16 - NNC. Nguyễn Đại Đồng - PHẬT GIÁO QUẢNG BÌNH TỪ NĂM 1946 ĐẾN 2009

Thứ hai - 16/12/2019 03:16
 
PHT GIÁO QUẢNG BÌNH TỪ NĂM 1946 đến 2009
 

NNC. Nguyễn Đại Đồng*


Tóm tắt:
Bài viết khái quát hoạt động của Phật giáo tỉnh Quảng Bình từ năm 1946 đến năm 2009 trải qua hai giai đoạn:
1. Từ năm 1946 -1954, Pht giáo Quảng Bình là một trong 16 tỉnh hội dưới sự ch đạo của Hội Việt Nam Phật học (hậu thân của An Nam Phật học hội trước đây) được thành lập (6/1948), tại Huế do cư sĩ Chơn An Lê Văn Định làm Hội trưởng. Những Phật sự lớn nhất trong những năm này là năm 1951 trùng tu chùa Hội quán Phổ minh với quy mô lớn hơn tổ chức Đại giới đàn tại chùa vào ngày 15 tháng 7 năm Nhâm Thìn (1952).
Từ năm 1954 đến 2009: Hòa bình lập lại, đất nước chia đôi, Quảng Bình và Vĩnh Linh trở thành tuyến đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Từ tháng 4 năm 1958, Tnh Hội Quảng Bình một trong những Chi hội Phật giáo của Hội Phật giáo Thống nht Việt Nam. Hòa thượng Phổ Minh (thiền sư Hồng Tuyên) tham gia Ban Trị s Trung ương rồi được suy cử và Ban Chứng minh Đạo sư của Hội
Ngày 3 tháng 3 năm 1968, Hòa thượng Phổ Minh viên tịch, tiếp đó sau đợt đánh phá ác liệt đầu tháng 8 năm 1968 phá hủy chùa Hội quán, có 11 vị tăng ni hy sinh, hàng trăm tín đồ bị chết và bị thương. Phong trào Phật giáo Quảng Bình có phần trầm lắng cho đến khi ba tnh Quảng Bình, Qung Tr, Thừa Thiên sáp nhập thành tỉnh Bình Trị Thiên, tỉnh l đặt tại thành phố Huế, rồi năm 1989 lại tách tnh thì phong trào Pht giáo tnh Quảng Bình vẫn chưa được phục hi.
Qua một khoảng thời gian khá dài, sự mong muốn có một Tỉnh hội Phật giáo để được nghe giảng kinh thuyết pháp; được chung tay làm Phật sự, được dâng hương lễ Pht ở các chùa đã trở nên mạnh mẽ và cấp thiết.
Năm 2009, các tín độ Pht tử ở thành phố Đồng Hi tiến hành vận động thành lp Tnh hội Phật giáo Quảng Bình. Đơn đề nghị được gửi lên cp trên có thẩm quyền. Lãnh đạo tnh và Hội đồng Trị s Trung ương GHPG Việt Nam đồng ý cho pháp. Ngày 7 và 8 tháng 11 năm 2009, Đại hội lần thứ nhất thành lập Tnh hội Phật giáo Quảng Bình được tiến hành và thành công tốt đẹp. Ban Tr s Pht giáo Việt Nam tnh Quảng Bình được thành lập do Thượng tọa Thích Tánh Nhiếp  làm Trưởng b
an để dẫn dắt phong trào Phật giáo tỉnh Quảng Bình bước trên con đường mi, làm cho cuộc sống tâm linh của nhân dân thêm phong phú hơn, cùng nhau xây dựng quê hương giàu đẹp.
Từ khóa: Hòa thượng Phổ Minh, Tỉnh Hội Phật giáo Quảng Bình, Hội Phật học Trung Việt, Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam, Hội đồng Trị s Trung ương, Giáo hội Pht giáo Việt Nam
  1. Bối cảnh lịch sử
Ngày 19 tháng 12 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, ba tháng sau, ngày 27 tháng 3 năm 1947 thực dân Pháp huy động một lực lượng lớn hải, lục, không quân đánh chiếm Quảng Bình. Trong một thời gian ngắn, quân Pháp đã thiết lập một hệ thống đồn bốt dày đặc, tiến hành các vụ tàn sát đẫm máu. Quảng Bình trở thành chiến trường ác liệt, gian khổ và giữ một vị trí quan trọng trên địa bàn Liên khu IV. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, Liên khu IV, Đảng bộ tỉnh, nhân dân Quảng Bình đã biết vận dụng một cách sáng tạo trước mọi tình huống của chiến tranh, đồng thời tổ chức, động viên toàn dân tham gia kháng chiến, tạo nên sức mạnh to lớn để chiến thắng kẻ thù.
Đầu năm 1948, thực dân Pháp mở rộng vùng chiếm đóng, phá thế liên hoàn của ta. Hầu khắp đồng bằng Lệ Thuỷ, Quảng Ninh, thị xã Đồng Hới, phần lớn huyện Bố Trạch, một phần ba huyện Quảng Trạch và vùng địa đầu huyện Tuyên Hoá đã bị thực dân Pháp chiếm đóng, kiểm soát.
  1. Hoạt động của Phật giáo Quảng Bình từ 1946 -1954
Trong thời gian kháng chiến chống Pháp, Hòa thượng Hồng Tuyên trụ trì chùa Phổ Minh tham gia Phật giáo cứu quốc, tích cực hưởng ứng lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ Chủ tịch. Ngài tổ chức đội y tế phục vụ chiến đấu ở các nơi. Chùa Phổ Minh là nơi che dấu nhiều cán bộ cách mạng về chùa họp bàn công tác. Có lần ông Nguyễn Đức Đẳng, thư Thị ủy Đồng Hới về chùa họp thì bị giặc phát hiện, chúng bao vây chùa, nhưng Hòa thượng Phổ Minh đã nhanh ý, cho ông khoác áo cà sa, đội mũ nhà Phật ngồi trước hương án Tam bảo tụng kinh mõ, giặc không phát hiện được, bỏ đi. Lần khác, ông Võ Ty (tức Cai Búa) Trưởng Công an thị xã Đồng Hới về chùa công tác cũng bị địch đánh hơi, Hòa thượng đã cho ông trèo lên nằm trên máng xối của nhà chùa và thoát nạn. Mấy lần lãnh đạo Thị về họp ở chùa hoặc các cán bộ trên chiến khu về liên lạc với cơ sở tại chùa đều được Hòa thượng và các nhà sư bảo vệ an toàn. Hòa thượng Phổ Minh không ngại nguy hiểm, gian nan, vẫn quyết tâm bảo vệ cán bộ cách mạng.

Tháng 6 năm 1948, Hội Việt Nam Phật học – hậu thân của An Nam Phật học hội trước đây được thành lập, đặt trụ sở tại số 1B đường Nguyễn Hoàng, Huế do cư sĩ Chơn An Lê Văn Định làm Hội trưởng. Hội bắt đầu nối liên lạc và tái thành lập các tỉnh hội và chi hội ở miền Trung. Từ năm 1949, Phật giáo Quảng Bình từng bước ổn định và phát triển, chùa Phổ Minh được chọn làm nơi đặt trụ sở của Chi hội Phật giáo và Hội Phật học Quảng Bình. Chính trong thời gian này, chùa đã được Chi hội Phật giáo, Hội Phật học kết hợp với Hòa thượng Phổ Minh trùng tu lại quy mô hơn. Đến năm 1951, chùa được xây dựng thành 3 gian cao rộng, hai bên tả hữu của chùa còn được xây dựng thêm nhà Tăng, nhà Thiền rất khang trang. Kể từ đó chùa Phổ Minh trở thành một trung tâm Phật giáo nổi tiếng của tỉnh Quảng Bình.
lẽ Pht sự nổi bật nhất của Phật giáo Quảng Bình trong thời kỳ này là mở đại giới đàn tại chùa Ph Minhth xã Đồng Hới vào ngày 15 tháng 7 năm Nhâm Thìn (1952) sau khi mãn hạ ba tháng an cư của chư Tăng.
Thành phần Hội đồng Thập sư như sau: Đàn đầu: Hòa thượng Hồng Tuyên Chánh Giáo Từ Thông; Yết ma A lê: Hòa thượng Từ Tường; Giáo thụ A xà lê: Hòa thượng Huyền Cơ; Tôn chứng: Đệ nhất: Đại sư Thiền Hải; Đệ nhị: Đại sư Thiền Chơn; Đệ tam: Đại sư Thiền Quang; Đệ tứ: Đại sư Thiền Viên; Đệ ngũ: Đại sư Pháp Tạng; Đệ lục: Đại sư Đồng Chơn; Đệ thất: Đại sư Thiền Ấn; Dẫn thỉnh: Đệ nhất: Đại sư Thiền Phong; Đệ nhị Đại sư Thiền Thâm; Đệ tam: Đại sư Diệu Hạnh; Đệ tứ: Đại sư Diệu Thể.
n cứ vào hồng danh Tam sư, Thất chứng và Tứ vị dẫn thỉnh, ta thấy có đến 7 vị đệ t của Hòa thượng Hồng Tuyên tham d vào hội đồng Thập sư, trong êđó 6 vị ở ngôi Tôn chứng 2 vị ở ngôi dẫn thỉnh. Điều này chứng tỏ rng từ năm 1920 khai sơn chùa Phổ Minh đến năm 1952 hơn 30 năm nỗ lực đào tạo tăng tài, Hòa thượng Hồng Tuyên đã đào tạo được nhiều đệ t xuất sắc am tường gii luật nên được mi tham dự vào Hội đồng Thập sư tại giới đàn này.249
Năm 1952, trên cương vị Ủy viên Hoằng pháp của Giáo hội Tăng già Trung Vit, thiền sư Thích Trí Thủ (1909-1984) đã đặt viên đá cho ngôi trường Trung, Tiểu hc Bồ Đề đầu tiên của Hội tại Thành nội Huế. Từ đó về sau, các trường Bồ Đề t bậc Tiểu học đến bậc Trung học được lần lượt ở các Tnh hội khắp Trung Việt, lan vào cả Sài Gòn. Năm 1953, một trường Bồ Đề bậc Trung học được lập ở Quảng Bình


249 Dẫn theo Thích Như Tịnh, Khảo sát các dòng kệ truyền thừa thuộc thiền phái Lâm Tế trên đất Quảng Bình,
đăng trong tạp chí Liễu Quán số 7 ra tháng 1 năm 2016, Nxb Thuận Hóa, tr.83.
 


Quan (thị xã Đồng Hới)250, đã giúp giải quyết phần nào tình trạng thất học của thị Đồng Hi lúc bấy giờ.251
“Ban Văn hóa Tỉnh hội đã khuếch trương Lớp Giáo lý cư sĩ hiện có ở th xã Đồng Hi và phổ cập tinh thần Phật giáo trong giới trí thức và nam nữ Pht tử ở Quảng Bình. Gia đình Phật tử hiện đang bành trướng ảnh hưởng trong hang ngũ thanh niên trí thức và thiếu niên học sinh. Tình hình tiến triển khả quan: số đoàn sinh nam nữ càng ngày càng đông. Tỉnh hội đã thành lập thêm các phân hội tại địa hạt huyện Lệ Thủy và huyện Quảng Ninh.252
“Tháng 6 năm Nhâm Thìn (1952), một lớp giáo lý giành riêng cho phụ nữ mỗi chiều 30 và 14 mỗi tháng âm lịch trước khi làm lễ hồng danh tại chùa Hội quán theo li thnh cầu của các khuôn hội ở Trung, Ban Văn hóa Tỉnh hội tổ chức thuyết pháp 2 lần. Một lần tại làng Sa Động do đạo hữu Hoàng Minh Vui, một lần tại làng Mỹ Cảnh do đạo hữu Ưng An. Kết quả rất tốt đẹp. Khi về qua đò, ông Ưng An đã cứu được một em bé rơi xuống sông. Phật sự ở Quảng Bình năm 1952 rất khả quan mặc dù có nhiều trở lực bên ngoài.”253
  1. Pht giáo Quảng Bình từ 1954 đến 2009
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ngày 8 tháng 5 năm 1954, hội nghị Giơvevơ bắt đầu thảo luận về vấn đề lp lại hòa bình ở Đông Dương. Đêm ngày 21 tháng 7 năm 1954, hi nghị kết thúc, các bên tham gia hội nghị đã ký kết Hiệp định ngừng bắn và lp li hòa bình ở Đông Dương. Theo Hiệp định, Việt Nam bị chia cắt bởi vĩ tuyến 17, miền Bắc từ sông Bến Hải (Vĩnh Linh, Quảng Tr) trở ra; phn còn lại là miền Nam.
Hòa bình được lập lại, Hòa thượng Phổ Minh quyết định không di cư vào Huế theo lời mời của đệ tử, mà ở lại Quảng Bình cùng tăng ni Phật tử tỉnh nhà khôi phc và phát triển kinh tế. Hòa thượng đã vận động tín đồ trong tnh chấp hành nghiêm Sắc lnh số 234/SL Bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng do Hồ Ch tịch ký ngày 14 tháng 6 năm 1955. Điều 1 ghi rõ: “Chính phủ bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và tự do thờ cúng của nhân dân. Không ai được xâm phạm quyền tự do ấy. Mọi người Việt Nam có quyền tự do theo mt tôn giáo hoặc không theo một tôn giáo nào. Các nhà tu hành được t do giảng đạo tại các cơ quan tôn giáo …”


250 Quảng Bình Quan là công trình kiến trúc gồm có cổnghệ thống thành lũy được xây dựng năm 1630 để bảo vệ từ xa kinh đô Phú Xuân của chúa Nguyễn. Đây là một di tích kiến trúc có giá trị lịch sử và nghệ thuật. Hiện đã được khôi phục như nguyên bản năm 1630.
251 Sau khi giải phóng Đồng Hới (tháng 8 năm 1954), chính phủ chủ trương không có trường học tư thục, trường này đã giải thể.
252 Theo Viên âm số 114 ra ngày 8 tháng 5 nhuận Phật lịch 2515 (1952)
253 Theo Viên âm số 115 ra ngày 8 tháng 6 Phật lịch 2515 (1952).
 




Ngày 2 tháng 8 năm 1955, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 566 - TTg về vic thành lập các Ban Tôn giáo ở Trung ương (Phủ Thủ tướng), khu, tỉnh. Ban Tôn giáo Phủ Thủ tướng (nay là Ban Tôn giáo Chính ph thuộc Bộ Nội vụ) có nhiệm vụ: “Nghiên cứu kế hoạch thi hành những chủ trương chính sách của chính phủ về vấn đề tôn giáo, giúp Thủ tướng phối hp vi các ngành ở Trung ương và theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc các địa phương trong việc thực hiện những chính sách của Chính phủ về vấn đề tôn giáo và liên hệ với các tổ chức tôn giáo”. Theo đó, Ban Tôn giáo các tỉnh được thành lập, tnh Quảng Bình và các tỉnh Hưng Yên, Hải Dương, Phú Thọ…được biên chế 7 người.
Năm 1957-1958, ngài Lệ Hương (1912-1985) trở li quê nhà ở thôn Trung Đức xã Đức Trach, huyện Bố Trạch, tnh Quảng Bình kiến lập phạm vũ, hoằng pháp lợi sinh, đặt tên là Đức Quang tự, thỉnh tượng Phật từ chùa Phổ Minh ra thờ. Tuy Phan Đăng tác giả bài “Về bản kinh Thủy Sám chép tay của ngài Lệ Hương” không nói rõ ngài chép năm nào, từ s vic ngài Lệ Hương được Bổn sư cho thụ Tam đàn Cụ túc tại Đại giới đàn Phổ Minh năm 1952, chúng tôi phỏng đoán ngài chép tay Kinh Thủy Sám khoảng từ 1953-1956254. Đây là hiện vật quý của Phật giáo Quảng Bình.
Lúc bấy giờ trên miền Bắc có ba tổ chức Phật giáo là Hội Việt Nam Phật giáo (hu thân của Hội Phật giáo Bắc Kỳ), Hội Phật giáo Cứu quốc (thành lập cuối tháng 8 năm 1945) và Hội Thanh niên Phật tử (thành lập ngày 23 tháng 12 năm 1943), thống nht các tổ chức Phật giáo trở thành vấn đề cấp thiết.
Sau một thi gian tuyên truyền vận động, từ ngày 16 đến ngày 18 tháng 3 năm 1958, Đại hội đại biểu thành lập Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam tiến hành tại chùa Quán Sứ Hà Nội. Đại hội đã bầu Ban Tr s Trung ương Hội gm 45 vị (10 ghế dành cho đại biểu Phật giáo miền Nam) thực tế gồm 33 v. Ban Tr s đã bầu Ban Thường trực do Pháp Thích Trí Độ làm Hội trưởng, Hòa thượng Thích Tâm Thi, Thượng tọa Thích Đức Nhuận, Thượng tọa Phạm Đức Chính, cư sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám được bầu làm Phó Hội trưởng Hội PGTNVN. Đến ngày 28 tháng 4 năm 1958, Hội có tư cách pháp nhân (theo Nghị định số 167), được hoạt động trong toàn quc.
Mục đích của Hội là “hòa hợp tăng ni, cư sĩ, các vị nghiên cứu Phật pháp để chung sức chung lòng: Hoằng dương Phật pháp, Lợi lạc quần sinh, Phụng sự Tổ quc, Bo vệ hòa bình”, cụ th là:



254 Bộ Kinh gồm ba quyển thượng, trung, hạ, được chép bằng chữ Hán trên giấy bổi có in chìm hình cánh hoa  và chữ thọ cách điệu hình tròn màu đỏ. Tất cả có 41 tờ (82 trang), mỗi trang chính văn được chép thành 6 dòng, mỗi dòng 17 chữ, một số hình vẽ minh họa.
 



 
  • Phát huy lòng yêu nước
  • Phát huy tinh thần “vô ngã vị tha” của đạo Phật
  • Phc v lợi ích của nhân dân
  • Thực hiện cương lĩnh của MTTQ Việt Nam góp phần củng cố miền Bắc, đấu tranh thng nhất nước nhà
Mt thi gian sau, Chi hội Phật giáo Thống nhất tnh Quảng Bình cùng các Chi hội Phật giáo tnh Bắc Ninh, Nam Định, Thái Bình có quyết định thành lập. Hòa thượng Hng Tuyên trụ trì chùa Phổ Minh làm Chi hội trưởng.
Từ ngày 25 đến ngày 29 tháng 4 năm 1961 (Tân Sửu) Đại hội MTTQ Việt Nam ln thứ II diễn ra tại Nội. Hòa thượng Phổ Minh Hội trưởng Hi Phật giáo Thống nhất Việt Nam tỉnh Quảng Bình và sư bà Đàm Dung Ủy viên Ban Trị s Trung ương Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam được bầu là Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.
Tháng 10 năm 1964, Đại hội Đại biểu lần thứ III Hội PGTN Việt Nam diễn ra ti chùa Quán Sứ, Hà Nội. Đoàn Đại biểu Hội PGTN Việt Nam tỉnh Quảng Bình do Hòa thượng Phổ Minh dẫn đầu tham gia Đại hội. Ngài đã được suy cử vào Ban Chứng minh Đạo sư của Hội PGTN Việt Nam gồm 27 vị.
Hoạt động của Phật giáo Quảng Bình lúc đó như Báo cáo tại Đại hi Phật giáo ln thứ III xác định: “Đối với công cuộc xây dựng miền Bắc, giới Phật giáo ta đã nhiệt liệt ủng hộ và thi hành mọi chủ trương chính sách của Chính phủ. Các Phật t của chúng ta với điều kiện và khả năng của mình đã tích cực tham gia xây dựng Hợp tác xã, đẩy mạnh sản xuất, phát triển văn hóa. Nhiều chiến sĩ thi đua và lao động tiên tiến đã xuất hiện trong giới Phật tử. Đặc biệt nhiều chi hội, Ban Đại diện và cá nhân Pht tử đã có thành tích xuất sắc trong việc trồng cây và gửi tiết kiệm. Về trng cây, theo thống kê của 11 tỉnh thành như Hà Nội, Thái Bình, Hà Nam, Đông, Bắc, Vĩnh Phúc, Ninh Bình, Quảng Bình, Hưng Yên, Sơn Tây và Nam Định đã trồng được 40.887 cây lưu niên, riêng Hà Nội đã trồng 11.334 cây. Hòa thượng Phổ Minh tỉnh Quảng Bình đã trồng 9 cây dừa và 2000 cây khác255
Từ 1965, trong khi Pht giáo Quảng Bình thc hiện phương châm hành động của Hội Pht giáo Thống nhất Việt Nam là: “Hoằng dương Phật pháp, li lạc quần sinh, phụng sự Tổ quốc, bảo vệ hòa bình”, thì đế quốc Mỹ m rộng chiến tranh ra min Bắc. Cả dân tộc ta phải chiến đấu chống bọn ác ma xâm lược Mỹ rất oanh liệt




255 Báo cáo của Ban Thường trực Trung ương Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam tại Đại hội đại biểu lần thứ III (1964), đăng trong Kỷ yếu Đại hội, trang 20.
 




và đã thắng li rất to lớn, trong sự nghiệp đại đó Phật tử Quảng Bình có phần đóng góp xứng đáng.
Quảng Bình vị trí đầu cầu gii tuyến. Quân và dân Quảng Bình nói chung, Pht tử Quảng Bình nói riêng, đã phải chịu nhiều tai họa do bọn ác ma xâm lược Mỹ gây ra.
Bom đạn Mỹ đã trút xuống khắp nơi, xuống cả chùa Chiền, nhà th, bệnh viện, trường học, nhà giữ trẻ, mẫu giáo, các khu đông dân, các đồng ruộng, đê đập v.v…thiêu hủy và phá hoại nhà cửa, tài sản của nhân dân, giết hại đồng bào. Tất cả các chùa đều bị phá hủy, có chùa bị địch đánh đi đánh lại nhiều lần như chùa Sùng Phước, chùa Linh Quang, chùa Trầm, chùa Vinh Phú.256
Đặc biệt như chùa Phổ Minh, bao gồm tòa chùa chính, nhà thờ Tổ, hai nhà Tăng, Cổng chùa, có gác chuông, có vườn cây lưu niên , trong chùa có nhiều tự khí có tính chất lch sử, vì các chùa bị đánh phá đều thu thập về đây để bảo vệ. Nhưng gic Mỹ đánh đi đánh lại nhiều lần, chúng đánh thì tu sửa, chúng lại đánh lại tu sửa có đến 9, 10 lần. Đến đêm ngày 3 tháng 8 năm 1968, bất ngờ vào lúc đêm khuya chúng cho nhiều tốp máy bay đến bắn phá và ném xuống đây hàng chục bom phá, bom sát thương, hàng ngàn quả bom bi, bắn hàng chục loạt rốc két, phá nát c khu chùa và 45 nóc nhà của đồng bào Phật tử ở xung quanh chùa. Tượng Phật, chuông mõ, kinh sách tt cả đồ đạc t khí nói chung đều hư hại.257
Trong hàng ngũ tăng ni có 11 vị hy sinh, hàng trăm tín đồ bị chết bị thương. Nhưng tội ác của giặc càng nhiều thì tinh thn chống Mỹ cứu nước của Quảng Bình càng cao. Cả tỉnh đều t nguyện thề với cả nước: “Du Quảng Bình b tàn phá hết, có thể bị hy sinh lớn nhất để đồng bào miền Nam, đồng bào cả nước bt tổn xương máu thì cũng vui lòng’.
Gần 1550 ngày đêm đọ sức vi kẻ thù tàn bạo, Quảng Bình chúng tôi đã ghi vào bảng vàng chiến thắng của quân và dân miền Bắc 572 máy bay chiếc máy bay đủ các



256 Báo cáo của Ban Trị sự Trung ương hội tại Đại hội 4 đánh giá: “Ở miền Bắc, đáp lời kêu gọi thiếng liêng của Tổ quốc, nhiều vị tăng ni trẻ tuổi đã tạm gác áosa tòng quân diệt giặc” Ở các địa phương, các tăng ni đã hết lòng chăm sóc thương binh, bệnh binh, chăm sóc những gia đình liệt sĩ, góp phần động viên thanh niên hang hái lên đường giết giặc cứu nước. Trong chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, nhiều vị tăng ni đã nêu tấm gương cao đẹp về tinh thần dũng cảm chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Phật tử Quảng Bình luôn luôn tỏ lòng sắt son với Tổ quốc, vượt qua muôn vàn gian khổ cùng nhân dân đánh trả bọn cướp Mỹ và giành thắng lợi vẻ vang.
257 Hai năm sau, vào năm 1970, bấy giờ Hòa thượng Phổ Minh đã không còn nữa, được phép của chính quyền địa phương, bà con Phật tử lại đứng ra cùng nhau đóng góp công sức tiền của để dựng tạm lại ngôi chùa. Trong hoàn cảnh chiến tranh khó khăn lúc bấy giờ, cuộc sống bà con thiếu thốn nhiều mặt, nên chùa cũng chỉ được dựng tạm lại bằng những vật liệu thô sơ, chủ yếu là để có nơi thờ tự và sinh hoạt tín ngưỡng cho Tăng chúng tín đồ Phật tử tại địa phương.
 




loi bị bắn rơi, 45 tầu chiến bị bắn chìm, bắn cháy, tiêu diệt và bắt sống hàng trăm giặc lái t chuẩn úy đến đại (tính đến ngày 31-10-1968).
Gic Mỹ càng leo thang càng thất bại nặng. Cuối năm 1968 chúng buộc phải chấm dứt hoàn toàn và không điều kiện việc ném bom, bắn phá miền Bắc.
“ Trong mấy năm qua được sự hướng dẫn của Trung ương Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam và sự giúp đỡ của Mt trận Tổ quốc, Chi hội Quảng Bình chúng tôi đã thu được mt số thành tích đáng kể trong việc phụng đạo và yêu nước.
Những ngày đại lễ của Phật được t chức trọng thể ở chùa trụ s, thiện tín đến chiêm bái rất đông, việc chăm lo kinh nguyện, giảng giáo lý đạo Phật cho thiện tín tại chùa vẫn gi được bình thường.
Để t tình đoàn kết giữa Phật tử Quảng Bình với Phật tử min Nam trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước-đặc biệt với Phật tử Trị Thiên-Huế kết nghĩa, Chi hội chúng tôi đã tổ chức các lễ cầu nguyện cho Phật tử miền Nam; đã phát động việc trng cây gây rừng vi khẩu hiệu “giặc phá một cây ở miền Nam, ta trồng 10 cây ở min Bắc” để tr thù cho Phật tử min Nam; đã lập vườn rau Trị -Thiên để góp phần giải quyết khó khăn về rau xanh-đặc biệt trong việc tham gia nuôi quân; đã ra sức động viên thanh niên đi làm nghĩa vụ quân sự, góp phần vào việc thực hiện tốt chính sách hậu phương…
Để phát huy truyền thống yêu nước, thực hiện li dạy của Hồ Chủ tịch “mỗi người làm việc bằng hai” các Tăng già và cư sĩ cũng như Phật tử trong tỉnh đều nhiệt liệt hưởng ứng chủ trương của Chi hội đề ra: “Tích cực góp phần vào công cuộc xây dựng min Bắc”. Chúng tôi đã tùy sức mình, tùy s hiu biết và kinh nghiệm của từng người để phục v cho việc khôi phục và phát triển kinh tế.
Để tham gia vào việc xây dựng chính quyền nhân dân, tăng già tỉnh chúng tôi đã tham gia tt các cuộc bầu cử quốc hội, Hội đồng nhân dân và đã vinh dự được 7 vị trúng cử vào Hội đồng Nhân dân Ủy ban Mặt trn các cp.
Để cho Phật pháp được hoằng dương, Chi hội chúng tôi trong nhng năm qua mặc dù chiến tranh ác liệt, vẫn chú trọng hướng dẫn các chư tăng cùng toàn thể Pht t thực hành đúng tinh thần từ bi giản dị của đạo Pht-đồng thời bài trừ mê tín dị đoan, hủ tục như đồng bóng, vàng mã, bói toán v.v…điều đó chứng t Tăng già thiện tín Quảng Bình đã nhận thức được nhưng điều gì không đúng với đạo, không ích cho nước, không lợi cho dân thì đấu tranh gạt bỏ.
Tinh thần tương trợ hòa hp nội bộ ngày càng tinh tiến. Các Tăng già chúng tôi chẳng những đã thành tâm khuyến hóa lẫn nhau nâng cao đạo pháp, tu trì giới hạnh 
mà còn quan tâm giúp đỡ ln nhau về đời sống. Các vị lão bệnh đều được Chi hội chú ý chăm sóc.
Chúng tôi nghĩ rằng chỉ có sự lãnh đạo của Đảng Lao động Việt Nam, có chế độ ưu việt của miền Bắc nước ta thì Phật tử chúng ta mới phát huy được truyền thống yêu nước mến dân, thc hiện được mục đích cứu khổ độ sinh của đạo Pháp.
Thay mặt toàn th Tăng già, cư sĩ và thiện tín tỉnh Quảng Bình, chúng tôi xin hứa tích cực thực hiện đầy đủ Nghị quyết của Đại hội.”258
Có lẽ nói, kể t năm 1968, khi máy bay Mỹ ném bom phá hủy chùa Hội quán Ph Minh, giết hại 11 tăng ni trong tỉnh và Hòa thượng Hồng Tuyên viên tịch cùng năm phong trào Phật giáo Quảng Bình lắng xuống cho đến khi ba tỉnh Quảng Bình, Qung Tr, Thừa Thiên sáp nhập thành tỉnh Bình Tr Thiên, tnh lỵ đặt tại thành phố Huế, rồi năm 1989 lại tách tnh thì phong trào Phật giáo tnh Qung Bình vẫn chưa được phc hi.
Qua một khoảng thời gian khá dài, sự mong muốn có một Tỉnh hội Phật giáo để được nghe giảng kinh thuyết pháp; được chung tay làm Phật sự, được dâng hương lễ Pht ở các chùa đã trở nên mạnh mẽ và cấp thiết.
Năm 2009, các tín độ Pht tử ở thành phố Đồng Hi tiến hành vận động thành lp Tnh hội Phật giáo Quảng Bình. Đơn đề nghị được gửi lên cp trên có thẩm quyền. Lãnh đạo tnh và Hội đồng Trị s Trung ương GHPG Việt Nam đồng ý cho pháp. Ngày 7 và 8 tháng 11 năm 2009, Đại hội lần thứ nhất thành lập Tnh hội Phật giáo Quảng Bình được tiến hành và thành công tốt đẹp. Ban Tr s Pht giáo Việt Nam tnh Quảng Bình được thành lập do Thượng tọa Thích Tánh Nhiếp (trụ trì chùa bên thành ph Paksế tỉnh Champasăc, CHDCND Lào) làm Trưởng ban để dẫn dắt phong trào Pht giáo tỉnh Quảng Bình bước trên con đường mới, làm cho cuc sống tâm linh của nhân dân thêm phong phú hơn, cùng nhau xây dựng quê hương giàu đẹp.
  1. Kết lun
Tiếp nối phong trào chấn hưng Phật giáo những năm 1930-1945, Quảng Bình lại có điều kiện chấn hưng Phật giáo từ năm 1948 đến năm 1954. Và, vẫn giữ được nếp sinh hoạt Phật sự đến hết năm 1968, rồi lắng xuống từ năm 1969 đến năm 2008, bắt đầu khi sắc năm 2009 khi tiến hành Đại hội lần thứ nhất thành lp Tnh hội Phật giáo Quảng Bình do Thượng ta Thích Tánh Nhiếp làm Trưởng Ban Trị sự.




258 Phát biểu của Trưởng đoàn Đại biểu Phật giáo Quảng Bình tại Đại hội Đại biểu lần thứ IV Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam tại Hà Nội (tháng 4 năm 1972). Xem Kỷ yếu Đại hội.





Hơn mười năm qua, hoạt động theo phương châm “Đạo pháp-Dân tộc-Chủ nghĩa xã hội” nhờ có s ủng hộ của các cấp chính quyền, lòng xu hướng đạo Phật của nhân dân, Phật giáo tỉnh Quảng Bình đã hồi sinh, thu được những kết quả bước đầu đáng khích lệ. Chúng tôi tin tưởng rằng Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Bình sẽ có những bước phát triển mi, mạnh mẽ hơn trong thời gian ti.
NĐĐ

Tài liu tham khảo

  1. Tạp chí Viên âm t s 81-127, Hội Pht học Trung Kỳ
  2. Kỷ yếu Đại hội Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam kỳ I, năm 1958.
  3. Kỷ yếu Đại hội Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam kỳ III, năm 1964.
  4. Kỷ yếu Đại hội Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam, kỳ IV, năm 1972.
  5. Thích Hải Ấn – Hà Xuân Liêm, Lịch sử Phật giáo xứ Huế, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 2001.
  6. Tạp chí Thông tin Khoa học &công nghệ, số 3 năm 2015.
  7. Tạp chí Liếu Quán số 7, Nxb Thuận Hóa, 2016.
  8. Nguyễn Đại Đồng, Phật giáo Việt Nam từ khởi thủy đến năm 1981, Nxb Tôn giáo, 2018.
  9. Các trang Web của Ban Tôn giáo Chính ph; Phật giáo tnh Quảng Bình; Thư viện Hoa sen.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây