42. TƯ TƯỞNG ĐẠI THỪA PHẬT GIÁO TRONG CHƠN LÝ "ĐẠI THÁI THỨC" CỦA ĐỨC TỔ SƯ

Chủ nhật - 09/09/2018 11:45
TƯ TƯỞNG ĐẠI THỪA PHẬT GIÁO TRONG CHƠN LÝ "ĐẠI THÁI THỨC" CỦA ĐỨC TỔ SƯ
NS. Yến Liên Giáo phẩm Ni giới Giáo đoàn I TX. Ngọc Chơn – Vĩnh Long
 
Tóm lược ni dung của bài Kinh Vu Lan Bn trong Chơn lý “Đại Thái Thức”: Ngài Mục-kiền-liên sau khi chứng đắc sáu phép thn thông, dng đạo nhãn soi khp các cõi, thy Msanh trong cõi ngạ qu, tiều ty m o, Ngài rt đau lòng, liền đem bát cơm dâng M, nhưng vì do đói và tham nên bà ly tay trái che quỷ sứ, tay mt bốc cơm ăn, cơm li hóa thành than lửa và ăn không được. Mục-kiền-liên rt đau xót, vbch Pht chỉ dy phương pháp cứu M. Đức Pht dy rằng:Mngươi gc ti rt sâu, mt nh ông không thể cứu đng, phi nhoai thn ca chúng Tăng mới cứu được”.

Do vy đến ngày rm tháng By là ngày Tự tứ, mười phương Tăng đều thi v, Mục-kiền-liên phi cúng dường năm thứ trái cây và trăm món đồ ăn cho chúng Tăng, nhờ công đức đó mà MNgài mới thoát khi chn ngạ qu.

Qua bài Kinh Vu Lan, đã chứa đựng mt triết lý sâu sắc tư tưởng Đi thừa Pht giáo mà đức Tổ sư Minh Đăng Quang đã tun tự trình bày như sau:

Đức Mục-kiền-liên, u dịch là Đi Thái Thức, nghĩa là bậc thức trí rộng lớn. Mục-kiền-liên hay Đi Thái Thức là chỉ cho tt cả các bậc trí huệ Bồ-tát chkhông phi riêng mt người.
 


Mc-kiền-liên dng đạo nhãn để tìm xem Msanh ở cnh giới nào. Ở đây chúng ta được biết thêm về ý nghĩa Mẹ ca Mc-kiền-liên, chỉ cho tt cả chúng sanh chkhông phi riêng mt bà Thanh Đ, vì trong ng sanh tử luân hi, sanh đi ln li, chúng ta có rt nhiều cha m. Như trong Kinh Phm Võng có nói:

Tt cngười nam là cha ta, tt cngười nữ là mta, mi đời ta từ đmà sanh ra. Nên tt cchúng sanh trong sáu đường đều là cha mẹ ca ta c.

Thế nên các bậc trí huệ không chỉ nhn riêng cha mẹ hiện đời còn mang nng ân nghĩa của cha mẹ nhiều đời, do vy đức Tổ sư đã nhn định tt cả chúng sanh là cha mcủa cPht và Bồ-tát.

Thy vong mu sanh trong đường ngạ qu, chỉ cho các bậc trí huệ suy gm nơi pháp lý mà nhn rõ chúng sanh đang sng trong cõi tham lam ích kỷ và đm chìm trong vt dục thế gian.

Hình nh bà mtiu ty m o là chcho tâm đói khát sthiện lành đạo đức, nên sống đời khđau, làm cho các Ngài động mi ttâm.

Mc-kiền-liên đem bát cơm dâng cho M, là chỉ cho các bậc trí huệ đem Pháp bảo của đạo Bát chánh đến bố thí và giáo hóa cho chúng sanh để dứt trừ sự đói tham khnão. Nhăn dng được đạo lý qbáu mà no lòng mát dạ, Pháp bảo như là cơm, Bát chánh đạo như là chén bát. Vì Pháp bảo rt qbáu, có công năng giúp ni rơi rng phiền não, thoát mi khổ đau.

Ví nchàng Yasa, con mt nhà triệu phú ti thành Benares, mt bui sáng thức dy, nn c nàng hu nm ng ngn ngang bừa bãi, thì ly làm nhờm chán, n tượng ghê tởm này luôn luôn ám nh chàng. Toàn thđền đài nguy nga tng lby giđi với chàng chcòn là mt nơi ti tăm bun bã. Chàng trn nhà ra đi, hướng vIsipatana, nơi đức Pht tm ngự vừa đi vừa thng tht: Thống khthay cho con! Đa đày thay cho con!Lúc by giờ đức Pht nhìn thy Yasa, Ngài dy rằng: Nơi đây không cthống kh, hỡi này Yasa! Nơi đây không cđa đày, này hỡi Yasa! Hãy đến đây, Yasa! Hãy ngi xuống đây, Như Lai sẽ ging
 


go pháp cho con1.

Li như bà Mahā Pajāpati Gotami trong hàng nữ Thanh văn đi đệ tử Pht, khi biết đức Thế Tôn sp nhp Niết-bàn, Bà đến kỉnh lễ đức Pht và xin phép nhp Niết-bàn trước Pht như sau:

Kính bạch Bc Dứt Kh, Bc Đi TuGc, Bc Nht Thế Y Vương, Bc đi Sa-môn, Đức Thế Tôn! Con là mẹ ca Ngài, Ngài là Cha ca con, Ngài là người ban an lạc cho con, Ngài là sanh mu ca con. Pháp thNgài được tăng trưởng từ những git sữa ca con, nhnhững git sữa này mà Ngài đã hết khát lúc còn trthơ, còn tâm con được lớn mnh từ dòng sữa Chánh pháp ca Ngài, nhdòng sữa này mà con vĩnh viễn chm dứt mi thèm khát ái dc khđau2.

Tht đúng như bài ktng LPháp mà chúng ta thường đc tng hng ngày:

Kính ly Pháp là phương gii thoát, Gc chơn truyền Y bát từ xưa, Pháp tu chứng đắc kp giờ,
Độ người qua đến bến bbên kia.

Kế tiếp, by giờ bà Mẹ tiếp ly chén cơm, tay trái che quỷ sứ, tay mt bốc cơm mà ăn. Ở ý này đức Tổ sư chỉ cho chúng ta biết rằng: đó là chúng sanh đã ưng lòng nghe Pháp, nm giữ hành theo. Tay trái che quỷ sứ là cố gim ngăn che ý nghịch sái quy, tay phi bốc cơm ăn là ráng thực hành theo Pháp bảo để cho tâm được no vui kết quả. Nhưng cơm li hóa thành than lửa, nghĩa là Pháp bảoy rt khó hành trì nên không hành theo được, bởi chúng sanh tánh tham ác đã quen, nên xem ra sự bố thí, nhn nhục, trì giới, thiền định, khác nào như than lửa không thể lng yên, gìn giữ, nhịn nhường, nên ăn dng không được và khó tu theo Pháp Pht.
  1.  
  1. HT. Narada, Phm Kinh Khánh dịch, Đức Pht và Pht Pháp, Nxb. Tng hợp TP. HCM, 2013, tr. 113,114
  2. Thích Thanh Quang, Sui ngun diệu giác (tp 2), Nxb. Tng hợp TP. HCM, 2009, tr.181
 


Tht vy, chính khi xưa đức Thế Tôn sau khi chứng quả vị Pht, Ngài cũng đã suy nghĩ như sau:

Pháp này do ta chứng được, tht là sâu kín, khó thy, khó chứng, tịch tnh, cao thượng, siêu llun, vi diệu, chngười trí mi hiểu thu. Còn qun chúng này thì ưa ái dc, khoái ái dc, ham thích ái dc, tht khó mà thy được định lý Y tánh Duyên khi Pháp. Tức là sự tnh chỉ tt cả hành, sự trừ bỏ tt cả sanh y, ái diệt, ly tham, đon diệt, Niết-bàn3.

Thế cho nên Mục-kiền-liên – vị Đi Thái Thức đã thy vy mà thương xót cm đng, vội vbch Pht tìm phương cứu giúp. Khi y đức Pht mới dy rằng:

Mngươi gc ti ác rất sâu, không phi mt mình sức ngươi mà độ được. Nghĩa là chúng sanh đã quá từ lâu nhiều đời, lm lũi đi o no ác rất sâu xa, quen tt chướng, không phi chcmt ông thy go Bồ-tát pháp sư, mt go lý, mt pháp môn, mt phương tiện mà đcho htheo, quay đu trli no thiện lành trong sch hết, vì là họ cũng không phi dgì mà xoay lưng trli được, khi đã quá trớn bmắc kt bao vây, bởi thế sự quen tc”.

Bởi chúng sanh sinh trong cõi dục là sng thun theo dòng đời, thun theo ndục thế gian, sng truy cu dục, bdục đai nghiến, khi tâm chưa an trú, chưa thun thục tu tp Pháp bo. Do đó, sự trì giới là nấc thang an toàn đu tiên cho sinh mệnh của mt người xut gia, nếu chúng ta lơ đễnh thì khó mà thiền định, trí tuệ được.

Ct tâm ly Giới làm đu,

Giới năng sanh Đnh, Huhu mkhai.

Hay:


Nếu ai thiền đnh hoài hoài y là ý mã bcai trri
  1. HT. Thích Minh Châu dịch, Kinh Trung Bộ I, 26. Kinh Thánh Cu, Nxb. Tôn go, 2012, tr. 218.
 


Bng ai gii đãi buông lơi

Tránh sao ý mã chng lôi xa đường Vy nên hãy ráng kềm cương
Gigiphút phút phi thường soi tâm.

Thiết nghĩ, tht là mt túc duyên sâu dy cho chúng ta, những người xut gia, từ bgia đình, sng không gia đình, sng đời phm hnh thanh tịnh trong giáo pháp đức Pht, mới mong vượt thoát khi sông mê lưới ái, đt đến bến bgiác nggii thoát.

Vy sn đây đến ngày rằm tháng By, cTăng Tự tứ cho nhau, khp nơi cTỳ-kheo: Thinh văn, Duyên gc, Bồ-tát, tu hành trì giới, thiền đnh, trí huđều gom vđy đủ, để xem xét kiểm điểm li cho nhau sau ba tháng mùa hđụt mưa chung sống, đcho trong Go hi chỉnh đn, sp xếp Giới lut và ch hành đo. Ngày y cTăng đều tự xưng sám hi và tt cđều hòa hiệp xóa bhết ti li chp phiền nhau, bng sự thuyết pháp cho nhau, pháp llà nước mát trong sch tm rửa, mi năm hi li tm rửa mt ln”. Chính vì nếp sng này mà khi xưa vua Pasenadi nước Kosala đã bch với đức Pht:

Bch đức Thế Tôn, con cpháp truyền thống này đi với đức Thế Tôn: Thế Tôn là bậc Chánh Đng Gc, Pháp được Thế Tôn khéo ging, cTăng đệ tử Thế Tôn khéo tu tp hành trì. Còn con thì vua chúa cãi ln với vua chúa, Sát-đế-lcãi ln với Sát-đế-lị, Bà-la-môn cãi ln với Bà-la-môn, gia chcãi ln với gia chủ… Còn ở đây, bch Thế Tôn, con thy c Tỳ-kheo sống với nhau thân hữu, hòa hợp như nước với sữa, nn nhau với cp mt ái nh.

Bch Thế Tôn, con không thy ngoài đây ra, cmt phm hnh nào khác viên mãn thanh tnh nvy. Bch Thế Tôn, đây là pháp truyền thống ca con đi với đức Thế Tôn4.


Cũng như bài nói chuyện của cố Hòa thượng Thích Trí Thmà chúng ta không thnào quên được:
  1. HT. Thích Minh Châu dịch, Kinh Trung BII, 89. Kinh Pháp Trang Nghiêm, Nxb. Tôn go, 2012, tr. 147.
 


“Đức Pht luôn ca ngợi đời sống thm lng ca c Tỳ-kheo sống xa lánh những nơi n ào náo nhiệt. Tuy nhiên, nvy không cnghĩa rằng: Mt Tỳ-kheo nên sống ch biệt ngoài cộng đồng Tăng lữ. Sống chung và hòa hợp trong cuộc sống thánh thiện cao cả, go giới và sách tn ln nhau, đlà sinh mnh ca Tăng đoàn. Đời sống ca mt Tỳ- kheo là sống không gia đình, không cđnh vĩnh viễn ti mt trú xứ nào, nng c Tỳ-kheo được ni kết nhau thành mt cộng đồng thống nht bng Giới bn mà hphi cùng nhau hòa hợp đtụng đc trong mi nữa tháng, và sự hòa hiệp y được cũng cbng ba tháng an cư mùa mưa5.

Thế rồi đức Pht dy Mc-kiền-liên, sn có ngày đi hi đó, vy ngươi trước hết hãy cúng dường tt cả chư Tăng bng năm thứ trái cây, là thuyết pháp giáo hóa cho tt cả đắc được ngũ qu: Nhp lưu, Nht lai, Bt lai, quả A-la-hán vô sanh và quả Bích chi, Duyên giác. Sau nữa là trăm món đăn đmùi vngon lành, nghĩa là sau khi Tăng chúng đã đắc quả Thánh đông nhiu ri, ngươi hãy thuyết pháp thêm, bng cả trăm pháp bo, giáo lý hay ho, phương tin đủ cả mùi vca đạo Bồ-tát, để khuyến khích yêu cu họ hãy phát tâm Bồ-tát, phát đi nguyn đđi cả thy, chia ra khp nơi, dùng đủ phương pháp trí huệ mi mong đchúng sanh được hết tham, dứt kh, gii thoát bước ln lên cao, thì trong tâm họ mi hưởng được Pháp bảo no đan vui ln ln”.

Tht vy, theo tinh thn của đức Tổ sư Minh Đăng Quang, là sau ba tháng mùa mưa cTăng thúc liễm thân tâm tn tu Tam vô lu hc để được chứng đt, đến ngày Tứ tứ Tăng – Vu Lan Bn, Tăng chúng cng chia scho nhau sự tu tp chứng đắc để đều được đng đẳng an vui kết quả, tức là sự hoàn thiện chính mình rồi mới thuyết pháp giáo hóa chúng sanh số đông nhiều cho đặng có Pháp nhãn xa trn ly cu, có như thế mới mong cứu Mtrong nhiều đời đều được thoát kh, đúng với tinh thn của Vu Lan Bn vy.

Như trong Kinh Trường B, đức Pht có dy:
  1. Tch Tun báo Giác Ngộ (số 12), ra ngày 15-6-1991, tr.1 và 11.
 


Này c Tỳ-kheo, hãy ra đi mi người mt phương, vì hnh phúc vì an lạc cho đời, vì hnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài người. Các ngươi hãy thuyết ging Chánh Pháp, Sơ thiện, Trung thiện, hu thiện, nghĩa lđy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ đời sống phm hnh hoàn toàn thanh tnh6.

Tóm li, về triết lý tư tưởng đi thừa của đức Tổ sư Minh Đăng Quang cũng không ra ngoài tiêu chí tự độ và độ tha. Nghĩa là trước tiên phi độ chúng sanh Tâmcủa mình, tức tâm vọng đng tham lam, sân gin, si mê của mình cho đặng trong sch thanh tịnh, bng phương pháp thù thng nht là chết bỏ cõi đời, sanh trong nhà đạo, sng theo tinh thn Tứ Y Chánh Pháp, tu tp Thánh Giới, Thánh Định và Thánh Tuệ cho hoàn ho, phm hnh cho được thanh tịnh, rồi mới đem cái thực tu thực chứng đó mà truyền đt trong Tăng chúng, giúp cho được số đông nhiều, nghu đi khp nơi thuyết pháp giáo hóa chúng sanh, như thế thì không những cha mẹ trong mt đời mà cha mẹ nhiều đời đều được gii thoát.

Li đúng với cnguyện của người con Pht chúng ta:  Nay con phát tâm/ Chng cu phước báu/ Ở cõi nhơn thiên, Thinh văn Duyên gc/ Bồ tát huyền thừa,
Chmong cu được/ Bc ti thượng thừa/ Phát lòng chánh giác, Nguyện cchúng sanh/ Khp cùng pháp giới,
Mt lúc đồng thành/ Bồ-đề vô thượng”.

Điểm tích cực hơn nữa của đức Tổ sư Minh Đăng Quang là Ngài còn dy chúng ta trong tinh thn là vừa hc qua vừa dy chúng sanh, chính trong chhc và hành, nhiều nơi kinh nghiệm được thành toàn năng”. Mt nếp sng thân giáo hng hn có năng lực tác đng mnh vào tâm mình, tâm người để gim thiểu và rơi rng tâm tham lam bn sẻn, phiền não khổ đau. Đó là pháp song hành tự lợi và lợi tha – mt tinh thn, mt tư tưởng Đi thừa Pht giáo nói chung và trong
  1. HT. Thích Minh Châu dịch, Kinh Trường B, 14. Kinh Đi Bn, Nxb. Tôn go, 2013, tr. 258.



Chơn lý của đức Tổ sư Minh Đăng Quang nói riêng.

Mt người thay mt cho Pht tht không phi dễ, mi ch hành động nđi đứng nm ngi, ăn mc nói làm, mi ch cư xử đều phi giống y nPht, cho đng thiện tín hthy Tăng cũng nthy Phật”.

Thiết nghĩ, ngày nay trong mi chúng ta, những người xut gia tu hc, với Tôn chỉ của đức Tổ sư Ni truyn Thích-ca Chánh pháp
Con đường tu tập theo Bát Thánh đo”, mt mô hình mà nht định chúng ta phi đi theo đó, không sớm thì mun sẽ dự vào hàng Đi Thái Thức mà tiếp độ chúng sanh – là mcủa cPht, cBồ-tát. Bng không như vy thì bà my, chính là ta, là bà Thanh Đề vn mãi mãi sanh trong cõi ngạ qum o, tiều ty đói khát, khó mà thực hành Pháp bo.

Thế thì điều trước tiên theo lời Pht dy là chúng ta phi thường xuyên đến yết kiến bậc Thánh, bậc chân nhân, hc hi pháp các bậc Thánh bậc chân nhân, tu tp theo pháp các bậc Thánh bậc chân nhân, thun thục pháp các bậc Thánh bậc chân nhân, nghu khai mChánh tri kiến, đon trừ các lu hoặc, thì chính mình là Thy sáng bn lành của chính mình, và cũng là Thy sáng bn lành hữu ích cho tt cả mi người.

Được như thế mới mong con đường Ni truyền Thích-ca Chánh pháp, do đức Tổ sư Minh Đăng Quang thiết lp trong phong trào chn hưng Pht giáo vào thp niên 40 của thế kXX vn tiếp tục tỏa sáng. Qua đó, nét tư tưởng Pht giáo Đi thừa của Tổ sư được thể hiện được qua lăng kính Chơn lý gồm 69 quyển sẽ thêm phnh thiết thực, sng đng.
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây