30. PHẬT HỌC TẠI HOA KỲ

Thứ sáu - 06/12/2019 03:39
PHẬT HỌC TẠI HOA KỲ
 
ThS.ĐĐ. Thích Chân Pháp Cẩn

(Tgiới thiệu: T-kheo Thích Chân Pháp Cn, thế danh Lê Đại Quang, đệ tử xuất gia của Thiền Thích Nhất Hạnh nhưng hiện đã rời chúng Làng Mai. Tác giả mở những câu lạc bộ thiền để giảng dạy bằng tiếng Anh 4 năm cho các giảng viên sinh viên trong ba trường đại học của Hoa Kỳ ở Florida California. Hiện tác giả đang học Cao học Phật giáoGraduate Theological Union (Berkeley, California). Ngoài ra, tác giả thường xuyên giảng dạycác tiểu bang khácHoa Kỳ đã giảng dạyCanada 15 lần bằng tiếng Anh và tiếng Việt. Thiền mà Tỳ-kheo Pháp Cẩn giảng dạy được lấy từ kinh điển tối cổ Nikāya A Hàm như: Kinh Quán niệm hơi thở, Kinh Tứ niệm xứkết hợp cùng những phương pháp đương đại của Tâm lý học Tây phương - lĩnh vực tác giả lấy bằng Cử Nhân. Tác giả cũng nhạcsáng tác những bản thiền ca bằng cả hai ngôn ngữ Anh, Việt)
Cuối thế kỷ XIX (năm 1893), một hội thảo lớn về tôn giáo (World’s Parliament of Religions) tại thành phố Chicago đã quy tụ nhiu nn vt tôn giáo lớn của thế giới. Trong đó, Pht giáo cũng csự gp mặt với một vài đại diện tiêu biểu: Soyen Shaku (người được xem như tổ thiền Nhật BảnHoa Kỳ), Anagarika Dharmapala (Sri Lanka). Điều này đã phần nào tạo nên những điều kiện thuận lợi để người Mỹ c thêm sự nhật biết về Phật giáo. Từ đ, tạo nên
 

những nhân duyên mới để gia tăng số lượng những người muốn tìm hiểu, học hỏi thực hành Phật giáo tại Hoa Kỳ.
TỐI GIẢN LỊCH SỬ PHẬT HỌC HOA KỲ: MỚI MẺ NHƯNG HÀO HÙNG
Người Tây phương biết nhiều về Phật học thông qua các học giả Nhật Bản sau đó các trường đại học ở châu Âu c nhiều nghiên cứu về Phật học hùng mạnh, chủ yếu tại: Đức, Anh Pháp. Tuy ra đời sau, nhưng Phật học Hoa Kỳ đã nhanh chng vươn lên để bắt kịp qua mặt những quốc gia khác cả về số lượng trường đại học lẫn chất lượng học thuật.Hoa Kỳ, chương trình Sau đại học đầu tiên về Phật học c mặt ở the University of Wisconsin-Madision, vào năm 1961. Đến trước năm 1975, tại Hoa Kỳ c 3 trường đại học áp đảo về Phật Học là: the University of Wisconsin-Madision, Harvard University, the University of Chicago. sau đ, c nhiều trường đại học khácHoa Kỳ bắt đầu đào tạo chương trình Phật học. Các trường đại học hàng đầu hiện nay c giảng dạy về Phật giáo tại Hoa Kỳ tính theo địa lý từ bờ Đông sang Tây, bao gồm: Harvard, Columbia, Yale, Princeton, Cornell, University of Pennsylvania, the University of Chicago, UC Berkeley, Stanford, UCLA… Ngoài ra, một số trường đại học khácHoa Kỳ vẫn giảng dạy về Phật học c chất lượng đào tạo tốt, phải kể đến: Washington, Virginia, Michigan, Temple, Northwestern, Florida State University, the University of Florida, Indiana University, the University of Hawaii at Manoa, the University of Arizona, UC Santa Barbara, the University of Southern California, the University of Texas at Austin… Bên cnh đ, một số trường đại học Phật giáo được người Á châu thành lập đã được chấp nhận chất lượng giáo dục (accreditation) Hoa Kỳ như: Naropa University (Tây Tng), University of the West (Trung Hoa), Dharma Realm Buddhist University (Trung Hoa)…
BAO NHIÊU TRƯỜNG ĐÀO TẠO PHẬT HỌCHOA KỲ?
Đây câu hỏi tuy dễ nhưng khó tìm được đáp áp chính xác. Bởi chỉ c một số trường c đào tạo Phật học (Buddhist Studies) như: Harvard, Columbia, UC Berkeley… một số trường khác
 

đào tạo về Phật giáo theo hướng Thần học (Theology, tức học Kinh, Lut, Lun hay có thể bao gồm Lịch s Pht giáo, Triết học Phật giáo), thí dụ, trường Graduate Theological Union, Institute of Buddhist Studies… Tuy vậy, một số lượng lớn các trường c đào tạo các ngành học liên quan đến Phật học.những trường này, chương trình Phật học được giảng dạy theo một số hướng tiếp cận từ: Nhân chủng học (Anthropology), Nghiên cứu tôn giáo (Religious Studies), hội học (Sociology), Tâm lý học (Psychology), Lịch sử (History), Triết học (Philosophy), Chính trị (Politics), Tôn giáo Tỷ giáo (Comparative Religion), Nữ học (Feminist Studies), Khu vực học (Area Studies), Á châu học (Asian Studies), Đông Á học (East Asian Studies), Nam Á học (South Asian Studies), Đông Nam Á học (Southeast Asian Studies)…
Danh sách các trường c đào tạo Phật học không đào tạo Phật học chưa được thống chính xác. Giáo Duncan Williams (TiếnHarvard) đã liệt danh sách các trường ở Hoa Kỳ c đào tạo Phật học tên các giảng viên giảng dạy1. Tuy vậy, danh sách này vẫn chưa trình bày đủ tất cả các trường. do, c một số trường, số lượng giảng viên giảng dạy Phật học không nhiều, chỉ từ một đến vài vị nên không thể đưa vào danh sách này. Thí dụ, trường Rollins College (ở Florida) c một giảng viên dạy Phật học Mario DAmato – vì này đã ly bằng Tiến sĩ vPht học ở the University of Chicago lừng danh. Tuy vậy, trường Rollins College không c chương trình Sau đại học về Phật học hay Tôn giáo học chỉ c Cử nn vTôn giáo và Triết Học (Philosophy and Religion) và cử nhân về Á châu học (Asian Studies) nên sinh viên thường c một số lớp học về Phật học. Mộtdụ khác, ở the University of Florida c một giảng viên dạy Phật học Mario Poceski - người đã lấy TiếnPhật HọcUCLA nổi tiếng. Ông dạy cấp cử nhân, cao học tiến nhưngch c một giảng viên Phật học (tất nhiên c nhiều giảng viên khác về tôn giáo) nên vẫn c sự phân vânkhông biết c nên đưa trường nàyvàodanh sách các trường c đàotovPhật học haykng?


  1. Xin xem từ trang web y: https://tricycle.org/magazine/where-to-study/
 

Xin nói thêm,cấp cử nhân, sinh viên ngoài việc học những môn bắt buộc của chương trình đại cương (general education) những môn bắt cuộc của chuyên ngành (major) thì còn được đăng những môn tự chọn gần như được lựa chọn đối với bất cứ môn học nào được nhà trường mở lớp. Thí dụ, nếu học chuyên ngành về Khoa học máy tính (Computer Science) thì sinh viên vẫn c thể đăng học một số môn về Phật học không c bất cứ trở ngại gì. Điều này c sự khác biệt với sinh viên Bách KhoaViệt Nam. Một sinh viên của các ngành kỹ thuật hay máy tính sẽ không c hội để học về những môn học Phật học trong chương trình bắt buộc lẫn tự chọn.
KIM TỰ THÁP TRONG GIÁO DỤC PHẬT GIÁO: ĐÁY RỘNG, ĐỈNH CAO
Hệ thống giáo dục về Phật giáoHoa Kỳ thường theo kiểu kim tự tháp với đáy rộng đỉnh nhọn. Cấp cử nhân thường không c ngành Phật học chỉ c ngành Tôn giáo học, Á châu học… nơi sinh viên học những môn khá rộng c liên quan đến Phật giáo như: Các tôn giáo Á châu, Triết học tôn giáo, Nhng cực đoan trong tôn giáovà một số môn căn bn Pht giáo như Triết học Pht giáo, Đạo đức học Phật giáo… Thông thường, ở cấp học này, giảng viên không yêu cầu dùng ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh để học Phật giáo. Ngược lại, ở trình độ tiến sĩ, sinh viên được học nghiên cứu sâu vào một vấn đề nào đó trong Phật giáo, thì hầu hết người học phải biết tối thiểu hai đến ba ngôn ngữ. Thí dụ, người ngoại quốc, như Việt Nam, đã biết tiếng Việt, thì cần đủ khả năng tiếng Anh một ngoại ngữ khác (c thể hai hoặc ba, tuỳ yêu cầu từng trường/ khoa) để hoàn thành chương trình tiến sĩ.
ĐÀO TẠO SÂU, RỘNG KHÁC NHAU
Mức độ sâu (depth) rộng (breadth) trong đào tạo Phật học trong các trường Hoa Kỳ khác nhau. Như đã trình bày, cấp cử nhân thì khá rộng về Phật học còn cấp tiếnlại chuyên sâu. Điều này đúng trong hầu hết tại các trường c dạy Phật học ở Mỹ. Tuy vậy, cấp cao học lại đa dạng khác biệt c ba thí dụ cho cấp học này. Th nhất, vẫn đào tạo tổng quát bề rộng, the University of Florida c đào tạo cao học về tôn giáo. Người học cao học ở đây
 

không những học về Phật học còn c nhiều lớp học về các tôn giáo hay các chủ đề khác. Bởi vì, như đã trình bày,đây chỉ c một giảng viên Phật học. Người học c thể chọn hướng nghiên cứu để làm luận văn cao học với gần như tất cả các lĩnh vực về Phật giáo như: Pht giáo n Đ, Pht giáo Nht Bn, Pht giáo Tây Tng, Pht giáo Trung Hoa hay thậm chí Pht giáo Vit Nam. Do yêu cu về luận văn cao học trường này không chuyên sâu nên giáo Mario Poceski, dù chuyên vPht học Trung Hoa đời Đường, vn có thể hướng dẫn học viên thực hiện. Mặc dù ở chuẩn đầu vào, người học không cần c ngoại ngữ nào khác ngoài tiếng Anh nhưng để hoàn tất chương trình học, cần phải c khả năng đọc, hiểu ít nhất một ngôn ngữ khác, chẳng hạn tiếng Pháp, Đức không nhất thiết phải ngôn ngPht giáo (Pali, Sanskrit, Hoa, Nht, Tây Tng). Thhai, trái ngược với tổng quát về bề sâu, ở Florida State University thì tuyển sinh đầu vào cao học Phật giáo yêu cầu người học ngoài tiếng Anh phải biết đủ sâu về một ngôn ngPht giáo như Tây Tng, Trung Hoa hay Nht Bn. Trong quá trình học cao học, gn như chỉ chuyên về Phật giáo của quốc gia đó trong một khoảng gian đoạn đã được xác định snghiên cứu, thí dụ: Pht Giáo Trung Hoa cui đời nhà Minh. Th ba, nằm giữa hai khác biệt trên, tại Graduate Theological Union cho phép người học cao học chỉ học một môn về đa tôn giáo hai môn khác không liên quan đến tôn giáo mình đang học; còn lại, được học về Phật giáo rất nhiều môn. Tuyển sinh đầu vào, không yêu cầu biết ngoại ngữ nào ngoài tiếng Anh.
ĐÀO TẠO PHẬT HỌCCẤP NÀO?
Phần lớn Phật HọcHoa Kỳ được đào tạobậc Sau đại học (cao học, tiến sĩ). Cấp cử nhân thường không c ngành Phật học (Đại học Toronto ở Canada cđào to cử nn Pht học), chỉ có một số ngành như Tôn giáo (Religion, Religious Studies…), Á châu học (Asian Studies)… trong đó c dạy một số môn về Phật học. Một số trường đại học cấp cử nhân cũng c ngành phụ (minor) về Phật học. Hiện tại, một số đại học ở Hoa Kỳ c nhận người nghiên cứu hậu tiếnvề Phật học.
 

CÁC CHUYÊN NGÀNH CHÍNH
Bốn chuyên ngành chính của một khoa Phật học (Buddhist Studies) ở Đại học Hoa Kgm: Pht giáo n Đ, Pht giáo Trung Hoa, Pht giáo Tây Tng và Pht giáo Nht Bn. Bốn chuyên ngành này thu hút rất nhiều học giả. Chuyên ngành Phật giáo Hàn Quốc gần đây bắt đầu xuất hiện. Phật giáo Việt Nam gần như không c; học giả Phật giáo Việt Nam rất ít.
Tuy vậy, Union Theological Seminary, một trường Thần học ở New York, lại mở Chương trình Thích Nht Hnh cho Pht giáo dấn thân trong đó c đào tạo cao học Thần học Phật giáo dấn thân liên tôn giáo2. Đây ngồi trường, Thiền Nhất Hạnh đã từng học cao học (thiền sư cũng c một bằng cao học khác ở trường Columbia University). Hoa Kỳ đất nước với nhiều người dân lãnh đạo theo thuyết Duy tâm của đạo Tin nh/Thiên Chúa nhưng họ đã cho phép Phật giáo mở chương trình giảng dạy về Thiền Nhất Hạnh ở một trường Thần học c thế mạnh về tôn giáo bạn. Còn Việt Nam, liệu c thể c được chương trình cao học Phật học về Thiền Nhất Hạnh trong Học viện Phật giáo Vit Nam tại TP.HCM? Nơi mà ngày xưa, thin sư đã là một trong những người đầu tiên vất vả sáng lập trường (với tên Viện Đại Học Vạn Hạnh)? Nếu điều này xảy ra thì đó thật sự một điều cùng tuyệt vời cho chương trình giáo dục Phật giáo tại Việt Nam.
CÁC NGÔN NGỮ PHẬT GIÁO MẠNH
Người học Phật thường học ngôn ngữ Phật giáo như: Pali, San- skrit, Hán c, Tây Tng, Nht Bn... Tuy vy, kng phải ngôi trường nào c giảng dạy Phật học ở Hoa Kỳ cũng đều cđủ bốn chuyên ngành như trêm. Trong các ngôn ngPht giáo, tiếng Pali là ngôn ngữ ít được dạy. Bởi vì, theo quan niệm của học giả Hoa Kỳ, họ dạy Sanskrit rồi sau vài năm bắt đầu vào học Pali sẽ rất dễ (ngược lại, nếu học Pali vài năm rồi học Sanskrit thì gần như học lại ngôn ngữ



  1. Chi tiết xin xem trang y: https://utsnyc.edu/life/institutes/buddhism-program/
 

mới)3. Tất nhiên, nếu muốn học Pali trước khi học Sanskrit thì vẫn c thể tìm lớp đăng học nếu trường c mở lớp, còn không, thì c thể xin học kiểu một kèm một (Special Reading Course). Institute of Buddhist Studies, c giảng viên Diana Clark hay dạy một kèm một cho sinh viên muốn học ngôn ngữ Pali. Một cách khác, vào dịp hè, một số trường c dạy ngôn ngữ Pali4. Nếu muốn nghiên cứu về Phật giáo thông qua tiếng Pali thì vẫn c giáo c thể hướng dẫn. Thí dụ, Steven Collins ở the University of Chicago, Justin McDan- iel ở the University of Pennsylvania…
XU HƯỚNG LIÊN KẾT, HỢP TÁC
Một số trường c khả năng liên kết với nhau để người học được lợi lạc. Phật Học ngành học mới mẻ nhìn chung, khi so sánh với các tôn giáo khác hay các ngành học khác, số lượng giảng viên Phật học ít ỏi. Một trường chỉ c từ một đến ba giảng viên Phật học, trường nào c từ 5 vị trở lên đã một con số lớn5. Thực hiện phép so sánh, trong một khoa của một trường đại học, nếu c nhiều giảng viên cho một ngành học thì sinh viên sẽ c c nhiều hội hơn trong việc học tập, trao đổi kinh nghiệm. thế, để người học c hội học hỏi với nhiều giáo Phật học, một số trường liên kết với các trường khác để người học c thể đến học những lớp liên kết. Bằng việc học liên kết, sinh viên c thể đến trường đối tác học một hoặc hai học kỳ chính. Thí dụ, học về Phật học ở Graduate Theological Union (GTU) thì người học sẽ dự những lớp Phật học ở Institute of Buddhist Studies (đây trường thành viên của GTU). Người học ở GTU c thể học những lớp ở UC Berkeley. ngược lại, người học ở UC Berkeley c thể học tại những lớp ở hai trường


  1. Ở UC Berkeley, gs Alexander Von Rospatt dạy môn Readings in Indian Buddhist Texts (Đọc: Những văn bản Phật giáo Ấn Độ). Trong lớp này, giảng viên bảo sinh viên, những người đã biết tiếng Sanskrit, học văn bản bằng tiếng Pali. C nghĩa một khi đã biết Sanskrit thì c thể vừa đọc vừa học bằng Pali - theo cách dạy kiểu Mỹ.
  2. Havard c dạy tiếng Pali vào mùa hè. Sinh viên ở những trường khác c thể đến đây học trong hè: https://hds.harvard.edu/academics/nondegree-programs/summer-lan- guage-program
  3. UC Berkeley c sự khác biệt c đến khoảng 15 chuyên gia giảng dạy Phật học gồm c giảng viên nghiên cứu sinh hậu tiến sĩ.
 

kia. Hơn nữa, người học Phật học ở GTU c thể học từ một đến hai học kỳDharma Drum (Đài Loan) hoặc Ryukoku University (Nhật Bản). Người học Phật Giáo c thể nhờ sự trợ giúp từ giảng viên Phật học ở một trường khác hướng dẫn làm luận văn cao học hay luận án tiếnnếu muốn.
Một gợi ý là Học vin Pht giáo Vit Nam tại TP.HCM có thể tìm phương hướng phù hợp để liên kết với Trường Đại học Khoa học Xã hi và Nn văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) để sinh viên c thể đến học một số lớp cũng như nhờ các giảng viênđây hướng dẫn luận văn viết thư giới thiệu nếu muốn học ở một trường khác. Lý do, trường này cTrungm Nghiên cứu Tôn giáo. Và chương trình đào tạo cử nhân tôn giáo học đây c đầy đủ, bài bản những môn học về Nghiên cứu tôn Giáo mang tính khoa học, khách quan cao (kiểu outsider)6. Người học ở Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM thường đi vào hướng Thn học Pht giáo (kiu insider) nên việc được học một số môn c tính khoa học, khách quan như trên cần thiết. Hơn nữa, nếu c được liên kết hợp tác giữa hai trường thì người học ở trường ĐH KHXH&NV c thể được tham gia nhng lớp Pht học ở HVPGVN tại TP.HCM, do trường này không có nhiu lớp Pht học. Tương tự, HVPGVN tại TP.HCM có thể liên kết với Khoa Tôn giáo của trường ĐH KHXH&NV thuộc Đại học Quốc Nội, Khoa Tôn giáo này cũng c đầy đủ, bài bn nhng môn học vtôn giáo7. Hin nay, HVPGVN tại TP.HCM



  1. Một số người khó c thể tin được rằng Việt Nam lại c được sự đào tạo bài bản với nhiều môn học về tôn giáo qua nhiều hướng tiếp cận khác nhau: Nhập môn tôn giáo học, Phương pháp nghiên cứu tôn giáo học, Lịch sử các tôn giáo lớn tren thế giới, Triết học tôn giáo, hội học tôn giáo, Tâm học tôn giáo, Nhân học tôn giáo, Mỹ học tôn giáo, Các hình thái tôn giáo trong lịch sử, Tôn giáo Văn hoá, Tôn giáo Chính trị, Tôn giáo Khoa học, Tôn giáo Đạo đức… Các môn học của ngành cử nhân tôn giáo tại Trung Tâm Nghiên Cứu Tôn Giáo xemđây: http:// tttongiao.hcmussh.edu.vn/?ArticleId=22af69c9-01de-4252-9730-cd67cf455668
  2. Đây thế mạnh của lãnh đạo kiểu kế hoạch tập trung lãnh đạo c tạm đủ quyền để thiết kế một vài khoa Tôn giáo trong một số Đại học mời các chuyên gia về giảng dạy nên tạo ra sự tương đối đông đảo về giảng viên tôn giáo. Ngược lại, một điểm yếu của giáo dục Hoa Kỳ về đào tạo Phật học các trường c sự tự quản cao nên nếu trường nào c nhiều kinh phí hay một số lợi thế nào đó sẽ c được giảng viên Phật học của trường khác. Do đ, trong khi hai Đại học Quốc gia của Việt Nam c vài chục giảng viên về tôn giáo để xây dựng Khoa Tôn giáo
 

đã c sự hợp tác với trường quốc tế8, điều này rất đáng trân trọng! Đây nỗ lực lớn lao với bao mồ hôi công sức của Ban lãnh đạo Học vin. Trong tương lai, Học vin cũng nên hợp tác với một số trường Phật học ở Hoa Kỳ để sau khi hoàn thành chương trình cử nhân, người học c thể qua Hoa Kỳ tiếp tục theo đuổi chương trình cao học. tất nhiên rằng, còn c nhiều cách hợp tác khác nữa để cho nền giáo dục Phật giáo ngày càng phát triển lớn mạnh.
HỌC PHÍ
Học phí Hoa Kỳ rất cao, c thể nói cao hơn rất nhiều lần khi so với học phí của những nước phát triển khác, thí dụ, nước Pháp. Học về Phật học nói riêng Tôn giáo nói chung, thường c số lượng học bổng hơn những ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ Toán) hay nhóm ngành kinh tế/kinh doanh. Một trong các lý do thu nhập của người học Phật học hay Tôn giáo không cao so với những nhóm ngành còn lại nên đng thuế chính phủ thấp. Thí dụ, học phí cho chương trình cao học Phật học ở Graduate Theological Union (GTU) khoảng 45 ngàn đô la Mỹ9. Thông thường, người học sẽ được nhận học bổng bán phần, c thể 50% học phí, rất hiếm c trường hợp nhận được 100% học phí. Đ chưa kể đến các chi phí dành cho chỗ ở, ăn uống các nhu cầu sinh hoạtnhân. Ni chung, để cthể học PhậtHoa Kỳ cùng tốn kém.
Tất nhiên, vẫn c một số ít trường, c học bổng chi trả đủ cho cả tiền ăn ở, sinh hoạt cho người học cao học Phật giáo10. Nhìn li, học phí của HVPGVN tại TP.HCM là vô cùng thấp cho người học. Được biết, nếu tu sĩ ở nội trú thì không cần học phí còn



bài bản thì một số trường ở Hoa Kỳ - Khoa Tôn giáo lại không đông đảo giảng viên. Tuy nhiên,Hoa Kỳ vẫn c nhiều trường đào tạo bài bản về tôn giáo Việt Nam không c nhiều trường đại học c đào tạo về tôn giáo, mặcViệt Nam c đến hơn 200 Đại học.
  1. Link này về liên kết với Đại học Đông Bang, Hàn Quốc: http://www.vbu.edu.vn/ vbunews/vbunews-detail/AP-249/HVPGVN-tai-TP-HCM-va-Dai-hoc-Dong-Bang-Han- Quoc-ky-ket-hop-tac-ve-giao-duc.html
  2. Xin xem học phí ở link y: https://www.gtu.edu/admissions/tuition-financial-aid
  3. Thí dụ Florida State University c một số học bổng toàn phần c cả 15 ngàn đô dùng cho sinh hoạt đối với người học cao học Phật Giáo Trung Hoa: https://religion.fsu.edu/ graduate-studies/graduate-fellowships-and-scholarships
 

được chăm sc về chuyện ăn ở cho cấp học cử nhân. Đây một nỗ lực cùng lớn lao rất đáng trân trọng của Lãnh đạo Học viện11. Tuy vậy, học phí cho chương trình cao học ở Học viện khoảng 24 triệu một năm, tức 48 triệu cho chương trình cao học. nếu tính theo tỷ lệ thu nhập bình quân đầu ngườiViệt Nam thì mức học phí này cũng khá cao chiếm tỷ lệ gần như bằng với GTU12. Như vậy, phải chăng trong việc thu học phí cho cao học thì HVPGVN tại TP HCM lại đi theo mô hình Hoa Kỳ?13
Thu học phí cao - thấp/miễn phí đều c hai mặt. Lợi ích của việc thu học phí thấp/miễn học phí giúp những người học khá nhưng điều kiện kinh tế còn hạn chế c hội tiếp tục học tập. Nhìn rộng ra, miễn phí giáo dục các cấp đang được thực hiệnphần lớn các trường ở Đức. Ngược lại, qua việc thu học phí cao, theo mô hình Hoa Kỳ, nhà trường sẽ c tài chính lớn, mạnh để hợp tác với những giảng viên giỏi. Hơn nữa, học phí cao tạo ra nguồn học bổng dồi dào đội ngũ giảng viên giỏi sẽ thu hút được nhiều người học đến từ các nơi trên thế giới. Đồng thời, sở vật chất các tiện nghi khác như thư viện, trung tâm thể dục thể thao… cũng đầy đủ hơn giúp người học duy trì sức khỏe cơ, tinh thần phát huy tối đa khả năngduy, nghiên cứu. Hơn nữa, do học phí cao c học bổng nên người học phải luôn nỗ lực học tập. Với mức học phí thấp, đa phần sẽ suy nghĩ rớt môn c thể học lại học phí thấp nên nảy sinh tâm lý lười nhác, xao nhãng chuyện học hành. Bên cạnh đ, giảng viên được trả lương cao nên họ không phải làm thêm, thay vào đ,


  1. Nếu muốn so sánh để biết học phí cấp cử nhân một Đại học được kiểm định chất lượng nào của Hoa Kỳ, xin đánh chính xác tên trường vào ô trống tại trang web sau. N sẽ đưa ra giá học phí của trường ấy cho một năm học cùng một số thông tin vắn tắt khác về trường ấy: https://www.collegeboard.org/
  2. Cách tính thứ nhất: 48 triệu học phí trong 2 năm ở HVPGVN tại TP.HCM, tương đương khoảng 2000 đô, thì giá học phí thấp hơn ở GTU: 45.000/2.000 = 22,5 (lần). Tuy vậy, với cách tính thứ hai: Thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam khoảng 2500 đô/năm, c nghĩa học phí chiếm 2.000/2.500= 0,8. Với học phí cho 2 năm cao học Phật học ở GTU 45 ngàn đô trong khi thu nhập bình quân đầu người Hoa Kỳ khoảng 60 ngàn đô, nghĩa chiếm tỷ lệ 45.000/60.000 = 0.75 => tỷ lệ gần như bằng nhau.
  3. Do không c số liệu cho học phí chương trình tiến sĩ ở HVPGVN tại TP HCM nên không so sánh được.
 

họ dành thời gian để soạn bài vở, nghiên cứu nâng cao, cập nhật tri thức mới… Đây những điều mô hình thu học phí thấp/miễn học phí không c được. Tất nhiên việc học phí cao chắc chắn c mặt trái. Th nhất, người c tài chính thấp thì không thể theo học. (Họ c thể học Phật học ở Đức, thí dụ, nơi học phí hầu như miễn phí.) Th hai, việc học rất diễn căng thẳng phải cạnh tranh với những người cùng học để đạt được kết quả tốt hơn nhằm lấy học bổng cao hơn hay ít ra cũng không để giảm/mất học bổng. Điều này làm cho sức khoẻ thể lẫn tinh thần không ổn định.14 Hơn nữa, khá nhiều người xuất gia c điều kiện kinh tế rất thấp nên không đủ khả năng để theo học. Dẫn đến tình trạng, nhiều khoa Phật học ở Hoa Kỳ c rất ít học viên tu sĩ Phật giáo15.
Chương trình tiếnvề Phật giáoHoa Kỳ, cũng như chương trình tiếnnhiều ngành khác, phần lớn thường c học bổng cấp đủ học phí một khoảnh kinh phí mỗi năm dành cho chi tiêunhân. Người học không phải lo chuyện tài chính. Tuy vậy, người học c thể phải trợ giảng hay làm việc đó c cả học bổng đủ để người học không phải bận tâm lo lắng các vấn đề khác chỉ cần tập trung vào học. C trường đào tạo tiếnPhật học vẫn thu học phí; học bổng chỉ đủ trả một phần học phí người học vẫn tự lo các khoản chi tiêunhân.
GIÁO TRÌNH HỌC: CẬP NHẬT VÀ HÀN LÂM
Giáo trình Phật học thường được cập nhật; thông thường sẽ sử dụng những tài liệu học tập như: Sách, tạp chí hàn lâm được xuất bn trong vòng 10 m trli. (Tt nhiên, ctài liu cũ hơn mà chưa c tài liệu hàn lâm nào thay được thì buộc phải chọn tài liệu cũ để



  1. Năm 2018, một Giáo đã chia sẻ nói lớp của tác giả đang theo học c một sinh viên trong túc đã tự tử. Chuyện tự tử trong học đường Hoa Kỳ thi thoảng vẫn xảy ra và áp lực học tập, tiền bạc một trong những nguyên nhân.
  2. Viết đến đây, xin tri ân nhị vị Hòa thượng Tinh Vân, sáng lập Đại học Tây Lai ở California, c cấp học bổng cho tu sĩ Phật giáo học trong trường (c lẽ đây trường c nhiều tu sĩ Phật giáo học nhất tại Hoa Kỳ) Hòa thượng Thánh Nghiêm c cấp học bổng cho người học Phật giáo Trung Hoa.
 

học)16. Điều này làm các giảng viên phải nỗ lực cập nhật/đọc sách tài liệu mới. Tác giả của sách hay bài báo nghiên cứu thường tối thiểu c bằng tiếntrong lĩnh vực chuyên môn từ một ngôi trường chất lượng thì những tài liệu đó mới được dùng để học tập. Cũng như thế, những bản dịch Kinh, Luật, Luận thường từ những tác giả c bằng tiến sĩ ở các trường khá tốt trở lên cùng chuyên ngành mới được chấp nhận đưa vào giảng dạy trong Đại học17. C lần, giáo Pht học Mario DAmato bảo chia svới tác girằng ông kng chấp nhận trích dẫn từ người dù nổi tiếng nếu như người đó chưa bằng tiếnhoặc bằng tiếnxuất phát từ một ngôi trường không nằm trong những trường chất lượng cao của thế giới. Chẳng hạn, sách của Thiền Nhất Hạnh hay Đức Dalai Lama nhìn chung không được trích dẫn trong viết lách học thuậthai vị này cực kỳ nổi tiếng. do, Thiền Nhất Hạnh tưy c nhiều bằng tiếndanh dự nhưng chưa c bằng tiến sĩ; Đức Dalai Lama cũng vậy, c nhiều bằng tiếndanh dự c thể c bằng tiếnnhưng ở trường chất lượng không cao, không lọt top những trường khá của thế giới18. Sự hàn lâm tính cập nhật của tài liệu học tập trong đào tạo Phật học Hoa Kỳ c thể được tham khảo bởi các trường đào tạo Phật học trên thế giới.
THỜI GIAN ĐÀO TẠO
Nhìn chung, thời gian đào tạo Phật học ở Hoa Kỳ khá lâu. Thông thường, chương trình cao học Phật giáo mất khoảng hai đến ba năm để hoàn thành. Thí dụ, chương trình Cao Học Thần học Phật giáo



  1. Khi học môn Phật giáo Hoa Kỳ (Buddhism in America), học kỳ mùa Xuân 2019, giáo đã phát thời khoá biểu các bài học từ cuối mùa đông 2018. Theo lịch, sẽ học một bài báo đăng trên tạp chí vào khoảng tháng 3 hay 4 năm 2019. N c nghĩa trong thời gian giáo soạn thời khoá biểu thì bài báo ấy chưa được xuất bản. Tác giả tri ân sự tận tuỵ nghề giáo của vị giáo này. Ông đãccập nhật những sách mới, tài liệu hànm mới cho lớp học. Hơn thế nữa, ông còn liên hệ một số học giả để hỏi thăm họ c viết bài nào mới về chủ đề c liên quan ông sắp dạy không, nếu người đ trả lời khoảng thời gian được công bố thì ông sẽ điền vào lịch học.
  2. dụ Kinh Pháp Hoa c nhiều bản dịch ra Anh ngữ nhưng khi tác giả học thì giáo dạy
Lisa Grumbach - bản dịch của Burton Watson, người đã c bằng tiến Đại học Columbia.
  1. Tất nhiên nếu nghiên cứu về chính Thiền Nhất Hạnh hay Đức Dalai Lama thì c thể trích dẫn sách của quý ngài.
 

dấn thân liên tôn giáo Union Theological Seminary, đã trình bàytrên, thì mất ba năm cho chương trình đào tạo19  chương trình cao học Phật giáo định hướng nghiên cứu (để sau này lên tiến sĩ) mất khoảng hai năm. Tất nhiên, c ngoại lệ: c chương trình chỉ kéo dài trong một năm20 nhưng dạng một năm không nhiều.
Thời gian hoàn thành chương trình tiếnPhật học lâu hơn tuỳ trường, c thể từ năm đến bảy năm21. C trường còn đưa ra thời gian học tiếnPhật học trong vòng bảy năm22 nhưng c thể người học phải mất nhiều thời gian hơn mới ra trường được.châu Âu, cũng như nhiều nơi khác, đào tạo Phật học c phần ít thời gian hơn. Đặc biệt chương trình tiếnc thể mất chỉ mất ba năm theo khung đào tạo23. Xét về thời gian, Hong Kong c thể đang theo định hướng chương trình của Anh, Singapore c sự kết hợp giữa mô hình Anh Hoa Kỳ trong đào tạo Phật học24. Thời gian tối đa nhà trường yêu cầu hoàn thành chương trình tiếnkhá khác nhau ở mỗi trường. Thí dụ, ở Đại học Pennsylvania (Hoa Kỳ) mười năm25, còn ở Oxford (Anh) bốn năm, c thể gia hạn thêm hai năm tổng cộng sáu năm26. Thời gian đào tạo tiến sĩ ở HVPGVN




  1. Xin xem chi tiết chương trình cao học này tại đây: https://utsnyc.edu/life/institutes/ buddhism-program/
  2. Ở the University of Chicago c ba chương trình cao học Phật học khác nhau. Thời gian đào tạo cũng khác nhau: c chương trình ba năm, c chương trình hai năm, chương trình một năm thì xem đây: https://voices.uchicago.edu/divadmit/amrs-2/
  3. Thí dụ, thời gian trung bình hoàn thành tiến sĩ ở Graduate Theological Union là năm đến bảy năm: https://www.gtu.edu/academics/doctoral-program/phd-faq
  4. UC Berkeley c đào tạo tiến sĩ Phật Học trong mười bốn học kì (bảy năm). Người được nhận vào học thường c bằng cao học trước. Xin xem link này: https://buddhiststudies. berkeley.edu/buddhist-studies/graduate-studies-cbs
  5. Đại học Oxford bên Anh c chương trình tiến sĩ về Thần học Tôn giáo trong 3 năm: https://www.ox.ac.uk/admissions/graduate/courses/dphil-theology-and-religion?wssl=1
  6. Gs Jack Chia ở ĐHQG Singapore c chia sẻ với tác giả rằng ĐH nơi ông dạy yêu cầu thời gian học tiến sĩ (Lịch sử Phật giáo) khoảng bốn đến năm năm. Ông bảo thêm, Singapore lấy trung bình giữa thời gian đào tạo bên Anh Mỹ.
  7. Xin xem linh này: https://www.sas.upenn.edu/religious_studies/graduate/require- ments
  8. Xin xem link này: https://www.ox.ac.uk/students/academic/guidance/graduate/re- search/submission?wssl=1
 

tại TP.HCM ti thiu là 3 m, ti đa là 6 m27. CvHọc vin học tập từ mô hình châu Âu về vấn đề này?
TÍNH QUỐC TẾ
Sinh Viên giảng viên các Đại học giảng dạy Phật giáo tại Hoa Kỳ đến từ chính quốc gia của họ nhiều nước trên thế giới. Ngôn ngữ giảng dạy chính tiếng Anh.
THOÁT THAI PHẬT HỌC
Tuy sinh sau đẻ muộn, Phật học Hoa Kỳ đã bắt đầu vươn lên dẫn đầu thế giới về số lượng lẫn chất lượng. Hơn nữa, đã c một số chương trình đào tạo dần thoát ra khỏi cái bng tôn giáo với hy vọng đưa ứng dụng Phật giáo vào hội Hoa Kỳ thế giới. Thí dụ, chương trình cao Học về Chánh niệm học (Mindfulness Studies) ở Leslie University, cao học về vấn tâm lý dựa trên chánh niệm (Mindfulness-Based Counseling Psychology) Naropa University, chương trình tiến về Tâm lý học Thiền (Meditation and Psychology) Đại học Palo Alto… Tuy vậy, những chương trình mới mẻ, ít ỏi này lại chưa được mở ở những trường đại học hàng đầu (Đại học Oxford lừng danh của Anh c mở chương trình cao học về Tâm lý học nhận thức dựa trên chánh niệm (Mindfulness-Based Cognitive Therapy)).
SỐ LƯỢNG HỌC GIẢ PHẬT HỌC HOA KỲ HIỆN KHÁ NHIỀU
Không biết c phải đang bắt đầu c sự khủng hoảng thừa nhẹ hay không hiện nay một số tiếnPhật học đang tiếp tục nghiên cứu hậu tiến sĩ. Một giáo đang nghiên cứu hậu tiến sĩ ở UC Berkeley chia sẻ với tác giả rằng thời gian này xin việc giảng dạy về Phật học ở một Đại học Hoa Kỳ không dễ. C thể đây cũng một điểm trong bức tranh chungHoa Kỳ đang khủng hoảng thừa tiếntrong nhiều ngành28. Tất nhiên, những tiến Phật học này xin việcnước


  1. Xin xem link này: http://www.vbu.edu.vn/vbunews/vbunews-detail/NP-282/TP- HCM:-Khai-giang-chuong-trinh-dao-tao-tien-si-Phat-hoc.html
  2. Giáo    Nguyễn  Văn  Tuấn  c  viết  bài  về  vấn  đề  khủng  hoảng  thừa  tiến  sĩ  ở Hoa       Kỳ:               https://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/tien-si-xu-nguoi-thua-xu-ta-
 

khác cũng c thể được.
TRỌNG DỤNG?
Nhiều trường đại học ở Hoa Kỳ c chất lượng đào tạo rất tốt, đứng trong top đầu thế giới, một số trí thức Phật giáo Việt Nam học ở Hoa Kỳ đã trở thành những nhân vật quan trọng của Phật giáo nước nhà như: Hòa thượng Thích Chơn Thiện, Giáo Mạnh Thát, Thiền Thích Nhất Hạnh… Ở ĐHQG Singapore, c Giáo Jack Chia, tiến sĩ ở Cornell, hậu tiến sĩ ở UC Berkeley đang giảng dạy Phật học. Ở City University of Hong Kong, Giáo Thomas Patton, tiến sĩ ở Cornell đang giảng dạy Phật Học. Hai dụ này cho thấy, việc khủng hoảng thừa tiếnPhật học ở Hoa Kỳ chế độ đãi ngộ nhân tài hợp lý ở SingaporeHong Kong làm cho hai nơi này thu hút giữ chân được trí thức Phật giáo.
Đạo Phật đến Hoa Kỳ mới chỉ từ giữa thế kỷ XIX; Phật học Hoa Kỳ c thể nói chỉ xuất hiện hơn nửa thế kỷ nhưng đã đào tạo ra một đội ngũ trí thức hùng hậu. Một đất nước với gần 2.000 năm lịch sử Phật giáo như Việt Nam đã thu hút được nhiều học giả Phật giáo ngang tầm quốc tế về nước giảng dạy. Th đô Nội, 1.000 năm văn hiến cần c ít nhất mười học giả Phật học tốt nghiệp tiến sĩ ở những trường hàng đầu thế giới về để cống hiến. Điều này cũng cần lắm ở TP.HCM, Huế cũng như nhiu tỉnh tnh khác. Nếu HVPGVN tại TP.HCM có thể trả lương đủ cao và các đãi ng, trng dụng nn tài hào phng những chế thông thoáng… c thể thu hút trí thức Phật học được đào tạo Hoa Kỳ về giảng dạy, cống hiến. Điều này cần lộ trình, nhiệt huyết, sự hy sinh nhiều yếu tố khác. Liệu rằng, điều này sẽ xảy ra trong thời gian tới? Việc trọng dụng nhân tài Phật giáo đã cnước ta hàng ngàn năm trước. Một thí dụ điển hình, đáng kinh ngạc cho sự trọng dụng nhân tài Phật giáo từ chính quyn là trường hợp vua Lý Thánh Tông sáng suốt đã đưa một tù nhân bắt được tên Thảo Đường, người nước ngoài, lên làm quốc sư…




thieu-1413204259.htm


GỢI Ý ĐỂ KẾT THÚC
Bài viết này chia sẻ đôi điều về Phật học Hoa Kỳ đôi chút liên hệ với HVPGVN tại TP.HCM. Trong tương lai, nên cbài so sánh về ba trường c đào tạo Phật học ở Hoa Kỳ (vì sự đa dạng nên cn ít nht ba bài) với HVPGVN tại TP.HCM. Một so sánh giữa HVPGVN tại TP HCM với ba trường c đào tạo Phật học ở châu Âu (tại Anh, Đức Pháp) cũng nên thực hiện. điều tương tự với ba trường Phật Học Nhật Bản.



***

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây