57. NÉT ĐẶC THÙ CỦA HỆ PHÁI KHẤT SĨ VIỆT NAM

Chủ nhật - 09/09/2018 12:28
NÉT ĐẶC THÙ CỦA HỆ PHÁI KHẤT SĨ VIỆT NAM
TKN. Tuệ Liên
TX. Ngọc Vinh, Trà Vinh
Nam Mô Bn Sư Thích Ca Mâu Ni Pht.

Kính ly Đức Tổ sư Minh Đăng Quang – Tkhai sáng Hphái Kht sĩ.

Kính bch cTôn Hòa thượng chứng minh, Kính bch cTôn đức Tăng Ni,
Kính thưa quý vị khách quý cng toàn thquý Pht tử thân mến.

Tht hnh phúc cho chúng con, được đp lên mình chiếc huỳnh y, được ôm bình bát, được đm mình trong ngun sữa pháp thiêng liêng… để trở thành mt vị Tỳ-kheo-ni Kht sĩ, tt cả đều nhân đức Tổ sư Minh Đăng Quang – bậc Xut trn Thượng sĩ. Tùy thun nghiệp duyên, Ngài thnn rồi vng bóng khi Giáo hi Kht sĩ chỉ mới trong giai đon hình thành. Nhưng thừa hưởng ân đức của Tổ Thy cng với sự khế cơ khéo léo, chư Đức Thy, Trưởng lão đã tiếp ni bn hnh Ngài, giờ đây Hphái Kht sĩ đã lan tỏa nhiều nơi không chỉ trong lãnh thViệt Nam mà còn ra các nước khác trên thế giới... Hôm nay, những người con Kht sĩ khp nơi trvề dưới mái Tổ đình, cng nhau hành trì giới pháp, cng sng cng tu theo lời dy của Ngài: Cái sống là phi sống chung, cái biết là phi hc chung, cái linh là phi tu chung1. Chúng con vô cng hnh phúc, hình nh


1. Tổ sư Minh Đăng Quang, Chơn lý, tp III, Hòa bình, Hà Nội, Nxb. Tôn go, 2009, tr. 353.
 


này gợi cho chúng con liên tưởng đến Tăng đoàn thời Đức Pht, mt hình nh được xem là mu xã hi lý tưởngmi thời đại, mt hình nh mang đm bn sắc Việt Nam, thanh bn đơn gin, gii thoát. Cho nên, nhân Đi lễ Tưởng niệm 60 năm Đức Tổ sư vng bóng, chúng con xin được trình bày mt snét đặc thcủa Hphái Kht sĩ thông qua bChơn lvà từ nếp sng thanh cao hng ngày của cTôn Giáo phm trong Hphái.

Kính bch cTôn thiền đức, Kính thưa đi chúng,
Hphái Kht sĩ có mt đu tiên trên đt nước Việt Nam vào những năm đt nước trong tình trạng khói lửa đn bom, nhân dân nghèo đói, Pht giáo bsuy yếu do chế độ thực dân đàn áp. Vì lẽ đó, các phong trào, tchức, hi đoàn Pht giáo lúc by giờ ni lên nhm khôi phục li các giá trị tôn giáo trên khp mi miền đt nước. Ở Nam Bộ trước tình cnh y, đức Tổ sư Minh Đăng Quang sau bao năm du phương tm đạo nơi xứ người, không ngừng tham cứu nền giáo lý của hai truyền thng Pht giáo Bắc truyền, Nam truyền đã dung hòa hai ngun tư tưởng trên, cng thêm sự tu tp thu đt lý đạo của bn thân, thành lp Đạo Pht Kht Sĩ Việt Nam nhm chn hưng Pht giáo bng con đường “Ni truyền Thích-ca Chánh phápbt đu ti làng Phú M, Mỹ Tho (Tiền Giang) vào năm 1946.

Sau đây là mt snét đặc thù riêng của Hphái Kht sĩ Việt Nam.

1. Về hệ thống giáo lý


Có thkhng định, toàn bhệ thng giáo lý của Hphái Kht sĩ được Tổ sư xây dựng trên nền tng Kinh – Lut – Lun của Pht go, đúc kết thành bộ “Chơn lgồm 69 quyển. BChơn lđược Tổ sư viết dưới dng văn xuôi, lời văn mc mạc, trong sáng, với nghệ thut sử dng biện pháp n d, tu từ, nhân hóa, điệp từ… giúp cho người đc dễ dàng am hiểu. Tư tưởng xuyên sut của bChơn llà đề cao vai trò của người xut gia gii thoát đó là Kht sĩ, được chia làm 5 phn2:

2. Thích Hnh Thành (2007), Tìm hiểu Pht giáo Kht sĩ ở Nam Bộ Vit Nam, Nxb. Tng hợp TP.HCM, tr. 76.
 
 
  1. Nhân sinh quan: Trình bày quan điểm của Pht giáo vđời sng con người, gồm các bài: Ngũ un, Lc căn, Nam và nữ, Sanh và tử.
 
  1. Vũ trụ quan: Nói v snh thành và phát triển của vũ trụ theo quan điểm Pht giáo n: Võ trụ quan, Công lý võ tr, Xthiên đường.
 
  1. Giáo lý của đạo Pht: Nói về triết lý Pht go, gồm: Thp nhị nhân duyên, Bát chánh đạo, Chánh đẳng Chánh giác, Nhp định, Tâm, Chánh pháp, Chánh kiến, Tam go, Tông go, Thn mt, Giác ng, CPht, Đi thừa go, Pht tánh, Pháp Tng, Vô Lượng Cam L, Quan Thế Âm, Đi Thái Thức, Địa Tng, Pháp Hoa, Pháp chánh giác, Số tức quan, Chơn như.
 
  1. Khuyến tu và phương pháp hc: Nhắc nhở, khuyên răn mi người lo tu và Ngài chỉ ra phương pháp tu, sám hi để chuyển nghiệp, gồm các bài: Ăn chay, Bài hc cư sĩ, Tánh thy, Hc chơn lý, Khuyến tu, Đi tu, Ăn và sng, Sti li, Đi hc, Đời đạo đức, Hc để tu, Tu và nghiệp, Sám hi, Lgo, Khổ và vui, Hòa bình, Trường đạo lý, Ngun đạo lý, Thphượng, Pháp hc cư sĩ, Cư sĩ.
 
  1. Đo Pht Kht Sĩ: Gm các quy định vphép tắc, nghi l, giới lut và nếp sng sinh hot truyn thng của Tăng đoàn, có các bài: Kht sĩ, Y bát chơn truyền, Đo Pht Kht Sĩ, Kinh Tam bo, Lut nghi Kht sĩ.

Tt cả những tinh hoa, căn bn của giáo lý Pht giáo được Tổ sư ghi li trong bChơn lnày và giáo lý căn bn của Hphái Kht sĩ được Tổ sư tóm li như sau: Go lKht sĩ mt là dứt điều ác, hai là làm c điều lành tùy theo nhân duyên cnh ng, không cchp vì lkhông cthì giờ dư dả, và cũng biết rằng: c việc lành là đtrau tâm vì tâm mà làm sự phi, chkhông ngó xem nơi việc làm kết quvà ba là ct yếu giữ lòng trong sch”.3
  1. Vnghi thức

Nghi thức tng niệm ca Hphái Kht sĩ khá đơn gin, không sử dng mõ, khánh, mà chdng chuông làm pháp khí. Âm điệu cũng kc hn vi truyn thng Pht go Bc tông, không n ging, xung

3. Sđd, tp III, “Đạo Pht Kht Sĩ, tr. 426 - 427.
 


ging hay tán k, ngâm ca, không kéo dài âm từ cui đonmà tt cđi chúng cùng nhau hòa âm, ging ngang, đều i, không nhanh quá cũng không chm quá, đọc rõ ràng từng câu chữ trong Kinh.

Trong những bui lễ truyền thng Hphái, nghi thức tchức cũng được Tổ sư gin lược thành ngn ngọn, vừa ít tn thời gian vừa nhn mnh ni dung chính của bui lễ như: phn dâng hoa, ca nhạc… rt hn chế, thay vào đó là mt thời thuyết pháp của cTôn đức chứng minh nhm nhắc nhở, khuyến tn mi người cố gng nỗ lực tu tp để được an vui trong cuc sng hiện ti.
  1. Vkiến trúc tịnh xá

Có thnói, kiến trúc của Hphái Kht sĩ kết cu rt đặc tng. Hầu hết các tnh xá được xây ct dưới dng bát giác, tượng tng cho Bát chánh đạo, đây là con đường Trung đạo duy nht đưa chúng sanh đến quvcứu cánh Niết-bàn. Bên trên là nh tgiác tượng tng cho Tquả Thanh văn như nhắc nhtchúng mun thoát ra khi khđau phi biết được nguyên nhân của khvà con đường đi đến diệt kh.

Bên trong chánh điện tôn thbo tượng Đức Pht Bn sư Thích-ca Mâu-ni trong bo tháp giữa bn trct, tượng tng cho tchúng đng tu, mi đi trcó bông sen nâng đỡ vi ý nghĩa: tchúng tu phi dựa trên nn tng tam nghiệp thanh tnh như hoa sen mới chng đỡ được ni nhà Pht pháp. Mái tháp gồm 13 tng, là 13 nc thang tiến hóa của chúng sanh tđa ngục đến quPht, bn cửa tháp thường đtrống hàm ý Tbo tchúng hãy mrộng lòng từ, bi, h, xđến vi tt cchúng sanh muôn phương. Bề cao tháp cao 3 mét và chu vi mi bên 1,8 mét. Nn tháp gồm ba bậc, tượng tng cho ba ni Tam Bảo: Pht, Pháp, Tăng. Di nh Tsư được tôn trí sau bo tháp thPht đchư Tăng Ni và hàng Pht ttưởng nhớ. Xung quanh chánh điện là các dãy nhà nging đường, thư viện, nhà thCửu huyền, Tăng , trai đường

Tên các tịnh xá hu hết được bt đu bng chữ Ngc” và tiếp sau được Tổ sư đt theo tên của từng địa phương khá n tượng nên khi nhắc đến tỉnh nào, người ta ngngay ra ở đó có tịnh xá mang tên đó, ví dụ như: Tịnh xá Ngc Vinh tỉnh TVinh, Tịnh xá Ngc Cu
 


huyện Cu Kè, Tịnh xá Ngc Ninh tỉnh Ninh Thun… ngoài ra cũng có mt s ngoi lệ như Tịnh xá Mc Chơn, Tịnh xá Trung Tâm, Tịnh xá Lc Uyển, Tịnh xá Trúc Lâm, Tịnh xá Liên Hoa…

Ngày nay, do nhu cu phát triển, mt stnh xá được ct lu nng vn giữ nguyên mô nh chánh điện bát giác và tôn trí thtbên trong. Có thnói, kiến trúc đặc thcủa Hphái Kht sĩ đã đóng p điểm tô cho nn nghthut kiến trúc Pht giáo Việt Nam thêm phong phú.
  1. Pháp phc và sinh hot

Thi Tsư còn hiện tiền, kht thực là pháp hành không thể thiếu trong đời sng tu học hng ngày đi vi chư Tăng Ni Kht sĩ. Tdy: Kht sĩ là học trò khđi xin ăn đtu học, Kht sĩ là cái sống ca chơn lvõ trmà tt cchúng sanh đều là học trò cthy.4 Kht thực nghĩa là thhiện li sng chan hòa cho nhau, đdứt bcái ta, sng theo lẽ vô thường, là công lý ca võ trụ ta sống cho tt c, tt csống giúp cho ta5. Vpháp này, có phn ging Nam tông nng kc ở chỗ: Tăng Ni Kht sĩ không nhn thức ăn mn, chỉ nhn thức ăn chay mà thôi.

Mt nét đẹp đặc thcủa Hphái Kht sĩ là cTăng Ni không được tryên mt chmà chia làm hai, tùy theo hnh nguyện của mi v. Mt là ai phát nguyện đi du phương hành đạo thì khi đi không được ở mt ch qmt tun, thường thì khong 2, 3 ngày hoặc đến ging pháp xong rồi tiếp tục đi nơi khác. Hai là những ai phát nguyện ở li tịnh xá vừa phục vụ vừa tu hc thì ở mt tịnh xá không quá 6 tháng, thường thì luân phiên ba tháng hoặc sáu tháng mt ln. Khi hết hn tr, mi vị ra đi chỉ mang theo y bát, đãy kinh sách và túi chăn áo. Tuy nhiên, hiện ti pháp luân phiên trụ xứ này không còn thực hiện như trước nữa vì nhiều nguyên nhân.
  1. Pháp hành

Với tông chỉ “Ni truyền Thích-ca Chánh pháp, đời sng tu tp hành trì của Tăng-gKht sĩ ging y như Tăng đoàn thời Đức Pht còn ti thế. Cụ thể như ngay từ bui đu thành lp Hphái, Tổ sư đã
    1. Sđd, tp I, Kht sĩ, tr.259.
    2. Sđd, tr. 266



chủ trương cTăng sng tp thể theo tinh thn Lục hòa cng trụ và cng hành trì Tứ y pháp:
  1. Người tu xut gia: phi lượm vi bmà đâu li thành áo nhưng có ai cúng vi, đồ cũ thì được nhn.
 
  1. Người tu xut gia: chỉ ăn đồ xin mà thôi, nhưng ngày hi, thuyết pháp, đc giới bn, được ăn ti chùa.
 
  1. Người tu xut gia: phi ngủ dưới ci cây, nhưng có ai cúng lều, am nhbng lá mt cửa thì được ở.
 
  1. Người tu xut gia: chỉ dng cây, c, v, lá làm thuc trong khi đau, nhưng có ai cúng thuc, du, đường thì được dng.

Trong Chơn l, Ngài dy: Khi xưa Đức Pht chra chánh pháp là Tứ y pháp trung đo mà cPht và cTăng đã hành trìai hành trì đúng Tứ y pháp là đúng chánh pháp ca cPht ba đời, là go lý Y bát chơn truyn6. Qua lời dy trên, ta thy pháp hành của Tăng-gKht sĩ là Tứ y pháp. Đây cũng là pháp hành căn bn của Tăng đoàn thời Pht còn ti thế.

Hiện nay, Tứ y pháp không được giữ mt cách trọn vẹn như ngày xưa, tuy nhiên, cTăng Ni Hphái luôn ly đó làm chun mực và tùy theo duyên cnh trú xứ mà có thể thêm bớt thay đi để tự trau sửa thân tâm trong quá trình tìm vbến giác.

Kính bch cTôn đức, Thưa quý liệt v,
Chúng con vừa trình bày xong mt vài nét đặc thcủa Hphái Kht sĩ Việt Nam. Tuy nhiên, bài viết vn còn nhiều khuyết điểm, chúng con thành nh mong chư Tôn đức chdy thêm đchúng con được am tường.

Cui cng chúng con kính chúc chư Tôn đức Go phm, chư Tôn đức Tăng Ni pháp than khương, pháp sviên thành đkhông ngừng giúp cho H phái Kht sĩ Việt Nam có thphát triển rộng khp.


Kính chúc quý vkch quý, Pht thiện diện kiết tường như ý.

6. Sđd, tp II, Chánh pháp, tr. 12 – 13.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây