NI GIỚI HÀ NAM TIẾP BƯỚC TIỀN NHÂN PHÁT HUY CHÍNH PHÁP

Thứ bảy - 09/03/2019 08:55
NI GIỚI HÀ NAM TIẾP BƯỚC TIỀN NHÂN PHÁT HUY CHÍNH PHÁPTKN. Thích Đàm Huề
NI GIỚI HÀ NAM
TIẾP BƯỚC TIỀN NHÂN PHÁT HUY CHÍNH PHÁP

 
TKN. Thích  Đàm Huề

Kính thưa chư Tôn Đức… kính thưa quý vị đại biểu,
Khi nghĩ tới Phật giáo miền Bắc, nhiều người thường chỉ nhớ đến Bắc Ninh, Hà Nội hay Ninh Bình (nơi có ngôi chùa Bái Đính) như là những trung tâm của Phật giáo Bắc Bộ. Ít ai biết rằng, Hà Nam cũng là một trung tâm lớn của Phật giáo miền Bắc. Không phải ngẫu nhiên Hà Nam được chọn là nơi đăng cai tổ chức Đại lễ Vesak của Liên Hợp Quốc vào tháng 4 năm Kỷ Hợi (2019). Điều đó chứng tỏ vị trí quan trọng và khả năng đóng góp to lớn của Hà Nam đối với các hoạt động của Phật giáo Việt Nam nói riêng, của Phật giáo thế giới nói chung. Nhân dịp Lễ Giỗ Tổ Kiều Đàm Di được tổ chức long trọng tại tỉnh Tiền Giang năm nay, với tinh thần “Tiếp bước tiền nhân, phát huy Chính pháp”, chúng con đến từ Hà Nam xin đóng góp tham luận tựa đề “Ni giới Hà Nam tiếp bước tiền nhân phát huy Chính Pháp” nhằm giới thiệu về những đóng góp nổi bật của Ni giới Hà Nam hôm nay như một sự kế thừa và tri ân đối với các bậc Ni tiền bối.
1. Giới thiệu về Hà Nam
Trước hết, cho phép con được giới thiệu đôi nét về mảnh đất Hà Nam giàu truyền thống. Hà Nam theo địa lý tự nhiên thuộc đồng bằng Bắc Bộ, nằm ở phía Nam châu thổ sông Hồng, cửa ngõ phía Nam thủ đô Hà Nội. Hà Nam giáp với các tỉnh Hưng Yên và Hà Tây ở phía Bắc, Thái Bình ở phía Đông, Hòa Bình ở phía Tây, Nam Định ở phía Đông Nam và Ninh Bình ở phía Nam.
Hà Nam là vùng đất được bồi đắp phù sa bởi sông Hồng, sông Đáy và thu nhận đất đai bị bào mòn từ vùng núi cao trôi xuống. Ngoài những ngọn núi, Hà Nam còn được bao bọc bởi những con sông. Đó là sông Hồng ở phía Đông, sông Đáy ở phía Tây, sông Nhuệ ở phía Bắc, sông Ninh ở phía Nam và nhiều con sông khác chảy trong tỉnh. Đất đai phì nhiêu thuận lợi cho việc canh tác hoa màu. Hà Nam cũng có tiềm năng kinh tế phồn thịnh với tài nguyên đá vôi trữ lượng lớn (hơn 7 tỉ m3)[1]. Hà Nam chỉ cách Hà Nội 60 km, giao thông đi lại bằng đường bộ và đường sắt chạy dọc qua tỉnh. Từ Hà Nội có thể đi Hà Nam một cách dễ dàng.
Chính những đặc điểm tự nhiên tạo cho Hà Nam những danh thắng mộng mơ pha nét trầm hùng linh thiêng của vùng đất “địa linh nhân kiệt”, quê hương của Nguyễn Khuyến (một trong hai người đỗ đầu cả ba kỳ thi dưới triều Nguyễn). Hà Nam có đặc trưng về văn hóa lịch sử của một khu vực giao thoa hay vùng đệm kết nối văn hóa từ Đông sang Tây, từ Bắc xuống Nam và chính những đặc điểm này đã hình thành nên tính cách của người Hà Nam trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc. Từ thời các vua Hùng, Hà Nam ngày nay nằm trong quận Vũ Bình thuộc bộ Giao Chỉ. Đến thời nhà Trần, nơi đây được đổi thành châu Ly Nhân, thuộc Đông Đô.
Hà Nam nổi tiếng với những địa danh và biểu tượng thiên nhiên vượt trội như Núi Đọi - sông Châu, Tam Chúc... Chùa Đọi Sơn, còn gọi là Long Đọi Sơn tọa lạc trên đỉnh núi Long Đọi, thuộc xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên. Trải qua gần một nghìn năm, với bao thăng trầm của lịch sử, chùa vẫn được biết đến như một danh thắng nổi tiếng, là trung tâm Phật giáo của trấn Sơn Nam xưa. Qua nhiều thời đại và nhiều biến cố lịch sử, ngôi chùa nhiều lần được tôn tạo nhưng vẫn giữ được nét cổ kính. Quần thể di tích Long Đọi Sơn có kiến trúc khang trang và khuôn viên rộng tới 10.000m2.[2] Long Đọi Sơn đã đi vào tiềm thức người dân Hà Nam như một niềm tự hào về lịch sử văn hóa của quê hương. Thời Lý, Long Đọi Sơn được xếp hạng là “Đại danh lam”. Cũng vào thời Lý, Nguyên phi Ỷ Lan là người đã có đóng góp lớn trong việc trùng tu xây dựng Long Đọi Sơn lớn đẹp như bây giờ. Thời Pháp, Long Đọi Sơn được liệt vào hạng các “cổ tích danh thắng để bảo vệ.”[3]
Đứng ở Long Đọi Sơn có thể nhìn thấy cả một vùng đồng bằng trù phú bao la, với dòng sông Châu uốn khúc như một dải lụa ôm lấy cánh đồng phì nhiêu. Những thửa ruộng dưới chân núi Đọi gắn liền với sự kiện lịch sử vua Lê Đại Hành cùng văn võ bá quan lần đầu tiên cày ruộng ở Đọi Sơn vào mùa Xuân năm 987 để khuyến khích mở mang nông trang. Sau nhiều năm thất truyền, Lễ hội Tịch điền đã được Hà Nam khôi phục vào năm 2009, vào dịp từ ngày mồng 5 đến mồng 7 Tết âm lịch. Với những giá trị lịch sử văn hóa và vẻ đẹp vừa uy nghi, cổ kính, vừa thanh thoát nhẹ nhàng, năm 1992 chùa Đọi Sơn được công nhận là Di tích văn hóa lịch sử cấp quốc gia. Tháng 12 năm 2017, chùa Đọi Sơn là một trong 10 di tích cả nước được Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng “Di tích Quốc gia Đặc biệt”.[4]
Bên cạnh Long Đọi Sơn, Tam Chúc là một khu du lịch quốc gia của Việt Nam thuộc địa phận tỉnh Hà Nam. Toàn bộ khu vực (có diện tích vùng lõi khoảng 4.000 ha) bao gồm hệ thống các công trình văn hóa thể thao được xây dựng gắn với hồ Tam Chúc ở thị trấn Ba Sao và xã Khả Phong, huyện Kim Bảng, Hà Nam[5]. Nơi đây là vùng ngập nước núi đá vôi, trong khu vực và lân cận có nhiều di tích lịch sử văn hóa như: động Vòng, chùa Bà Đanh, đền Trúc, miếu Trung, chùa Đặng Xá, đền Bạch Mã, miếu Bóng Bà, Động Thủy, động Lim, động Chùa, đền Lê Chân, chùa Ông, chùa Tam giáo, chùa Kiêu, chùa Vân Mộng... Tổng cục Du lịch và các tỉnh, thành phố Hà Nội, Hà Nam, Ninh Bình đang có kế hoạch phát triển tuyến du lịch tâm linh lớn nhất Việt Nam nối từ chùa Hương sang Tam Chúc rồi đến Bái Đính (Chùa Hương - Tam Chúc - Chùa Bái Đính).[6]
Còn nhiều nét đặc sắc về Hà Nam mà chúng con khó có thể giới thiệu trong một tham luận ngắn gọn này. Chúng con hy vọng một dịp không xa Hà Nam sẽ có được vinh dự là nơi đăng cai tổ chức Đại lễ Giỗ Tổ Kiều Đàm Di để chúng con có dịp được tiếp đón và giới thiệu với chư vị nhiều hơn nữa về quê hương chúng con.
2. Ni giới Hà Nam
Hà Nam là nơi có sự đa dạng về tôn giáo tín ngưỡng, bao gồm Phật giáo, Thiên chúa giáo, Tin lành và các tín ngưỡng như tín ngưỡng thờ Mẫu, tín ngưỡng thờ cúng ông bà Tổ tiên, thờ các vị thần Thành Hoàng Làng, thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo,… Đặc biệt, về tín ngưỡng thờ Mẫu, hiện nay, Hà Nam còn một số chùa thờ bốn vị nữ thần, đó là: chùa Bà Đanh, Bà Bầu, Bà Dâu và Bà Nứa. Hà Nam cũng có đền thờ “Tứ Bất Tử”, đó là: mẫu Liễu Hạnh, Bà Vũ, Bà Mị Ê, Bà Mẫu Thoải (sau sự phân chia địa lý hành chính năm 1996, đền thờ mẫu Liễu Hạnh thuộc về tỉnh Nam Định).
Phật giáo là tôn giáo phát triển mạnh nhất ở Hà Nam. Hiện nay, mỗi ngôi làng ở Hà Nam đều có ít nhất một ngôi chùa, có xã có tới 12 ngôi chùa. Số lượng Tăng Ni trong tỉnh hiện nay có khoảng gần 400 vị, trong đó có 70 vị Tăng, Ni giới có khoảng 300 vị.
Ni giới Hà Nam là một bộ phận không thể tách rời của Ni giới miền Bắc. Ni giới Hà Nam đã kế thừa truyền thống của các bậc tiền bối Ni giới miền Bắc, những tấm gương sáng chói như: Công chúa Bát Nàn, Thiều Hoa, Vĩnh Huy, Phương Dung, Nguyệt Thai, Nguyệt Độ, Trưng Trắc, Trưng Nhị… Nếp sống tu tập tinh nghiêm được tiếp nối suốt chiều dài lịch sử. Đến thời Lý Thánh Tông có Sư bà Diệu Nhân (1042-1113) được đánh giá là tấm gương tiêu biểu mẫu mực nhất trong hàng Ni chúng thời bấy giờ. Thời Trần có Ni sư Hương Tràng (Công chúa Huyền Trân).
Về số lượng, hiện nay, Hà Nam có khoảng 300 vị Ni. Nhiều vị Ni ở Hà Nam có học vị cao. Những người có học vị từ Đại học đến Tiến sĩ khoảng trên 50 vị (5 Tiến sĩ, 10 Thạc sĩ, số còn lại là Đại học). Ni giới Hà Nam không chỉ có bằng cấp về Tôn giáo học từ Học viện Phật giáo Việt Nam mà còn có bằng cấp của các lĩnh vực khác từ các trường Đại học Kinh tế Luật, Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội,… Trong số gần 300 vị Ni của Hà Nam hiện nay, hầu hết đều là Trụ trì các chùa (khoảng 270 vị). Các vị Ni trụ trì ở Hà Nam hiểu rằng: Trụ trì là “Trụ pháp vương gia trì Như Lai mệnh” (Trụ trì trong Chánh pháp của Đức Phật và hành trì mạng mạch của Như Lai).
Về các hoạt động Phật sự, Ni giới Hà Nam tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội như: hoạt động của Ủy ban nhân dân các cấp huyện và cấp tỉnh, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc các cấp, của Ban chấp hành Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tỉnh Hà Nam. Đặc biệt, Ni giới Hà Nam Câu lạc bộ Nữ Chức sắc Phật giáo trực thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tỉnh Hà Nam, được thành lập do đề xuất của một Ni sư Hà Nam vào năm 2007 và từ khi thành lập đến nay, Câu lạc bộ Nữ Chức sắc Phật giáo Hà Nam hoạt động rất tích cực trong mọi mặt xã hội, chủ yếu là thuyết giảng Phật pháp và làm từ thiện. Sự đóng góp tích cực của Ni giới Hà Nam được thể hiện không chỉ ở những bằng khen, chứng chỉ được cấp bởi Giáo hội và các tổ chức xã hội mà còn thể hiện ở những tác động thiện lành lan tỏa trong xã hội.
Ni giới Hà Nam luôn đồng hành cùng dân tộc. Ni giới Hà Nam là những chiến sĩ áo nâu thầm lặng sông pha trên mọi nẻo đường đời để lắng nghe chia sẻ những niềm vui, nỗi khổ của người đời, giúp vơi bớt nỗi khổ niềm đau của người đời, qua đó góp phần tô điểm nét son tươi thắm cho xã hội và non sông đất nước Việt Nam.
Ngoài việc tu hành theo truyền thống Phật giáo miền Bắc Việt Nam, đa số Ni giới Hà Nam sống ẩn dật khép kín, không màng danh lợi, nhất tâm thượng cầu Phật đạo hạ hóa chúng sinh, nghiêm mật tu trì, đạo hạnh đúng với thanh quy. Chính sự thầm lặng của đa số Ni giới Hà Nam làm cho không nhiều người bên ngoài tỉnh biết được những hoạt động tích cực của họ. Ni giới Hà Nam mặc dù là người xuất gia, thoát bỏ thế tục nhưng vẫn làm tròn thiên chức của người nữ, của người mẹ hiền, dang rộng vòng tay yêu thương của người mẹ hiền, cưu mang những trẻ em bị bỏ rơi, những người già không nơi nương tựa, giúp họ vượt qua cuộc đời kém may mắn bằng những bát cháo tình thương, những tấm áo chiếc khăn, những cuốn vở cây bút chắp cánh cho những chân trời mơ ước… Ngoài ra, Ni giới trẻ Hà Nam còn tích cực hiến máu, thậm chí hiến xác cho khoa học. Lấy ví dụ, Ni sư Thích Đàm Huệ và Ni sư Thích Đàm Thúy hiến xác và nội tạng cho việc nghiên cứu khoa học.
Ni giới Hà Nam đã có sự hội nhập quốc tế trong những năm gần đây. Ni giới Hà Nam đã tham gia Hội nghị Nữ giới Phật giáo quốc tế Sakyadhita lần thứ 11 tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh năm 2009 (hơn 10 người); lần thứ 15 tổ chức tại Hồng Kông tháng 6/2017 (3 người). Ni giới Hà Nam cũng tham dự Lễ Trao giải “Ni giới Phật giáo Xuất chúng” tại Thái Lan vào tháng 3/2018. Năm 2019 tới, Ni giới Hà Nam tiếp tục đăng ký tham dự Hội nghị Sakyadhita lần thứ 16 tổ chức ở Úc châu…
Một vài tấm gương Ni tiêu biểu ở Hà Nam hiện nay có thể kể đến: Ni trưởng Thích Đàm Mùi, Ni trưởng Thích Đàm Bản,… Ni trưởng Đàm Mùi xuất gia từ năm lên 7 tuổi, thọ Tỳ kheo Ni năm 23 tuổi, đã trải qua 47 mùa An cư kiết hạ. Ni trưởng là người chuyên tinh Giới luật, có tinh thần cầu học, đã trải qua các khóa học tại chùa Quán Sứ (Hà Nội). Ni trưởng từng làm Hòa thượng Đàn đầu truyền giới cho các giới tử thọ giới Tỳ kheo Ni trong 22 kỳ Giới đàn tại chốn Tổ đình Tế Xuyên, Lý Nhân, Hà Nam. Ni trưởng Đàm Bản xuất gia từ năm mới vừa 5 tuổi, nay đã 70 tuổi, với Hạ lạp là 45 Hạ. Là Ủy viên Phân ban Ni giới Trung ương, Phó Thường trực Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hà Nam, Trưởng Phân ban Ni giới tỉnh Hà Nam đã hai nhiệm kỳ. Ni trưởng đã từng là Hòa thượng Đàn đầu của 12 khóa truyền giới cho các Tỳ kheo Ni tại Giới đàn chùa Trình, Yên Tử.
Ngoài ra, còn rất nhiều vị danh Ni từng xúc dưỡng hướng đạo cho rất nhiều danh Tăng thời nào cũng có. Chẳng hạn, Cố Ni trưởng Đàm Bình đã xúc dưỡng Hòa thượng Bảo Nghiêm thuở nhỏ, hiện nay Hòa thượng là Phó Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban Hoằng pháp Trung ương, Đại biểu Quốc hội. Cố Ni trưởng chùa Ô Cách ở Hà Nam đã nuôi dưỡng xúc tiến Hòa thượng Thích Thanh Quyết, Đại biểu Quốc hội các khóa VII, VIII, Phó Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, kiêm Hiệu trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại Sóc Sơn, Hà Nội.
3. Đánh giá và kết luận
Qua tìm hiểu, chúng con thấy rằng, Hà Nam và Ni giới Hà Nam có những nét nổi bật như sau:
Thứ nhất, Hà Nam là vùng đất thiêng “địa linh nhân kiệt”, là đất học đất thơ văn, là trung tâm Phật giáo của trấn Sơn Nam xưa, một trong những cái nôi của Phật giáo miền Bắc, nơi sản sinh các bậc danh Tăng.
Thứ hai, Ni giới Hà Nam hiện nay phát triển mạnh cả về số lượng và chất lượng. Ni giới Hà Nam hiện nay rất tích cực tu tập và dấn thân phụng sự xã hội. Có sự đóng góp lớn cho Phật giáo nước nhà. Các vị Ni trưởng như Ni trưởng Đàm Mùi, Ni trưởng Đàm Bản, Ni sư Đàm Huề là những người tu hành cần mẫn và tích cực dấn thân phụng sự xã hội. Quý Sư luôn tâm niệm kế thừa truyền thống “Nhất nhật bất tác nhất nhật bất thực” (Một ngày không làm, một ngày không ăn) và luôn quán chiếu công đức của mình bằng ngày đêm 6 thời trì niệm, giữ gìn thanh quy, nghiêm trì Giới luật, Quản trưởng Già lam. Quý Sư cũng rất tích cực trong công tác làm từ thiện giúp đỡ dân nghèo. Quý Sư đồng thời luôn nỗ lực tôn tạo những di sản văn hóa tâm linh tại Hà Nam, xây dựng mới và trùng tu các chốn Tổ đình cho trang nghiêm, để làm nơi lưu truyền mạng mạch Phật pháp cho hậu thế.
Thứ ba, Ni giới Hà Nam đã bắt đầu hội nhập quốc tế, đã có sự tham gia tích cực trong các Hội nghị Nữ giới Phật giáo Quốc tế Sakyadhita từ năm 2009 đến nay, tham gia nhận giải thưởng Nữ giới Phật giáo Xuất chúng tại Thái Lan năm 2018.
Thứ tư, bên cạnh những thành tựu nổi bật, Ni giới Hà Nam vẫn còn những điểm yếu cần khắc phục. Đó là, Ni giới Hà Nam cần đẩy mạnh hoạt động học thuật, nâng cao tiếng nói trên các diễn đàn hội thảo trong nước và quốc tế, giúp lan tỏa những giá trị và đóng góp của Ni giới Hà Nam. Hiện nay, thông tin về Hà Nam nói chung, Ni giới Hà Nam nói riêng chưa được biết đến nhiều do chưa có nhiều người nỗ lực ghi chép lại.
Nhìn chung, với những kết quả đã đạt được, chúng con tự hào rằng Ni giới Hà Nam đã “Tiếp bước tiền nhân, phát huy Chính pháp”. Nhưng chúng con không cho phép mình được tự mãn. Để hướng đến tương lai, chúng con mong có sự gia hộ của Đức Phật, đức Thánh Tổ Ni Kiều Đàm Di. Ni giới Hà Nam chúng con nguyện đem hết sức mình tiến tu đạo nghiệp để có những kết quả tốt hơn nữa, với tinh thần Từ bi nhập thế cống hiến nhiều hơn nữa cho Giáo hội cũng như cho xã hội.
Như con đã giới thiệu, chỉ còn một thời gian ngắn nữa thôi, Đại lễ Vesak sẽ được tổ chức tại Hà Nam, chúng con rất mong muốn được trân trọng đón tiếp toàn thể quý vị đại biểu hiện diện ở đây hôm nay tại Đại lễ Vesak vào tháng 4 năm Kỷ Hợi (2019). (We are honored to welcome all distinguished delegates present here today to come to Ha Nam for VESAK Days).

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.  Quần thể di tích danh thắng Đọi Sơn, http://hanam.gov.vn/Pages/Quan-the-di-tich-danh-thang-%C4%90oi-Son1784474824.aspx
2.  Chùa Đọi Sơn - Di tích quốc gia đặc biệt, http://hanam.gov.vn/svhttdl/Pages/chua-doi-son-di-tich-quoc-gia-dac-biet.aspx
3.       Công bố quy hoạch khu du lịch quốc gia Tam Chúc đến năm 2030, http://www.vietnamtourism.com/index.php/news/items/21138.
 

[1].   Nguồn?
[2].   Quần thể di tích danh thắng Đọi Sơn, http://hanam.gov.vn/Pages/Quan-the-di-tich-danh-thang-%C4%90oi-Son1784474824.aspx.
[3].   Quần thể di tích danh thắng Đọi Sơn, http://hanam.gov.vn/Pages/Quan-the-di-tich-danh-thang-%C4%90oi-Son1784474824.aspx.
 
[4].   Chùa Đọi Sơn - Di tích quốc gia đặc biệt, http://hanam.gov.vn/svhttdl/Pages/chua-doi-son-di-tich-quoc-gia-dac-biet.aspx
[5].   Công bố quy hoạch khu du lịch quốc gia Tam Chúc đến năm 2030, http://www.vietnamtourism.com/index.php/news/items/21138
[6].   Như chú thích trên.
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây