Đề dẫn Hội thảo - TS.TT. Thích Nhật Từ - CHƯƠNG TRÌNH PHẬT HỌC TẠI VIỆT NAM VÀ TRÊN THẾ GIỚI

Thứ sáu - 06/12/2019 00:12
 CHƯƠNG TRÌNH PHẬT HỌC TẠI VIỆT NAM TRÊN THẾ GIỚI
 
ĐỀ DẪN HỘI THẢO

          Một trong bốn diễn đàn chính của Hội thảo học thuật Phật học Việt Nam thời hiện đại: Bản chất, hội nhập phát triển diễn đàn “Chương trình Phật học tại Việt Nam trên thế giới” nhằm kỷ niệm 35 năm thành lập HVPGVN tại TP. HCM diễn ra trong ba ngày 6-8/11/2019.
Các tác giả trong diễn đàn này một số giảng viên HVPGVN tại Tp.HCM còn lại các sinh viên nghiên cứu sinh Việt Nam đang du học tại 11 nước, đã hoan hỷ đng gp bài tham luận theo “đơn đặt hàng” của tôi.
          Đây diễn đàn đầu tiên về chủ đề so sánh chương trình Phật học tại Việt Nam 11 nước khu vực tiêu biểu trên thế giới bao gồm n Đ, Tích Lan, Miến Đin, Thái Lan, Trung Quốc, Đài Loan, Tây Tng, Hàn Quốc, Hoa K, Canada, vương quốc Anh và Pháp. Các nước nêu trên gồm ba trường phái Phật giáo: Nam truyền, Bắc truyền Mật tông. Bên cạnh đó còn c các quốc gia ở phương Tây mới tiếp nhận đạo Phật từ hậu bán thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX nhưng lại c khoa Phật học hoặc bộ môn Phật học ở các trường Đại học nổi tiếng thế giới. Đây điều đáng trân trọng.
          Với 12 quốc gia khoảng 100 trường Đại học cũng như Phật học viện đào tạo Phật học, dù không đại diện toàn bộ 5 Châu lục gần 200 quốc gia vùng lãnh thổ, tuyển tập này đã khắc họa bức tranh khái quát không chỉ về khoa Phật học hay chuyên ngành Phật 
học tại các nước phương Tây gồm châu Âu, châu Mỹ, châu Úc đặc biệt châu Á, cái nôi của Phật giáo, còn cung cấp cho độc giả những thông tin bổ ích về lịch sử Phật giáo tại 11 nước ngoài Việt Nam.
          Về nền Phật học Việt Nam, tuyển tập này giới thiệu ba bài nghiên cứu tiêu biểu. HT. Thích Thiện Nhơn, Chủ tịch HĐTS GHPGVN, trong bài “Giáo dục Phật giáo: Sự kế thừa phát triển” đã khái quát nền giáo dục Phật giáo tại Việt Nam trong thế kỷ XX gắn liền với phong trào chấn hưng Phật giáo tại nước nhà. Với vai trò lãnh đạo cao nhất của GHPGVN, Hòa thượng kêu gọi 4 Học viện, 9 trường Cao đng và 35 trường Trung cp Pht học trên toàn quốc cn cải cách hơn nữa để một mặt giúp nền Phật học Việt Nam c tính thứ tự tính phạm, mặt khác gp phần hội nhập, tương tác phát triển Phật học trong khu vực trên thế giới.
TT. Thích Nht Từ, Phó Ban Giáo dục Pht giáo GHPGVN, đề xuất “Cải cách toàn diện giáo dục Phật giáo Việt Nam” như một nhu cầu tất yếu. Cần thống nhất hệ thống giáo dục Phật giáo từ hệ giáo dục phổ cập, hệ giáo dục bản Phật học, hệ giáo dục Cao đẳng Đại học Phật giáo. Cần thống nhất giáo án cho từng cấp học tại 35 trường Trung cp Pht học, 9 trường Cao đng Pht học. Riêng 4 HVPGVN trên toàn quốc cần tính đa dạng tự chủ nội dung đào tạo để tạo bản sắc riêng. Ngoài thân giáo, các giảng viên Phật học phải những tấm gươngphạm, giảng bài mang tính phạm, nội dung phải khế lý khế cơ, sáng tạo trong cách giảng dạy nhằm giúp các Tăng Ni sinh thành tựu quá trình tự giáo dục, hướng đến sự hoàn thiện trí tuệ, đạo đức thiền định.
        Bài Vai trò giáo dục Pht giáo ở Vit Nam và trên thế giới” của ĐĐ. Thích Thiện Huy giới thiệu một cách tổng quan mô hình giáo dục Phật giáo của HVPGVN tại Tp.HCM một số nước trên thế giới. Các gợi mở của tác giả trong bài này kêu gọi các nhà nghiên cứu so sánh phản biện nhằm tìm ra hướng đi cho sự hoàn thiện chương trình tu học Phật tại các trường Đại học c ngành Phật học các HVPGVN c mô hình học Phật nội trú tại Việt Nam.
Về Ấn Độ, khởi nguyên của đạo Phật, c 4 bài nghiên cứu. cô 
Diệu Nga qua bài “Chương trình ThạcPhật học của Đại học Nava Nalanda Mahavira Đại học Nalanda, Rajgir” đã so sánh chương trình Phật học của 2 trường Đại học cùng mang tên Nalanda, chỉ cách nhau 15 cây số, với những điểm dị biệt trong chương trình học, thể hiện sở trường riêng của mỗi trường về ngành Phật học. Nếu trường Đại học đầu nơi các cao Tăng Việt Nam tốt nghiệp như Đại Minh Châu, Thiện Châu, Huyền Vi tốt nghiệp thì trường Đại học sau c hơn 20 Tăng Ni Việt Nam đang theo học.
TS. Phương Anh Đạt trong bài Trường Đại học Gautam Buddha: Điểm nhấn trong nền Phật học Ấn Độ” giới thiệu công lao của Mayawati thống đốc bang Uttar Pradesh bốn nhiệm kỳ xây dựng trường Đại học mang tên đức Phật. Chương trình Phật học tại đây rất phong phú, với đội ngũ giảng viên c kinh nghiệm thâm niên, Campus thoáng rộng, túc thuận lợi, thư viện đầy đủ sách Phật học, thiền đường lớn thuận lợi cho việc tu. Hiện c khoảng 80 Tăng Ni Việt Nam tu học nội trú bên cạnh sinh viên của nhiều nước khác.
        ĐĐ. Nguyên Thế trong bài Trung m nghiên cứu Pht giáo Đại thừa của trường Đại học Acharya Nagarjuna” khẳng định rằng đây điểm đến thuận lợi cho Tăng Ni sinh Việt Nam. Ngoài việc đào to chuyên sâu vĐại tha, Trung m này còn nghiên cứu so sánh văn ha Phật giáocác nước cũng như so sánhtưởng Phật học giữa các trường phái Phật giáo khác nhau.
        Bài viết “Khái quát khoa Phật học của Đại học Sanchi” của ĐĐ. Thích Giác Lâm, ngoài việc giới thiệu chương trình Phật học đặc thù tại đây, còn khái quát kiến trúc của bảo tháp Sanchi, biểu tượng của nn mỹ thut Pht giáo n Đ. Trường này ccơ shtầng tt, thư viện c nhiều sách, c túc cho sinh viên nước ngoài, các giảng viên rất tận tình.
          Về nước Tích Lan, nơi tiếp nhận đạo Phật 23 thế kỷ trước, c nền Phật học vững mạnh. Như tựa đề của bài viết “Chương trình Pāli và Pht học bậc Đại học và sau Đại học tại Sri Lanka, ĐĐ. Thích Đồng Tâm đã khái quát nền Phật học tiên tiến của nước này,
 đối chiếu chương trình đào tạo của hai trường Đại học lớn gồm Đại học Kelaniya Học viện Phật giáo quốc tế Sri Lanka (SIBA). Hiện c khoảng 70 Tăng Ni Việt Nam đang tu học tại Sri Lanka.
Trong hướng nghiên cứu so sánh giữa Vit Nam và Sri Lanka, ĐĐ. Thích Thanh An trong bài “Từ giáo dục Phật giáo của Sri Lanka đến hướng phát triển giáo dục Phật giáo tại Việt Nam” nêu bật được những điểm mạnh về Phật học của hai nước, cả hai đều bắt đầu giáo dục Phật giáo từ giáo dục tự viện (Pirivena) đến giáo dục trường (Vidya) nay giáo dục Đại học (University). Các điểm chính trong bài viết bao gồm chính sách giáo dục, mô hình đào tạo, kỹ năng quản lý, sự phân chia khoa, ngành, bộ môn… giúp độc giả hiểu sâu về bản sắc Phật học của hai nước.
         Về nền Phật học Miến Điện, bài viết “Đánh giá về giáo dục Phật giáo” của TS. Cho Cho Aung do Ni Huyền Tâm dịch chủ yếu giới thiệu chương trình Phật học của Đại học Phật giáo Nguyên thủy quốc tế tại Miến Điện. Đang khi, bài nghiên cứu “Giáo dục Phật giáo Myanmar: Lịch sử hiện trạng” của Diệu Hiếu không chỉ khái quát lịch sử Phật học tại nước Phật giáo Nam truyền này, còn giới thiệu chương trình đào tạo giảng (Dhammācariya), kỳ thi Tam tạng Thánh điển Pāli, một số trường Đại học Phật giáo, nhấn mạnh trường Đại học quốc tế hoằng truyền Phật giáo Nguyên thủy (ITBMU) nơi tác giả tốt nghiệp TiếnThiền học Phật giáo.
         VPht học tại Trung Quốc, có 6 bài nghiên cứu do các ging viên khoa Trung văn của HVPGVN tại Tp.HCM viết. Bao quát nht là bài “Hệ thống Pht học vin và các trường Pht học Trung Quốc” do tập thể các ging viên khoa Trung văn giới thiu vhai hệ thống Pht học vin đào to ni trú và trường Pht học Trung Quốc đào tạo ngoại trú; một bên theo mô hình truyền thống, đang khi bên còn lại theo mô hình giáo dục hiện đại.
        Cùng với hướng nghiên cứu “Hệ thống Pht học vin tại Trung Quốc ngày nay, Ni sư Tuệ Liên, Phó khoa Trung văn, đã khái quát 20 Phật học viện tiêu biểu tại đất nước Phật giáo Đại thừa quan 
trọng nhất này, cung cấp các thông tin bổ ích cho Tăng Ni Việt Nam thích theo học khoa Pht học bằng tiếng Trung.
Bài viết “Chương trình Phật học sau Đại học tại Đại học Nam Kinh” của sư cô Tịnh Hoa không chỉ giới thiệu chương trình Phật học còn khái quát chương trình khoa triết học chuyên ngành Tôn giáo học. Qua đó cho thấy xu hướng nghiên cứu Phật học tại một trường Đại học thuộc hệ thống công lp của Trung Quốc.
          Sư cô Huệ Trang trong bài Giáo dục Pht giáo Trung Quốc thời cận hiện đại” giới thiệu chương trình cải cách giáo dục nói chung chương trình Pht học nói riêng tại Trung Quốc trong 5 thập niên trở lại đây. Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của đa văn giác ngộ người tu học Phật cần uyển chuyển vận dụng trong cuộc sống để phụng sự nhân sinh hiệu quả hơn.
         Như tựa đề của bài viết “Phổ Đà Sơn, cái nôi giáo dục Tăng tài, ĐĐ. Thích Nguyên giới thiệu lịch sử ảnh hưởng to lớn của núi Phổ Đà đi với Pht giáo Trung Quốc. Đng thời khẳng định my trăm m đào to Tăng tài tại Trung m Pht học ni tiếng này, góp phần phát trin Pht giáo Trung Quốc qua con đường giáo dục.
         ĐĐ. Thích Quảng Lạc trong bài “Sự hình thành phát triển giáo dục của Học vin Pht giáo Trung Quốc” cho thy tầm quan trọng của giáo dục Phật giáo tại thủ đô Bắc Kinh. Đồng thời, tác giả giới thiệu hệ thống Campus, sở vật chất, trang thiết bị giáo dục, thư viện đẳng cấp chương trình Phật học từ Cử nhân đến Tiến sĩ của trường này.
       Về nền Phật học tại Đài Loan c 5 bài nghiên cứu của các giảng viên khoa Trung văn, HVPGVN tại TP.HCM. ĐĐ. Thích Vn Lợi đã giới thiệu “Khái quát 7 trường Đại học Phật giáo tại Đài Loan” gồm Học viện Pháp cổ, Đại học Hoa Phạm, Đại học Phật Quang, Đại học Huyn Trang, Đại học TTế, Đại học Khoa học Kỹ thut Từ Tế Đại học Nam Hoa. Bài viết cung cấp cái nhìn về nền giáo dục Phật học rất tiên tiến hiện đại của Phật giáo Đài Loan trong xu thế hội nhập toàn cầu ha các nước trong khu vực cần tham khảo.

        Sư Tuệ Bổn trong bài “Giáo dục Phật giáo của Đài Loan” giới thiệu khái quát 7 thập niên hình thành phát triển Phật học tại Đài Loan gồm hệ thống ha giáo dục Phật học viện, học viện ha giáo dục kết hợp với Tăng đoàn giáo dục sự hiện đại ha giáo dục tự viện, bên cạnh việc đánh giá các tồn đọng của giáo dục Phật học tại Đài Loan.
         Ni sư Như Nguyt, Phó khoa Trung văn, trong bài so sánh Chương trình Pht học của HVPGVN tại TP.HCM và trường Đại học Phật Quang, Đài Loan” làm nổi bật các tương đồng dị biệt về mục tiêu đào tạo, thành phần giảng viên, sở hạ tầng, chương trình đào tạo, công tác sinh viên, phương tiện học tập, kiểm tra, đánh giá chất lượng, sinh hoạt nội trú học phí giữa hai trường.
          ĐĐ. Thích Vạn Lợi trong bài nghiên cứu về Đại học Pháp cổ, Đài Loan đã giới thiệu “Ba đại giáo dục mục tiêu giảng dạy” của trường này dựa vào tác phẩm Chia skinh nghim học Pht. Ba đại giáo dục gồm: (i) Đào tạo nhân tài đủ năng lực nghiên cứu, giảng dạy, hoằng pháp, phục vụ chuyên ngành, (ii) Kết hợp lý luận thành quả của giáo dục nhằm xây dựng hội phát triển Phật giáo, (iii) Nhập thế bảo vệ 4 loại môi trường gồm tâm linh, sinh hoạt, lễ nghi thiên nhiên.
             Về “Pht học tại Học vin Tịnh Giác tại Đài Loan, Sư cô Phước Tường giới thiệu hai hệ thống giáo dục. Th nhất, hệ thống Phật học viện thứ hai, hệ thống phân hiệu trực thuộc trường đại học Mahachulalongkorn, Thái Lan. Cả hai hệ thống đều đào tạo chương trình cử nhân thạcPhật học, đáp ứng nguyện vọng tu học của Tăng Ni quốc tế.
             Về nn Pht học Tây Tng, sư cô Nht Hnh, thông dịch viên của đức Dalai Lama 14 cho cộng đồng Việt Nam, trình bày qua bài Tng quan vgiáo dục Pht giáo Tây Tng” từ thế kỷ VIII đến nay. Chương trình Pht học của bốn trường phái Tây Tng như Nyingma, Kagyu, Sakya Gelug đều giảng dạy năm bộ luận lớn gồm: Ba la mật, Trung quán, Lượng luận, A-tì-đạt-ma Câu-xá luận giới luật với thời gian học từ 9-26 năm. Bài viết cung cấp các 
thông tin bổ ích theo đó Tăng Ni Việt Nam c thể chọn lựa chương trình Phật học cho chính mình.
       Như tựa đề bài viết “Giáo dục Tăng Ni của tông Tào Khê, Hàn Quốc” Giác Lệ Hiếu, nghiên cứu sinh Tiếntại Đại học Dongguk, đã trình bày thực trạng các giải pháp cho nền giáo dục Phật học của tông này. Dầu trải qua 50 năm cải cách giáo dục, Phtgiáo Hàn Quốc ni chung, tông Tào Khê ni riêng đang gặp phải tình trạng Phật tử Hàn Quốc bỏ đạo đi theo đạo Tin Lành đạo Th   n Chúa.
VPht học tại Hoa K, ĐĐ. Thích Thin Trí, Ging viên vThiền học tại một số Đại học Hoa Kỳ, giới thiệu “Phật giáo ảnh hưởng đến đời sng và học đường tại Hoa K. Qua đó, giúp độc githấy được xu thế tự cải đạo của người phương Tây đi theo đạo Phật thông qua sự giác ngộ chân thực tập thiền định Phật giáo, vốn vượt lên trên các tính lý của các tôn giáo phương Tây.
        Chi tiết cụ thể hơn, ĐĐ. Chân Pháp Cẩn trong bài viết “Phật học tại Hoa Kỳ” giới thiệu số lượng các trường Đại học c khoa Phật học, chương trình đào tạo, chuyên ngành đào tạo, các cấp đào tạo, các ngôn ngữ mạnh, xu hướng hợp tác, giáo trình, học phí tính quốc tế trong sso sánh với HVPGVN tại TP.HCM. Qua đó tác gigp ý chân thành nhằm phát triển nền Phật học tại Việt Nam.
              Trong bài khái quát “Pht học tại Canada và Australia, ĐĐ. Chân Pháp Cẩn giới thiệu số lượng các trường c khoa Phật học, chương trình đào tạo, học phí học bổng chất lượng đào tạo. Tác giả điểm qua các tạp chí Phật học tiêu biểu của hai nước này cũng như các học giả lỗi lạc, đng gp cho nền Phật học tại phương Tây.
Về vương quốc Anh, nơi Phật giáo được biết sớm hơn các nước châu Âu còn lại từ thế kXIX, TT. Thích Đng Thành, Hiu trưởng trường Trung cp Pht học Bình Định, giới thiu Giáo dục Pht giáo tại Anh quốc. Kng chỉ có nhiu nhà nghiên cứu Pht học li lạc, Phật giáo Anh quốc còn c các hội Phật học quy mô, chương trình Phật học tiêu chuẩn, gp phần phát triển Phật giáo cho thế giới phương Tây.

         ĐĐ. Thích Đồng Tâm, giảng viên trường Phật học SIBA, Tích Lan qua bài “Giáo dục Phật giáo vương quốc Anh” đã khái quát lịch sử Phật giáo Anh, các trung tâm Phật giáo quan trọng, Hội thánh điển Pāli. Về chương trình Phật học tại Anh, tác giả giới thiệu 15 trường Đại học c khoa Phật học, nổi tiếng nhất trường Đại học Oxford Cambridge. Qua đ, giúp sinh viên Việt Nam c thể lựa chọn các trường Đại học thích hợp khi theo học Phật học tại nước này.
ĐĐ. Thích Thanh An trong bài “Tình hình nghiên cứu Phật học tại Đức” đã giới thiệu các học giả nổi tiếng, các công trình nghiên cứu đồ sộ về khảo cổ học, Ấn Độ học, triết học Phật giáo, tiếng Sanskrit, tiếng Pāli, các từ điển Phật học nổi tiếng Thánh điển Phật giáo bằng tiếng Đức xu thế Phật giáo tại nước này gp phần giúp người châu Âu cộng đồng phương Tây hiểu đến với đạo Phật.
            Trong bài Tng quan tình hình Pht giáo và nghiên cu Pht học tại Pháp” ĐĐ. Th Th  g Giác cung cấp bức tranh bao quát về Phật giáo Pháp gồm các hội Phật giáo, các trường phái Phật giáo, các tự viện Phật giáo, các trường Đại học cngành Phật học cũng như cộng đồng Việt Nam các cộng đồng di dân truyền đạo Phật tại đất nước nổi tiếng bậc nhất vn minh trên thế giới. Qua đ cho thấy người phương Tây tìm về Phật giáo như giải pháp trị liệu nỗi khổ, niềm đau.
***
         Thông qua tuyển tập này, giới học giả Phật giáo cũng như Tăng Ni Phật tử trong nước c thể so sánh Phật giáo Việt Nam chương trình học Phật tại Việt Nam với Phật giáo ở 11 quốc gia khu vực các trường Đại học c khoa hoặc chuyên ngành Phật học hay các Học viện Phật giáo tại những nước này.
         Sự so sánh đối chiếu mang tính phản biện sẽ giúp cho các trường Pht học ti Vit Namnóiriêng và Phtgiáo Vit Namnói chung, rút ra những bài học kinh nghiệm hữu ích nhằm phát triển hơn nữa Phật giáo Việt Nam cũng như đưa nền Phật học Việt Nam lên đẳng cấp toàn cầu.
HVPGVN, sở Minh Xuân, ngày 18-11-19
TT. Thích Nhật T
 
  

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây