Đẩy mạnh công tác Hoằng pháp nhắm đến đối tượng thanh thiếu niên

Thứ năm - 20/09/2018 10:53
Thích Nữ Viên Toàn
tn vien toanĐẨY MẠNH CÔNG TÁC HOẰNG PHÁP NHẮM ĐẾN ĐỐI TƯỢNG THANH THIẾU NIÊN.

Giới hạn đề tài.
Để chuyển tải đề tài này đến tầng lớp thanh thiếu niên, người viết chỉ xoáy sâu vào giáo lý Đức Phật dạy về nhân cách đạo đức làm người. Tư liệu tham khảo phần nhiều nằm trong kinh Tạng và kinh Đại Thừa, và các tài liệu viết về thanh thiếu niên đã cũng cố.
A. MỞ BÀI
          Trong thời đại phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật và trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, con người càng trở nên bận rộn, chịu nhiều áp lực mọi mặt khi phải đối diện thử thách, những trở ngại và những cạnh tranh tất yếu của cuộc sống.
Trước nền kinh tế thị trường như vậy, về mặc ưu điểm làm cho kinh tế ngày càng phát triển, đời sống vật chất ngày càng đầy đủ hơn, bên cạnh đó có sự tác hại không nhỏ: Môi trường bị đe dọa, đạo đức bị ảnh hưởng xấu, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng trầm trọng… trên lĩnh vực tâm linh ngày càng xuất hiện nhiều Tôn giáo lạ, các giáo phái cực đoan, nạn mê tín dị đoan, ảnh hưởng đến đời sống tinh thần con người. Vì thế, đây là dấu hiệu để các nhà lãnh đạo phải để ý đến đời sống nhân dân, xây dựng các thiết chế văn hóa, đạo đức để hạn chế những mặt trái của cơ chế thị trường. Trong những chủ trương đó Đảng đã khẳng định: “Đạo đức Tôn giáo có những đều phù hợp với xã hội mới”. Vì lý do đó , tâm huyết của chư Tôn túc, cũng như chư Tăng Ni đem giáo pháp đức Phật dấn thân vào xã hội, thực hiện công việc “Cứu khổ ban vui” cho mọi người.
B. THÂN BÀI
I. Tình hình sinh hoạt thanh thiếu niên hiện nay.
Tuổi trẻ ngày càng năng động, ham học hỏi, ham hiểu biết, thích tìm tòi, thích khám phá cuộc sống, luôn muốn khẳng định mình nhưng đồng thời dễ bị tổn thương, bởi vì tâm hồn các em như một tờ giấy trắng mong manh, nên cần được sinh hoạt học tập và vui chơi trong một môi trường lành mạnh. Nếu hoàng cảnh sống và môi trường giáo dục không tốt thì sự sa sút về đạo đức của các em sẽ là một nỗi lo cho gia đình, là gánh nặng của nhà trường và xã hội. Thế thì nguyên nhân khách quan và chủ quan nào đã ảnh hưởng đến sự xuống cấp trầm trọng về đạo đức và học lực của các em, chúng ta không khỏi bàng hoàng và trăn trở khi chính các em nhỏ đang là nạn nhân của các loại phim ảnh, sách báo không tốt, các trò chơi game bạo lực, những trò chơi bắn cá … và cuộc sống  lạnh lùng thực dụng của một số người lớn hiện nay trong thời buổi kinh tế thị trường….. liên tục những hành vi “Bạo lực học đường” trong thời gian gần đây đã và đang vấn nạn của nhà trường, gia đình và xã hội.
Với những mối hiểm họa trên, chúng ta cần có sự quan tâm đặc biệt của toàn thể xã hội, trong đó có vai trò của vị giảng sư Hoằng pháp trong việc giáo dục giới trẻ sống đúng luật nghi của nhà nước và giáo pháp của Như Lai là một điều cần thiết.
II.Thanh thiếu niên và những vấn đề bức thiết
1.Khái niệm
Thanh thiếu niên là một tầng lớp, một thành phần của xã hội. Trong số họ, có người là học sinh, sinh viên, có người vừa tốt nghiệp, cũng có người đã đi làm. Họ thuộc vào nhiều thành phần khác nhau, có người thuộc tầng lớp trí thức nhưng cũng có người không được học hành đến nơi đến chốn, có người thuộc vào gia đình khá giả, nhưng cũng có người thuộc diện gia đình khó khăn, nghèo đói, có người sống ở phố thị nhưng cũng có người sống ở thôn quê.
2.Một số quy ước về độ tuổi thanh thiếu niên
Để quy định về độ tuổi của thanh thiếu niên thì ở Việt Nam vẫn chưa có một văn bản quy định cụ thể. Thế nên đã có rất nhiều khái niệm về độ tuổi này.
Trong tâm lý học lứa tuổi thì:
Tuổi thiếu niên: Từ 11, 12 đến 14, 15 tuổi. Lứa tuổi này tương ứng với độ tuổi của học sinh trung học cơ sở. Đây là lứa tuổi có bước phát triển nhảy vọt về thể chất lẫn tinh thần.
Tuổi thanh niên: Từ 14, 15 đến 30 tuổi. Chia ra ba giai đoạn.
Giai đoạn 1: Từ 14, 15 đến 17, 18 tuổi.
Giai đoạn 2: Từ 17, 18 đến 25 tuổi.
Giai đoạn 3: Từ 25 đến 30 tuổi.
Đây là giai đoạn phát triển bắt đầu từ lúc dậy thì và kết thúc khi bước vào tuổi người lớn (12, 176).
3.Những vấn đề bức thiết hiện nay
Vấn đề thanh thiếu niên hiện nay đang được mọi người trong gia đình, nhà trường và xã hội, mọi quốc gia và mọi tôn giáo điều quan tâm.
Những thay đổi về mặt xã hội kéo theo sự thay đổi về nề nếp, nếp sống, tư duy, lý tưởng sống của thế hệ thanh thiếu niên.
Trong sự thay đổi đó, nhìn chung phần tích cực vẫn chiếm ưu thế so với phần tiêu cực. Một số thanh thiếu niên đã thành công trong công việc học hành, bên cạnh đó có một số đang còn ăn chơi hư hỏng. Báo chí, truyền hình v.v… đã lên án rất nhiều.
Nhưng vẫn hiện hữu “Một con sâu làm rầu nồi canh”. Cũng như Đức Phật dạy, một đốm lửa nhỏ có thể đốt cháy một khu rừng, một việc bất thiện có thể hủy hoại nghìn năm công đức. Hơn thế nữa, tình trạng nếp sống thiếu lành mạnh, tội phạm thanh thiếu niên ngày càng gia tăng, văn hóa đạo đức sức khỏe của một số thanh thiếu niên đi xuống.
Lớp trẻ ngày nay giống như những hạt giống mạnh mẽ, sung sức nên rất dễ dàng nhạy cảm, đâm chồi, phát triển trước những điều kiện thuận lợi của nền văn minh thời hiện đại. Tuy nhiên, có một điều mà chúng ta không thể thờ ơ, nhất là những người làm công tác Hoằng pháp, thấy được những tệ nạn xã hội xâm nhập vào từng ngỏ ngách của cuộc sống. Hiện nay, tình trạng thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên phạm tội có chiều hướng gia tăng. Một khi đời sống vật chất đầy đủ dư thừa, con người càng dễ dàng đánh mất đi yếu tố tinh thần, nhất là đối với giới trẻ, họ rất dễ bị đắm nhiễm trong vòng lợi danh, dễ bị chìm đắm trong thụ hưởng và kết quả là đời sống luân lý bị đảo lộn, đánh mất đi những phẩm giá cao quý của con người.
Nhìn chung, thực trạng giới trẻ đã đến mức đáng lo ngại, còn đâu nữa “Tiên học lễ hậu học văn”, “Giấy rách phải giữ lấy lề” hoặc “Đói cho sạch rách cho thơm”.
Nếu lớp thanh thiếu niên này không được rèn luyện, không có người chỉ dạy, không được rèn luyện đạo đức, nhân cách cho chu đáo, thì sẽ rơi vào con đường bế tắc. Thanh thiếu niên khi đã lún sâu vào những đam mê phù phiếm, cờ bạc rượu chè, hút chích nghiện ngập, sớm muộn gì tự lao đầu vào ngọn đèn tự thiêu chết mình, tinh thần trở nên bạc nhược yếu đuối , thể chất hư hao tiền tụy. Chung quy chẳng qua họ tự biến mình thành kẻ nô lệ của vật chất. Nguyên nhân nào đưa đến tình trạng này.
a.Về gia đình
Do nếp sống gia đình lỏng lẻo, cha mẹ lo làm ăn không có thời gian chăm lo quản dạy con cái.
Một số cha mẹ không ý thức được tầm quan trọng của việc giáo dục con cái, chỉ đơn thuần thương con là cho con ăn no mặt đẹp, cho tiền nhiều để con tiêu sài, sắm xe xịn, điện thoại đắt tiền, con muốn gì được nấy, không để con thua kém bạn bè v.v… tức đáp ứng mọi đòi hỏi về vật chất của con. Ít người để ý đến giáo dục tinh thần, đạo đức. Nói cách khác, cha mẹ là người phải làm gương cho con cái.
Hạnh phúc gia đình chỉ được đảm bảo khi mọi thành viên tự nguyện cam kết sống đời đạo đức và tuân thủ luật pháp, văn hóa ứng xử với hòa kính an vui được xem là nền tảng duy trì hạnh phúc. Mối quan tâm và giúp đỡ giữa các thành viên trong gia đình sẽ góp phần giải phóng nỗi khổ đau mà mọi gia đình đang đối diện.
Phật giáo xác định rằng gia đình là nơi hạnh phúc mà các thành viên gắn bó với nhau trong huyết thống, tình cảm thân thiết, tương kính và tương trợ để xác định hạnh phúc cho nhau. Ngoài các tương quan gia đình giữa vợ và chồng, cha mẹ và các con cái, anh chị em và thân quyến, mỗi thành viên có các tương quan xã hội giữa con người với con người, con người pháp luật, con người với thiên nhiên.
b.Về học đường
Do nhà trường đặt nặng về giáo dục tri thức mà xem nhẹ giáo dục đạo đức. Xem nhẹ việc dạy thanh thiếu niên làm người, ít quan tâm đến dạy về các kỷ năng sống. Đó cũng là một phần dẫn đến vấn đề xuống cấp đạo đức xảy ra đối với tuổi mới lớn.
Nhân cách trẻ đang trong giai đoạn hình thành và phát triển, nhưng không được quan tâm giáo dục. Những tình cảm tâm lý đạo đức không tốt được “gieo trồng’’.
Thầy cô giáo mỗi khi dạy nghề cho các em, cần phải nêu cao phẩm chất đạo đức, tài sản làm ra phải có chất lượng. cho các em nắm được hậu quả việc làm thiếu chất lượng, thiếu đạo đức.
c.Xã hội
Do phim ảnh, và game bạo lực khơi dậy và nuôi dưỡng những cảm xúc tâm lý tiêu cực nơi trẻ như sân hận, thù hằn, đố kỵ, tính hiếu chiến, dễ kích động.
Môi trường xã hội không lành mạnh, những hình ảnh không đẹp trong thế giới người lớn:  Rượu chè, cờ bạc, ăn chơi vô độ, gây gỗ, đánh nhau, cư xử thiếu văn hóa, lái xe lạng lách, vượt đèn đỏ, xem thường pháp luật, nói tục chưởi thề, đánh giết người v.v… Con người thiếu ý thức đạo đức, kém ý thức tôn trọng pháp luật, kém ý thức giữ gìn an ninh trật tự, không có xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh.
Thật vậy, trẻ ngày nay khác với trẻ ngày xưa, hôm nay có nhiều điều kiện và tiếp xúc nhiều cho nên những suy nghĩ, đạo đức nhân cách khác hẳn. Nỗi đau của người dân chính là nỗi đau của Phật giáo. Vì thế, toàn xã hội phải chung tay, giáo dục "Vì thế hệ tương lai của đất nước’’. Thêm vào đó, mỗi vị Hoằng pháp hay mỗi vị trú trì đều có trách nhiệm đối với thanh thiếu niên phải làm sao cho họ ngày mỗi hướng thiện tức là “tốt đời đẹp đạo”.
Sống và làm việc theo gương hạnh Từ bi, thực tập ăn chay, bảo vệ môi trường, thấy rõ quyền bình đẳng sự sống… là những yếu tố tích cực giúp con người sống khỏe, sống thọ, và sống hạnh phúc.
Kiểm soát hành vi xã hội của mình. “Quay đầu là bờ” được xem là nền tảng nhận thức quan trọng, theo đó người phạm tội có khả năng làm mới đời sống đạo đức.
Đầu tư và phát triển về loại quyền lực này, dân trí được nâng cao tệ nạn xã hội được chấm dứt, luật pháp được tôn trọng, an ninh được đảm bảo, người dân được hạnh phúc và đất nước được phồn vinh.
Phật giáo giáo dục con người diệt trừ lòng ngu si.
Giáo lý Tứ Đế đức Phật dạy cuộc đời là khổ. Nói như vậy, đức Phật khuyên chúng ta nên hành trì giáo lý “Bát Chánh Đạo” [1]. Để chúng ta đạt được trạng thái Niết bàn (Nirvàna), là cuộc sống chấm dứt trạng thái khổ đau, không còn tham lam, thù hận, và si mê.
Như vậy, cảnh giới Niết bàn không phải là cảnh giới nào xa lạ, chính là cảnh giới của những người đoạn trừ lòng tham, sân và si.
Mục tiêu mà đạo Phật hướng đến là giác ngộ và giải thoát, đối tượng giáo dục đạo Phật là con người, chúng ta cần phải hiểu và thực hành giáo lý ấy. Cũng vậy, phương pháp giáo dục của nhà Phật không phải là lối giáo dục thuần túy tín ngưỡng, đề cao vai trò thần linh, lễ lạy van xin. Mà là giáo lý đề cao vai trò sự hiểu biết, có bổn phận và trách nhiệm[2]. Xem “Như lý tác ý” là phương pháp để dứt trừ mọi khổ đau phiền muộn từ cuộc sống.
Mọi người chúng ta, không phân biệt Bắt hay Nam, già hay trẻ, giàu hay nghèo, nam hay nữ, người theo đạo Phật hay không theo đạo Phật, bất cứ ai cũng phải biết và tuân theo đạo lý như là: “Ở hiền gặp lành”, “Nhân nào quả nấy”, “Tu nhân tích đức”. Quan điểm đạo đức này rõ ràng chịu ảnh hưởng thuyết “Nhân quả nghiệp báo” trong đạo Phật rất sâu đậm.
C. KẾT LUẬN
Tuổi trẻ là lực lượng tiên phong trong cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Chính vì thế, việc gầy dựng và phát huy những giá trị cao đẹp hướng đến chỗ toàn chân, toàn thiện, toàn mỹ là những vấn đề chủ đạo không thể thiếu đối với tuổi trẻ. Để có cuộc sống đầy sinh động thể hiện lớp trẻ nhiều sáng tạo thì trước hết mỗi chúng ta tự khai thác nơi chính tâm hồn mình, những ý tưởng đẹp sẽ dẫn đến hành động cao thượng và nghĩa cử đáng mến. Tuổi trẻ tránh những xung đột ngoài ý muốn, ở đây tạo nền tảng tốt đẹp tiến lên bước đường xây dựng nhân cách thành tựu ý chí.
Đây là một vài suy nghĩ người viết muốn đưa ra để người đọc rút ra được các biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn và vượt qua. Mong đại chúng hoan hỷ.
                                 
ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC HOẰNG PHÁP NHẮM ĐẾN ĐỐI TƯỢNG THANH THIẾU NIÊN.
Thích Nữ Viên Toàn

THƯ MỤC THAM KHẢO
  1. Thích Minh Châu (dịch), Kinh Trung Bộ I, ĐTKVN, Nxb Tôn giáo, 2001.
  2. Thích Minh Châu, Kinh Pháp Cú, Nxb Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2006.
  3. Thích Minh Châu, Hiểu Và Hành Chánh Pháp, Nxb VH Sài gòn, 2008.
  4. Hội thảo Hoằng pháp với truyền thống “Hộ Quốc An Dân”, tại TP. Rạch Giá – Kiên Giang, 2010.
  5. htt://w w w. daophatngaynay.com.

 
[1] 1. Chánh Kiến là quan điểm đúng,2. Chánh Tư Duy là cách suy tư đúng, 3. Chánh Ngữ là lời nói đúng và chân thật, 4. Chánh Nghiệp là có việc làm chân chánh, 5. Chánh Mạng là đời sống chân chánh, 6. Chánh Tinh Tấn là sự nỗ lực cố gắng hợp lý và đúng, 7. Chánh Niệm là sự chú ý chuyên tâm chân chánh, 8. Chánh Định là thiền định chơn chánh.
[2] HT, Thích Thiện Siêu dịch “”Kinh Tạp A Hàm”” tập 1, kinh số 36 ghi : Hảy trú trên hòn đỏa của chính mình; trú trên hòn đảo chánh Pháp; trú trên nương tựa chánh pháp; chứ đừng trú trên hòn đảo khác, chỗ nương tựa nào khác””. Viện NCPHVN ấn hành, 1994 trang 74.
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây