CƠ HỘI HOẰNG PHÁP TRONG THỜI ĐẠI MỚI VÀ VIỆC HOẰNG PHÁP TRONG CÁC LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG

Thứ hai - 17/09/2018 07:34
Đại đức Thích Chiếu Ý - Trưởng Ban Hoằng pháp Phật giáo tỉnh Đắk Nông

thich chieu yCƠ HỘI HOẰNG PHÁP TRONG THỜI ĐẠI MỚI VÀ VIỆC HOẰNG PHÁP TRONG CÁC LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG PHẬT GIÁO CÙNG DÂN TỘC
 
  1. Dẫn Nhập
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính Bạch Chư Tôn giáo phẩm Chứng minh, kính thưa toàn thể hội chúng.
Bước chân Hoằng Pháp ta về
Nha Trang sóng vỗ bốn bề yêu thương
Phật Pháp tỏa ngát trầm hương
Gieo nguồn an lạc mười phương thanh bình
Lời đầu tiên, xin thay mặt Ban Hoằng pháp tỉnh Đắk Nông về tham dự hội thảo Hoằng pháp 15 tỉnh, thành Cao nguyên và miền Trung tổ chức tại tỉnh Khánh Hòa, chúng con kính gởi lời chúc đến Chư Tôn đức và tất cả những sứ giả Như Lai có mặt hôm nay, lời chúc an lành trong ánh từ quang của Chư Phật. Sau đây, xin mạn phép có mấy điều trình bày với hội chúng về: Cơ hội hoằng pháp trong thời đại mới và việc Hoằng pháp trong các lễ hội truyền thống Phật giáo cùng dân tộc.
  1. Nội dung
  1. Cơ hội Hoằng pháp trong thời đại mới
  1. Khoa học công nghệ để quảng bá chánh pháp
Ngày nay, với xu hướng phát triển thần tốc của công nghệ thông tin và phương tiện nghe nhìn ngày một hiện đại, thì đối tượng sử dụng công nghệ không còn giới hạn ở các thành phố mà những nơi xa xôi hẻo lánh của đất nước ta, mọi người đều sử dụng các cổng thông tin hiện đại phục vụ cho công việc giải trí và tiếp cận thời sự. Nhờ các thiết bị thông minh cầm tay như smartphone, máy tính bảng... thông qua các mạng xã hội, trang web v.v.., một người ở bất kỳ đâu cũng có thể cập nhật thông tin và kết nối cùng lúc đến nhiều người.
Sự phát triển này tăng sự kết nối, đồng thời cũng không tránh khỏi các hệ lụy phức tạp. Một thực tế là, ngày càng có nhiều thông tin, hình ảnh tiêu cực của Chư Tăng Ni cũng như Giáo hội được lan tỏa nhanh chóng mặt, việc các sư cô Thiền viện Viên Chiếu đuối nước, sự kiện Tân Diệu, sự kiện “sư cô và đức cha nhà thờ” v.v... đã trở thành cơ hội vàng cho các ý đồ xấu, lợi dụng bôi nhọ hình ảnh Phật giáo.
Bên cạnh đó, các phương tiện thông tin chính thống của Giáo hội cũng đã được thiết lập đa dạng phong phú như: trang báo, trang điện tử, mạng xã hội v.v... Đây sẽ là cơ hội vàng để những người con Phật chúng ta đưa đạo vào đời, định hướng thông tin xã hội. Như vậy, phương tiện truyền thông hiện đại nếu phát huy tốt và có định hướng từ các cấp trung ương Giáo hội đến địa phương, thì đây sẽ là một kênh truyền thông Phật giáo, một phương tiện hộ pháp, không những đáp ứng sự truyền đạt giáo pháp và đường hướng của Giáo hội mà còn chỉnh đốn những mặt tiêu cực mà dư luận xã hội hiểu chưa đúng về Phật giáo.
Trong sự tiện ích của thông tin truyền thông đa phương tiện, thì thuyết pháp online hoặc các băng giảng trên mạng là một phương tiện tuyệt vời. Một bài thuyết pháp lợi ích, không chỉ cho thính chúng tham dự ngay tại nơi thuyết pháp mà đồng thời từ khắp nơi trên thế giới, nếu ai có kết nối mạng, có truy cập vào trang trực tuyến, thì cũng có thể nghe giảng. Đặc biệt, nếu không có thời gian nghe hoặc tham dự trực tiếp, thì khi rảnh rổi, cũng có thể mở xem lại. Cho nên, có thể nói rằng, hội chúng nghe pháp không chỉ giới hạn ở các chùa, mà còn mở rộng hơn nữa ở các kênh truyền thông nghe nhìn, các phương tiện hiện đại này là “đạo tràng”, là “hội trường” lý tưởng cho chúng ta truyền tải những lời dạy cao cả của đức Phật.
Bên cạnh lợi ích và sự thuận tiện trên, thì một thực tế là không ít các giảng sư đang làm cho quần chúng học Phật hoang mang. Người thì chỉ nêu cao tôn chỉ pháp môn mình học và chê bai các pháp môn khác, Vị thì bảo lời Phật dạy như kia không phải chính là lời Phật dạy v.v..vị thì truyền đạt theo ý riêng của mình.
Như vậy quần chúng học Phật biết phải làm sao giữa ngã ba đường này? Ngoài những vị giảng sư được giáo hội đào tạo bài bản, một số vị chưa được đào tạo, liệu chúng ta có cấm đoán các vị ấy thuyết pháp? Điều này quả rất nan giải, vì hiện tại chúng ta chưa thực sự kiểm soát chặt chẽ công tác Tăng sự, với lại việc đào tạo nguồn nhân lực chưa đồng đều. Cho nên, người viết hy vọng rằng, muốn đẩy mạnh công tác Hoằng pháp, thì vấn đề nhân sự Hoằng pháp cần phải được đào tạo chuyên sâu hơn nữa. Giáo hội và Ban Hoằng pháp phải có những lớp đào tạo thực tế, bớt đi phần hành chánh rườm rà, nhất là đẩy mạnh kênh thông tin và kênh video riêng của Ban Hoằng pháp Trung ương cho những thành viên Ban Giảng sư và Ban Hoằng pháp các tỉnh mỗi khi có bài thuyết giảng tốt, thì biên tập đăng tải để quần chúng các giới truy cập học hỏi. Bằng không, ai muốn nói gì thì nói, muốn đăng ghì thì đăng, chắc chắn, cát sạn dẫy đầy sẽ khuất lấp vàng ngọc quý giá. Đó chính là củng cố niềm tin chánh Pháp cho Phật tử trong thời đại 4.0 này.
  1. Kết nối các nhóm thiện nguyện
Một khía cạnh khác của thời đại là các tập thể câu lạc bộ, đoàn viên, hội nhóm v.v..xuất hiện ngày càng nhiều và tổ chức bài bản. Những tập thể này sinh hoạt theo tiêu chí riêng, không hẳn là của tôn giáo nào. Như trong một tập thể, có thể nhiều cá nhân khác niềm tin tôn giáo, nhưng họ đều chung lý tưởng, đó là gắn kết với nhau trong công tác thiện nguyện giúp đỡ người nghèo, hỗ trợ nhau trong học tập, sống vì người khác, nương tựa lẫn nhau và xem như người một nhà.
Như vậy, ngoài những tập thể sinh hoạt mà ta thường thấy trong Phật giáo như đạo tràng Phật tử, gia đình Phật tử, câu lạc bộ Phật tử, v.v.. thì các nhóm nêu trên sẽ là môi trường và cánh tay dang rộng để chúng ta có thể kết nối, gẫn gũi và dần đưa họ lại gần với Phật giáo.
Trong Hội thảo Hoằng Pháp 25 tỉnh thành phía Bắc do Ban trị sự Phật giáo tỉnh Thái Nguyên đăng cai tổ chức vào tháng 10 năm 2014 ([1]), Ban trị sự chỉ có 20 thành viên, nhưng đã tổ chức rất thành công chương trình đề ra. Do đâu mà có sự thành công như vậy? Thứ nhất, do thuận lợi về cơ sở hạ tầng, khu Du lịch Hồ Cốc. Thứ hai là nhờ các tình nguyện viên cộng tác, trong đó Đoàn thanh niên, sinh viên Đại học Thái Nguyên phát tâm hỗ trợ công tác tổ chức. Đây là kết quả của công tác tập huấn và sự khéo léo kết hợp hài hòa của Chư tôn đức đối với các nhân sự tình nguyện chưa phải là Phật tử thuần thành. Dù vậy, các bạn trẻ vẫn thể hiện nét đẹp trong ứng xử, tiếp đón Chư tôn đức và phái đoàn Phật tử về tham dự như tư cách “một Phật tử thuần thành”, gặp ai cũng chắp tay cung kính vái chào với câu niệm A Di Đà Phật. Sau khi tham dự lễ hội, chắc chắn các bạn sẽ ít nhiều hiểu thêm đạo Phật qua hình ảnh sinh hoạt của Chư Tăng và đạo tràng Phật tử.
Đó là giá trị hiện thực trong sự thể nghiệm công việc, đem giới trẻ hướng tâm về Phật, và chắc chắn trong tương lai, khi các bạn kế thừa tiền nhân xây dựng đất nước và quê hương, tinh thần gắn bó giữa đạo pháp và dân tộc sẽ góp phần phát triển đất nước ngày càng vững mạnh.
  1. Lễ Hằng thuận trong Phật giáo
Cư sĩ tại gia là hàng ngũ không thể thiếu trong đoàn thể đệ tử Phật, sự có mặt và đóng góp của quý vị ấy được định hình từ khi đức Phật truyền bá chánh pháp. Xuyên suốt chiều dài lịch sử cho đến hôm nay, biết bao tấm gương hạnh hộ pháp của cư sĩ tại gia, giúp xiển dương chánh pháp của đức Như Lai.
Việc thực hiện lễ hằng thuận trong chùa, dưới sự chứng minh của Chư Tôn đức Tăng Ni và họ hàng hai bên trước Tam Bảo trang nghiêm sẽ tăng thêm niềm tin cho cuộc sống hôn nhân hạnh phúc. Bên cạnh đó, đôi bạn trẻ được trang bị thêm kiến thức hôn nhân gia đình qua lời dạy của Chư Tăng, để từ đó thêm phần hành trang cho đời sống gia đình cũng như giáo dục thế hệ con cháu mai sau.
Trong các phần quan trọng của lễ Hằng Thuận, đó là giấy chứng nhận Lễ hằng thuận, với đầy đủ tên và pháp danh của đôi bạn trẻ, ai chưa quy y thì được Chư Tăng chứng minh buổi lễ ban cho pháp danh, xem như là một người con Phật chính thức. Sau chương trình lễ còn có tiệc chay mời bà con họ hàng, đây là dịp cho những người chưa thưởng thức món chay, biết được việc ăn chay ngon và giá trị như thế nào. Tất nhiên, việc làm này sẽ vun bồi thêm công đức cho gia đình và đôi vợ chồng, tránh bớt nghiệp quả xấu cho con cháu mai sau.
Hiện tại, các chùa đã thực hiện khá tốt công tác trên, như Chùa Bằng, Chùa Hoằng Pháp... Ấn tượng gần đây nhất là bản tin thông báo tổ chức lễ Hằng thuận tập thể cho 50 cặp đôi Phật tử có hoàn cảnh khó khăn và khuyết tật sẽ được tổ chức tại chùa Giác Ngộ, Tp.HCM ([2]). Việc này chứng minh cho mọi tầng lớp trong xã hội thấy rằng, đạo Phật không xa cuộc đời, mà thiết thực xây dựng nếp sống hạnh phúc gia đình và xã hội ngay trong hiện tại. Đương nhiên, muốn mọi người nhìn nhận tích cực hơn về việc tổ chức lễ cưới tại chùa, thì mọi công tác tổ chức như trang trí, âm nhạc, lễ nghi, quần chúng v.v..phải vừa mang tính hiện đại vừa tôn lên nét trang nghiêm của chốn thiền môn. Được vậy, lo gì giới trẻ không đến với chùa trong những lúc quan trọng của cuộc đời!
  1. Hoằng pháp trong các lễ hội truyền thống Phật giáo và dân tộc
Bắt kịp các xu hướng và sức mạnh của thời đại mới là việc làm hết sức cần thiết, quyết định sự phát triển của Phật giáo trong thời đại công nghê 4.0. Nhưng không phải vì vậy mà chúng ta bỏ qua các phương thức Hoằng pháp mà các bậc Tôn túc Hòa thượng tiền bối đã xây dựng và phát triển. Cho nên, làm tốt và kiện toàn công tác tổ chức các lễ hội truyền thống Phật giáo, sẽ phát huy tinh thần của Phật giáo trong thời đại hội nhập. Bài viết xin nhấn mạnh ở một số lễ hội sau:
Nhìn một cách tổng quát về 7 lễ hội như: Tết truyền thống của dân tộc, rằm tháng giêng, Đại lễ Phật Đản, Vu Lan Báo Hiếu, Lễ vía Bồ-tát Quan Thế Âm, Lễ hội vía Phật A-di-đà, Lễ hội vía Đức Phật Thành Đạo thường được các chùa quan tâm tổ chức, giá trị và tầm ảnh hưởng của lễ hội đối với quần chúng rất lớn. Tuy nhiên, đánh giá một cách khách quan thì các lễ hội của Phật giáo hiện nay vẫn chỉ gói gọn ở đối tượng là Phật tử thuần thành thường xuyên đi chùa, chứ chưa thu hút đến số đông quảng đại quần chúng, nhất là giới trẻ và giới trí thức.
Trong phần ứng dụng này, chúng tôi chỉ nêu ra một số lễ hội mà lâu nay các chùa chưa  quan tâm nhiều để đưa đạo Phật đến với mọi tầng lớp đó là: Lễ hội Trung Thu,lễ hội Ngày Nhà giáo và ngày kỷ niệm thành lập Hội Người cao tuổi Việt Nam.
  1. Lễ hội Trung Thu
Đây là lễ hội dành cho thanh thiếu niên không phân biệt tôn giáo, sắc tộc. Nhờ thế, hầu như các em bé đều háo hức chờ mong được vui chơi, múa hát dưới ánh trăng rằm, được chị Hằng và chú Cuội tặng quà. Vậy chúng ta ứng dụng như thế nào để đưa đạo Phật vào lễ hội này?
Ngoài những phần quà và đèn Trung thu, chúng ta có thể hóa trang hình ảnh chị Hằng, chú Cuội, đặc biệt là hình ảnh ông Bụt. Ông Bụt râu trắng với cây phất trần hóa phép, là tượng trưng cho tình thương mỗi khi mọi người gặp chuyện chẳng lành. Nên việc hóa thân ông Bụt rất gần gũi với sự hiểu biết của các em qua truyện cổ tích dân gian như truyện Tấm Cám. Mà ông Bụt là gì? Là hóa thân của đức Phật, với tình thương bao la che chở cho mọi người trong lúc hoạn nạn, từ danh từ Bụt gần gũi, thân thương như một ông Tiên.
Đạo Phật là đạo của mọi tầng lớp, nhưng lớp trẻ là tương lai của đạo Pháp, đất nước và dân tộc. Ngoài những chương trình khóa tu mùa hè, hội trại tuổi trẻ Phật giáo, thì Trung thu là dịp chúng ta quan tâm, kết nối các bạn trẻ biết về Phật giáo qua hình dáng Chư tôn đức Tăng Ni và quý Phật tử trực tiếp phát quà Trung thu. Món quà tuy giá không bao nhiêu, nhưng mang một tình thương to lớn. Không những các em nhỏ hân hoan đón nhận, mà các ban ngành, ông bà, cha mẹ, gia đình đều hoan hỷ khi được các chùa, các Tăng Ni, Phật tử quan tâm. Nên tết Trung thu là cơ hội quý giá cho chúng ta Hoằng pháp đến giới trẻ.
  1. Lễ hội Ngày Nhà giáo
Dân tộc Việt Nam luôn đề cao truyền thống tri ân và báo ân, “Uống nước nhớ nguồn”, “Tôn sư trọng đạo” và trong ca dao, tục ngữ cũng đã nhắc nhở sự tri ân này như:
“Muốn sang phải bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy”
Hay “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” (Một chữ là thầy, nửa chữ cũng là thầy)
Thời nay, việc kỷ niệm Ngày Nhà giáo trở thành một lễ hội văn hóa, không những ở tất cả trường học ở đời, mà trong đạo, Tăng Ni chúng ta cũng đã tổ chức ở các viện, trường để nói lên sự tri ân của thế hệ đi sau đối với bậc tiền bối. Lễ hội nhà giáo là sự tri ân đến những người thầy, người cô, là những “Người lái đò” không quản bao mệt nhọc để đưa bao thế hệ đến bến bờ tương lai tươi sáng. Nên việc quan tâm tri ân đến quý thầy cô chính là quan tâm đến tầng lớp tri thức, đồng thời giáo dục học sinh về nền tảng đạo đức biết ơn và báo ơn “Người cho tri thức”.
Để tổ chức thành công chương trình lễ hội này, chúng ta có thể mời thầy cô giáo của các đoàn sinh Phật tử, thầy cô dạy các chú điệu và Sa di, đến tham dự tại bổn tự, hoặc kết hợp với Ban Giám hiệu để cùng tổ chức tại trường. Một điều không thể thiếu trong buổi lễ là những phần quà ý nghĩa, các tiết mục văn nghệ giao lưu với quý thầy cô, cha mẹ học sinh và các em học sinh.
Nhân buổi lễ tri ân, chúng ta có thể nói một bài pháp ngắn về sự tri ân với thầy cô, đốt nến tri ân, tổ chức cho các em đồng loạt tặng hoa và quà lên thầy cô. Nếu kết hợp được với Sở Giáo dục và Đào tạo để tổ chức một buổi lễ lớn hơn, thì chúng ta có thể mời những người chuyên môn về các mảng như: văn nghệ, nghệ thuật thư pháp, tranh ảnh, ẩm thực, trò chơi v.v... tạo cho không khí buổi lễ thêm hoành tráng và ý nghĩa. Chúng ta cũng có thể tổ chức một đêm nhạc hoặc lễ hội buffet chay gây quỹ cho học sinh nghèo, hiếu học tại trường. Việc làm này chắc chắn sẽ nhận được sự ủng hộ của các ban ngành nhất là quý thầy cô giáo, cha mẹ học sinh và các em học sinh.
  1. Lễ hội Người cao tuổi
“Cây có cội, nước có nguồn”, hàng tiền bối là những người đã bỏ bao công sức đóng góp cho gia đình và xã hội. Các cụ sống lâu ở đời nên có cả một “Kho tàng tri thức” sống động, mà nếu gẫn gũi học hỏi, chúng ta sẽ được thừa hưởng rất nhiều kinh nghiệm quý báu. Khi xế chiều, tuổi già sức yếu, bệnh tật bao vây, nếu không được quan tâm chia sẽ đúng mức, sẽ dễ khiến cho các cụ buồn tủi. Cho nên, bao năm qua, lễ hội dành cho người cao tuổi tại Việt Nam được tổ chức vào ngày 1 tháng 10 hằng năm, là dịp tri ân và động viên đến bậc cao niên.
Trên toàn đất nước Việt Nam, số lượng người cao tuổi chiếm 11% dân số, đây là một số lượng không phải nhỏ. Quanh chúng ta, đâu đâu cũng có người cao tuổi, trong đạo tràng Phật tử cũng chiếm số lượng khá đông. Việc quan tâm của Phật giáo trong lễ hội này bằng các món quà, thăm hỏi động viên, hoặc các chương trình chăm sóc sức khỏe dành cho người lớn tuổi, hoặc chương trình chia xẻ kinh nghiệm Phật dạy về hạnh phúc tuổi già v.v... sẽ là một nhịp cầu nối quan trọng giữa đạo và đời. Thông qua đó, con cháu, bạn bè, họ hàng đồng hành với lễ hội cũng biết đến tấm lòng từ bi, yêu thương của đạo Phật. Hơn nữa, đạo Phật là đạo hiếu, là đạo truyền thống văn hóa của dân tộc Việt nam, nên những lời chia sẽ đạo hiếu, báo ân, đáp nghĩa trong lễ hội người cao tuổi mà đạo Phật tổ chức, sẽ khuyến hóa, thức tỉnh con cháu tri ân, báo ân, hiếu dưỡng ông bà, cha mẹ. Đây không phải là phương tiện Hoằng pháp tuyệt vời sao?
  1. Kết Luận
Cuối cùng, xin trích lại lời dạy của đức Phật về hạnh nguyện Hoằng pháp để một lần nữa nhắc nhở cho tất cả chúng ta: “Này các Tỳ kheo!... hãy lên đường vì lợi lạc của nhiều người, vì hạnh phúc của số đông, vì lòng lân mẫn đối với thế gian, vì lợi lạc, vì hạnh phúc của trời và người. Các ông hãy đi, nhưng đừng đi hai người cùng một hướng, hãy đi mỗi người một ngả, hãy truyền bá chánh pháp... Hãy phất lên ngọn cờ của bậc thiện trí, hãy truyền dạy giáo pháp cao siêu, hãy mang lại sự tốt đẹp cho người khác; được vậy, là các ông đã hoàn tất nhiệm vụ" ([3])
Những người sứ giả Hoằng pháp chúng ta hãy lên đường, hãy biết vận dụng những phương tiện mới, hãy nâng niu những cơ hội và môi trường Hoằng pháp mới với tuổi trẻ, giới trí thức và người cao tuổi. Đặc biệt, hãy là một “Sứ giả Hoằng pháp” thực thụ, một người phải nếm trải ít nhiều hương vị giáo pháp thì mới có chất liệu khơi dậy niềm tin giáo pháp ở người khác. Bằng không, thì lợi ích không lớn, hoặc nguy hại đến bản thân, như một người không biết bắt rắn, thì có thể bị hại tính mạng; một người không tiếp nhận đúng chánh pháp thì cũng nguy hại như vậy, đó là lời nhắc nhở của Đức Phật trong bài Kinh Ví dụ con rắn ([4]).
*Thay mặt Ban Hoằng pháp Phật giáo tỉnh Đắk Nông
 

([1]) https://giacngo.vn/thoisu/tintuc/2014/12/13/3FE259
([2]) http://www.daophatngaynay.com/vn/mobile/mobile/tin-tuc/trong-nuoc/27101-thong-bao-chuong-trinh-le-hang-thuan-tap-the-ht-1.html
([3]) Mahàvagga – Đại Phẩm, Luật tạng, chương Trọng yếu, tụng phẩm thứ 2, đoạn 32
 
([4]) Trung Bộ Kinh, Tập I, bài kinh 22.Kinh Ví dụ con rắn.
 
CƠ HỘI HOẰNG PHÁP TRONG THỜI ĐẠI MỚI VÀ VIỆC HOẰNG PHÁP TRONG CÁC LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG PHẬT GIÁO CÙNG DÂN TỘC
Đại đức Thích Chiếu Ý
Trưởng Ban Hoằng pháp Phật giáo tỉnh Đắk Nông

 
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây