12. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HƯỚNG ĐẾN TÍNH CHUYÊN NGHIỆP CHO CÁC HOẠT ĐỘNG AN SINH XÃ HỘI CỦA BAN TỪ THIỆN XÃ HỘI GHPGVN HIỆN NAY

Thứ ba - 04/09/2018 12:19
MỘT SỐ GIẢI PHÁP của HT. Thích Như Niệm
 
  1. Dẫn nhập 
Hiện nay, mặc dù tiếp cận khác nhau, nhưng tựu trung lại an sinh xã hội được xem là một biện pháp hữu hiệu góp phần giảm thiểu, ngăn ngừa và khắc phục những rủi ro tác động đến cuộc sống của con người. Ở Việt Nam, trong các hoạt động an sinh xã hội chăm lo cho người nghèo, các đối tượng xã hội và chính sách, những hoàn cảnh khó khăn ở vùng sâu vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số, không thể nhắc đến vai trò của các tổ chức xã hội, trong đó có tôn giáo. Nhiều năm qua, Phật giáo Việt Nam, từ khắp mọi miền đất nước, đã tích cực tham gia an sinh xã hội bằng nhiều hoạt động có ý nghĩa, được Nhà nước và nhân dân đánh giá cao và rất ủng hộ. Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội hiện nay, thiết nghĩ các hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo Việt Nam cần phải được quan tâm đầu tư theo chiều sâu và nhất là hướng đến tính chuyên nghiệp để phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời để đáp ứng nhu cầu của người dân, khắc phục những hạn chế đang tồn tại. Vì vậy, bài viết này đề xuất một số ý tưởng có tính giải pháp nhằm hướng đến tính chuyên nghiệp trong các hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo Việt Nam trong thời gian tới.
  1. Một số đề xuất nhằm tăng cường các hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo Việt Nam 
Hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo Việt Nam là một bức tranh đa màu sắc với nhiều đường nét khác nhau, cụ thể là hoạt động đa dạng từ các phong trào từ thiện xã hội ở các tự viện vào những dịp tết Nguyên đán, Vu lan, Phật đản,… cho đến đi cứu trợ các địa phương bị thiên tai, vùng sâu vùng xa, vùng biên giới và hải đảo. Tại một số chùa, những cơ sở bảo trợ xã hội được thành lập để cưu mang trẻ mồ côi, người già neo đơn và cũng là địa điểm của các lớp học, trường học dạy kiến thức cho các em học sinh nghèo. Đồng thời, các phòng khám bệnh Đông y, Tây y ra đời dưới mái chùa làm nơi chữa bệnh cho người dân nghèo vượt qua lúc khốn khó. Bằng những hoạt động tiêu biểu này, Phật giáo Việt Nam đã đem đến những hỗ trợ cần thiết, rất có giá trị và ý nghĩa cho người dân trước những rủi ro từ cuộc sống, nhất là đem lại sự bình an, niềm tin tưởng cuộc sống cho họ. Nhưng hơn hết, thông qua những hoạt động tích cực và hữu hiệu này đã tôn vinh tinh thần từ bi, cứu khổ cứu nạn của nhà Phật, đồng thời còn cho thấy đặc điểm hộ quốc an dân, nhập thế và sự linh hoạt của người đệ tử Phật dù ở bất kỳ thời đại nào. Đó còn là nét đẹp về lối sống nhân ái nghĩa tình của con người Việt Nam được giữ gìn và phát huy qua hàng ngàn năm lịch sử. Tuy nhiên, để các hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo Việt Nam, bên cạnh việc phát huy những thành tựu đạt được, đồng thời hướng đến khắc phục những hạn chế và nhất là đáp ứng yêu cầu của thực tiễn xã hội đặt ra, cần phải tập trung thảo luận một số giải pháp mang tính chiến lược, cấp bách như sau:
  • Thứ nhất, trong thời gian qua, xã hội chứng kiến, ghi nhận công đức và tấm lòng của các hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo nước ta ở khắp các tỉnh, thành bằng nhiều hành động thiết thực và có ý nghĩa. Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận một thực tế rằng: Các hoạt động này còn mang tính tự phát, mạnh ai nấy làm nên chưa mang tính thống nhất và gắn liền với những mục tiêu và chiến lược cụ thể, khó thống kê một cách đầy đủ và cụ thể về số lượng, thậm chí nhiều lúc còn chưa gắn liền với nhu cầu của người cần hỗ trợ. Vì vậy, Giáo hội Phật giáo Việt Nam nói chung và nhất là Ban Từ thiện Xã hội Trung ương nói riêng cần tìm hiểu mô hình và tiến tới thành lập Trung tâm cứu trợ nhân đạo. Trung tâm này có chức năng vận động, thu hút các nguồn lực hỗ trợ trong, ngoài nước, xây dựng mạng lưới tình nguyện viên và nhất là tiên phong đi cứu trợ ở những địa phương gặp thiên tai, bão lụt hoặc trong điều kiện khó khăn, nghèo đói dựa trên nhu cầu thiết thực của cộng đồng. Nếu thành lập được và hoạt động có hiệu quả, Trung tâm cứu trợ nhân đạo là một thành công có tính chiến lược, một bước phát triển mới trong hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo Việt Nam. Cần tham khảo thêm các mô hình hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực cứu trợ nhân đạo của các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước để rút ra những bài học kinh nghiệm. 
  • Thứ hai, nguồn nhân lực tham gia lĩnh vực an sinh xã hội của Phật giáo các tỉnh, thành và tự viện cần phải được đào tạo một cách bài bản, có kiến thức chuyên môn và kỹ năng của ngành công tác xã hội, phát triển cộng đồng. Cần khuyến khích các vị Tăng ni trẻ và Phật tử có tâm nguyện tham gia tập huấn bằng các khóa huấn luyện bởi các chuyên gia trong và ngoài nước có kinh nghiệm do Ban Từ thiện Xã hội Trung ương đứng ra tổ chức trong thời gian tới. Đồng thời, nên có chính sách ưu tiên và vận động Tăng ni theo học ngành công tác xã hội thuộc hệ đại học ở Học viện Phật giáo Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh hoặc các trường đại học khác trong cả nước. Nếu làm thành công mục tiêu này thì trong tương lai hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo cho cộng đồng chắc chắn sẽ gặt hái được nhiều thành tựu khả quan và mang lại hiệu quả xã hội nhiều hơn nữa. Thiết nghĩ, nếu làm được điều này sẽ là một bước đi chắc chắn, có tính bền vững, đồng thời khắc phục được nhiều hạn chế trong các hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo, nhất là lĩnh vực nuôi dạy trẻ mồ côi, nuôi dưỡng người cao tuổi, chăm sóc người khuyết tật, người  nhiễm HIV/AIDS,…
  • Thứ ba, đối với các cơ sở xã hội của Phật giáo đang nuôi dưỡng trẻ mồ côi, người già không nơi nương tựa hoặc chăm sóc và điều trị bệnh nhân nghèo tại các tỉnh, thành thì Ban Từ thiện Xã hội Trung ương cần gấp rút thống kê về thực trạng, tình hình lẫn số lượng người được hỗ trợ để nắm rõ, làm cơ sở phân tích, đánh giá và để thuận tiện liên hệ. Hiện tại, phần lớn những khó khăn ở các cơ sở này là phụ thuộc quá nhiều vào các nguồn hỗ trợ bên ngoài, chưa có đội ngũ phục vụ chuyên nghiệp từ khâu tổ chức đến khâu hỗ trợ đối tượng. Cho nên, Ban Từ thiện Xã hội Trung ương cần đưa ra qui chế hoạt động lẫn giám sát sau khi trao đổi với các cơ quan quản lý chuyên môn của Nhà nước, nhất là sự đồng thuận cao từ những cơ sở xã hội của Phật giáo. Trong đó, bên cạnh rất cần những Tăng ni, Phật tử tâm huyết tham gia, thì cần nhấn mạnh đến trình độ chuyên môn của đội ngũ nhân viên tại những cơ sở này đã được đào tạo về công tác xã hội, tâm lý học, xã hội học, giáo dục mầm non,… Điều này là cần thiết và cấp bách trước việc ngày càng nhiều cơ sở xã hội của Phật giáo ra đời ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước.
  • Thứ tư, hiện nay trong cơ cấu tổ chức của Ban Từ thiện Xã hội Trung ương chưa có bộ phận tư vấn gồm các chuyên gia am hiểu về an sinh xã hội, tôn giáo học, nhất là những Tăng ni có kinh nghiệm hoạt động lâu năm trong lĩnh vực từ thiện xã hội. Vì vậy, cần phải thành lập Phân ban Tư vấn thuộc Ban Từ thiện Xã hội Trung ương trong nhiệm kỳ VIII (2017 2022). Phân ban có nhiệm vụ tư vấn thông qua kết quả đi thực tế, thảo luận, rút kinh nghiệm lẫn các kết quả nghiên cứu khoa học để tư vấn cho chư tôn đức lãnh đạo Ban Từ thiện Xã hội Trung ương đề ra những chủ trương và có những bước đi, hành động phù hợp với tình hình thực tiễn. Nếu phân ban thành lập và hoạt động thành công sẽ giúp rất nhiều, nhất là phục vụ xây dựng chủ trương lẫn mục tiêu chiến lược, trong việc triển khai các hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo Việt Nam ngay trong nhiệm kỳ tiếp theo. 
  • Thứ năm, thiết nghĩ hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo Việt Nam trong thời gian tới cần phải xây dựng kế hoạch, trực tiếp giúp đỡ các đối tượng xã hội rất cần hỗ trợ hiện nay như người nhập cư ở các đô thị lớn, công nhân tại các khu công nghiệp, trẻ đường phố và người già lang thang, người dân trong vùng bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm môi trường, thiên tai tàn phá, các dân tộc thiểu số ở miền núi còn khó khăn, nghèo đói hoặc người dân ở vùng biên giới, hải đảo,… Đây là những đối tượng cần nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức xã hội, trong đó có Phật giáo. Có thể kể đến những hành động mang tính cấp bách hiện nay để hỗ trợ cho các đối tượng trên là: Cấp thẻ bảo hiểm y tế, cung cấp nước sạch, điện và xây dựng cầu, đường giao thông, phát thuốc và khám chữa bệnh, tặng học bổng cho học sinh nghèo,…
  • Thứ sáu, Ban Từ thiện Xã hội Trung ương cần tổ chức các cuộc tọa đàm, hội thảo hoặc thảo luận sâu với Ban Từ thiện Xã hội các tỉnh, thành trong cả nước để tăng cường tính liên kết trong các hoạt động an sinh xã hội và nhất là để khắc phục tình trạng tự phát, mạnh ai nấy làm. Ban và Phật giáo các tỉnh, thành cần đánh giá nhu cầu cung cấp các dịch vụ an sinh xã hội ở từng vùng miền, mỗi địa phương để xây dựng kế hoạch và triển khai các hoạt động an sinh xã hội, hình thành các phong trào từ thiện xã hội có tính thực tế và đạt được hiệu quả, chất lượng cao nhất.
  • Thứ bảy, Ban Từ thiện Xã hội Trung ương cần nắm bắt kịp thời các thông tin về các tai nạn như thiên tai hỏa hoạn, động đất, sóng thần ở Việt Nam và thế giới để có những biện pháp, kế hoạch cứu trợ hầu kết chặt nghĩa đồng bào và tình nhân loại trên thế giới. Điều này có thể làm cho vị thế của Phật giáo Việt Nam lớn mạnh trên thế giới.
  • Thứ tám, có lẽ là quan trọng nhất đó là xây dựng một quỹ từ thiện dồi dào và phong phú. Nguồn kinh phí phải được vận động một cách có kế hoạch và hiệu quả. Làm thế nào để các mạnh thường quân thấy được sự quan trọng của việc gây quỹ từ thiện. Không thể đợi có việc mới lo quyên góp. Ban Từ thiện Xã hội Trung ương phải có quỹ và quỹ này sẽ sinh lời để làm tốt công tác từ thiện. Có thực mới vực được đạo, huống chi làm từ thiện nên Ban Từ thiện Xã hội Trung ương cần phải kế hoạch, các phương án tối ưu để công tác vận động quỹ được thành công. 
3. Lời kết
Có thể nói rằng, an sinh xã hội vừa hiệu quả vừa có tính bền vững  cho người dân là mục tiêu quan trọng của Việt Nam trên bước đường hội nhập và phát triển, góp phần đem lại hạnh phúc ấm no cho nhân dân. Vì thế, với mục tiêu rất ý nghĩa này, Phật giáo Việt Nam cần nỗ lực, đồng thời phát huy những thành tựu đã đạt được, từng bước triển khai những giải pháp nêu trên chắc chắn sẽ góp phần tô đậm tinh thần hộ quốc an dân, phụng sự chúng sanh tức cúng dường chư Phật, làm cho đạo pháp và dân tộc ngày càng gắn bó sâu sắc, góp phần thiết thực vào công cuộc hoằng dương chánh pháp trên đất nước Việt Nam lẫn sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc trong tình hình hiện nay.
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
  1. Giáo hội Phật giáo Việt Nam - Trường Đại học KHXH&NV (2016), Giáo hội Phật giáo Việt Nam 35 năm hình thành và phát triển, Nxb. Hồng Đức, Hà Nội. 
  2. Thích Nhật Từ - Trương Văn Chung - Nguyễn Công Lý (đồng chủ biên) (2014), Phật giáo với các mục tiêu thiên niên kỷ của Liên Hiệp Quốc, Nxb. ĐHQG Tp. Hồ Chí Minh. 
  3. Mai Ngọc Cường (chủ biên), 2009, Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chinh sách an sinh xã hội ở Việt Nam, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội. 
  4. Nguyễn Hải Hữu (chủ biên), 2009,  Khung kỹ thuật phát triển nghề công tác xã hội, Nxb. Thống kê, Hà Nội.
  5. Margaget Grosh, Carlo nel Ninno, Emil Tesluic và Azedine
Ouerghi với sự giúp đỡ của Annamaria Milazzo và Christine Weigand, 2008, Về bảo trợ và thúc đẩy xã hội - thiết kế và triển khai các  mạng lưới an sinh hiệu quả, Nxb. Văn hóa Thông tin, Hà Nội.
 
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây