31. MỘT SỐ Ý KIẾN VỀ VẤN ĐỀ PHÁT HUY VAI TRÒ PHẬT GIÁO THAM GIA XÃ HỘI HÓA CÔNG TÁC XÃ HỘI, TỪ THIỆN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Thứ tư - 05/09/2018 17:09
MỘT SỐ Ý KIẾN VỀ VẤN ĐỀ PHÁT HUY VAI TRÒ PHẬT GIÁO...của PGS. TS. Đỗ Thị Hòa Hới

Mở đầu
Phật giáo là một tôn giáo lớn trên thế giới có ảnh hưởng đậm nét trong khu vực đã truyền bá và hội nhập vào Việt Nam từ cách đây hơn 2000 năm. Trong lịch sử Việt Nam, Phật giáo đã có vai trò to lớn trong nhiều lĩnh vực xã hội, nhất là trong đời sống tinh thần. Phật giáo vốn có tính khoan dung và khả năng thích ứng lớn nên đã bám rễ và phát huy được nhiều giá trị văn hoá cho văn hoá Việt Nam tô đậm lối sống thương người, từ bi, coi trọng sự sống… Có những giai đoạn Phật giáo đóng vai trò cốt tuỷ cho đời sống xã hội và là đạo hành tâm linh của dân tộc, làm nên thành tố không thể thiếu được của văn hóa Việt Nam. Hiện nay, trong bối cảnh hiện đại, mở cửa hội nhập, xã hội nay có nhiều thành tựu thăng tiến, không thể không kể đến vai trò ảnh hưởng tốt đẹp từ Phật giáo. Tuy nhiên, cũng như các lĩnh vực khác của xã hội Việt Nam hiện đại, Phật giáo cũng đang đối diện với nhiều thách thức khách quan và cả chính với những thành quả giá trị tự thân. Chủ đề của hội thảo này là làm sao để Phật giáo có thể “Phát huy vai trò Phật giáo tham gia xã hội hóa công tác xã hội từ thiện ở Việt Nam hiện nay” là vấn đề nóng đang được nhiều người quan tâm. 
Theo số liệu thống kê của Ban Tôn giáo Chính phủ: Năm 1999, tín đồ Phật giáo là 7 triệu người trên tổng số 14,5 triệu tín đồ các tôn giáo. Năm 2013, con số tín đồ Phật giáo đã là 11 triệu người trên tổng số 24,5 triệu tín đồ các tôn giáo nói chung. Qua đó, chúng ta thấy xu hướng chung là ngày càng gia tăng số lượng người là Phật tử, Phật giáo là tôn giáo có lực lượng tín đồ to lớn, đông đảo tham gia ngày càng tích cực có hiệu quả vào việc xã hội hoá công tác xã hội và từ thiện ở Việt Nam hiện nay, đây là mặt tích cực chính, song nhìn sâu còn tồn tại nhiều điểm hạn chế, bất cập cần được giải quyết. Qua bước đầu tìm hiểu chúng tôi trong báo cáo này trình bày một số ý kiến về vấn đề này như sau:
Một số khái niệm sử dụng trong bài viết
Khái niệm “Phật giáo Việt Nam hiện nay” là một thực thể xã hội, tập hợp cá nhân và cộng đoàn đặt niềm tin vào Phật giáo, thực hành giáo lý Phật giáo, tổ chức sinh hoạt thể hiện niềm tin Phật giáo, tham gia các nghi lễ Phật giáo ở Việt Nam.
Khái niệm “Chính sách an sinh xã hội” là một loại chính sách xã hội được Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước CHXHCNVN và toàn bộ hệ thống Chính trị - xã hội Việt Nam đặc biệt quan tâm, thực hiện thường xuyên. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XI đã ghi rõ các yêu cầu của chính sách an sinh xã hội là:
Hoàn thiện hệ thống bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trợ giúp và cứu trợ xã hội đa dạng linh hoạt, có khả năng bảo vệ giúp đỡ mọi thành viên trong xã hội, nhất là các nhóm yếu thế, dễ bị tổn thương vượt qua các khó khăn rủi ro trong cuộc sống.
Bảo đảm cho các đối tượng bảo trợ xã hội có cuộc sống ổn định hoà nhập tốt hơn vào cộng đồng, có cơ hội tiếp cận các nguồn lực kinh tế, dịch vụ công thiết yếu.
Đa dạng hóa các nguồn lực và phương thức xóa đói giảm nghèo gắn với phát triển nông nghiệp, nông thôn, phát  triển giáo dục, dạy nghề và việc làm để xóa đói giảm nghèo bền vững.
Khái niệm “Công tác xã hội”, (theo PGS.TS. Nguyễn Hồi Loan) có hai định nghĩa, có nhiều điểm tương đồng về nội hàm.
Từ điển Bách khoa ngành Công tác xã hội viết:
“Công tác xã hội là một khoa học ứng dụng nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động của con người tạo ra những chuyển biến xã hội và đem lại nền an sinh cho người dân trong xã hội.”
Trong Tổng kết của Đại hội Liên đoàn công tác xã hội chuyên nghiệp quốc tế ở Canada năm 2004, đưa ra một định nghĩa đề cao tính chuyên nghiệp, yêu cầu cao các tiêu chí tiêu chuẩn của công tác xã hội. Công tác xã hội là một hoạt động chuyên nghiệp, nhằm tạo ra sự thay đổi của xã hội (phát triển) bằng sự tham gia vào quá trình giải quyết các vấn đề xã hội, vào quá trình tăng cường năng lực và giải phóng tiềm năng của mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng; Công tác xã hội đã giúp cho con người phát triển đầy đủ và hài hoà hơn, đem lại cuộc sống tươi đẹp hơn cho mọi người dân.
Mục tiêu nhân đạo, nhân văn của công tác xã hội là:
+ Giúp mọi người nâng cao năng lực, tăng thêm khả năng ứng phó và kỹ năng giải quyết các vấn đề khó khăn.
+ Giúp mọi người tìm đến và thu thập các nguồn hỗ trợ qua những quá trình chuyển giao, liên kết điều động các nguồn lực…
Những người chuyên nghiệp làm công tác xã hội còn có vai trò làm công tác biện hộ (avodcacy) cho người yếu thế, vận động các tổ chức và hệ thống xã hội tăng thêm phần đáp ứng thiết thực với mỗi cá nhân.
Huy động các mối liên hệ giữa các cá nhân với môi trường nhằm gây ảnh hưởng tích cực tới đời sống tinh thần của con người.
Huy động rộng rãi các tổ chức, cá nhân, cơ quan, hội đoàn xã hội nhằm gây ảnh hưởng tới những chính sách có liên quan đến an sinh xã hội, từ thiện xã hội.
* Một số điểm chú ý: “Công tác xã hội” đó là: Mỗi quốc gia nên “có đường đi riêng”.
Cần chú ý đến văn hoá dân tộc, văn hóa cộng đồng cả hai chiều: từ chiều trên xuống và cả từ dưới lên. Với những cách hiểu đó chúng ta thấy rõ cơ sở tiếp cận Công tác xã hội của Phật giáo là đã có các yếu tố từ nội dung giáo lý, giáo luật rất bền vững trong lịch sử và hiện tại, giáo lý Phật giáo nhấn mạnh lòng từ bi, từ lâu điều này đã được hội nhập vào văn hóa Việt Nam. Điều này đã được khẳng định một cách có căn cứ qua nhiều bài viết.
Ngày nay Việt Nam đang Công nghiệp hóa hiện đại hóa, mở cửa hội nhập đạt được những thành tựu quan trọng nhưng cũng có những vấn đề nan giải: Di dân ồ ạt tập trung vào các đô thị, ly nông ly hương, nghèo đói, bất bình đẳng, thất nghiệp, chênh lệch nông thôn-thành thị, nạn ô nhiễm môi trường, sự thay đổi giá trị, lối sống “lai căng” lệch chuẩn, sự gia tăng khoảng cách giữa giàunghèo, bất công xã hội, các vấn đề xã hội, gia đình mâu thuẫn gia tăng. Những vấn nạn đó xuất hiện ngày càng nhiều. Có những vấn đề liên quan đến nội tại Phật giáo, cũng có lắm vấn đề liên quan rộng rãi đến vấn đề chung khu vực, nhân loại, không thể giải quyết riêng cục bộ, nếu chỉ dựa vào một phía bên trong hay bên ngoài. Chính xã hội hiện đại những chiều kích đó đặt ra trước tất cả mọi người phải suy nghĩ và hành động, sao cho những thách thức sự phát triển xã hội bền vững của Việt Nam ngày càng giảm thiểu, nhân dân được thụ hưởng những lợi ích ngày càng an lạc, hạnh phúc hơn là yêu cầu chúng ta đều phải trăn trở.
Rõ ràng trước sự vận động, biến đổi của trong nước và quốc tế đã đặt ra yêu cầu cho các tôn giáo, trong đó có Phật giáo cần có những hoạt động có tính định hướng chiến lược nhằm để phát huy, nâng cao vai trò quan trọng của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong lĩnh vực công tác xã hội, để góp phần tích cực hỗ trợ với Nhà nước thực hiện tốt an sinh xã hội, góp phần đảm bảo dân chủ hóa, xã hội hóa công tác xã hội, góp phần thực thi và đảm bảo quyền con người, thực thi đảm bảo đoàn kết xã hội, công bằng xã hội ở Việt Nam.
Với truyền thống gắn bó, đồng hành với dân tộc, là bộ phận nguồn lực mềm to lớn của nội lực Việt Nam, chúng tôi cho rằng, đây cũng chính là lúc Phật giáo thể hiện những giá trị thâm trầm và sâu sắc, truyền thống mà rất hiện đại, thiết thực giản dị mà siêu việt, siêu thoát để đóng góp cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước Việt Nam.
Nhận thức rõ về vai trò của mình trong Công tác xã hội là những hoạt động cụ thể hỗ trợ cá nhân và xã hội nên ngay Đại hội I Giáo hội Phật giáo đã có Ban Từ thiện Xã hội, để chuyên trách lĩnh vực này với các nội dung: 
+ Chăm sóc thân nhân những người có công với đất nước, gặp cảnh khó khăn giúp cho các hộ nghèo, ở vùng sâu vùng xa khắc phục khó khăn.
+ Chăm sóc người già cô đơn không nơi nương tựa.
+ Chăm sóc trẻ mồ côi, lang thang, cơ nhỡ.
+ Ứng cứu, hỗ trợ giúp trong những lúc thiên tai, dịch họa, dịch bệnh.
+ Giúp hỗ trợ cho nạn nhân chiến tranh, nạn nhân chất độc da cam, tệ nạn xã hội.
Những trường hợp cần cứu trợ xã hội: người nhiễm HIV/AIDS, tệ nạn….
Thực trạng hoạt động Giáo hội Phật giáo Việt Nam về công tác từ thiện
Đối chiếu những cách hiểu về các khái niệm trên đây ta thấy rằng, với truyền thống gắn bó lâu đời đồng hành với văn hóa dân tộc Phật giáo Việt Nam đã đang và sẽ tiếp tục đảm nhận vai trò chức năng tôn giáo là mối liên kết gắn bó khối “đồng bào” bằng sợi dây từ bộ cứu khổ, cứu nạn. Phật giáo Việt Nam đã thực hành nội dung “công tác xã hội” “theo cách của Phật giáo” từ lâu. Giáo lý Phật giáo nêu cao đạo hạnh Từ, bi, hỉ, xả, vô ngã, vị tha, khoan dung độ lượng, lục hòa, lục độ từ lâu đã coi các hoạt động từ thiện vừa là phương tiện vừa là mục tiêu của việc hoằng dương chính pháp. Nhờ kế thừa và phát huy thành tựu của các thời kỳ trước đây ngày nay vai trò của Phật giáo trong hoạt động an sinh xã hội, từ thiện xã hội đang có sự gia tăng, đóng góp quan trọng trong nhiều mặt, nhất là trong vai trò
“hộ quốc an dân”, đóng góp vào chính sách an sinh xã hội, công tác xã hội và từ thiện xã hội. Trong đó, nổi bật dễ nhận rõ là hoạt động từ thiện của Tăng ni thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Theo báo cáo chưa đầy đủ nhưng có thể nhận rõ sự tăng nhanh về số đầu mục các hoạt động Ban từ thiện của Giáo hội, đi kèm là sự phát triển nhanh rõ rệt về chất lượng, hiệu quả.
Theo Nguyễn Thị Minh Ngọc: Trong Báo cáo Đại hội nhiệm kỳ III của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cho biết: Toàn quốc có 25 Tuệ Tĩnh đường, 55 phòng chuẩn trị Y học Đông y, với tổng kinh phí hoạt động 9 tỷ đồng. Đến nhiệm kỳ Đại hội IV đã có 126 Tuệ tĩnh đường, thêm 115 phòng chuẩn trị Y học Đông y, chi phí hoạt động là 9 tỷ. Đến đại hội V, số lượng phòng Chuẩn trị Đông y và Tuệ Tĩnh đường giữ nguyên, nhưng hoạt động Từ thiện đó đã tăng 35 tỷ. Năm 2014, chỉ riêng Tịnh độ cư sĩ Phật hội có 206 Hội quán, khám chữa bệnh…
Theo số liệu năm 2016, của Giáo hội Phật giáo Việt Nam cung cấp thì số Tuệ Tĩnh đường (đang hoạt động) là 150, 655 phòng Chuẩn trị Y học Đông Y, có 01 phòng khám đa khoa, hàng trăm phòng khám chữa bệnh bằng thuốc nam, ở hầu khắp các tỉnh thành, nổi bật đang hoạt động hiệu quả như các địa phương sau: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, Thừa Thiên - Huế, Quảng Ngãi, Quảng Trị, Phú Yên, Ninh Thuận, Kiên Giang, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cà Mau, Vĩnh Long, Trà Vinh, Bình Dương,
Bến Tre, Long An, Tiền Giang, An Giang, Đồng Tháp, Tây Ninh, Đồng Nai, Bà Rịa Vũng Tàu, Gia Lai, Bình Định,… đã khám và phát thuốc Tây, Châm cứu, bấm huyệt cho hàng chục ngàn bệnh nhân; Tổng chi phí điều trị ước tính hàng chục tỉ đồng.
Giáo hội Phật giáo cấp tỉnh mở nhiều trường nuôi dạy trẻ, lớp học tình thương.
Các lớp học tình thương, trường nuôi dạy trẻ khuyết tật mồ côi trong hệ thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam đều hoạt động ổn định, có kết quả như: Chùa Kỳ Quang mở 6 lớp cấp I tổng cố 119 học sinh. Thừa Thiên - Huế: 212 lớp có 6.107 em, 336 giáo viên và 74 nhân viên điều hành. Mầm non Phước Vân, Hồng Đức, Diệu Đế, Ngự Bình, Diệu Nghiêm, Phò Quang, Quản Tế: Phòng Giáo dục UBND Tp. Huế tặng bằng tiên tiến như Mầm non Quảng Tế, Phước Vân.
Theo Hòa thượng Thích Quảng Tùng tổng kết lại như sau: 27 năm công tác từ thiện của Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã chi hoạt động từ thiện 950 tỷ đồng. 2006: xây 295 nhà Đại Đoàn kết, 24.500 lượt mổ mắt: 8400 ca, xây dựng 15 cầu, tặng 254 xe lăn, 57 xe lắc, đào 163 giếng. Tổng trị giá: 141 tỷ 640 triệu đồng.
Trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi, khuyết tật, trẻ bị nhiễm HIV, Trung tâm hỗ trợ người bị nhiễm HIV/AIDS Chùa Pháp Vân, Chùa Thanh Am - Hà Nội. Trường nuôi dạy trẻ và khuyết tật, người già neo đơn ở Bắc Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh, Thừa Thiên - Huế, Khánh Hoà, Bình Dương, Quảng Trị, Vĩnh Long,Bạc Liêu, Bà Rịa - Vũng Tàu, Kiên Giang, Tây Ninh, đã nuôi dưỡng gần 3000 trẻ mồ côi, cơ nhỡ, khuyết tật, chăm sóc hơn 1500 cụ già neo đơn. Trường dạy nghề tại Thừa Thiên - Huế, đang dạy cho hàng trăm người học.
Nhìn chung, các cơ sở từ thiện của Giáo hội đều khang trang tiện ích, góp phần chia sẻ gánh nặng cho xã hội, chi phí cho công tác này hàng chục ngàn tỷ đồng. Các công tác từ thiện khác rất hiệu quả.
Trước tình hình xảy ra sự cố môi trường, hiện tượng hải sản chết bất thường hàng loạt ở các tỉnh miền Trung làm ảnh hưởng đến đồng bào ngư dân. Ban thường trực đã có công văn số 046 ngày 3/5/2016 đề nghị Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam các tỉnh, thành phố… cứu trợ đồng bào bị thiên tai và thảm họa môi trường, ổn định đời sống, giúp đồng bào sớm khắc phục hậu quả. Giúp ngư dân an định sinh hoạt mọi mặt.
Một số vấn đề đặt ra để Phật giáo phát huy vai trò trong hoạt động an sinh xã hội, công tác xã hội, từ thiện ở Việt Nam hiện nay
Cho đến nay, nhìn chung các hoạt động trên của Phật giáo trong công tác an sinh xã hội, tự thiện xã hội, yếu tố đóng góp tích cực là rất lớn lao vào thành tích chung của đất nước nói chung, các tôn giáo nói riêng:
  • Đóng góp đối với y tế nhân đạo: Hệ thống phòng khám, chữa bệnh của Giáo hội Phật giáo góp phần giảm bớt gánh nặng cho y tế Nhà nước trong nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân ngày càng cao trong điều kiện mới, khó khăn còn rất nhiều. Nhờ mạng lưới phòng khám Giáo hội Phật giáo khắp toàn quốc, hàng trăm các cơ sở đã khám được hàng chục ngàn người, phục hồi chức năng cho hàng chục trẻ bị khuyết tật với chi phí điều trị miễn phí hàng trăm triệu đồng, góp phần thực hiện an sinh xã hội, từ thiện xã hội.
Qua thực tế hoạt động khám chữa bệnh nhân đạo của mạng lưới Giáo hội Phật giáo, các cơ sở ngày càng tạo nên sự gắn bó giữa thầy thuốc với cộng đồng, giữa truyền thống văn hóa, đạo lý gắn bó với hiện đại, gắn kết giữa đời với đạo, đạo với đời, vừa mang ý nghĩa nhân đạo vừa mang tính xã hội hóa cao. Về công tác y tế, Giáo hội Phật giáo được sự ủng hộ của toàn dân thông qua sự huy động các nguồn lực nên đạt được hiệu quả cao.   
  • Giáo hội Phật giáo Việt Nam đóng góp vào xã hội hóa hoạt động Giáo dục: Trong điều kiện hiện nay nhằm góp phần chung tay thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục. Việc tổ chức Phật giáo xây dựng hàng trăm cơ sở giáo dục tình thương là góp phần giải quyết về số lượng các cháu được đến trường mầm non, đáp ứng nhu cầu của phụ huynh, tăng tỷ lệ cháu mầm non ra lớp.
  • Đóng góp về các cơ sở bảo trợ xã hội và cơ sở dạy nghề của Giáo hội Phật giáo Việt Nam: Các cháu được nuôi dưỡng chu đáo, nguồn kinh phí nuôi dưỡng và dạy nghề khá ổn định, các cháu trưởng thành, trở thành công dân tốt, hòa nhập cộng đồng, học được nghề: thêu, vi tính, nấu ăn, may mặc.
  • Một số mặt vẫn còn hạn chế bất cập:
  • Đối với các cơ sở khám chữa bệnh từ thiện: Bên cạnh những nỗ lực đóng góp lớn, một số cơ sở trong quá trình hoạt động chưa thực hiện tốt các yêu cầu quy định chuyên môn, trong công tác vệ sinh, an toàn sức khỏe, chống phơi nhiễm, chống nhiễm khuẩn, quy trình khử trùng, sử dụng thuốc an toàn, báo cáo đúng định kỳ. Nguồn thuốc sử dụng để cấp phát thuốc miễn phí là do nhiều nguồn gốc khác nhau cho nên có hiện tượng quá hạn sử dụng và trong quy trình sử dụng còn chưa đúng chuẩn. Một số điểm chưa có sự phối kết hợp với chính quyền và với các Ban, Ngành, để nâng cao hiệu quả chất lượng của hoạt động này. Một số điểm về cơ sở vật chất còn chưa đáp ứng yêu cầu chuẩn. Trong các hoạt động nhân đạo có các đoàn y tế nhân đạo nước ngoài đến khám chữa bệnh ở vùng sâu, vùng xa cần chú ý vấn đề bảo đảm an toàn, an sinh, các tai nạn nghề nghiệp phát sinh.
  • Đối với các cơ sở giáo dục mầm non: Cơ sở vật chất của trường ở một số điểm còn chưa đảm bảo các tiêu chí của ngành quy định. Một số nơi chưa có đủ đội ngũ cán bộ trong bộ máy hoạt động giáo dục theo quy chế chung: Cán bộ quản lý, thầy cô đứng lớp, bảo vệ.
  • Đối với các cơ sở dạy nghề: Nhìn chung còn chưa thật tương xứng với yêu cầu chung. Các cơ sở ở các địa phương còn tản mạn, nhỏ bé về quy mô, nghèo nàn về trang thiết bị, chủ yếu mới dừng lại ở dạy nghề ngắn hạn, giản đơn. Chương trình còn giản lược, đội ngũ cán bộ điều phối, giảng dạy còn hạn chế về trình độ, kỹ năng, kỹ thuật, nghiệp vụ sư phạm. Nhìn chung chưa có điều kiện để đào tạo đội ngũ lao động có trình độ kỹ thuật lành nghề, chất lượng cao đủ sức cạnh tranh trên thị trường lao động hiện đại.
Thay lời kết luận:
Hoạt động từ thiện xã hội là mặt mạnh của Phật giáo Việt Nam trong lịch sử và hiện nay, là công lao to lớn của các Tăng ni, Phật tử, mặc dù còn những tồn tại, hạn chế nhất định song những đóng góp đó là rất đáng trân trọng, ghi nhận. Đối với Phật giáo với giáo lý đề cao Tâm từ bi, trí tuệ, sau hơn 30 năm với sự trưởng thành của tổ chức Giáo hội đã liên tục lan tỏa, phát huy vai trò tích cực chủ động của toàn thể Giáo hội, nhất là có vai trò đầu tàu gương mẫu của các bậc cao tăng thạc đức. Họ đã nhiệt tâm, tự nguyện đem lại niềm vui, hạnh phúc an lạc cho đồng bào, đã đem hết sức mình phụng sự chúng sinh, dân tộc. Nhìn chung, các nhà chức sắc, tu hành Phật giáo luôn giữ đúng giới luật, oai  nghi, luôn nghiêm túc tuân thủ pháp luật hiện hành không có lòng vị kỷ, phạm lợi riêng tư nên họ là những nguồn ánh sáng, cuốn hút các phong trào hoạt động từ thiện nhân đạo đi vào thực chất, hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn một số cá nhân vi phạm yêu cầu, giới luật chuẩn mực văn hóa chung, thậm chí vi phạm luật pháp làm ảnh hưởng đến tính hiệu quả chung của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Ngày nay, Phật giáo Việt Nam đang kết tụ nhân duyên nội ngoại tại để kết quả lành nên thường xuyên có sự thanh lọc các mặt thiếu sót.
  • Vai trò của Phật giáo đã có sự gia tăng ảnh hưởng rất lớn, đóng góp trong đời sống tinh thần của nhân dân, nên đã tạo ra sự đồng thuận lớn trong các hoạt động từ thiện nhân đạo, công tác xã hội tại Việt Nam, nên Giáo hội Phật giáo cần tiếp tục phát huy vai trò là tổ chức chủ đạo, đầu tàu nêu gương về trách nhiệm xã hội trong ngôi nhà đại đoàn kết.
  • Hiện nay Đảng và Nhà nước ta cùng toàn dân đang tiếp tục đổi mới toàn diện đất nước, đang tạo ra những cơ sở lý luận pháp lý học thuyết và thực tiễn để cùng Phật giáo có thể tiếp tục phát huy mạnh mẽ các hoạt động xã hội hóa công tác từ thiện nhân đạo hiệu quả hơn nữa. Vì vậy cần tiếp tục đẩy mạnh việc nghiên cứu cơ bản và ứng dụng chuyên ngành hẹp để công tác xã hội, từ thiện xã hội tiếp cận từ Phật giáo đạt hiệu quả cao hơn
Giáo hội Phật giáo Việt Nam nên tiếp tục giữ vững những định hướng hoạt động đó và tiếp tục thúc đẩy việc giám sát, kiểm tra thực hành đường hướng, phương châm giới luật, nghiên cứu tổng kết các bài học thành tựu và cả điểm hạn chế trong lĩnh vực này trong thời kỳ đổi mới vừa qua, để có thêm những đánh giá đầy đủ giải pháp toàn diện hơn. Từ đó, có căn cứ điều chỉnh, đề ra những dự án khả thi có tính dài lâu, tập trung sử dụng nguồn lực đó vào những dự án ảnh hưởng đến đông đảo người dân lao động, vùng sâu vùng xa, dân nghèo. Hướng đến những vấn đề nóng, cốt lõi như vấn đề bảo vệ môi trường, vấn đề khuyến khích giáo dục lối sống, đạo đức cho giới trẻ…
Trong khi xây dựng các dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, từ thiện, bảo trợ xã hội, dạy nghề để tránh sự trùng lặp, phân tán nên có sự tham khảo tư vấn từ phía các Ban, Ngành trong nghiệp vụ chuyên môn về các tiêu chí nghề nghiệp và quy định pháp luật là việc cần thiết.
Về phương diện Nhà nước cần có sự tiếp tục hoàn thiện chính sách, thể chế, pháp luật và cơ chế quản lý Nhà nước hiệu quả hơn nữa:
Các cơ quan Ban, Ngành Trung ương cần chung tay tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu cơ bản chuyên sâu để có sự định hướng rõ ràng tạo sự chuyển biến trong công tác từ thiện các tôn giáo nói chung, Phật giáo nói riêng có những hướng dẫn cụ thể, kịp thời nhằm tạo môi trường thuận lợi bảo đảm đẩy mạnh chủ trương xã hội hóa trong giáo dục, y tế, bảo trợ xã hội, công tác xã hội, từ thiện nhân đạo của Phật giáo nói riêng, các tôn giáo nói chung.
Chính quyền và các ban ngành cấp cơ sở địa phương cần có sự chuyển biến, thường xuyên quan tâm đến các hoạt động nhân đạo, từ thiện, Phật giáo góp phần xã hội hóa các hoạt động y tế, giáo dục, từ thiện nhân đạo Phật giáo. Nên có những hỗ trợ, hướng dẫn kịp thời cho Phật giáo đẩy mạnh các hoạt động đó, nhằm giảm gánh nặng cho Nhà nước, đem lại an lạc cho dân. Các Giáo hội các cấp tỉnh cần tổng kết, đánh giá về công tác từ thiện của Giáo hội trong vòng 30 năm trở lại đây, qua đó nêu lên những mặt đóng góp và cả những bất cập, hạn chế để Trung ương Giáo hội Phật giáo có quyết định điều tiết sát hợp. Từ thiện là một hoạt động được các tôn giáo đề cao, đây là hoạt động không thể thiết của mọi tôn giáo nhất là Phật giáo. Hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo ở góc độ nhất định đã góp phần chia sẻ gánh nặng giải quyết vấn đề xã hội với Nhà nước, góp phần đem lại an lạc, hạnh phúc cho đồng bào. 
Tuy nhiên, bên cạnh những yếu tố, thành tích hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo thì hiện vẫn còn nhiều rào cản, bất cập. Vậy làm thế nào để phát huy hết những yếu tố tích cực của nó, đóng góp được nhiều hơn cho xã hội Việt Nam là chủ đề cần được sự quan tâm rộng rãi. Để làm được điều đó cần sự hỗ trọ của các cấp chính quyền và các Ban, ngành cần có sự thiết kế chi tiết hành lang pháp lý phù hợp với tình hình hiện nay./.
 
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
  1. Nguyễn Hồng Dương (2008), Phật giáo với văn hóa – xã hội Việt Nam thời kỳ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội.
  2. Phạm Tất Dong – Nguyễn Thị Kim Hoa đồng chủ biên (2015) An sinh xã hội và công tác xã hội, Nxb. Hồng Đức, Hà Nội.
  3. Phạm Dũng (2013), Tiếp tục đổi mới công tác tôn giáo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Tạp chí Cộng sản.
  4. Nguyễn Thị Kim Hoa, Bùi Thanh Minh (2011), Tổng quan về đào tạo công tác xã họi ở Việt Nam. Kỷ yếu Hội nghị Quốc tế: “Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về công tác xã hội và an sinh xã hội, Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội.
  5. Bùi Xuân Mai (2013) “Phát triển mạng lưới nhân viên xã hội ở Việt Nam. Một nhu cầu tất yếu trong cung cấp dịch vụ xã hội”, sách Kỷ yếu Hội thảo: “Nâng cao tính chuyên nghiệp công tác xã hội vì phát triển và hội nhập”, Nxb. Sư phạm, Hà Nội.
  6. Bộ lao động Thương binh và xã hội (2013) Thông tư số 07/2013/TT-Bộ LĐ-TB-XH quy định tiêu chuẩn nghiệp vụ của cộng tác viên Công tác xã hội xã phường, thị trấn.
  7. Thích Quảng Tùng (2016) Báo cáo tổng kết hoạt động Phật sự của Ban Từ thiện.
  8. Nguyễn Tài Thư (chủ biên) (1988), Lịch sử Phật giáo Việt Nam, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội.
  9. Nguyễn Tài Thư (chủ biên) (1997), Ảnh hưởng của các hệ tư tưởng về tôn giáo đối với con người Việt Nam hiện nay, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  10. Nguyễn Thị Minh Ngọc. Luận án Tiến sĩ. Tổ chức Giáo hội Phật giáo Việt Nam từ 1986 đến nay.
  11. Đỗ Quang Hưng (2012), Tái cấu hình đời sống tôn giáo ở Việt Nam hiện nay: Những thách thức về mặt pháp lý.
  12. Thích Gia Quang (2013), Đạo đức Phật giáo và ảnh hưởng của nó đối với một số lĩnh vực đời sống xã hội Việt Nam hiện nay, Nxb. Tôn giáo, Hà Nội.
  13. Trần Đình Tuấn (2010), Công tác xã hội – lý thuyết và thực hành, Nxb. Đại học Quốc gia, Hà Nội.
  14. Từ điển ngành Công tác xã hội.
  15. Viện nghiên cứu Tôn giáo (2008), Phật giáo với văn hóa – xã hội Việt Nam thời kỳ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội.
  16. Nguyễn Hồi Loan (2015), Tiếp cận Phật giáo với công tác xã hội.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây