24. HOẠT ĐỘNG TỪ THIỆN XÃ HỘI CỦA GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM, MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH VÀ KHUYẾN NGHỊ

Thứ ba - 04/09/2018 22:46
HOẠT ĐỘNG TỪ THIỆN XÃ HỘI CỦA GIÁO HỘI  PHẬT GIÁO VIỆT NAM, MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH VÀ KHUYẾN NGHỊ của TS. Nguyễn Quốc Tuấn
 
1. Tình hình chung về hoạt động từ thiện xã hội của Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Giáo lí Phật giáo mang tinh thần Từ bi, hỉ, xả vì lợi ích chúng sinh. Phật giáo kết hợp cùng với triết lý sống của người dân Việt “Lá lành đùm lá rách”, “Thương người như thể thương thân”, “Một miếng khi đói bằng một gói khi no” tạo nên tinh thần nhập thế của Phật giáo và cũng là một trong những cơ sở hết sức quan trọng để Phật giáo tồn tại, phát triển trong xã hội và trong thời đại mới. Những lĩnh vực cụ thể trong hoạt động từ thiện và an sinh xã hội của Phật giáo bao gồm những lĩnh vực như sau:
- Lĩnh vực y tế
Lĩnh vực y tế trong Phật giáo đang triển khai hoạt động mạnh mẽ, cụ thể, bài bản trong hoạt động từ thiện cứu chữa những người bạo bệnh, khó khăn, chăm lo sức khỏe, cấp thuốc miễn phí cho những bà con vùng sâu, vùng xa hay những nơi điều kiện y tế địa phương còn chưa phát triển. Ngoài việc làm như trên Phật giáo còn kết hợp với các ngành y học dân tộc để xây dựng các hệ thống Tuệ Tĩnh Đường và các cơ sở chẩn trị y học dân tộc phát triển khá rộng khắp. Việc thành lập một số Tuệ Tĩnh đường, các phòng thuốc Nam, châm cứu, chữa trị bằng phương pháp trị liệu dân tộc là những việc làm kịp thời, phù hợp với hạnh nguyện từ bi của người con Phật. 
Phật giáo đã phối hợp với Trường Đào tạo Cán bộ Y tế Trung cấp của thành phố mở lớp bồi dưỡng cán bộ y tế sơ cấp để tăng cường hiệu quả hoạt động. Đặc biệt, hệ thống Tuệ Tĩnh đường đã đào tạo được nhiều lương y, góp phần tăng thêm lực lượng y sĩ cho xã hội.
Hệ thống Tuệ Tĩnh đường trong toàn Giáo hội có 165 cơ sở, hàng trăm phòng chẩn trị y học dân tộc, châm cứu, bấm huyệt, vật lý trị liệu, khám và phát thuốc nam, thuốc bắc, hoạt động có hiệu quả, khám và phát thuốc trị giá hàng chục tỷ đồng. 
Hệ thống Tuệ Tĩnh đường bên cạnh việc khám chữa bệnh miễn phí tại sơ sở còn tổ chức các đợt khám chữa bệnh lưu động cho đồng bào nghèo ở các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cùng với đó, hệ thống Tuệ Tĩnh đường còn tham gia vào công tác phòng chống và chăm sóc bệnh nhân HIV/AIDS. Phật giáo đã nhanh chóng thành lập các cơ sở chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS, thành lập văn phòng tư vấn, cơ sở chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS tại các chùa, mở phòng tư vấn sức khỏe, tổ chức nhiều khóa tập huấn cho Tăng ni, Phật tử tham gia những cuộc hội thảo, hội nghị, tham quan học tập phòng chống HIV/AIDS ở trong nước và nước ngoài.
Nhiều Tuệ Tĩnh đường còn mở các lớp y học dân tộc để bồi dưỡng cho các lương y nhằm kế thừa kho tàng y học cổ truyền của chư vị danh y đã dày công khai sáng, đồng thời gửi Tăng ni theo học tại các trường đại học y và trung cấp y tế. Các Trường Đào tạo Cán bộ Y tế mở lớp bồi dưỡng cán bộ y tế sơ cấp cho Tăng ni, Phật tử theo học, tăng cường hiệu năng hoạt động về y tế. Đào tạo được các lương y, góp phần tăng thêm lực lượng y sĩ cho xã hội, chia sẻ một phần gánh nặng cho xã hội và nhân dân trên tinh thần từ bi, trí tuệ của đạo Phật. 
  • Lĩnh vực giáo dục
Phật giáo tham gia khá tích cực vào công cuộc giáo dục với việc: mở các lớp mẫu giáo tình thương, cơ sở dạy nghề, trường nuôi dạy trẻ mồ côi, trẻ bại liệt, người già neo đơn, trung tâm phục hồi chức năng cho người khuyết tật và nhiễm chất độc màu da cam,… ở nhiều tỉnh thành phố trên cả nước. Theo thống kê trong báo cáo Tổng kết công tác Phật sự nhiệm kỳ VI của Ban Từ thiện Xã hội Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đã có trên 2.500 em thuộc các đối tượng trên được tham gia các lớp học tình thương, nuôi dưỡng trên 1.500 em trẻ mồ côi và khuyết tật, hàng trăm cụ già neo đơn. Chi phí cho công tác này là hàng chục tỉ đồng.
Các lớp học tình thương và cơ sở nuôi dạy trẻ mẫu giáo bán trú, nhà nuôi trẻ em mồ côi, khuyết tật do lực lượng giáo viên chuyên môn do Tăng ni, Phật tử đảm trách. Phật giáo đã tham gia việc xây dựng trường tiểu học, mẫu giáo, chia sẻ một phần gánh nặng cho xã hội và nhân dân trên tinh thần từ bi, trí tuệ của đạo Phật. 
  • Dạy nghề
Phật giáo đã tổ chức nhiều Trường, Lớp dạy nghề miễn phí cho con em gia đình Phật tử, gia đình lao động nghèo, người khuyết tật để họ có được cuộc sống ổn định về vật chất. Các trường dạy nghề miễn phí gồm các nghề may, điện gia dụng, tin học, sửa xe, hớt tóc v.v… đã đào tạo và giới thiệu cho nhiều học viên có việc làm ổn định.
Lực lượng Giáo viên chuyên môn do Tăng ni, Phật tử đảm trách còn hạn chế. Để giải quyết sự khó khăn này, Phật giáo đã tổ chức khóa Bồi dưỡng nuôi dạy trẻ cho Tăng ni, Phật tử học viên, phối hợp với trường Đào tạo Cán bộ Y tế Trung cấp mở lớp bồi dưỡng cán bộ y tế sơ cấp với thời gian học là một năm cho Tăng ni, Phật tử theo học để tăng cường hiệu năng hoạt động về y tế và từ thiện xã hội, nhằm góp phần chia sẻ gánh nặng cho xã hội trên tinh thần từ bi, trí tuệ của đạo Phật. - Cứu trợ an sinh xã hội
Trong những ngày lễ lớn của dân tộc, của Phật giáo như Tết Nguyên đán, mùa Phật đản, Vu lan báo hiếu,… Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam thường triển khai những hoạt động thiết thực như hưởng ứng các phong trào ích nước lợi dân, đền ơn đáp nghĩa, thăm và tặng quà cho các bà mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình chính sách, xây dựng hàng ngàn ngôi nhà tình nghĩa; ủng hộ các quỹ khuyến học, quỹ bảo trợ trẻ em, quỹ thắp sáng ước mơ…, tặng xe đạp và máy tính cho học sinh; xây dựng hàng ngàn ngôi nhà tình thương, hàng chục cây cầu bê tông, hàng trăm giếng nước sạch cho người nghèo, hàng trăm chiếc xuồng cho nhân dân các tỉnh đồng bằng Sông Cửu Long; cứu trợ hàng ngàn tấn gạo, thực phẩm, thuốc trị bệnh thông thường cho người nghèo, người dân bị thiên tai, người già yếu, cô quả, neo đơn không nơi nương tựa; kêu gọi được hàng ngàn người hiến máu nhân đạo, tặng hàng ngàn xe lăn, xe lắc tay, tổ chức các bếp ăn từ thiện cho bệnh nhân nghèo tại nhiều bệnh viện, trại phong, trại tâm thần, nhà dưỡng lão, trại trẻ mồ côi,… 
Công tác từ thiện, an sinh xã hội của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam không chỉ hoạt động trong nước mà còn quan tâm cứu trợ nhân dân các nước bị thiên tai động đất, sóng thần tại Tứ Xuyên - Trung Quốc, Myanmar, Đông Bắc Nhật Bản.
Theo báo cáo thống kê của Ban thường trực Hội đồng trị sự GHPGVN, tính đến năm 2011, trong vòng 30 năm, công tác từ thiện của PGVN đạt con số 2.020 tỷ đồng. Chỉ tính riêng năm 2010 con số này là 500 tỷ đồng. Theo báo cáo tổng kết công tác Phật sự của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) năm 2011, trên cả nước, GHPGVN có 65 Tuệ Tĩnh đường và phòng khám Đông y và Tây y đang hoạt động. 
Bên cạnh những trung tâm hỗ trợ những trẻ em bất hạnh, thiệt thòi của Nhà nước, còn có cơ sở của Phật giáo. Bao gồm: Trường mầm non, trường nuôi dạy trẻ em, trường nuôi dạy trẻ em bất hạnh, khuyết tật, trẻ em bị ảnh hưởng chất độc màu da cam cũng được nhân rộng và phát triển đúng hướng, góp phần làm giảm bớt gánh nặng cho gia đình và cho xã hội. Tính đến năm 2011, cả nước có 165 lớp học tình thương, 36 cơ sở nuôi dạy trẻ em mồ côi, khuyết tật với 4.467 trẻ theo học. 
Không chỉ giúp đỡ đồng bào trong nước, GHPGVN còn tham gia các hoạt động từ thiện - nhân đạo tại nước ngoài như: Cứu trợ nhân dân các nước Đông Nam Á bị sóng thần vào năm 2005, cứu trợ đồng bào vùng Đông Bắc Nhật Bản bị ảnh hưởng bởi động đất và sóng thần. Trung ương GHPGVN cũng gửi thư chia buồn sâu sắc đến Chính phủ và lãnh đạo Phật giáo Nhật Bản, Myanmar, Campuchia về những thảm họa do thiên tai và sự cố tai nạn tại Lễ hội té nước của đồng bào Campuchia tại đảo Kim Cương…
Đại dịch HIV/AIDS đang là vấn nạn toàn cầu. Trong những năm qua, Việt Nam cũng như rất nhiều quốc gia khác đang mở những chiến dịch nhằm tuyên truyền, ngăn chặn đại dịch này lây lan ra cộng đồng. Phật giáo cùng các tôn giáo khác tại Việt Nam cũng đang tích cực chung tay đẩy lùi đại dịch AIDS. PGVN đã mở các phòng tư vấn HIV/AIDS trong cả nước như tại Hà Nội, Huế, TP HCM và một số tỉnh, đang hoạt động có hiệu quả. Không những thế, một số ngôi chùa đã nhận nuôi dưỡng và hỗ trợ những trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.
Giáo hội cũng đã xây dựng hàng trăm cầu bê tông, đắp hàng nghìn con đường giao thông nông thôn, khoan giếng nước sạch, hiến máu nhân đạo, đóng góp các quỹ từ thiện vì người nghèo, học sinh hiếu học, giúp phụ nữ nghèo vượt khó, tặng xe đạp cho học sinh, xe lăn, xe lắc cho bệnh nhân nghèo, tặng xuồng ghe, hỗ trợ áo quan, hỗ trợ mổ mắt miễn phí cho bệnh nhân nghèo bị đục thủy tinh thể, bệnh tim nhi, phát quà tết, quà trung thu cho các cháu thiếu nhi, nồi cháo tình thương, bữa ăn từ thiện cho bệnh nhân nghèo tại các bệnh viện, phòng khám đa khoa v.v… đều được các thành viên Ban Từ thiện Xã hội Trung ương, các Tỉnh, Thành hội Phật giáo, Tăng ni, Phật tử tích cực tham gia.
Chương trình hoạt động của Từ thiện xã hội Phật giáo diễn ra ngày càng phong phú, đa dạng về hình thức và trị giá hiệu quả ngày càng cao hơn trước thể hiện tinh thần Từ bi dấn thân, nhập thế một cách tích cực của Phật giáo.
Phát huy tinh thần gắn bó với dân tộc, nhiều Tăng ni, Phật tử đã làm được những việc lợi đạo, ích đời. Phật giáo đã vận động Tăng ni, Phật tử hành đạo chính tín, tuân thủ pháp luật, tích cực tham gia các hoạt động từ thiện xã hội như giúp đỡ người neo đơn, trẻ tàn tật, người khó khăn, thực hiện xóa đói giảm nghèo, xây dựng cuộc sống văn minh tiến bộ.
Hoạt động từ thiện xã hội góp phần tạo được hình ảnh Từ bi của Phật giáo trong xã hội. Tinh thần từ bi cứu khổ của đức Phật được cụ thể hóa bằng việc làm thiết thực như cứu trợ đồng bào bão lụt, bảo trợ bệnh nhân nghèo, nuôi dưỡng người già, chăm sóc trẻ mồ côi, tặng học bổng cho học sinh nghèo hiếu học, tặng nhà tình nghĩa, mở lớp học tình thương, tham gia chương trình an sinh xã hội, góp phần đem lại lợi ích thiết thực cho các đối tượng cần được quan tâm giúp đỡ trên phương diện vật chất và tinh thần. 
Để công tác từ thiện xã hội Phật giáo được triển khai, thực hiện một cách đồng bộ và có hiệu quả từ Trung ương đến địa phương, nhiều chuyên đề, hội thảo đã thảo luận và tìm ra hướng đi cho công tác từ thiện an sinh xã hội trong thời đại mới như: Từ thiện xã hội trong thời kỳ hội nhập và phát triển; Từ thiện xã hội với đồng bào dân tộc ít người ở những nơi xa xôi hẻo lánh; Công tác nuôi dạy trẻ mồ côi và tổ chức các lớp học tình thương… đã thiết thực giúp cho công tác từ thiện đáp ứng với nhu cầu của xã hội hiện đại. 
2. Một số nhận định
Phật giáo Việt Nam với xu hướng hội nhập với dân tộc đã tích cực hưởng ứng và tham gia vào các phong trào thi đua yêu nước, phong trào xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư, do Đảng và Nhà nước ta phát động. Các hoạt động từ thiện của của Phật giáo càng làm tinh thần đoàn kết của dân tộc gắn bó hơn, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội, phát huy các giá trị tốt đẹp, nhân văn, góp phần giáo dục đạo đức, nhân cách con người trong xã hội hiện nay. 
Sự biến đổi về vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội ở nước ta sau Đổi mới có thể nhận thấy rõ đó là tư tưởng đồng hành cùng dân tộc và hoạt động tôn giáo trong khuôn khổ của Hiến pháp và Pháp luật, góp phần xây dựng đất nước ngày một giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh. 
Các hoạt động từ thiện - xã hội - nhân đạo của Phật giáo cho thấy Phật giáo đang tham gia tích cực vào các chương trình mục tiêu quốc gia: xóa đói giảm nghèo; xây nhà tình thương; xóa nhà tranh, vách đất, nhà tạm cho hộ nghèo; chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân; khuyến học… đây là những chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước đã được các tôn giáo hưởng ứng và thực hiện tốt trong nhiều năm qua. Góp phần không nhỏ cho những thành công của Việt Nam trong những năm qua đã được cả thế giới công nhận, tiêu biểu nhất phải kể đến lĩnh vực xóa đói giảm nghèo: giảm hộ nghèo từ hơn 60% (1990) xuống 2.1% (2004); hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục tiểu học và xóa mù chữ (2000)… Đây là vấn đề không chỉ của riêng Việt Nam mà còn là vấn đề toàn cầu.
Phật giáo tại Việt Nam cũng đang tích cực tham gia vào những vấn đề chung khác mà cộng đồng thế giới đang quan tâm, đặc biệt là đại dịch HIV/AIDS. Hàng loạt các trung tâm hỗ trợ những người có HIV/AIDS được xây dựng, đã và đang hoạt động có hiệu quả. Góp phần tuyên truyền về đại dịch HIV/AIDS, giúp người dân giảm kỳ thị với những người có HIV, từ đó giúp người có HIV và gia đình hòa nhập vào xã hội… Những vấn đề toàn cầu khác như: biến đổi khí hậu, bất bình đẳng giới, bảo vệ môi trường,… cũng đã được Phật giáo quan tâm, nhưng mới chỉ bắt đầu có những hoạt động tuyên truyền trong cộng đồng tín đồ. Trong thời gian tới, đặc biệt là trong giai đoạn mở rộng quan hệ quốc tế, chắc chắn Phật giáo tại Việt Nam sẽ dành sự quan tâm nhiều hơn đến những vấn đề này, bên cạnh những vấn đề xã hội của riêng Việt Nam. Bởi bản chất của Phật giáo nói chung và Phật giáo tại Việt Nam nói riêng là không đứng ngoài cuộc, không thờ ơ với những vấn đề của thời đại, mà còn bởi chỉ có thông qua những hoạt động như vậy, Phật giáo mới đưa hình ảnh của mình đến với đông đảo tín đồ, giữ chân và thu hút tín đồ mới - một yếu tố sống còn đối với bất kỳ tôn giáo nào.
3. Một số khuyến nghị
- Đối với Nhà nước 
Để hoạt động từ thiện xã hội của Giáo hội Phật giáo đạt được hiệu quả cao, đi đúng mục đích và tuân thủ đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, thì theo chúng tôi, cần phải thực hiện một số biện pháp sau:
 Đảng và Nhà nước tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách về hoạt động từ thiện xã hội, để làm cơ sở pháp lý giúp cho hoạt động này diễn ra đúng mục đích và tuân thủ chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước.  
Cần tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là giới Tăng ni, Phật tử về hoạt động từ thiện xã hội. Công tác tuyên truyền này không phải chỉ là nhiệm vụ của riêng một ban, ngành nào mà cần có sự tham gia của toàn thể hệ thống chính trị, đặc biệt là sự ủng hộ của đội ngũ chức sắc Phật giáo. Cần triển khai tuyên truyền một cách rộng rãi và thường xuyên tinh thần Từ bi ban vui, cứu khổ cho nhân sinh theo tinh thần: “Phụng sự chúng sinh tức là cúng dường Chư Phật” đến với các Tăng ni, Phật tử. Đây chính là phương châm, là kim chỉ nam dẫn đường cho Giáo hội Phật giáo bước đi. Một điều then chốt trong cuộc sống của người Phật tử thực hành là để đạt được vô lượng công đức an lạc và đầy đủ đức tin khi góp sức vào công cuộc “tốt đời đẹp đạo”.
Tạo ra cơ chế quản lý phù hợp để công tác từ thiện xã hội của Phật giáo hoạt động có hiệu quả, đúng mục đích. Đối với Ban Tôn giáo, cần khảo sát và xây dựng hồ sơ về hoạt động từ thiện xã hội của các cơ sở Phật giáo, các tổ chức và cá nhân Phật giáo tại địa phương. Đối với Mặt trận Tổ quốc, cần hướng các hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo thông qua Mặt trận Tổ quốc, tổ chức Chữ thập đỏ… Bộ Y tế bổ sung quy định điều chỉnh các hoạt động chăm sóc sức khoẻ nhân dân của các “phòng khám từ thiện” của các tổ chức tôn giáo vào hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh hành nghề y tế tư nhân. Sở Y tế thường xuyên thanh tra, kiểm tra hoạt động khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế từ thiện của Phật giáo. Ngành giáo dục cần tham mưu cho Nhà nước về đề nghị xin thành lập trường học trên bậc tiểu học Phật giáo và quản lý chặt chẽ các chương trình giảng dạy tại các trường mẫu giáo, mầm non theo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tham mưu cho UBND các tỉnh về đề án xin thành lập cô nhi viện, cơ sở nuôi dưỡng trẻ mồ côi, lang thang của Phật giáo. Sở Ngoại vụ, Công an tỉnh phối hợp với Ban Tôn giáo các tỉnh hướng dẫn và quản lý hoạt động của các đoàn từ thiện Phật giáo nước ngoài vv…  Cần có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa Ban Tôn giáo và Trung ương Mặt trận Tổ quốc, Giáo hội Phật giáo Việt Nam và các ngành, đoàn thể khác với các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo. 
  • Đối với Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam 
Về phía Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Giáo hội Phật giáo tiếp tục đường hướng hành đạo đồng hành cùng dân tộc. Đội ngũ chức sắc Phật giáo cần quản lý và tổ chức các hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo đúng pháp luật, đúng mục đích, có hiệu quả. Tăng, ni, Phật tử tích cực tham gia làm từ thiện xã hội theo quy định của Đảng, Nhà nước và Hiến chương của Giáo hội. Trong thời gian tới, Giáo hội Phật giáo Việt Nam cần tăng cường vai trò tập hợp thống nhất về mặt tổ chức và qui vào sự chỉ đạo và điều hành của Ban Từ thiện Xã hội Trung ương.
Ban Từ thiện Trung ương và địa phương phải phối hợp chặt chẽ với Ban Hoằng pháp Trung ương và địa phương để tập hợp quần chúng khuyến giáo, thuyết giảng, vận động mọi người có ý thức công tác từ thiện là không phải của riêng ai mà của mọi người; giúp đỡ người khác chính là giúp mình hoàn thiện nếp sống hướng thiện, làm hiển lộ giá trị yêu thương cuộc sống theo tinh thần từ bi hỷ xả, hạnh nguyện Bồ tát là hành Bố thí. 
Ban Từ thiện Trung ương và địa phương cần phối hợp chặt chẽ với Ban Kinh tế tài chính Trung ương và địa phương để vận động các doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các công ty tài chính, các đại thí chủ, các nhà hảo tâm để phát tâm cúng dường, chia sẻ những thành phần, đối tượng trong xã hội cần quan tâm: trẻ em lang thang, người già cô đơn, những mảnh đời bất hạnh… Ban Từ thiện cần phối hợp Ban kinh tế tài chính có kế hoạch để chủ động tự mình thiết lập những cơ sở kinh tế, chủ động tạo ra nguồn kinh phí để làm từ thiện một cách thiết thực.
  • Đối với địa phương, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh
Thống nhất về tổ chức (nhân sự, hoạt động, mục tiêu…) để giúp nhau hoàn thiện các mặt tổ chức và điều hành. Chia sẻ về nguồn tài trợ, trang thiết bị, kiến thức chuyên môn và nhân sự. Liên kết với nhau dưới sự chỉ đạo của Ban từ thiện Trung ương. Phát huy những thế mạnh của từng địa phương, từng cơ sở. Trao đổi với nhau những kiến thức chuyên môn mới nhất trên các lĩnh vực từ thiện. Giúp nhau về trang thiết bị và phân bổ nhân sự hợp lý, kịp thời cho những nơi còn thiếu. Đối với các ban ngành chức năng, Ban Đại diện Phật giáo tỉnh, thành sẽ quản lí các hoạt động từ thiện của các đơn vị cơ sở tự viện, tịnh xá, tịnh thất, niệm Phật đường tại các địa phương; nhưng vẫn hỗ trợ, chia sẻ và thực hiện chương trình kế hoạch hoạt động từ thiện của Trung ương một cách xuyên suốt. 
4. Kết luận
Kể từ khi hợp nhất 9 tổ chức, hệ phái Phật giáo, Giáo hội Phật giáo Việt Nam luôn tăng cường tiếp xúc, mở rộng quan hệ, tích cực tham gia, đóng góp vào việc phát triển văn hóa, giáo dục, y tế vận động quần chúng cùng tham gia hoạt động xóa đói giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa và các hoạt động từ thiện khác.
Những năm qua Phật giáo có nhiều nội dung hoạt động từ thiện xã hội phong phú, thực hiện có hiệu quả. Các hoạt động vận động cứu trợ nhân đạo ủng hộ đồng bào vùng bị thiên tai lũ lụt; chăm sóc người già cô đơn, chăm sóc nuôi dạy trẻ mồ côi, trợ cấp người nghèo đói bệnh tật, hoạn nạn… Tổ chức nhiều phòng khám chữa bệnh bằng thuốc nam miễn phí giúp nhiều người bớt được khó khăn, đặc biệt là hệ thống Tuệ Tĩnh đường của Phật giáo được tổ chức ở nhiều nơi, hàng năm bốc thuốc chữa bệnh miễn phí cho hàng vạn người với trị giá hàng tỷ đồng tiền thuốc.
Các hoạt động vừa mang tính từ thiện vừa mang tính xã hội như: mở trường khuyết tật, lớp học tình thương xóa mù chữ, lớp mẫu giáo dân lập, lớp dạy nghề miễn phí, nuôi dạy học sinh nghèo hiếu học, tham gia xây dựng quỹ xóa đói giảm nghèo, tham gia xây dựng ấp xã văn hóa, tham gia các công trình cầu đường, trường trạm ở địa phương... 
Theo đánh giá của các địa phương hoạt động từ thiện của các tôn giáo trong đó có Phật giáo những năm qua có hiệu quả thiết thực, tích cực đóng góp vào phong trào xóa đói giảm nghèo ở địa phương, thể hiện tinh thần tương thân tương ái trong nhân dân. Hoạt động từ thiện của Phật giáo có ý nghĩa tích cực đối với xã hội, từ thiện cũng luôn luôn là một lợi thế của Phật giáo để qua đó khẳng định "bản chất nhân ái" của Phật giáo.
Để công tác từ thiện được thành tựu viên mãn, người làm công tác từ thiện phải nuôi dưỡng và phát triển từ vô lượng tâm. Đây chính là nền tảng của một xã hội nhân ái, bình đẳng, văn minh nếu những bài học giáo lí ấy biến thành hiện thực trong cuộc sống. Khi tứ vô lượng tâm được trải rộng thì việc thực hành công tác cụ thể mới có khả năng đi vào hiện thực cuộc sống qua việc phát tâm bố thí. Chúng ta cần vận dụng và phát huy giáo lí nhà Phật một cách có hiệu quả để xã hội cùng với Giáo hội đưa những bài học giáo lý ấy vào cuộc sống, góp phần xây dựng một đời sống xã hội nhân ái, an lạc cho mọi người.
Đến với những người đang khốn khó và chia sẻ nỗi bất hạnh với họ chính là con đường mà Phật giáo đã dùng để đến với dân tộc Việt Nam, công việc cụ thể hóa của từ thiện là thực hành Bố thí được xuất phát từ bốn tâm vô lượng. Đây là hoạt động mang tính “nhập thế” của Phật giáo. Các lĩnh vực uỷ lạo thương bệnh binh, trợ giúp và đỡ đầu những gia đình có công với cách mạng, ủng hộ các công trình xã hội tặng quà tình nghĩa cho người nghèo, người già, neo đơn, chia sẻ phần nào sự khó khăn đối với những mảnh đời bất hạnh của những trẻ em cơ nhỡ… được Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiến hành thường xuyên. 
Ngoài ra, những hoạt động cứu trợ và các phòng khám Tuệ Tĩnh đường, phòng thuốc Nam miễn phí cũng được xem là phương thức Từ thiện xã hội truyền thống của Phật giáo. Từ thiện xã hội trong thời hội nhập để đáp ứng với nhu cầu của xã hội hiện đại, gần đây lại có sự xuất hiện ngày càng nhiều những cơ sở nuôi dạy trẻ khuyết tật và chăm sóc người già không nơi nương tựa do các tự viện tổ chức ở nhiều địa phương. Đồng thời một số hình thức từ thiện xã hội mới ra đời: xây cầu, làm đường, khoan giếng, cất trường học, xây nhà tình thương, tình nghĩa, tư vấn HIV vv… cũng được các tập thể hay cá nhân tổ chức thực hiện và đã đạt được kết quả nhất định. Ngoài những hoạt động từ thiện xã hội do Giáo hội các cấp phát động, Phật giáo còn hưởng ứng các chương trình an sinh xã hội do Nhà nước phát động.
Ban Từ thiện Trung ương, các cơ sở từ thiện của Trung ương và địa phương cần thực sự là trung tâm kết nối sự yêu thương, thông qua liên kết mọi thành phần trong xã hội để cùng nhau chia sẻ mọi khó khăn, chướng duyên trong cuộc sống thường nhật.
Những đóng góp của Phật giáo Việt Nam vẫn diễn ra đều đặn ở khắp các địa phương trên cả nước. Ban Từ thiện Xã hội hàng năm vẫn quyên góp để thực hiện công tác cứu trợ nạn nhân bị thiên tai, xoá đói, giảm nghèo, xây dựng và phát triển mạng lưới y tế, nhà tình thương, nhà dưỡng lão... Không những Tăng ni, Phật tử trong nước tích cực tham gia đóng góp, mà cả những nhịp cầu nhân ái của kiều bào nước ngoài cũng luôn hướng về Tổ quốc đóng góp thiết thực từ xây dựng cầu đường, ủng hộ tịnh tài, tịnh vật, khám chữa bệnh miễn phí... Đường hướng của Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã đi vào đời sống cụ thể, đem lại lợi ích to lớn cho nhân sinh. Đối với Việt Nam hiện nay, theo đường lối đổi mới của Đảng, đất nước đang tiến mạnh, tiến nhanh, tiến vững chắc trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Thấy rõ tính hai mặt của sự phát triển xã hội theo hướng phát triển mạnh khoa học công nghệ không điều chỉnh dễ gây nên mất cân bằng sẽ tạo ra hệ lụy cho đời sống xã hội khôn lường. Trước nhận thức ấy, Đảng và Nhà nước Việt Nam thấy rõ giá trị của Phật giáo đóng góp cho sự phát triển của đời sống xã hội, phù hợp với đường lối của Đảng trong cương lĩnh xây dựng đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đảng và Nhà nước Việt Nam tạo điều kiện để Phật giáo thực hiện mục tiêu xuyên suốt trong hoạt động của Giáo hội Phật giáo Việt Nam: “Đạo Pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”. Gắn đạo với đời, phát huy truyền thống yêu nước và đại đoàn kết dân tộc, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước hướng tới xây dựng một cuộc sống văn minh, giàu đẹp và hiện đại.
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
  1. Các Báo cáo tổng kết công tác Phật sự các nhiệm kỳ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
  2. Giáo hội Phật giáo Việt Nam từ Đại hội đến Đại hội (19812012) (2012), Nxb. Tôn giáo, Hà Nội.
  3. Giáo hội Phật giáo Việt Nam, 35 năm thành lập và phát triển (2016), Nxb. Hồng Đức, Hà Nội.
  4. Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Báo cáo tổng kết Nhiệm kỳ II và chương trình hoạt động phật sự Nhiệm kỳ III của Hội đồng Trị sự tại Đại hội đại biểu kỳ II Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
  5. Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2002), Kỷ yếu Đại hội đại biểu toàn quốc Giáo hội Phật giáo Việt Nam Nhiệm kỳ V (2002 - 2007) ngày 4 -5/12/2002, Nxb. Thành phố Hồ Chí Minh. 
  6. Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Văn kiện đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VII (nhiệm kỳ 2012 - 2017), 2012.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây