31. GIÁO DỤC TRẺ EM NHÌN TỪ GÓC ĐỘ PHẬT GIÁO

Thứ sáu - 06/12/2019 09:06



 
GIÁO DỤC TRẺ EM NHÌN TỪ GÓC ĐỘ PHẬT GIÁO
 
Trn Thị Thanh Hà ThS. Đoàn Thị Vịnh


 
 
Sau lời tuyên bố “phiên tòa kết thúc” của vị Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, đứa trẻ bỗng òa lên khóc nức nở gi hai tiếng “Bố ơi. Tiếng gọi ấy vang mãi, vang mãi nhưtan từng khúc ruột ánh mắtnhư tuyệt vọng cho đến khi bóng của người cha khuất dần trên chiếc xe chở phạm nhân đặc biệt của lực lượng Công an rồinhư lịm người đi khi không còn sức để khóc nữa. Một bàn tay nhẹ nhàng đặt trên vaivới giọng ấm áp “nín đi con, sau này bố sẽ trv. Nhưng nó đâu biết rằng đó là ln cui cùng nó được nhìn thấy bố, bố nó đã phải lĩnh án tử hình với tội danh Mua bán trái phép chất ma túy cũng từ ngày phiên tòa kết thúc, đứa trẻ ấy tên Nghiệp không còn bố, không còn mẹ, phải sống với nội 80 tuổi già yếu đang sống bằng tiền trợ cấp hội ít ỏi. Mẹ Nghiệp một phụ nữ nhan sắc, không chịu được cảnh gia đình nghèo khó đã bỏ nhà đi theo mối tình mê muội với một người đàn ông ngoại quốc. Từ đó bố Nghiệp trở nên cáu gắt, thường xuyên uống rượu, lúc tỉnh lúc say lầm đường lạc lối đi theo những kẻ buôn ma túy xuyên quốc gia đến một cái kết với án tử hình, không hẹn ngày trở lại. Nghiệp không còn cha không còn mẹ, không còn ai dạy dỗ, bảo ban, bị các bạnlớp, trường học x
 
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC PHẬT GIÁO TRONG TRƯỜNG HỌC HỘI

túy bị ảo giác Nghiệp đã dùng dao đâm bạn nghiện gây tử vong khi Nghiệp mới 17 tuổi.
Câu chuyện trên như khép lại một phần về tuổi thơ, cuộc đời của Nghiệp nhưng mở ra bức tranh, sự nhìn nhận về vai trò của giáo dục nói chung, giáo dục Phật giáo nói riêng, giáo dục, dạy dỗ như thế nào đối với trẻ em trong sự nghiệp trồng người của dân tộc nhân loại.
Trẻ em hạnh phúc của gia đình, những mầm non, những người chủ tương lai của đất nước. Cái mầm xanh thì cây mới vững, cái búpxanh thì mới tươi quả mới tốt, con trẻđược nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường tự lập. Nhìn lại giá trị tầm nhìn của Đức Phật về trẻ em, Ngài không nói cụ thể như chúng ta ngày nay nhưng trong kinh A Hàm Ngài dạy các thầy Tỳ kheo 4 điều không nên xem thường: Một đốm lửa nhỏ, một con rắn nhỏ, một Tu sĩ trvà mt Thái t. Nhng điu đó cho chúng ta thy Ðức Pht rt coi trọng trẻ thơ hay nói cách khác một thế hệ trẻ chính những con người này sức mạnh cho một ước vọng tương lai của tôn giáo nói riêng hay của cộng đồng hội nói chung. Một đốm lửa nhỏ thể hủy hoại mọi công trình của nhân loại, một con rắn nhỏ thể cắn chết nhiều người nếu ai đụng đến nó, một vị Tutrẻ sẽ trở nên bậc tôn túc lãnh đạo, lực lượng kế thừa cho sự phát triển Phật giáo một vị Thái tử sẽ nối nghiệp vua cha trị đất nước. Tất cả bốn điều trên nếu một người tầm nhìn cho chiến lược, phải biết kính nể không nên xem thường. Từ quan điểm của Ðức Phật cho chúng ta biết sự quan tâm của Ngài về mầm non tương lai của nhân loại không phải chỉ đề cập bốn điều không nêm xem thường qua nhiều bài kinh, pháp thoại khác. Kế thừa phát huy giá trị tinh hoa của Đức Phật, các vị tiền bối tổ quan niệm nhằm hướng tới tương lai, đào tạo chuyển hóa, thắp sáng ngọn đèn những thế hệ trẻ “tre tàn măng mọc” hoặc “tục diệu âm truyền đăng, tiếp dẫn hu lai o Pht ân đức.
Tuy nhiên, trong thời đại ngày nay, bên cạnh những mầm xanh tương lai được chúng ta vun trồng, chăm sóc, bồi dưỡng yêu thương
 
 
449
GIÁO DỤC TRẺ EM NHÌN TỪGÓCĐỘ PHẬT GIÁO

trở thành những thế hệ kế cận đầy đủ tâm lực, sức lực, trí lực xây dựng đất nước hùng mạnh, tự cường tự lập, còn bao em nhỏ sống trong cảnhvơ, đòn roi, bạo lực, bị chà đạp cả về thể chất tinh thần trong môi trường gia đình hoặc trường học do nhiều đối tượng gây ra, dẫn đến tỷ lệ gia tăng tội phạm trẻ em ngày một báo động.
Con số đưa ra tại Hội thảo do Bộ Lao động - Thương binh và hội cùng UNICEF tổ chức tại Nội 18/4/2019 thống trung bình mỗi năm vẫn khoảng 2.000 trẻ em bị bạo lực, xâm hại, cả nước xảy ra 1.547 vụ xâm hại trẻ em, trong đó 1.293 em bị xâm hại tình dục;Việt Nam, 68,4% trẻ em từng bị cha mẹ, người chăm sóc bạo lực tại nhà, xếp thứ 27 trên 75 quốc gia. Bạo lực học đường diễn ra ngày càng nhiều, học sinh đánh nhau trong ngoài trường học, thầy cô giáo cũng có những hành vi bạo lực với trẻ em. Phân tích các số liệu trẻ em bị bạo hành của năm 2018 được cập nhật qua tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 cho thấy: 60% đối tượng xâm hại tình dục trẻ em người quen, hàng xóm; trên 21% đối tượng người thân; giáo viên, nhân viên nhà trường chiếm hơn 6%; các đối tượng khác gần 14%. Mới gần đây, vụ án dâm ô trẻ em tại thang máy của một tòa nhà chung luận phản ứng gay gắt bởi người thực hiện hành vi xâm hại cháu gái người đã từng làm việc, từng lãnh đạo, công tác trong ngành pháp nên Tòa án nhân dân xử mức án nghiêm khắc, giáo dục, răn đe phòng ngừa chung những tội phạm xâm hại trẻ em.
Bên cạnh đó, Việt Nam, trong những năm gần đây tội phạm chưa thành niên chiều hướng ngày càng gia tăng cả về số lượng mức độ phạm tội do bồng bột, thiếu suy nghĩ, hoàn cảnh gia đình, môi trường xung quanh tác động như thân phận cuộc đời em Nghiệp nêu trên, tội phạm vị thành niên ngày càng gia tăng, chiếm 15-18%. Hàng năm các quan thi hành pháp luật bắt giữ, truy tố hơn 115 nghìn người, trong đó 16-18 nghìn trẻ vị thành niên... với diễn biến như vậy, theo phép tính nhân thì ước tính chỉ sau 5-10 năm nữa đất nước chúng ta sẽ gần 1 triệu người tiền án tiền sự, trong đó 200 nghìn người dưới 30 tuổi. Đặc biệt, vụ thảm án
 
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC PHẬT GIÁO TRONG TRƯỜNG HỌC HỘI

tại tiệm vàng Ngọc Bích Bắc Giang người phạm tội Văn Luyện chưa đến 18 tuổi, vụ nữ sinh Nguyễn Thị Giang giết bạn học ở Hưng Yên mới 15 tuổi. Đây chính con số đáng báo động về sự gia tăng của tình trạng phạm tội ở lứa tuổi vị thành niên.
Câu hỏi đặt ra, tại sao tình trạng xâm hại trẻ em ngày một gia tăng, chính công tác giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình, nhà trường chưa được quan tâm đúng mức; các thành viên trong gia đình, giáo viên, học sinh chưa biết các kiến thức, k năng bảo vệ trẻ em, phòng, chống bạo lực gia đình, học đường; trách nhiệm phát hiện thông báo, tố giác hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em thực hiện chưa đầy đủ. Thiếu các dịch vụ bảo vệ trẻ em, nguồn lực triển khai không đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Công tác giám sát, phản biệnhội đối với việc thực thi pháp luật, chính sách về bảo vệ trẻ em chưa quyết liệt, chưa kịp thời chưa thường xuyên nên những vấn đề nóng về trẻ em, trong đó bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em chưa được các thành viên của tổ chức, cộng đồng dân quan tâm, phát hiện chung tay giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.
tại sao ngày nay tình trạng trẻ em phạm tội ngày càng nhiều, phải chăng do cả nguyên nhân chủ quan khách quan. Đối với nguyên nhân chủ quan, các công trình nghiên cứu khoa học về độ tuổi ở nước ta một số nước trên thế giới đều đi đến kết luận: Người chưa thành niên (dưới 18 tuổi) về thể chất tinh thần mới phát triển ở một mức độ nhất định. vậy, trong nhận thức hành động của mình, người chưa thành niên còn hạn chế về kiến thức nói chung kiến thức hội nói riêng, không làm chủ được hành động của mình thường bị kích động, rủ rê, lôi kéo hay bị người khác lợi dụng; người chưa thành niên, chưa được học hành, trang bị đầy đủ kiến thức đặc biệt kiến thức pháp luật nên nhận thức không hết thậm chí không biết hành vi của mình vi phạm pháp luật, phạm tội. Điều đặc biệt, do chính nguyên nhân khách quan những hành vi xâm hại trẻ em, bạo lực trong gia đình, trường học, hành vi thiếu chuẩn mực của người làm cha, người làm mẹ đã không nuôi dạy, chăm sóc, yêu thương, bảo vệ, đẩy con trẻ vào con đường bất cần,
 
 
GIÁO DỤC TRẺ EM NHÌN TỪGÓCĐỘ PHẬT GIÁO

sa đà với những tệ nạn hội nhiều nguyên nhân khác, trong đó trách nhiệm của cộng đồng hội, các tổ chức hội, pháp luật.
Trước nhng thực trng trên, mi chúng ta cn chung tay chung sức những giải pháp để bảo vệ, nuôi dưỡng những mầm xanh tương lai của đất nước được yêu thương, được phát triển trí tuệ thể chất đầy đủ để trở thành những công dân tốt cho hội nhân loi. Trong giới hnca bài viết, tác giđi sâuvàokhía cnh giáo dục trem nhìn từ góc độ Phật giáo với vai trò quan trọng của gia đình.
Dưới góc độ đạo Phật: Ở nhà, nên kính trọng các bậc tôn trưởng, hiếu thuận với cha mẹ, mến yêu, nhường nhịn anh chị em.trường, nên tôn trọng thầy giáo, thương mến bạn đồng học nghe theo sự dạy dỗ hướng dẫn của thầy nhà trường. Ðối với hàng xóm láng giềng nên vui hòa, thân thiện, biết kính trên nhường dưới. Bất cứ ai, nếu rủi gặp phải điều không may, chúng ta nên thương xót, giứp đỡ. Ðó những việc làm tốt ai cũng thể làm được, dù đó là vic nh, đúng là tui nhỏ làm vic nh.
Việc giáo dục cho trẻ em những hành vi, những đức tính thiện lành thì tấm gương của cha mẹ trong gia đình thầy trong nhà trường ảnh hưởng sâu sắc nhất, lớn nhất đến nhân cách, đạo đức của trẻ. Mặc dù, con trẻ sinh ra nghiệp riêng của mình, do sự chi phối của dòng nghiệp trong các đời quá khứ, đời sống của con trẻ thể hoàn toàn khác với cách cha mẹ nuôi dưỡng chúng. Nhưng bởi những điều xảy ra với chúng cũng còn phụ thuộc vào các nhân duyên khác nữa, cho nên cha mẹ trách nhiệm giáo dưỡng con cái một cách tối đa. Cha mẹ cần phải một kế hoạch ràng để giáo dưỡng con trẻ. Nếu không thể hướng cuộc đời chúng theo hướng tích cực, tương lai của con cái sẽ bất định hội giúp đỡ chúng sẽ bị lỡ, cha mẹ nuôi dưỡng con cái cần phải dựa vào một trái tim thiện lành hơn sự bám chấp luyến ái.
Trước hết, cha mẹ cn nuôi dưỡng con cái bằng Bồ đề m, luôn gần gũi con trẻ để thấu hiểu, để thấy con trẻ của mình người đáng trân quý nhất thân thương nhất trong cuộc đời. Khi con trẻ làm điều hài lòng, ưa thích hoặc làm điều khiến cha mẹ thất vọng
 
 
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC PHẬT GIÁO TRONG TRƯỜNG HỌC HỘI

thì cha mẹ vẫn phải hạnh phúc, hoan hỷ chăm sóc con trẻ, không thất vọng hay sân giận, phiền não. như vậy, con trẻ mới được lớn lên trong sự bình an nuôi dưỡng tâm bồ đề ngay chính môi trường gia đình, thân thương gần gũi nhất để được giác ngộ, sống từ bi, lợi ích những người xung quanh, cộng đồng, chúng sinh. Trong các kinh văn Pht giáo đã nói rằng, thậm chí đức Pht Di Lc phát tâm từ bi Bồ đề tâm sớm hơn đức Phật Thích Ca, nhưng đức Phật Thích Ca đã thành tựu giác ngộ trước bởi tâm từ bi của ngài mạnh mẽ hơn. Tâm từ bi của ngài mạnh mẽ hơn giúp ngài tích lũy được công đức rộng lớn tịnh hóa được những nghiệp bất thiện to lớn đã tích lũy trong quá khứ. như, trong một đời quá khứ, hai anh em hoàng tử tiền thân của hai ngài đã gặp một gia đình của năm chú hổ đói, ngài Di Lặc đã không cúng dường thân mình cho chúng trong khi đức Phật Th      Ca lại cúng dường cả thân mình cho các chú hổ.
Th hai, cha mẹ những người thiện hành để nuôi dưỡng trái tim thiện lành cho trẻ nhỏ, dạy cho trẻ biết nhân ái, trái tim yêu thương luôn giúp đỡ người khác. Hàng ngày, các bậc cha mẹ thực hành đạo Phật, cầu nguyện, trì tụng… lợi ích của hết thảy hữu tình, các hữu tình trong địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, Atula để giúp con trẻ một đời sống ý nghĩa nhất.
Th ba, cha mẹ nên dạy con lòng từ bi, hoan hỷ, kiên nhẫn, biết tha thứ, biết đủ, biết nhận lỗi, tự tin để con trẻ luôn yêu thương mọi người, biết vui vẻ trước những niềm vui, thành công của người khác, nhẫn nại trong mọi hoàn cảnh xảy ra, không chấp, hoàn thiện bản thân mình khi mắc lỗi, biết đủ không tham lam tự tin mang lại sức mạnh tinh thần cần thiết để phát triển các phẩm chất, đức tính thiện lành, thể lợi ích người đóng góp cho sự thành công chung, vượt qua được thử thách, từ bỏ được dòng tâm ích kỷ.
Th tư, cha mẹ dạy cho con trang bị những k năng để phòng vệ trước những sự tấn công, xâm hại sức khỏe của những phần tử xấu trong hội ngày nay.
Th năm, cha mẹ dạy cho con trẻ biết tích lũy công đức, biết đảnh lễ trước tượng Phật, đưa con cái của mình đến chùa tham dự
 
 
GIÁO DỤC TRẺ EM NHÌN TỪGÓCĐỘ PHẬT GIÁO

những khóa tu mùarất bổ ích mang tính nhân văn sâu sắc. Đã những đổi thay, những câu chuyện rất cảm động sau khóa tu, nhữngtưởng như khó bảo, khó dạy sau khóa tu đã trở thành một con người khác hẳn theo chiều hướng tích cực. 5 điều Bác Hồ dạy cho thiếu niên nhi đồng được kết hợp với 5 giới của người Phật tử được nhà chùa giảng dạy đã chạm vào trái tim của không chỉ con trẻ cả những bậc phụ huynh khi tham gia cùng con trong các hoạt động của khóa tu… đã hóa giải khúc mắc giữa cácnhân trong gia đình, gắn kết các thành viên trong gia đình nhiều hơn.
Bên cạnh đó, nhà trường, cộng đồng hội pháp luật những chế bảo vệ trẻ em kịp thời, trừng trị nghiêm khắc những hành vi, đối tượng, tội phạm đối với trẻ em, đưa những chương trình giảng dạy lồng ghép với những điều đức Phật dạy vào nhà trường nhằm giáo dục tư tưởng, hành vi cho các em học sinh hướng đến thiện lành, trí tuệ. như vậy mới đảm bảo trẻ em được chăm sóc, bảo vệ, phát triển toàn diện cả về thể chất trí tuệ để xây dựng đất nước mai sau cường thịnh độc lập.


***
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây