ĐÓNG GÓP HOẰNG PHÁP CỦA PHẬT GIÁO VIỆT NAM CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC VÀ CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

Thứ bảy - 30/11/2019 04:39
ĐÓNG GÓP HOẰNG PHÁP CỦA PHẬT GIÁO VIỆT NAM CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC  VÀ CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN .
 HỘI THẢO HOẰNG PHÁP TƯ
TẠI TỈNH LÂM ĐỒNG NĂM 2019
BHP GHPGVN TỈNH AN GIANG
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính bạch chư Tôn Hòa thượng Chứng minh
Kính bạch chư Tôn đức Chủ tọa đoàn
Kính thưa Hội nghị
             Đạo Phật là một tôn giáo có lịch sử lâu đời gắn liền với sự tồn tại và phát triển của con người([1]). Đạo Phật ra đời là kết quả của quá trình nỗ lực tự thân, sự thực nghiệm khám phá của một con người lịch sử, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni (Sakyamuni) thông qua quá trình tư duy thiền quán, Ngài đã khám phá ra chân lý của cuộc đời, đưa lịch sử nhân loại sang trang mới.
             Khi xét về giá trị thiết thực mà Phật giáo mang lại, người ta thường đứng ở hai phương diện. Thứ nhất, từ nội thân Phật giáo, ta có thể khẳng định Phật giáo đã khơi dậy nguồn triết lý, đây chính là chìa khóa để mở cánh cửa. Đó chính là thấy được cái khổ của cuộc đời và tu tập để đoạn trừ tất cả nỗi khổ ấy “Này các Tỳ kheo, suốt 45 năm thuyết pháp, ta chỉ nói khổ và con đường diệt khổ” ([2]). Đây chính là con đường mà Đức Phật vạch ra cho những ai có nhu cầu tìm thấy sự an lạc vĩnh viễn. Thứ hai, đứng ở phương diện là một người nghiên cứu, tìm hiểu Đạo Phật, hay đơn giản chỉ là một người từng tiếp xúc, từng biết đến Đạo Phật thì ta phải khẳng định rằng Phật giáo là một tôn giáo từ bi, tôn giáo hòa bình, đã có rất nhiều đóng góp tích cực cho sự phát triển của nhân loại trên nhiều lĩnh vực trong suốt hơn 2500 năm tồn tại. Chúng ta dễ dàng nhận thấy tự thân của Phật giáo lấy giải thoát làm mục tiêu rốt ráo, căn bản phải đoạn trừ tham, sân, si. Vì vậy, khi một người đang thực hành lời dạy của Đức Phật thì năng lượng mà họ tỏa ra chắc chắn sẽ có ảnh hưởng tích cực đến đời sống của những người xung quanh. Chính vì vậy mà ta thấy suốt thời gian tồn tại và phát triển, nơi nào mà giáo Phật giáo du nhập vào thì nơi đó có an lạc giải thoát, sự đóng góp này là hệ quả tất yếu của một tôn giáo lấy trí tuệ làm sự nghiệp, lấy việc an lạc cho tự thân và tha nhân làm mục tiêu và lý tưởng sống “ Này các Tỳ kheo, Ta đã được giải thoát khỏi tất cả bẫy sập ở Thiên giới và Nhân giới. Này các tỳ kheo, hãy du hành vì hạnh phúc cho quần chúng, vì an lạc cho quần chúng, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loại Người” ([3]).
          Vấn đề mà chúng ta cần bàn luận ở đây là Phật giáo Việt Nam đã có những đóng góp gì cho thời đại ngày nay? Khi mà xu hướng toàn cầu hóa đang phát triển mạnh mẽ, mang lại những thành tựu nhưng không ít thách thức mà nhân loại phải đối mặt.
          Trước hết ta phải công nhận rằng Phật giáo thế giới nói chung và Phật giáo Việt Nam nói riêng đang làm, đã đóng góp cho xã hội là dựa trên tinh thần từ bi của Đức Phật. Chúng ta đều biết rằng, xã hội Ấn Độ thời Đức Phật còn tại thế bị áp đặt nặng nề bởi những tư tưởng thần quyền dẫn đến xã hội bị chia cắt thành nhiều giai cấp khác nhau:
Bà La Môn (Brahman), Sát Đế Lệ (Kshastriya), Vệ Xá (Vaisya) và Thủ Đà La (Sudra)
           Về tôn giáo, tư tưởng thì bị áp đặt bởi hệ thống tín ngưỡng đầy mê tín. “Xét về sự bất công trong xã hội trên 2500 năm trước đây thì xã hội Ấn Độ có lẽ là một trong những xã hội có một chế độ xã hội và chính trị bất công nhất” ([4]). Sự xuất hiện của Đức Phật có thể xem là một nhu cầu tất yếu, mang lại ánh sáng cho nhân loại. “Không có giai cấp trong dòng máu cùng đỏ, không có hận thù trong nước mắt cùng mặn “. Rõ ràng ở đây ta thấy rõ chính từ sự giải thoát nơi nội thân của Tăng đoàn mà đã có những ảnh hưởng tích cực đến xã hội Ấn Độ về nhiều mặt “Thật vi diệu Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày”([5]). Trong bản kinh Phật Vị Ưu Điền Vương Pháp Chính Luận([6]) Đức Phật đã phương tiện trình bày cho nhà vua thấy rõ những điều không nên và nên làm để có một đất nước hưng thịnh, nhân dân ấm no hạnh phúc. Hay trong bản kinh Giáo Thi Ca La Việt([7]). Đức Phật đã thật khéo trong việc bài trừ những niềm tin không chính xác, không mang lại an lạc cho tự thân và tha nhân, qua đó Đức Phật đã trình bày một cách rất tổng quát nhưng vẫn đầy đủ và cụ thể về đạo đức Phật giáo áp dụng trong đời sống gia đình và xã hội.
           Giáo pháp của Đức Phật chỉ thuần là một vị giải thoát nhưng trong quá trình truyền đạo tùy theo điều kiện quốc gia mà Phật giáo du nhập vào, đối tượng đến với Đạo Phật mà Phật giáo luôn chuyển mình để thích ứng với nó, bên cạnh việc giữ lấy cốt lõi là tu tập giải thoát thì ta phải khẳng định Phật giáo thật sự đã có rất nhiều đóng góp trong việc ổn định đời sống xã hội. Ở thế kỷ 21 này, khi mà xu hướng toàn cầu hóa đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, sự lợi ích mà nó mang lại thì ta đã thấy rõ qua sự phát triển vượt bậc, nhưng bên cạnh đó thế giới phải đối mặt  với những vấn đề nan giải: xung đột sắc tộc, xung đột vũ trang, sự biến đổi về cái mối quan hệ xã hội, các bệnh tâm lý, các bất bình đẳng về xã hội kinh tế,.... và đặc biệt là việc mất đi bản sắc văn hóa dân tộc đang ngày càng rõ nét. Tất nhiên các nhà lãnh đạo toàn cầu đang hằng ngày, hằng giờ tìm những giải pháp để giải quyết những vấn đề này. Nay BHPGHPGVN tỉnh An Giang  xin trình bày một số đóng góp Hoằng pháp của Phật Giáo Việt Nam cho đồng dân tộc và các giải pháp thực hiện.
  1. Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
            Như chúng ta biết, giáo lý của đạo Phật đã được ứng dụng vào đời sống xã hội, xây dựng và phát triển đất nước từ thời kỳ đầu dựng nước. Phật giáo du nhập vào Việt Nam khá sớm ngày càng chiếm được vị trí  về mặt chính trị và đời sống xã hội. Đặc biệt, ở các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần Phật giáo đã trở thành quốc giáo với sự đóng góp của những nhà sư tên tuổi như: Khuông Việt Đại Sư, Vạn Hạnh Thiền Sư, Phật Hoàng Trần Nhân Tông,..... Khi đất nước độc lập họ là những nhà sư tu hành nơi sơn dã, sớm kệ chiều kinh, ngày ngày nơi cửa thiền chuyên tâm tụng niệm, nhưng khi đất nước có biến, họ sẵn sàng là những nhà cố vấn chính trị , những nhà ngoại giao tài ba cho đất nước. Phật giáo thời kì này đã ăn sâu cội rễ dân tộc, hòa nhập trọn vẹn vào đời sống nhân dân, ta thấy rõ Phật giáo đã tạo dựng nên nền kiến trúc, điêu khắc, mỹ thuật, làm nền tảng cho các kiến trúc sau này. Nguồn giáo lý đã trở thành luân lý xã hội, chuẩn mực đời sống của người Việt. Ngày nay, khi mà sự giao lưu văn hóa giữa các nước ngày càng mở rộng thì truyền thống văn hóa Việt Nam nói riêng và văn hóa các trên thế giới nói chung đang biến động. Ta thấy, ngày nay những ngôi chùa lớn, nhỏ, các pho tượng Phật, pháp khí như chuông mõ,... đây không còn là văn hóa của riêng Phật giáo mà suốt gần 2000 năm tồn tại trên đất nước hình chữ S này, kiến trúc đền chùa, tháp tượng, chuông mõ v.v.. đã thấm nhuần linh hồn Việt.  Phật giáo đã và đang bảo tồn những giá trị này. Những ngôi chùa nổi tiếng đã trở thành những di tích lịch sử như: chùa Một Cột, chùa Dâu, chùa Thiên Mụ, tổ đình Giác Lâm..., đây vừa là nơi du lịch tâm linh, vừa là nơi lưu dấu các giai đoạn lịch sử của dân tộc.
  1. Xây dựng đạo đức xã hội.
           Lại một điều nữa ta thấy rõ đạo đức xã hội đang ngày một xuống cấp. Đặc biệt là sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội đã và đang đầu độc ý thức của tuổi trẻ, thế hệ kế thừa, lãnh đạo đất nước nhưng chính nơi đây đạo đức đang ngày một suy đồi, tư tưởng xuống cấp trầm trọng, rõ ràng đây là một vấn đề cấp bách cần phải giải quyết.
            Phật giáo là tôn giáo gần gũi với đời sống tâm linh của người Việt nhất, Phật giáo xây dựng nhận thức đúng về cuộc đời, hoàn thiện nhân cách hướng con người đến một cuộc sống an lạc ở hiện tại. Mục đích của Phật giáo là giải thoát  nhưng chính Đức Phật cũng phương tiện giảng dạy hướng dẫn tùy theo đối tượng căn cơ mà Ngài khuyên mọi người nên thực hành năm giới để không mất tư cách làm người, xây dựng nếp sống đúng chuẩn mực mà xã hội cần, một cá nhân đúng chuẩn mực, một gia đình, một xã hội đúng chuẩn mực thì đất nước sẽ được ấm no hạnh phúc bình yên. Kế thừa và phát huy tư tưởng này ngày nay ta thấy các đạo tràng bát quan trai, khóa tu học giáo lý cho Phật tử... đang được Giáo hội đặc biệt quan tâm và có chiều hướng lan rộng. Chính tại các đạo tràng này, mọi người được hiểu rõ lời dạy của Đức Phật, biết ăn chay niệm phật, làm lành lánh dữ, biết thực tập thiền định, quản lý thân, khẩu, ý để không bị mê hoặc bởi các tham dục đang ngày càng gia tăng trong xã hội. Ngoài ra, Phật giáo cũng chú trọng đến lớp trẻ thanh thiếu niên, qua việc tổ chức các câu lạc bộ thanh thiếu niên Phật tử, khóa tu mùa hè, hội trại, trại hè,... tại đây các em được dạy rõ về bổn phận người con đối với cha mẹ, gia đình, bổn phận người công dân đối với đất nước, được dạy cách ứng xử đúng chuẩn mực với mọi người, rõ ràng đây là một điều hết sức ý nghĩa và cần được phát huy. Đạo đức xuống cấp thì chỉ có phương pháp giáo dục tư tưởng mới có thể cứu vãn, trong quá trình truyền đạo Phật giáo đã và đang đóng góp cho vấn đề này, xây dựng đạo đức con người, chú trọng hoàn thành nhân cách cho thế hệ trẻ, đây thật sự có ý nghĩa lớn lao, góp phần làm cho đời sống xã hội ngày càng ổn định trong xu hướng toàn cầu hóa và phát triển ở mai sau.
  1. Công tác thiện nguyện
             Khi xu hướng toàn cầu hóa lan rộng trên toàn thế giới, những nước kém phát triển và đang phát triển có điều kiện kế thừa và ứng dụng những thành tựu khoa học của các nước phát triển. Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với các nước còn nghèo nàn về khoa học kỹ thuật, họ có cơ hội rút ngắn khoảng cách, vừa có thể áp dụng những thành tựu tiên tiến lại không cần phải trải qua quá trình tìm tòi nghiên cứu phát minh. Nhưng có điều ta thấy rõ, tuy điều kiện sống ngày càng được nâng cao, ngày càng phong phú nhưng số lượng người nghèo, hoàn cảnh khó khăn cũng không phải ít.
        Trên tinh thần từ bi, thông qua phương châm tốt đời đẹp đạo. Phật giáo Việt Nam đã có những hoạt động hết sức ý nghĩa: cứu trợ đồng bào có hoàn cảnh khó khăn, trao nhà tình thương, khám và phát thuốc miễn phí cho bệnh nhân nghèo,...Ngoài ra còn xây dựng một số trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi, trung tâm nuôi dưỡng người già neo đơn, hoạt động cứu trợ bão lụt, thiên tai, động đất,... Phật giáo Việt Nam đã vận dụng tinh thần từ bi một cách hết sức linh hoạt và thiết thực trong bối cảnh xã hội hiện nay. Nhiều Phật tử đến chùa được thấm nhuần tinh thần từ bi này, nhờ đó họ đã có những đóng góp tinh thần và vật chất cho những hoàn cảnh khó khăn góp phần làm cho xã hội ngày ổn định.
  1. Tôn giáo hòa bình, từ bi, nguồn triết lý trong sáng , thiết thực ngày càng lan rộng khắp thế giới
            Ngày nay, nguồn triết lý trong sáng của Phật giáo đã lan rộng trên toàn thế giới, nguồn triết lý này đã xoa dịu nỗi đau tinh thần cho biết bao con người từ trí thức cho đến bình dân. Lời dạy của Đức Phật chính là vị thuốc để chữa lành vết thương tinh thần mà nhân loại gây ra cho nhau: xung đột vũ trang, xung đột dân tộc, các bệnh tâm lý, suy thoái đạo đức,... Hình ảnh người tu sĩ đứng trên bục phát biểu tại các diễn đàn quốc tế, hay những nhà lãnh đạo quốc gia, những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trên thế giới thực tập thiền không còn quá xa lạ. Chính nơi đây lời dạy của Đức Phật đã gắn kết được biết bao trái tim, giải quyết được biết bao mâu thuẫn, chữa lành được biết bao bất ổn tâm lý.
           Phật giáo Việt Nam đã thành công trong việc ba lần đăng cai tổ chức đại lễ Phật Đản Liên Hợp Quốc Vesak, ngoài việc để các quốc gia có cơ hội cùng nhau tưởng nhớ lại hình ảnh vị Chánh Đẳng Giác, Bậc Toàn Năng, Toàn Thiện. Nơi đây còn là cơ hội để các vị lãnh đạo Phật giáo, lãnh đạo quốc gia cùng nhau thảo luận, trình bày những phương pháp để giải quyết những bất ổn xã hội cùng nhau xây dựng một thế giới hòa bình an lạc. Cũng chính nhờ ba lần đăng cai tổ chức này mà hình ảnh một đất nước Việt Nam hòa bình thân thiện được Giáo hội giới thiệu đến bạn bè quốc tế.
            Xu hướng toàn cầu hoá đang lan rộng trên toàn thế giới. Mỗi quốc gia khi chấp nhận hòa nhập vào xu hướng này đồng nghĩa họ phải chấp nhận những hạn chế mà nó mang lại. Phật giáo là một tôn giáo từ bi và trí tuệ đã và đang có những đóng góp rất tích cực và hữu ích trong việc giải quyết những vấn đề tiêu cực mà xu hướng toàn cầu hóa mang lại. Khi nhìn vào đóng góp mà Phật giáo Việt Nam mang lại, ta phải khẳng định: Phật giáo Việt Nam đã và đang tiếp tục bảo tồn các giá trị truyền thống của dân tộc, phát huy tinh thân từ bi, đem nguồn giáo lý thiết thực trong sáng thấm nhuần vào tư tưởng mỗi người, góp phần tạo nên một xã hội ổn định, phát triển bền vững, vượt qua mọi thách thức của thời đại.
      Tóm lại ,trong giai đoạn đất nước chúng ta đang dần dần chuyển mình bước công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nhà Hoằng pháp cũng uyển chuyển, linh động, khéo léo, hòa nhập vào xã hội, để đưa giáo lý Phật Đà vào lòng dân tộc một cách hữu hiệu. Nguyện làm cánh hoa đại thể để tô điểm vườn hoa dân tộc Việt Nam thêm hương sắc .
Xin cho tôi trở thành hạt cát
Để góp thành sa mạc của trần gian
Xin cho tôi được chấp cánh đại bàng
Để tô điểm cho trần gian thêm tươi đẹp .
      Kính thưa Hội nghị! Trên đây là một vài ý kiến tham luận cạn cợt của Ban Hoằng pháp GHPGVN tỉnh An Giang, không sao tránh khỏi những điều sơ suất, kính mong Đại hội niệm tình hoan hỉ bỏ qua cho.
Xin thành kính đảnh lễ tri ơn chư Tôn đức cùng quý liệt vị.
Kính chúc Hội thảo Hoằng pháp thành công tốt đẹp .
Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát



[1] Phật Học Căn Bản, Tập 1, BGDTNTW.
[1] Kinh Trung Bộ.
[1] ĐTKVN, K. Tương Ưng Bộ, Tập 1, VNCPHVN.

Thích Thiện Hoa, PHPT, Lịch Sử Phật Giáo Ấn Độ.
[1] ĐTKVN, KT.B, tập I, VNCPHVN.
[1] Tạng Đại Chánh 14, số 524, trang 797.
[1] HT. Thích Minh Châu, Trường Bộ Kinh.


 
 
 
 
 
 
 
 
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây