁO TA ĐN NAY

 
ĐĐ.TS. Thích Viên Tánh *




Từ khi giáo Pháp Đức Pht được thp sng ở thế gian, du chân hoằng hóa của Ngài hiện hữu trong c̣c đời hơn 45 năm du hóa và truyền dạy. Qua đó, Thánh Tăng đệ tử Pht được tu chứng nhiều quả vị khác nhau, hng phục được những tư tưởng bt đng, nhiều quan điểm dị biệt của nhiều hng người, chúng sanh thm nhun hiểu biết giác ngộ từ lời Pht dạy trong vic hoằng pháp của Ngài.Trước khi Thế Tôn vn chuyển bánh xe Php, truyền bgiáo lý, hng đệ tử vân du giáo hóa, Đức Pht nhn nhủ các thy Vì lợi ích cho số đông, vì lợi ích cho cthiên vloài người. Vì thế, quý thầy giáo hóa chúng sanh, quý vnên đi mi người mi nkhông đi hai người một ng”. Như thế, vn đề ứng dng, thích nghi xã hội là cn thiết cho Phân ban Hoằng pháp Pht giáo Hải ngoại ngày hôm nay theo chiều hướng thích nghi, để định hướng phát triển cho mỗi thành viên hướng dẫn Pht tử trong nước và kiều bào hải ngoại, thm nhun lời dạy của Pht để tu tp.
Tăng Ni, người làm công tác hoằng pháp, ltrcột ca Chánh Pháp, người đại diện cho Tăng già, thay Pht làm vic Pht Hoằng pháp vi gia v, lợi sanh vi bản hoi, tác Như Lai sứ, hành Như Lai sựtức là “Vào nhà Như Lai, mc áo Như Lai, ngi tòa Như Lai1. Nhà Như Lai, chính ltâm tbi lớn trong tt cchúng sanh. Y Như Lai chính llòng nhu hòa nhẫn nhục. Tòa Như Lai chính lNhứt thiết pháp không để an trụ nơi bảo s. Như thế, chúng ta không thể đứng nn đạo Pht đi vào qn lãng hay chậm phát triển được. Hãy dõng mãnh dấn thân phng sự vì Đạo pháp vDân tộc. Hãy tôn trọng lý

* y viên Phân ban Hong pháp Hi ngoại, Trưởng ban Trị sự GHPGVN thành phố Tam K.
  1. Hòa thượng Thích TTịnh, Kinh Pháp Hoa, Nxb. TP.HCM, 1995, tr. 298.
 


tưởng mỗi thành vn đã chọn lúc ban đu, đem đến kết qulợi lạc về sau.
Người làm công tác hoằng pháp ly sự nghiệp phục vụ chúng sanh khp mọi nơi, làm niềm vui sức sng cho mình. Ly sứ mng độ sinh để duy trì mng mch Pht Php. Ly lý tưởng giác ngộ thành Pht để nêu cao ngọn đuc trí tuệ và từ bi. Có như vy thì công vic hoằng pháp hải ngoại của Pht giáo Việt Nam mới tht sự mạnh m, trẻ trung, vững bước hành đạo trước những nhu cu của tín đồ trong cng như nước ngoài, đáp ứng nhu cu Pht giáo hiện nay.
Công vic hoằng php, chúng ta ngày nay hãy dương cao ngọn cờ đạo php, dân tộc hơn nữa. Ly tinh thn dn thân phục vụ xã hội làm sức mạnh, niềm vui và lý tưởng sng. Đương nhiên, chúng ta nhp thế nhưng không bhoà tan trong trn thế.
Như đã biết, Đức Pht là một nhgiáo dục, nhhoằng pháp vĩ đại nht trong lịch sử từ xưa đến nay. Bằng thân giáo, khu giáo của Ngài nên không có bt kỳ sự phân biệt nào đi với tt cmọi người trong mọi giai tng xã hội. Đức Pht dạy rằng Ngài đã tìm ra và đi trọn vẹn trên Con đường cổ xưa, các đức Pht quá khứ đã từng đi qua. Ngài khẳng định tiếp: Con đường cổ xưa này không bao giờ bị lỗi thi. Nghĩa là: Quá khứ cPht đã dạy như thế, vị lai cPht sẽ dạy như thế, và hiện tại Ngài cng đang dạy như thế.” Rõ ràng, ngày xưa những gì đức Pht hoằng pháp đóng p cho chúng sanh, ngày nay không khác với những gì Pht giáo đã cng hiến cho nhân loại sut 25 thế kqua. Vì vy, phương php, vai trcủa giáo dục và hoằng pháp của Ngài đã khrõ ràng, đy đ, thiết ngkhông cn phải bàn thêm. Đức Pht dạy: y tự xem con là hải đảo của con, hãy tự xem con là nơi nương tựa của con. Không nên tìm nương tựa nơi ai khác” và Ngài cng nói rõ: Các con phải tự mình nỗ lực. Các đng Như Lai chỉ là đạo sư2. Hoằng pháp là một công tác quan trng để con người thm nhun chính php, giác ngộ giáo lý của CPht. Đức Pht Thích Ca sau khi Thành đạo, Ngài cng nghĩ đến vic hoằng pháp trước tiên, chính vì thế nên Ngài thành lp Tăng đoàn để cTăng lên đường hoằng dương chính php. Ngày nay quc gia nào có Giáo hội, quc gia đó chắc chn có Ban Hoằng php. Đôi khi phương tiện hoằng pháp mỗi
  1.  
  1. Kinh Pháp Cú, kệ 276.
 


nơi có khác nhau, nhưng đều hướng đến chúng sinh am tường chính pháp của Ngài.
Hoằng pháp thời xưa: Vic hoằng pháp của Pht cng như những vị tiền bi bằng thân giáo, khu giáo của quý Ngài là giúp cho chúng sinh hiểu được thiện ác. Nhằm phát huy điều thiện, xa lìa điều ác, vì mục tiêu của đạo Pht là Không làm điều ác, thực hành các hạnh lành, giữ tâm ý trong sch, đó là lời c Pht dạy. Hoằng pháp ở đây chúng ta hiểu đa diện chứ không chỉ đơn thun lgiảng dạy giáo pháp hay biên soạn giáo lý. Ngày xưa Đức Pht và chư Thanh văn đệ tử của Ngài đi trì bình kht thực vào mỗi bui sng cng là hoằng dương chính php. Phương pháp này rt hữu hiệu và thực tiễn trong đời sng hằng ngày. Có rt nhiều người khi thy Đức Pht trì bình kht thực khởi lòng tín thành và quy y. Đi kht thực là tinh thn nhp thế của đức Pht, trên cu quả vị giải thoát, dưới hóa độ mọi người, mọi loi, vừa chứng tNgài hướng đến hoạt động xã hội, tạo duyên cho chúng sinh gieo nhân lành trong chính php, cơ hội giảng dạy giáo lý bằng phương pháp lý thuyết và thực hành. Kht thực thể hiện hạnh Từ bi, tinh tiến và nhẫn nại trong giáo lý đạo Pht. Truyền thng y, nay chỉ còn giữ lại ở Pht giáo Nam truyền.
Về phương pháp hoằng pháp ngày xưa, Đức Pht dùng hai phương tiện, đó là: đi bộ và thn thông. Trong Tăng Chi bộ kinh, chúng ta thy đời sng sinh hoạt của đức Pht mỗi ngày:
    • Bui sng vào làng đi trì bình kht thực
 
    • Bui chiều, dưới tán cây xanh thuyết pháp độ chúng sinh
 
    • Bui ti dạy đạo cho c Tăng
 
    • Khuya giải đáp thắc mắc của chư thiên
 
    • Rng đông nhp tbi quán đtìm chúng sinh hữu duyên tiếp độ.

Người hoằng pháp phải có tư cách đạo đức, thiếu yếu tnày công c̣c hoằng pháp bhạn chế. Người hoằng php, đức Pht không giới hạn cho người xut gia. Bậc xut gia, phải có Tam y và một bình bát, gìn giữ học giới cho trang nghiêm, thanh tịnh. Người cư sĩ, ti thiểu nghiêm trì tt đẹp năm giới. Vì nền tảng giáo dục căn bản của Pht giáo là: Giới-Định-Tu. Ba chi phn này như đảnh ba chân không thể tách rời nhau được, phải liên kết với nhau cht chẽ như hình với bóng.
 


Giới năng sinh Định, Tu, không Giới là không có Định và Tu.

Người hoằng pháp thiếu giới lut giảng dạy Pht pháp cho người nghe cng thiếu tp trung. Thông thường người thy phải gương mẫu cả thân giáo, ý giáo. Người nghe phải có lòng tin nơi người thuyết giảng, phải hiểu và hành Pht pháp thì mới có kết quả. Thiếu niềm tin là thiếu tt cả. Có tin thì mới có tn, niệm, định và tu.
Thường trong một bài thuyết pháp của Đức Pht, Ngài sử dng bn phương pháp để người nghe dễ lãnh hội: Giải thích, thuyết phục, sch tn, kch l. Giải thích giáo lý để người nghe nhn chân được nhân quả rõ ràng để bỏ tà quy chính, lìa bmê hướng bến giác, chm dứt sinh tử luân hồi. Thuyết phục lNgài chỉ cho người nghe thy được giá trị của Pháp bo, không dám xao lãng quên mình. Sách tn nhằm động viên người nghe nhiệt tâm tinh cn trong chính php, gia tăng hạnh tinh tiến và nhẫn ni. Kch lệ là Ngài chỉ cho người nghe thy được điều lợi ích khi thực hành chính php.
Trong Tăng Chi bộ kinh, Đức Pht dạy người giảng pháp phải có và thông hiểu năm phn sự của mình:
  • Thuyết tun tự thứ lớp, có nghĩa là từ thp lên cao
 
  • Thuyết y cứ theo pháp môn và kinh điển
 
  • Thuyết vì lòng từ bi, mun cho người khác được lợi ích
 
  • Thuyết không vì lợi lộc, không mun được lợi hay được đền đáp
 
  • Thuyết không đụng chạm mình và người khác, không cố ý châm cch, khen mình chê người.
Người giảng pháp thiếu một trong năm chi phần này xem n lnhiệm vụ người hoằng pháp không hoàn hảo. Thuyết pháp chứ không phải hùng biện như những nhtâm lý vchính tr. Không nên mượn diễn đàn Pht pháp đthể hiện tri kiến cnhân canh, không nên ly hiểu biết thế học ca nh hay một danh nhân nào đó cho Pht thuyết giảng. Lại càng không nên ly giáo lý ca Đức Pht châm cch, cbai người này nguời nọ, không nên ly giáo lý ca Đức Pht đlàm vkhí bắn phá những học thuyết khác nhằm để tô điểm bản ngã cnhân ca nh. Người giảng pháp, Đức Pht dạy phải giảng bằng ngôn ngtbi hxả, chí công vô , không vì lợi lộc. Chnhằm mc đích duy nht để người nghe hiểu được lời Pht
 


dy, áp dng tu hành, đoạn trtham, sân, si, chấm dứt sinh tluân hi. Trong Tăng Chi bộ kinh quyn ba, Đức Pht cũng dạy năm lợi ích ca người nghe pháp:
    • Nghe được pháp chưa từng nghe
 
    • Thông sut pháp đã nghe
 
    • Đoạn trừ được nghi hoặc
 
    • Giúp tri kiến đúng đn
 
    • Nội tâm trong sng

Ttuệ phát sinh là nhờ đọc kinh sch, nghe thuyết giảng, chiêm nghiệm những gì đọc và nghe Pht php, tu tp thiền quán. Như vy nghe Pht pháp là một trong những điều kiện trí tuệ gia tăng. Có nghe mới hiểu, có hiểu mới hành, có hành mới thành được. Đa sChư thiên và nhân loại giác ngộ và giải thoát nhnghe Pht php.
Đến thế kỷ thứ III trước Tây lịch, khoảng 300 năm sau Pht nhp Niết Bàn, vua Asoka, người xiển dương Pht Pháp đã đưa con trai, con gái của mình cùng các nhhoằng pháp: Tăng sĩ Mahendra và Ni giới Mahasamghitta3 sang nước ngoài và đem cây Bồ đề, biểu hiện cho sự giác ngộ, tỉnh thức cng được trng tại nước Srilanka, hiện hữu đến ngày nay.
Người tu học trong nhPht thời trước đây lhành giả, sng trong chúng, theo tinh thn lục hòa cộng tr, học trphải gp được minh sư. Quan hgiữa tình thy trò gn kết cho nhau, Trkính thy, thy thương trò, mỗi bước đi, cch sng học tp đều có sự cố vn của thy. Trkhi thành đạt phải có tinh thn dn thân, phng sự, những nơi chúng sanh cn, có tinh thn cộng đng, đoàn thể và phục vụ cho số đông.

Hoằng pháp ngày nay: Ngày nay đa scác chùa Pht tử đến tng kinh tối, công phu chiều, lạy sám trong những ngày lễ vía, khóa tu rt đông, thm ctng tam tng kinh điển. Đây lphương thức hơi khác biệt với thời đức Pht còn sinh tiền. Vic làm đó không ngoài mục đích để người Pht tử thm nhun chính pháp sau mỗi ngày tng kinh. Người tng kinh phải có chính niệm và tỉnh thức thì mới tng không lm lẫn. Như vy tng kinh, công phu cng là hình thức gia
  1. Mahāvaṁśa, XII. 1-9. Also see Dīpavaṁśa, VIII.
 


tăng chính niệm trong đời sng tu tp. Người tchức tng kinh tham thiền học đạo để đem năng lượng của mình truyền đạt cho chúng sanh cng là người hoằng php. Những lễ nghi trong đời sng của người cư sĩ như: đám ma, đám cưới, đám giỗ đều cung thỉnh Chư tăng đến tng kinh cu nguyện và ban phúc lành, hình thức lễ nghi như vy cng là hoằng php. Thường những lễ nghi đó có tchức thuyết giảng Pht pháp để thí chủ tròn đủ tài thí, vt thí và pháp thí. Đám ma là một nghi lễ để giảng giải Pht pháp trong tang quyến có hiệu quả thiết thực. Vừa tng kinh vừa ging giáo lý vô thường để chỉ cho tang quyến thy được sự tạm bcủa thế gian, nhằm nhàm chán, hướng dẫn mọi người đến với đạo.
Viết kinh, dịch in sch: Lbộ phn hoằng php, có lợi ích lớn, giá trị cao. Xut bản quyển kinh, tác phm thiền là một món quà tinh thn tuyệt vi, có khnăng chuyển đi đời sng nội tâm cho người Pht tử. n tng, biếu tng quyển kinh cng là nghệ thut hoằng php.
Có thnói phương tiện hoằng pháp ngày nay có phn thun lợi hơn thời đức Pht. Thun lợi nhưng chưa dám nói là thành công. CTăng Hoằng pháp từ tỉnh này đến tỉnh khác, quc gia này sang quc gia khác, phương tiện di chuyển bằng xe, bằng máy bay hay bằng điện thoại. Có thể trong ngày, sng cTăng thuyết pháp ở quc gia ny, chiều thuyết pháp ở quc gia khác.
Có những trường hợp người Pht tử hp hi trong bệnh viện ở bên kia bán cu cn nghe lời kinh và đạo từ của sư phngười đó, bằng phương tiện điện thoại, người hoằng pháp có thể thỏa mãn được tâm nguyện cho người hp hối.
Tthiện Pht giáo, phát qucho những người bthiên tai, đến vùng sâu vùng xa cũng thể hiện tinh thn hoằng pháp lợi sinh. Bui m cho người già, giếng nước thôn bản, mái chùa lng quê, nhà tình thương được xây dựng, những trem lang thang đường ph, trem bt hạnh thiếu cha mẹ được nhà chùa chăm sóc dạy bảo ăn học nên người. Nghĩa cử đó, ttm lng từ thiện, nng tính cht hoằng pháp không thể không có. Vì họ phải tự nhai lo cho mình? Đó lcâu trả lời của Pht giáo. Ngày nay vic hoằng pháp thông qua: Thông tin đại chúng, Website, livetream, Công nghệ kthut s4.0 trong Online, Google, Youtube, Facebook, Zalo, Email, Laptop, Phone... Vy, người hoằng pháp phải am tường thế học, giáo lý, kinh qua các trường lớp



Pht học từ: Trường lớp sơ cp, trung cp, đại học, và hu đại học, mi thích ứng được tình hình thi đại.
Như vy, hoằng pháp xưa và nay tuy phương thức có khác biệt theo biến thiên của thời gian và sự tiến bộ văn minh con người, nhưng mục đích đều hướng dẫn đại chúng thâm nhp và liễu ngộ chính php. C̣c sng thời xưa rt giản đơn, phương tiện có phn chưa thun lợi và vt vả nhưng phm cht và kết quả vẫn chiếm ưu thế. Ngày nay nền khoa học tiến triển, phương tiện hiểu biết pht pháp rt dễ dàng. Có thngồi trên máy vi tính chúng ta có thgiải đáp và học được tt cả kinh điển Pht giáo bằng nhiều phương pháp khác nhau. Nhưng thông thường văn minh thun lợi chừng nào thì con người dẫn đến tình trạng dải đãi và xảy ra nhiều mt trái của c̣c đời trên mng thông tin đại chúng, cng như dẫn đến một số thiếu hiểu biết, phm cht đạo đức con người không được thun túy. Đức Pht đã nói, Ngài chỉ là bậc Đạo sư, vị Thy chỉ đường, còn đến đích, đạt được mục tiêu hay không, sớm hay muộn là do chúng ta, chúng ta có chu đi hay không, chúng ta đi mau hay chm. Đức Pht dạy về Nhân quả, Nghiệp bo, Duyên sinh, Vô thường, Vô ngã, chỉ rbản cht của đời sng. Đức Pht dạy về Tứ đế, Bát chánh đạo, chỉ rnguyên nhân của kh, phương pháp diệt khổ và an lạc hạnh phúc có được sau khi đoạn tn nguyên nhân của kh. Nhưng đôi khi chúng ta không quan tâm, không nhớ những lời dạy của Ngài, không đi theo sự chỉ đường của Ngài để có được những gì mình mong mun, mchúng ta lại chạy theo những ảo tưởng mê lm, niềm tin mù quáng, chúng ta làm theo cảm tính, đến với Ngài bằng niềm tin và những hành động mê lm gây đau khvề sau. Để ri chúng ta xao lãng với bn hoài trong đời sng tu tp của mình, không hướng đến đời sng giải thoát và giác ngộ.

--------------------------------------------------------------------------------
Tài ḷu tham khảo:
  1. HT. Thích TTịnh, Kinh Pháp Hoa, Nxb. Tp.HCM, 1995.
  2. HT. Thích Minh Châu, Kinh Tăng Chi, Nxb. Tôn giáo, 1998.
  3. HT. Thích Minh Châu: Kinh Pháp Cú, Nxb. Tôn giáo, 2003.
  4. Website: www.daophatngaynay.com
  1.  

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây