31 - NNC. Lê Đình Hùng & TS. Nguyễn Thị Tâm Hạnh - THƯ TỊCH CỔ PHẬT GIÁO HIỆN ĐƯỢC LƯU GIỮ TẠI CÁC ĐIỂM DỌC LƯU VỰC SÔNG GIANH

Thứ hai - 16/12/2019 04:05

THƯ TỊCH CỔ PHẬT GIÁO HIỆN ĐƯỢC LƯU GIỮ TẠI CÁC ĐIỂM DỌC LƯU VỰC SÔNG GIANH

NNC. Lê Đình Hùng* 
TS. Nguyễn Thị Tâm Hạnh**

Từ tháng 6 đến tháng 12-2015, đoàn nghiên cứu thuộc Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán cùng Phân viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam tại Huế đã tiến hành nhiều đợt khảo sát tại các di chỉ Phật giáo dọc lưu vực sông Gianh, qua địa bàn các huyện Bố Trạch, Quảng Trạch, Tuyên Hóa và Minh Hóa.

Qua 6 đợt khảo sát, chúng tôi đã tìm thấy khá nhiều kinh sách Phật giáo, thư tch cổ và nhiều tư liệu quý hiện còn được bảo lưu tại các ngôi chùa và một số tư gia thuc khu vực này. Đáng chú ý nhất là điểm khảo sát chùa Quan Âm (xã Đức Trạch, huyn Bố Trạch) - nơi quy tập nhiều nguồn liệu có giá tr, với số lượng khá ln. Sau khi tiến hành phân loi, chúng tôi lập bảng thống kê như sau:

 



TT

TÊN TƯ LIỆU

NIÊN

ĐẠI

GHI CHÚ



.

CHÙA QUAN ÂM - XÃ ĐỨC TRẠCH, HUYỆN BỐ TRẠCH

Đ

藏菩薩本
ịa Tạng Bồ-tát bổn nguyện kinh

願經 [3quyển]

Minh Mạng thứ 4

[1823]

- In từ ván khắc chùa Thiên Mụ - Huế
  Phật thuyết A-di-đà kinh sớ sao
說阿彌佗經疏鈔 [4 quyển]

Tự Đức 26 [1873]

- Bản an Đại Nam quốc, Bắc Ninh tỉnh, Từ Sơn phủ,Giang huyện, Phù

Lãng xã, Phúc Long tự. Tượng chủ Nguyễn Nhân Tuyên phụng khắc.
 
Khuyến phát Bồ-đề tâm

văn diễn nghĩa 勸發菩提心文演義
   
  • Bản chữ Nôm
 
  • Giác Hải tự, Thích Từ Phong đính chính, diễn nghĩa
 
Thọ mạng, Hồng danh, Vu lan bồn

kinh 壽命洪名盂蘭盆經
 
- In từ ván khắc chùa Giác Lâm - Huế
  Cao vương Quan Thế Âm kinh 高王

觀世音經 [1 quyển]
 
- In từ ván khắc chùa Từ Hiếu - Huế
 
Sa-di luật nghi yếu lược

Thành Thái thứ 14

- In từ ván khắc chùa Bảo Lâm - Huế

  • Nhà nghiên cứu Hán Nôm, Phân viện Văn hóa Nghệ Thuật Quốc gia Việt Nam ti Huế
** Phân viện Văn hóa Nghệ Thuật Quốc gia Việt Nam tại Huế.
 



 
  tăng chú thích [quyển hạ] 沙彌律 儀要略增註釋
[Nhâm Dần - 1902]
 
 
Thiền Môn Nhật Tụng

禪門日誦 (1 quyển)
   
 
Phổ Am Chú

普庵咒 [1 quyển]

Bảo Đại thứ 6

[1931]

- Bản chép tay, đệ tử tự Từ Hòa phụng biên
 
Chư kinh nhật tụng

諸經日誦 [1quyển]
   



0
Đại Bi Xuất Tượng 大悲出像
Càn Long, Bính Tý

- Bản lưu tại chùa Bình Long, Quảng Bình [chưa rõ chùa tọa lạc ở đâu]
  Phật Tổ tâm yếu tiết lục 佛祖心要

節錄 [2quyển]
 
- Sách giáo trình dạy đệ tử, có nhiều ghi chú



1
Từ bi Thủy sám pháp 慈悲水懺法

[3quyển]
 
- Bản chép tay và vẽ hình minh họa chư Phật cùng truyện tích Ngộ Đạt Quốc

sư của ngài Lệ Hương



2
Công văn tâm nang diệu ngữ 攻文

心囊妙語 [3 quyển]
   
  • Dật Đạo Từ Nhuận hiệu Tuệ Miên sao tuyển
 
  • Lưu tại chùa Quan Âm q.1, q.2 [lưu tại nhà thầy Hồ Đăng Hới q.3].



3

Phật môn giản lược công văn thiện

bản 佛門簡略攻文善本 [3quyển]
   



4

Tạp tiếu công văn yếu

tập 雜醮攻文要集 [1quyển]
   
  • Đạo cục Công văn Liễu xã, Nguyễn Duy Tập phụng thư
 
  • Long Phước tự Hội chủ hiệu Diệu phụng tạo



5
Tạp tiếu chư khoa 雜譙諸科

[4 quyển]
 
- Gồm 12 khoa nghi, tổng cộng 91 trang



6
Soán tập Du-già ấn triệp 集瑜迦

印摺 [1 quyển]
 
- Bản chép tay



7
Tân soạn Tiểu thừa sám pháp Phật môn công văn 新撰小乘懺法佛門 攻文 [2quyển]    
  • Gồm: sớ, điệp, thiếp, hịch, biểu, dẫn, phù
  • Quyển thượng: gồm các văn bản mang nội dung Phật giáo; Quyển hạ gồm các văn bản cúng Thành hoàng, Nho, Lão.



8

Tỳ-ni, Sa-di, Oai nghi,

Cảnh sách 毗尼沙彌警策 [1 quyển]

Giáp Ngọ niên

- Tỳ-kheo Huệ Lưu cẩn tự



9

Phật thuyết Báo phụ mẫu ân trọng
kinh 報父母恩重經 [1 quyển]

Thành Thái thứ 10

[Mậu Tuất - 1898]

- In từ ván khắc chùa Từ Hiếu - Huế
 



 



0
Phật thuyết Đại thừa Kim Cang kinh luận 大乘金剛經論 [1 quyển]
Quang Tự thứ 14, Mậu
 



1
Pháp Bảo Đàn kinh 法寶壇經 [1

quyển]
   



2

Đại Phật đảnh Thủ Lăng Nghiêm

kinh 大佛頂首楞嚴經 [1 quyển]
   
  • Bản chép tay
 
  • Song ngữ Hán - Việt



3
Lăng Nghiêm kinh bạch văn 楞嚴 經 [1 quyển]    



4

Quan Đế Đào viên Minh thánh kinh

關帝桃園明聖經 [1quyển]
   
  • Bản chép tay
 
  • Có nhiều hình vẽ minh họa đẹp



5

Đại càn Thánh mẫu ngọc

phổ 大乾聖母玉譜 [1quyển]
   



6
Quan Thánh cứu kiếp chân kinh 關聖救劫真經 [1 quyển]  
- Lý Hòa, Sắc tứ Vĩnh Phước tự, đệ tử Bác sĩ Nguyễn Duy Chính pháp danh

Như Tín, Nguyễn Duy Đính pháp danh Như Lục đồng phụng cúng



7

Cứu kiếp Hoàng kinh [1 quyển]

Tự Đức thứ 29

- Bản tồn Hà Nội, Ngọc Sơn Văn Vũ nhị đế điện



8

Danh sách 24 họ tộc làm lễ cầu

siêu ngày Rằm tháng 7

Mậu Thìn [1988]
 
  • Tổ chức tại chùa (?), do thầy Trung Không - đệ tử thầy Lệ Hương chủ trì
 
  • liệu chữ Nôm



9

Sổ ghi danh sách quy y của thầy Lệ

Hương
 
- Truyền xuống các đệ tử có pháp danh chữ “Trung” theo dòng kệ Quốc Ân -

Huế



0

Thủy lục chư khoa [2 quyển]

Thành Thái thứ 6,

Giáp Ngọ

- Bắc Ninh Từ Sơn Vũ Giang Phù Lãng Vĩnh Phúc hiệp phái trùng khắc



1

Ngọc Hoàng cốt tủy chân kinh [1

quyển]

Thành Thái Mậu

Tuất niên

- Chánh Bát phẩm Nguyễn Văn Khánh kính khắc



2

Trai đàn công văn 齋壇攻文

[1 quyển]
   



3

Bản in “Điệp đàn Tỳ-kheo”

[1 bản]
 
- Điệp thọ Cụ túc giới của thầy Lệ Hương



4

Phái quy y dòng Liễu Quán

[3 bản]
   



5

Long vị dòng Chúc Thánh

[1 ngôi]
 
- Nguyên của chùa Vĩnh Phước [làng Lý Hòa, Đức Trạch, Bố Trạch]
 



 



I.

NHÀ THẦY HỒ ĐĂNG HỚI - THÔN TRUNG ĐỨC, XÃ ĐỨC TRẠCH, HUYỆN BỐ TRẠCH



6

Đại phương tiện Phật Báo ân kinh

chú nghĩa 大方便佛報恩經注義

[4 quyển]

Tự Đức 18 [1865]
 
  • Hà Nội Thọ Xương Hàm Long tự tàng bản
 
  • Đệ tử Tri phủ Nguyễn Duy Xán, pháp danh Như Lạn phụng cúng



7

Chánh Khắc Trung Khoa Du-già tập yếu
正刻中科愉伽輯要 [1 quyển]

Đồng Khánh thứ 4 [Mậu Tý - 1888]

- In từ ván khắc chùa Báo Quốc - Huế



8
Nhị khóa hiệp giải 二課合解

[7 quyển]
 
- Tỳ-kheo Thích Thái Hòa phụng thư



9

Từ bi Tam muội Thủy

sám 慈悲三昧水懺 [3 quyển]

PL. 2514
 
  • Lưỡng tự Hán - Quốc ngữ
 
  • Nhà in Đuốc Tuệ của Hội Việt Nam Phật giáo xuất bản



0
Kinh Địa Tạng 地藏經

[3 quyển]

PL. 2514
 
  • Lưỡng tự Hán - Quốc ngữ
 
  • Nhà in Đuốc Tuệ của Hội Việt Nam Phật giáo xuất bản



1
Công văn tâm nang diệu ngữ 攻文心囊妙語 [3 quyển]    
  • Dật Đạo Từ Nhuận hiệu Tuệ Miên sao tuyển
 
  • Lưu tại nhà thầy Hồ Đăng Hới q.3 [lưu tại chùa Quan Âm q.1, q.2].
   



2

Quan Đế Minh Thánh chân kinh diễn nghĩa 關帝明聖真經演義 [1
quyển]

Bảo Đại thứ 6 [Tân Mùi, 1931]

- Thừa Thiên phủ, Hương Trà huyện, An Ninh tổng, Xuân Hòa xã, Lê Nhưng

phụng Thánh đường tàng bản



3
Di đà kinh sớ sao 彌陀經疏抄, [4 quyển]    



4

Mộc bản “Điệp thế độ” dòng Quốc

Ân [1 ván khắc]
 
- Ván khắc 2 mặt



5
Bản “Chánh pháp nhãn tạng” [1 bản]  
- Điệp phú pháp của thầy Lệ Hương



II.

ĐÌNH LÀNG LÝ HÒA - XÃ ĐỨC TRẠCH, HUYỆN BỐ TRẠCH



6
Bản in “Ngũ gia thất tông” 五家七

[1 bản]

Bính Tý [1936]

- Bản khắc có nguồn gốc trong Nam; hiện lưu tại Đình làng Lý Hòa



7

Bản in “Niệm Phật công

cứ” 念佛公据 [1 bản]
 
- In từ ván khắc chùa Báo Quốc - Huế [có màu]
 
Bản in “Điệp thế độ”

Canh Dần [1950]

- Bổn sư truyền thọ: húy THỊ BÀO




 

8

dòng Chúc Thánh [1 bản]
 
- Đệ tử được cấp: Trần Đăng Doãn, pháp danh Đồng Y



9

Bài minh ký trên Đại hồng chung chùa Hòa

Gia Long, Tân Mùi [1811]

"Lý Hòa thôn, Vĩnh Phước tự hồng chung tịnh minh ký" ( 和 村 永 福 寺 洪 鍾 并 銘 記)



V

CHÙA YÊN QUỐC - THÔN XUÂN MAI, XÃ MAI HÓA, HUYỆN TUYÊN HÓA



0

Bài vị: truy niệm tiền hiền, thiền sư
quá cố 追念前賢禪師過故 [12 tấm]
 
- Chất liệu đá granit, được phục chế sau này



1

liệu lịch sử chùa An Quốc
Văn cúng Thiền sư, Tiền hiền [1 bản]
 
- Bản chép tay bằng chữ Quốc ngữ của ông Cao Đình Đậu - người hiện lo

hương khói tại chùa.



.

THƯ TỊCH CỔ TẠI HUYỆN MINH HÓA



2

Văn cúng “Tuân phụng Thích ca Như Lai di giáo...” của người Nguồn 遵奉釋迦如來遺教 [1 bản]

Tự Đức 29 [1876]
 
  • Bản chữ Hán
 
  • Lưu tại nhà ông Đinh Thanh Dự - Thị trấn Quy Đạt, Xuân Hóa, huyện Minh Hóa





3

Bản Tộc phổ của họ Đinh, người Nguồn [1 bản]
   
  • Bản chữ Hán
 
  • Lưu tại nhà ông Đinh Thanh Dự - Thị trấn Quy Đạt, Xuân Hóa, huyện Minh Hóa



4

Văn tế của người Nguồn [1 bản]

Tự Đức 26 [1873]
 
  • Bản chữ Hán
 
  • Lưu tại nhà ông Đinh Thanh Dự



5
Chư khoa mục lục 諸科目錄

[1 bản]
   
  • Các khoa cúng thuộc Đạo giáo nhưng lẫn nhiều nội dung Phật giáo
 
  • Bản chữ Hán; lưu tại nhà ông Đinh Thanh Dự



6

Sách cổ “Pôộc năng xừ” viết trên lá cọ của người Bru Khùa [1 bản]
   
  • Viết bằng chữ cổ Pali-Thái, nội dung ghi chép lời của Pah Put (Phật) dạy
  • Lưu tại nhà ông Hồ Quý Bôn - thôn Y Leeng, Dân Hóa, huyện Minh Hóa [giáp ranh biên giới Lào]



7

Tư liệu chép tay nội dung sách cổ

“Pôộc năng xừ” [1 tập]
 
- Do ông Hồ Quý Bôn chép lại nguyên văn nội dung sách, và phiên âm theo

cách đọc chữ la-tinh


Quảng Bình, tháng 12 năm 2015
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây