15. Chính niệm Phật giáo ảnh hưởng tới xã hội Việt Nam hiện nay - TS.ĐĐ. Thích Quảng Hợp

Thứ sáu - 06/12/2019 10:36
CHÍNH NIỆM PHẬT GIÁO
ẢNH HƯỞNG TỚI HỘI VIỆT NAM HIỆN NAY
 
TS.ĐĐ. Thích Quảng Hợp

  1. MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết, thế kỷ XXI được cho thế kỷ phát triển rất mạnh về khoa học, công nghệ, kinh tế, chính trị, văn hóa hội, tôn giáo tâm linh. hội công nghệ điện số hóa, internet kết nối vạn vật giữa thế giới thực thế giới ảo, ảo thực, thực khi lại ảo, đem lại kết quả thuận lợi khá cao, làm con người ngày một xích lại gần nhau hơn, thế giới như được thu nhỏ lại nhiều hơn, taphương xa thể nói chuyện tâm sự hiểu nhau, nhìn thấy nhau dễ dàng, tin nhau giúp đỡ nhau hơn. Bên cạnh những thuận lợi tích cực đó, lại một sốtưởng tiêu cực như nhận thức sai lầm, tư duy lạc lối, ảo tưởng, mê tín dị đoan, đạo đức xuống cấp trầm trọng, bất hiếu bất lương, trầm cảm, tự tử, hình người dạ thú, nghiện ngập, cố chấp vào kiến thức... Tuy nhiên, nhân dịp hội thảo: Phật học Việt Nam thời hiện đại: hội thách thức này, học giả một tu sĩ Phật giáo phía Bắc mạo muội xin góp bài viết với tiêu đề: Chính niệm của Pht giáo nh hưởng tới xã hội Vit Nam hiện nay. Ni

*. Chùa Hưng Sơn, thôn Viêm Xá, Hòa Long, thành phố Bắc Ninh.

dung bài viết như theo trình tự bên dưới, để góp phần nhỏ vào hội thảo thêm phong phú về nội dung,tưởng, từ đó sự so sánh đối chiếu đa chiều đem lại tri thức sống, kết quả cao sinh động, ý nghĩa, để phục vụ cho đạo pháp dân tộc ổn định, phát triển bền vững trong thời kỳ hội nhập quốc tế nhiều thách thức.
Hiện nay, ta thể giả thiết cũng thể công nhận rằng hội chúng ta đang sống được coi như hội với cách mạng công nghiệp 4.0, các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, tôn giáo, an ninh... đều kế hoạch đường hướng vạch ra cho mình một chiến lược khoa học, con đường đi để đạt được mục đích lợi ích tốt nhất, kinh tế thì cần chiếm lĩnh thị trường, chất lượng tốt, rẻ, lợi nhuận thu về phù hợp, an ninh thì bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, tôn giáo ổn định, truyền tưởng đúng chính pháp, chính trị giữ vững lập trường,tưởng đúng đắn, yêu nước thương dân bảo vệ đất nước Việt Nam ổn định phát triển...
  1. NỘI DUNG
    1. Nguồn gốc của chính niệm trong Phật giáo
Khái niệmChính niệm (Samyak snoti, sanskrit) được biết tới từ rất xưa,đây ta chỉ xét từ khi Tất Đạt Đa tu tập phát nguyện thành đạo dưới gốc cây Bồ Đề thành Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni, do quán chiếu giáoDuyên sinh ngã, thấy được tự tâm chính niệm, sự tập trung tư tưởng vào một vấn đề, ấy chính niệm, hay nói cách khác chính niệm biết đúng như thực, biết mình đang làm cái gì, mình biết đang nghe ai hát về một bản tình cha, hay nghe đúng như thật về phê bình ý thơ, phê bình đấu tranh phê phántưởng - chính. Đó chính niệm về lắng nghe. Theo cuốn Từ điển Pht học của Đoàn Trung Còn, xut bn m 2009, nhà xut bn Tng hợp tnh phố HCMinh trang 289-290 cho biết:
Chính niệm gồm bốn thứ bản:
Chính niệm về thân: chính niệm trong khi cái thânhấp, chỉ thấy một cái thân xác thể tan thôi.

Chính niệm về sự thọ cảm: hễ khi thấy vui hay buồn thì ta quán chiếu nó chỉ một mối cảm thọ qua tương tác giữa tâm lục căn với lục trần sinh ra lục thức, thực thể chẳng phải bản ngã của ta.
Chính niệm về ý (tâm): khi sự xuất hiện của tâm thức về: tham, sân, si hiện lại chỉ cho ý thức tưởng ra, do duyên thành thực thể vốn không cố định.
Chính niệm về pháp: thấy năm mối che lấp, tình dục, sân hận, giải đãi, lo lắng, nghi não khởi lên thì quán xét thực tướng của chúng vô ngã, chúng chỉ là nhân duyên tạm hợp, không chấp thì nó sẽ tiêu vong. Các pháp, như lục căn, lục trần, lục thức, mọi sự vật, hiện tượng trên hội, hữu vi, vi, tứ diệu đế, thập nhị nhân duyên, lục niệm xứ, khái niệm khổ vui, tứ lượng tâm, tiểu thừa, đại thừatưởng1. Khi Đức Phật giác ngộ nhờ chính niệm, giá trị tưởng của chính niệm lan tỏa ra muôn phương, nơi nào ai đó tiếp thu, kế thừa hay học hỏi để ứng dụng vào cuộc sống.
Ta thể thấy, giáo lý của Đức Phật thì nhiều, thiên kinh vạn quyển, nhưng giáovề tứ đế, thập nhị nhân duyên, bát chính đạo, phần nào cũng đều trực tiếp hay gián tiếp liên quan tới chính niệm nhằm giúp cho con người hiểu biết vấn đề như thực biết đâu khổ, đâu con đường để giải quyết hết khổ, đạt an vui, hạnh phúc.
    1. Ảnh hưởng chính niệm tới hội, một số thực trạng giải pháp
Tại sao chính niệm vẫn hiện hữu, cần được sử dụng trong lĩnh vực nào? Câu hỏi khó nhưng cũng dễ hiểu. Chính niệm thể ứng dụng vào trong rất nhiều hoàn cảnh, dẫuvị trí nào con người cũng cần bình tĩnh, cần sự tỉnh thức biết mình đang làm gì, biết một cách chính xác, không phải mập mờ.
Hiện nay nhiều học sinh từ cấp một cho tới cấp ba, kể cả sau đại học, nhiều nơi khác nữa sống làm việc theo cảm tính, thích thì làm không thích thì thôi. lẽ họ nghĩ suy vụng về không chắc


      1. Đoàn Trung Còn (2009), Phật học từ điển, Nxb. Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, tr.289-290.

chắn, họ bị rơi vào tâm thức hoang tưởng, tư duy lạc lối, cực đoan, như sống sau chết hết hẳn, không còn ý nghĩa cho cuộc đời, họ làm việc thì cẩu thả, ăn nói lung tung, phóng túng, làm sai được người góp ý không hề xin sửa, nhận sửa để hoàn thiện bản thân. Những người như thế thì sao thể khá lên được. Đức Phật dạy, ở đời hai hạng người được tôn quý, một người tu đã giác ngộ thành Phật không còn sai; hạng người thứ hai người đang sống, đang tu sai biết sửa những hành vi sai trái thành đúng. Hai hạng người đó đáng quý trọng nhất.
Với nhà thơ người ta cũng cần chính niệm, cần tư duy chính xác, cần nơi tĩnh tại để an tâm, cuộc sống giàu hay nghèo nhưng họ sống không hấp tấp vội vàng, không vội vàng họ dễ bề kiểm soát hành vi cảm xúc, cảm giác tiếp cận với nội tâm hay ngoại cảnh, họ phản ánh hiện thực khách quan bằng sự thực của cuộc đời thông qua ngôn ngữ chân thành, tư duy quán chiếu chính niệm, bóng bẩy hay trong sáng, tính thuyết phục cao, dễ chấp nhận đi vào lòng người hơn.
Trong khi kinh doanh buôn bán, hay làm kinh tế, Pht cũng thường dạy mọi người phải chính niệm trong công việc hiện tại buôn bán, kinh doanh, nhớ nghĩ ràng, buôn bán làm ăn phải lành mạnh, cấm nghiện thuốc phiện, cấm buôn bán hàng luật pháp không cho phép, nhờ được giảng giải theo chính pháp, quy y Tam bảo, giữ giới thanh tịnh, không được theo thuyết hủy hoại thân tâm, mất tâm từ bi, trí tuệ. Tu học, hành theotưởng đồng nghĩa tu theo ma ngoại đạo không thể nào giác ngộ, không thể nào buôn bán hanh thông, không thể giàu có, hạnh phúc.
Trước tình hình thế giới có nhiu biến động gây hấn chiến tranh, nhất tình hình phức tạp trên Biển Đông, gây ra tranh chấp dẫn tới mt tinh thần đoàn kết quốc tế. Trong nước, một sngười kng hiểu biết vớitưởng phá hoại đoàn kết, bôi nhọ, nói xấu nhau gây căng thẳng, giảm uy tín nội bộ. Lừa đảo che mắt, mua quan bán chức, tham ô lại nhũng, ham danh chuộc lợi quên đi cái nhân phẩm đạo đức tốt đẹp của con người.

Để cho hội đất nước ta ổn định, phát triển bền vững thì đòi hi các ban ngành từ Trung ương tới đa phương, ai ai cũng cn phải trách nhiệm, cái tâm cái đạo để dạy để học lắng nghe chia sẻ điều hay, ý đẹp, chính niệm chân chính.
Nhà nước nhà trường, gia đình phải đoàn kết hiểu nhau hơn, việc thi cử, khen thưởng, động viên kịp thời, ai tội thì trừng trị thích đáng, ai công thì thưởng cao nhất thể, trên tinh thần từ bi, trí tuệ, muôn nhân khâm phục.
Phía Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Học việnt Phật giáo Việt Nam ở cả ba miền: Bắc, Trung, Nam, đc bit Học vin Pht giáo Việt Nam tại miền Nam hiện nay đã đi trước đón đầu, định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hội thảo mới để đem lại những kiến thức, tri thức kịp, cùng, trước thời đại, để mọi người trong nước quốc tế trao đổi học hỏi. tưởng đào tạo của đạo Phật “duy tuệ thị nghip, nghĩa là ly trí tuệ làm snghip, đt ở vị trí trung m, hướng đích giác ng, giải thoát. Xưa Thân Nn Trung nn tài xut chúng của Việt Nam cũng đã từng nói: Hiền tài nguyên khí của quốc gia, nguyên khí giàu mạnh, quốc gia sẽ thịnh cường.
Người xưa câu:
Một mai thân xác tiêu tan Danh thơm vẫnthế gian muôn đời
Pháp thân lồng lộng sáng ngời Chiếu soi pháp giới rạng ngời sử xanh.
Bài trên rất hay, nhờ tu chính niệm, nhờ học tri thức biết hành, biết khiêm tốn, tôn trọng, lắng nghe bậc tài đức, yêu thương, giúp đỡ mọi người, sống cần uy tín, định hướng chính niệm tư duy thấy triết lý Duyên sinh ngã, thật thân lồng lộng, tâm thanh tịnh, càng yêu đời mến đạo, hộ quốc, giá trị để đời thế.
Nên hội cần liên kết, ứng dụng công nghệ 4.0 vào mọi lĩnh vực để phát triển đồng bộ, con người cần định hướng đầu ràng, kết quả sẽ như ý mong muốn. Giáo dục ngoài hội, giáo dục trong 
Học viện Phật giáo, Tăng ni cần học thật, không đối phó, xác định đúng mục tiêu: giác ngộ, giải thoát, chính niệmduyên sinh (nhân quả công bằng), giải thoát thân tâm không bị kẹt chấp vào nơi nào cả. Hay nói cách khác Tăng ni cần phải học nội điển, Kinh, luật, luận cho thật tốt, kết hợp ngoại điển ngoại ngữ, môn khác cho tốt để thể hòa đồng cùng Tăng ni Phật tử quốc tế. Điểm mạnh của Học viện Phật giáo Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay đã từng đào tạo cử nhân Phật học cho các học sinh sinh viên tại gia, dự kiến còn đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ tu sĩ, tại gia, người ngoại quốc tới tham gia, từ đó một hệ thống môi trường học, trao đổi, làm việc Phật sự thế sự tốt đẹp. Dự kiến, trong tương lai, Học viện Phật giáo Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh sẽ trung tâm đào tạo đi đầu về Phật học chất lượng số lượng khả quan nhất, đóng góp tích cực, bước ngoặt đại trong thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay.
  1. KẾT LUẬN
Tóm lại, dầu trong hoàn cảnh nào đi chăng nữa, tư tưởng, vị trí, sự ảnh hưởng của giáo lý chính niệm của Phật giáo luôn giá trị nhất định, giúp cho con người biết yêu thương, hiếu hạnh nhau hơn, giúp nhau thức tỉnh tâm Phật, tâm Phật, Phật tâm trong mỗi chúng ta, để sống làm, ngủ ngh cho được hạnh phúc.. Để ổn định đất nước vững bền, Phật giáo Việt Nam hưng long, các Học viện Phật giáo trong đó Học viện Phật giáo Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh luôn đồng hành cùng dân tộc bằng giáo lý từ bi, trí tuệ của Đức Phật qua phương thức nghiên cứu, tiếp thu tinh hoa tri thức, truyền chính niệm để giúp đời giúp đạo hòa hợp. Đội ngũ giảng viên trong Học viện luôn trao đổi kiến thức Phật học trong nước quốc tế, tiếp thu kế thừa những khoa học công nghệ, kinh nghiệm phương pháp giảng dạy, đồng thời luôn duy trì tấm gương thầy sáng bạn tốt xứng đáng với câu “thiên nhân chi đạo sư” (Thầy của trời người), nắm chắc kiến thức Phật học, như: Tứ đế, bát chính đạo, thập nhị nhân duyên, nhân quả công bằng, tạo ra phương pháp mới để giảng dạy đạt kết quả cao nhất. Với đội ngũ giảng chất lượng thì học viên, Tăng ni cần phải tinh tiến học thực tu thực, nương tựa vào tam học Giới, định, tuệ kết hợp với các môn nội ngoại điển khác để thể tinh thông giáohóa giải những bất an, hóa giải phiền não, giúp con người định tâm, giác ngộ, giải thoát, thể hoà nhập vào hội, thế giới một cách dễ dàng. Góp phần xây dựng đạo pháp dân tộc chủ nghĩa hội, ổn định phát triển bền vững. Trên đây chỉ một số cách tiếp cận học hiểu trình bày trước hội thảo, khiếm khuyết đâu ngưỡng mong các nhà khoa học, quý vị hoan hỉ góp ý để bài viết tốt đẹp hơn.
Để rồi ta thấy tư duy mình chính niệm trong hiện tại, nhiều khi ta nhịn ăn một chút tâm minh, thân khỏe, thể mượn mấy vần thơ mộc sau để tạm kết cho bài viết này:
cho ta ai
Gắng học sao thành tài Tinh thông tột sắc không Thực tướng pháp ngã Không rơi chấp 4.0
Từ bi với trí tuệ Chính niệm bản
Người không tham, sân, si Xây dựng đạo đời xanh Học viện Phật giáo gương Sản sinh nhân tài sắc Xứng đệ tử Thích Ca…


***

Tài  liệu tham khảo
Nguyễn Như Ý (1999), Đại từ điển tiếng Việt, Nxb. Văn hóa thông tin. Lê Mnh Thát (2006), Toàn tp Trn Nhân Tông, Nxb. Phương Đông.
Nguyễn Tài Thư (1988), Lịch sử Phật giáo Việt Nam, Nxb. Khoa học hội.
Thơ văn Trần (1977), Nxb. Khoa học hội.
Nguyễn Hữu Vui (2007), Lịch sử triết học, Nxb. Chính trị quốc gia.
Thích Thanh Từ (1992), Thiền tông Việt Nam cuối thế kỷ XX, Thành hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh.
Phân viện Nghiên cứu Phật học, Từ điển Phật học Hán Việt (2004) Nxb. Khoa học hội.
Vin Trn Nn Tông, Đại học quốc gia Hà Ni - Giáo hi Pht giáo Việt Nam, Kỷ yếu hội thảo quốc tế Phật giáo nhập thế các vấn đề xã hội đương đại, Ninh Bình, 12/2017.
Để tâm trụ khi làm từ thiện”, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, số 5, 2017.Nguyễn Đại Đồng (2017), Phật giáo Việt Nam từ khởi nguyên đến năm 1981, Nxb. Tôn giáo.
PGS.TS. Nguyễn Đức Diện, “Thiền Phật giáo giá trị của nó đối với sức khỏe con người, Tạp chí Phật học, 2018.
Thích Quảng Hợp, Nhiều tác giả (2018), Thơ thường thức, Nxb. Hội nhà văn.
Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế, Trần Nhân Tông Phật giáo Trúc LâmĐặc sắctưởng, văn hóa, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, Đại học quốc gia Nội, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, 2018.
Thích Nhật Từ biên soạn (2019), Lãnh đạo chính niệm hòa bình, Nxb. Tôn giáo.
 

Thanh Tâm, “Thiền ni Diệu Nhân với bài kệ thị tịch, Phatgiao. org.vn.
Như Hùng, “Thiền ni Diệu Nhân với bài kệ thị tịch”, Thuvien- hoasen, ngày 5/12/2013.
Nguyễn Lang (2014), Việt Nam Phật giáo sử luận, Nxb. Văn học. Thích Minh Châu dịch (2014), Trung Bộ Kinh, Nxb. Hồng Đức.
Đoàn Trung Còn (2009), Pht hc từ điển, Nxb. Tng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.


240

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây