67. ĐẠO PHẬT KHẤT SĨ VIỆT NAM VỚI TRUYỀN THỐNG KHẤT THỰC

Chủ nhật - 09/09/2018 13:16
ĐẠO PHẬT KHẤT SĨ VIỆT NAM VỚI TRUYỀN THỐNG KHẤT THỰC
TKN. Phương Liên
Tịnh xá Ngọc Chơn – Vĩnh Long
  1. DN NHẬP

Đạo Pht Kht Sĩ Việt Nam là con đường tiếp ni và dung hòa từ hai dòng truyền thừa Nam tông và Bc tông, tạo nên mt hệ tư tưởng giáo pháp thực tiễn: Nối truyn Thích-ca Cnh pp”.

Trên phương diện lịch sử, đầu thế kXX, ngay trong thi kđất nước đang bthực dân Pháp đô h, nn dân sng trong cnh khn cùng và Pht pháp đang trong tình trạng suy vi cn được chấn ng, cnh lúc y ti miền Tây Nam bnước Việt, đức Tsư Minh Đăng Quang đã hong dương con đường Đo Pht Kht Sĩ vi tôn chNi truyn Thích-ca Chánh Pp – Đo Phật Khất Sĩ Vit Nam. Dưới shướng dn ca đức T, những vDu tăng Kht sĩ vi chiếc y vàng, tay ôm bình bát đt, kht thực hóa duyên từng nhà.

Nhứt bát thiên gia phn, Cô thân vn ldu,
Dục cùng sinh tử l, Kht hóa độ xuân thu”. Dịch:
 


Mt bát cơm ngàn nhà Thân chơi muôn dm xa Mun thoát đường sinh tử Xin ăn ngày tháng qua”.1
Hình nh y đã làm sng dy nếp sng Tăng-già thi đức Pht cách đây hơn hai mươi lăm thế k. Và mãi cho đến ngày nay, Đạo Pht Kht Sĩ Việt Nam vi truyền thng kht thực vn là mt phương tiện để hong pháp tự lợi, lợi tha, thiết thực mà khế thi, khế lý. Đó cnh là chđngười viết thành kính cúng dường đến đức TMinh Đăng Quang nhân Đi lễ Tưởng niệm 60 năm Ngài vng bóng.
  1. NỘI DUNG
 
    1. ĐO PHẬT KHẤT SĨ VIỆT NAM

Đo Pht là con đường đi đến quả Pht giác chơn. Con đường y là Kht sĩ. Hcủa chư Pht ba đi là Kht sĩ, Kht sĩ là lẽ tht của chúng sanh. Kht sĩ là đến vi giác chơn, toàn học biết sáng tự nhiên, hết mê lm vng đng.

Đo Pht không phi là Pht học hay Pht pháp. Vì Pht Pháp là giáo lgiác ngphương tiện tùy duyên của Pht dy cho mi chúng sanh khác nhau, n học Pht là kẻ đang học giáo lcủa Pht, mà chưa thực hành. Trái li, đo Pht là sthực hành để thành Pht, là stu ging y theo Pht. Con đường y là Kht sĩ, là Tăng, là đệ tử Pht sau này, là Gii lut Y bát chơn truyền vy.2


Kht sĩ là học trò khđi xin ăn để tu hcSng là xin, ai ai cũng là đang sng xin, để cho được cái học cái biết, xin sng là để cho nên cái biết, biết y là học cho biết lẽ tht, để ly ra mục đích đặng thực hành theo, cho được sgii thoát kho của vô thường, hu tránh xa snô lệ không ng, tham - sân - si vô nghĩa lý.
  1. Trích li Nguyn Đăng Duy, Pht giáo với Văn hóa Vit Nam, Nxb. Hà Ni, 1999, tr. 91.
  2. Tổ sư Minh Đăng Quang, Chơn lĐạo Pht Kht Sĩ, Nxb. TP.HCM, 1998, tr. 285.
 


Không những ngày nay mà từ ngàn xưa, kẻ đã giác ngnhư Pht tiên Hin Thánh, thy đu bát cơm bu nước, bay khp non sông, trôi vòng thế giới, để đến vi danh từ Kht sĩ, hu hưởng quả Vô thượng sĩ ngày mai3.

Nvy, Đạo Pht Kht Sĩ là con đường tu tp ca Pht Tăng a mà đức Tsư Minh Đăng Quang đã khơi li và ni truyền, người tu ai ai cũng y theo đó hành trì hu mong đt được quvgii thoát.

2. ĐẶC ĐIỂM CA  ĐO PHẬT KHẤT SĨ VIỆT NAM


Đạo Pht Kht Sĩ Việt Nam dung hòa hai nền giáo lý Nam truyền và Bắc truyền

Đức Tsư vi nhãn quan dung nhiếp nên đã phi hp được tinh hoa ca đường li Nam và Bc truyền để hình thành con đường đạo Pht vi tôn chỉ Vit Nam Đo Phật không có phân thừa4. Cthể:

Kế thừa Nam truyền: Chn cách ăn mc theo truyền thng Ấn Đthuở xưa, dùng y bát ncác nước Nam truyền, đi kht thực, ăn ng, ging về y bát chơn truyền và đạo quA-la-hán.

Kế thừa Bc truyền: Chn giới lut, ăn chay, thu nhn Ni giới, ging Kinh Pháp Hoa, Kinh A Di Đàđtriển khai vcác khái niệm ca Đi thừa như Pht tánh, Chơn như…

Đo Pht Kht Sĩ Vit Nam với sthực hành Tứ y pháp Trung đạo


Tứ y pháp là Chánh pháp ca chư Pht mười phương ba đời, là giáo lý y bát Kht sĩ. Tinh thn ca Tứ y pháp là:
  1. Người tu xut gia: Phi lượm những vi bỏ mà đâu li thành áo, nng cai cúng vi, đồ cũ thì được nhn.
 
  1. Người tu xut gia: Chăn đồ xin mà thôi, nng ngày hi, thuyết pháp, đọc Gii bn, được ăn ti chùa.
 
  1.  
  1. Người tu xut gia: Phi ngh dưới cội cây, nng cai cúng lều,
 
  1. Sđd, tr. 168.
  2. Sđd.
 


am nhỏ bằng lá, mt cửa thì được ở.

4. Người tu xut gia: Chdùng phân uế của bò mà làm thuốc trong khi đau, nng cai cúng thuốc, du, đường thì được dùng.5

Tht vy, Tứ y pháp là pháp xut gia, gii thoát ra khi nhà, ăn, mặc, , bnh, sống đúng theo chơn lý, của miếng ăn csn trái rau, sự mặc csn lá v, chỗ ở csn bộng hang, thuốc uống csn nơi cây c. Tứ y pháp là pháp Trung đo Chánh đng Chánh giác, không thái quá bt cp, nhờ đó mà chư Pht mi đc tâm chơn thành Pht. Các Ngài khi vào xóm thì đi xin ăn học và dy li người, khi ở rừng thì nhp đnh chơn như n nghỉ.

Đức Pht o cũng y như thế, ngoài Tứ y pháp ra, thì không phi đo Pht, không giống chư Pht, chư Tăng và không phi là giáo pháp chánh chơn của Pht. Vì vy, Tứ y pháp đứng đu trong tng Lut, và khi a kmi tu xut gia nhp đo thì Pht dy cho Tứ y pháp trước hết và dy cho biết đo Pht là đo Kht sĩ vy.

Có làm Kht sĩ sng chung, học dy chung ln nhau giữa ta và người thì mi thành Chánh đẳng Chánh giác, Vô thượng, là Pht đặng. Và ngoài giáo pháp bn điều y y, thì không cpháp o thứ hai để dứt tham sân si được”.6

3. TRUYỀN THỐNG KHẤT THỰC

 

Truyn thống kht thực thi Đức Phật


Đức Pht Thích-ca Mâu-ni sau khi chứng quVô thượng Chánh đng Chánh giác, Ngài không vội nhp Niết-bàn mà còn đi hóa độ chúng sanh trong sut thi gian 45 năm (con số này theo truyền thng Nam tông). Đến năm 80 tuổi, Ngài dừng chân ti xKusinagar và nhp Niết-bàn. Trong lúc Pht còn ti thế, hng ngày Ngài có năm phn snsau:

1. Bui sm mai, Ngài ngđi trì bình kht thực

 
  1.  
  1. Tổ sư Minh Đăng Quang, Chơn lLut nghi Kht sĩ, tr. 223.
  2. Tổ sư Minh Đăng Quang, tp II, Chánh pháp, tr. 311.
 
 
  1. Trong bui chiều, Ngài thuyết pháp
 
  1. Trong bui hoàng hôn, Ngài giáo hóa cTăng
 
  1. Trong canh khuya, Ngài đáp li vn của chư Thiên
 
  1. Trong canh năm, Ngài xem xét chúng sanh về nhơn duyên.7

Kht thực là mt trong những phn sự mà đức Pht đã tđt cho nh trong thi khóa sinh hot hng ngày. Thế nên, ngay từ bui đu thành đạo Ngài đã chcon đường này, đrồi khi trvxứ sca vua Tnh-phn, Ngài vn hành trì vic kht thực xin ăn, khiến cho vua Tnh-phn bực tức mà nói rng:

Ngài quên i là nhà vua sao? Dòng họ Thích-ca xưa nay là vua chúa o csự xin ăn xu hnthế! Ngài quên là i cthcung cấp cho Ngài và cSa-môn đến bao lâu cũng được hay sao?”.

Đức Pht, bậc đi Sa-môn Kht sĩ trả lời:

Bhạ bo tồn danh gđịa vcủa dòng họ Thích-ca là cũng ging ni, i bo tồn danh gđịa vcủa dòng họ Pht, là dòng hSa-môn Kht sĩ của i, vì i đã là con của chủng tộc Sa-môn h hàng Kht sĩ nhà Pht ri, thế nên i phi đi kht thực xin ăn theo bn phn8.

Đức Pht đã xem pháp kht thực là bn phn hng ngày ca mình. Hình nh trang nghiêm ca Ngài cùng các vị Thánh đệ tử khi đi trì bình kht thực đã được trình bày tht sng đng trong phn mở đu bài kinh Kim Cang Bát-nhã Ba-la-mt:

Tôi nghe như vy, mt thuở nĐức Pht đang ở nước Xá-v, ti khu vườn của ông Cp Cô Độc và cây của thái tử Kỳ-đà, vi chúng đi Tỳ-kheo là 1250 v. Khi y gn đến giờ thtrai, Đức Thế Tôn đp y mang bát vào thành ln Xá-vệ kht thực. Trong thành phy, Ngài theo thứ lp kht thực ri trở về li nơi chúng . Sau khi thtrai, Ngài

 
  1.  
  1. Chơn lLut nghi Kht sĩ”, tr. 123.
  2. Chơn lý, tp III, “Đạo Pht Kht Sĩ, tr. 868.
 


thu dn y bát ri rửa chân, tri tmà ngi9.

Cũng ntrong Đi Kinh Rừng Sừng Bò, đức Pht đã dy cho mt vTỳ-kheo cách có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga: Ở đây, Tỳ-kheo sau khi đi kht thực v, sau bui ăn, ngi kiết-gng thng, cho đến khi tâm được khéo gii thoát các lu hoc10.

Ñng dn chứng trên đã thể hiện rõ nét đời sng ca đức Pht và cvTỳ-kheo là hng ngày đều đi trì bình kht thực. Đây là mt bài pháp không lời được thể hiện qua Thân giáo, vừa tự lợi vừa lợi tha. Nvy, Truyn thống kht thựcđã có từ thi đức Pht Thích- ca Mâu-ni.

Truyn thống kht thực thi đức Tsư Minh Đăng Quang


Ni t từ bi ca đức TPhThích-ca Mâu-ni, kể từ sau năm 1944, Tsư Minh Đăng Quang cũng đã luôn luôn thực hành pháp kht thực trên khp các no đường quê hương nước Việt. Ngài đã p phn khơi dy Chánh pháp bng phương pháp:

Sáng ra khuyến giáo độ đời,

Ta về ththực, xế thi thuyết kinh, Chiều, khuya quán tưởng lng thinh,
Nửa đêm nhp đnh, đin linh nng thn, Người tự giác ngộ độ thân,
Giác tha, độ thế dy dân tu trì11.


Tính đến nay đã 60 năm Ngài vng bóng (mùng 1 tháng 2 năm Giáp Ngọ - 1954), truyền thng kht thực vn được cTăng Ni Kht sĩ tiếp tc hành trì dưới sự hướng dn ca cTôn Trưởng lão,
  1. Thích Thanh Từ, Kinh Kim Cang ging gii, Nxb. Tôn giáo, Hà Ni, 2003, tr. 15.
  2. Thích Minh Châu (dịch), Kinh Trung Bộ I “Đi Kinh khu rừng sừng bò”,
Viện NCPHVN, 1992, tr. 478.
  1. Hệ pi Kht sĩ, Nghi thức Tụng niệm, Nxb. Tôn giáo, Hà Ni, 2008, tr. 175.
 


lãnh đạo các giáo đoàn. Các ngài đã thực hành pháp đi kht thực hóa duyên trên khp các miền và in đm du n từ miền Nam lên đến các vùng núi cao nguyên, và đổ về miền Trung nước Việt cho đến Đông Hà, Qung TrĐến năm 1981, Đạo Pht Kht Sĩ trthành mt trong chín thành vn ca Giáo hi Pht giáo Việt Nam. Các nguyên tắc ca Đạo Pht Kht Sĩ vn được tôn trng và vn sinh hot đều đn vi hnh nguyện: Kht sĩ y bát chơn truyn đo – Ta- bà du hóa độ nhơn sinh”.

Hay: Đi xin làm chóa duyên - Cho người gieo ging phước điền vào tâm”.

Tht vy, Y và Bát là hai vt tượng tng thiêng liêng nht ca người tu Kht sĩ, được đức Pht ví ncon chim có đôi cánh đbay o bu tri cao xa.

Theo đức Tsư dy, truyền thng kht thực có hai thứ đxin và hc:

MT - Xin vt cht (vn vt) để nuôi thân. HAI - Xin tinh thn (các pháp) để nuôi trí.12
Trong đời, kkht cái tức là người đi ăn xin tchỉ có biết xin vt cht đnuôi thân, không có pháp tinh thn đchia scho bá tánh và tương lai thì mờ mt không biết đường đi li về nên không thể đt ti cnh giới Niết-bàn, ging nngười từ bóng ti li đi vào bóng tối. Còn người Kht sĩ thì:

Thượng kht chư Pht chi pháp dĩ cu huệ mạng, hkht đàn vit chi thực dĩ chủng phước điền. Nghĩa là: Trên xin pháp mu của chư Pht để nuôi huệ mạng, dưới xin đồ ăn để tín thí gieo ging vào rung phước.


Cnh cái xin theo giáo lý y bát chơn truyn là mt hnh tu cao viễn, mt phương pháp giúp người xut gia mài mòn cái n, cái ta, tu tp trên tinh thn vô n. Cho nên đức Tsư đã dy người tu Kht sĩ là phi thực hành hnh kht thực:
  1. Chơn lý, tp I, Kht sĩ, tr. 167.
 


Từ hng bc xin bng thân, xin bng trí, xin bng tâm. Chcó Kht sĩ là xin bng tâm, cái xin cao thượng, trong sch hơn hết, tự người hảo tâm cho chkhông điu ép buộc. Kht sĩ đi xin để ngăn lòng ti li. Đi xin để đn nghiệp , đng sm nghngơi, mau hết vn lời, đi xin để nhịn nhường bố thí của ci li cho chúng sanh. Đi xin để làm gương nhân quả ti li cho chúng sanh ngừa tránh. Đi xin để đừng phm ti li mới. Đi xin để cthì giờ ăn hc. Đi xin để giáo hóa chúng sanh. Đi xin để không tự cao dt nát, danh lợi, sc tài. Đi xin để gii thoát phin o và để un đúc tâm hn, rèn luyn chí hướng, tp sửa bn năng. Cđi xin mi có từ - bi - hỷ - xả, trí tuệ thông minh, cõi lòng mát du, rộng mở bao la, lng yên sch sẽ...13.

Cnh giá trthiết thực ca truyền thng kht thực nvy nên từ ngàn xa a đức Thế Tôn đã hành trì và chỉ dy cho chúng Tỳ- kheo cùng Đi đức A-nan rng:

A-nan! Ngã giáo Tỳ-kheo tun phương kht thực, linh kxtham, thành B-đề đo.... Nghĩa là: Này A-nan! Ta dy các thy Tỳ- kheo đi tun tự các phương mà xin ăn, để xả bỏ tham dục mà thành tựu được đo quả Bồ-đ”.


Song song vi tinh thn tự lợi, truyền thng kht thực cũng thể hiện mt tinh thn lợi tha không kém. Thế nên, pháp kht thực được xem nlà mt cơ hội, mt điều kiện tt đcho người Pht tử và số đông qun chúng đều có được nhân duyên thực hành sbtcúng dường và gieo duyên vi Tam bảo mt cách ddàng, bi ñng vt thực cúng dường thanh tnh không đáng giá là bao nvn ko, ckhoai, trái chuối… nên ai ai cũng có thể làm được, và từ đó giúp họ gim được lòng bn xẻn, tham lam, ích k… đng thi xóa đi ñng tự ti mc cm ca người nghèo khó, nhm giúp họ gieo ht ging lành o rung phước. Vì thế, đức Tsư dy rng: Đi xin làm chóa duyên – cho người gieo giống phước đin vào tâm. Đây được xem là bài Pháp không lời được thể hiện qua hình nh Thân giáo để “cm hóa kác, dy dỗ người thiện, để du hoa sen không ô nhim vào trí óc tâm người, vch hàng chữ đo nơi cửa ngõ đường đi, khoe stt
  1. Sđd, tr. 169.
 


đẹp của gii hnh, nhắc nhsự yên úy đến cho mi người14.

Và đây cũng cnh là nhp cu đđưa mi người đến vi ni Tam bảo, và giúp họ có mt cách sng gn i, thân thiện vi ni già lam để từ đó họ có thể tiếp nhn giáo pháp và xây dựng cho mình đời sng thiện lành, hướng đến sự hoàn thiện nhân cách bn thân, và đặc biệt là cng cđược niềm tin vững chc vi Tam bảo.

Tht ra, hình nh người tu đu trn chân không cùng vi chiếc y vàng hng ngày ôm bát trì bình kht thực chỉ là cớ hóa duyên, vì thế, đức Pht dy: “Kht thực không không đủ / Phi hành pháp toàn din15. Và pháp toàn diện tức là phi thành tựu toàn ho vGiới
– Định – Tu. Cnh vì thế, đức Pht đã dy: Các Tỳ-kheo! Làm thế o để xứng danh Sa-môn? Các ông phi thành tựu các pháp tác thành Gii hc, các pháp tác thành Đnh học và các pháp tác thành Tuệ hc16.

Tuy nhiên, bước đu nhờ Giới hnh toàn ho sẽ hỗ trcho sự thực hành toàn ho về Định và ddàng dn tâm hướng đến thành tựu trí tuntht, tức toàn ho vTu. Và cui cùng là thành tựu đạo qugii thoát Niết-bàn. Như cái đi trước, đim báo trước mt tri mọc tức là rng đông. Cũng vy, này các Tỳ-kheo, cái đi trước, cái đim báo trước Thánh đo tám ngành (Gii – Đnh – Tu) sanh khởi cnh là thành tựu gii hnh17.
  1. KẾT LUẬN

Tóm li, vi thi gian 60 năm kể từ khi đức Tsư Minh Đăng Quang thọ nn và vng bóng, Đạo Pht Kht Sĩ Việt Nam đã thừa hưởng được ngun giáo pháp và ân đức ca Tsư nên mi có thể phát triển không ngừng trong lòng dân tc Việt.
  1.  
  1. Sđd, tr. 172.
  2. Thích Minh Châu (dịch), Kinh Pháp Cú, Thiền viện Vn Hnh n hành 1996, tr. 61.
  3. Thích Minh Châu (dịch), Kinh Trung Bộ I, Đi Kinh m ngựa, Viện NCPHVN, 1992, tr. 593.
  4. Thích Minh Châu (dịch), Kinh Tương Ưng Tp V , VNCPHVN, 1982, tr. 32.
 


Nhìn li chng đường trong sut 10 năm hong hóa (1944 – 1954) ca đức T, từ bui ban đu cho đến khi thu nhn đệ tử Tăng Ni và tín đồ Pht tử, đức Tsư vn vi chiếc y bá np, sng đời Du tăng Kht sĩ và đem chơn lý làm lsng đphổ biến cho đời, làm sng li con đường y bát ca Pht Tăng xưa: Ni truyn Thích-ca Chánh pháp - Đo Pht Kht sĩ Vit Nam, vi tâm nguyện tự đ, độ tha. Tht đúng vi ý thơ:

Y bá np, bức họa đồ thế giới,

Vmuôn ngàn đường li bước vân du, Vì chúng sanh khai mở lm ng phu, No gii thoát trở về qcnh cũ.
Bát Kht sĩ, bu càn khôn vũ trụ,

Chứa muôn loài vn vt mt tình thương, Quyết tâm tu chứng ngộ đo vô thường,
nh nước tnh nhúng nhành dương ban rưới.18

Đúng vy, chỉ trong thi gian 10 năm tu tp và hành đạo ngn ngủi ca Ngài, Đạo Pht Kht Sĩ Việt Nam đã phát triển không ngừng từ miền Nam cho đến miền Trung nước Việt. Đến khi Ngài thọ nn và vng bóng, các đệ tử ca Ngài vn tiếp tc hành trì dưới s lãnh đạo ca ñng bậc Tôn túc Trưởng lão.

Tuy nhiên, các pháp vốn là duyên sinh: Cái này cnên cái kia có, cái này sanh nên cái kia sanh…19, nên bên cnh sphát triển ca Đạo Pht Kht Sĩ Việt Nam thì mt tiêu cực cũng song hành, tức là truyền thng kht thực đã bnh hưởng bi mt sngười gidanh, mượn hình thức đi kht thực để mưu cu lợi dưỡng cá nhân, gây nh hưởng xu trong xã hi và đạo pháp, nng hình nh thiêng liêng, thanh tnh ôm bát trì bình kht thực ca ñng bậc chân tu vn
  1.  
  1. NT. Huỳnh Liên, Đóa sen thiêng, Nxb. Tng hợp TP.HCM, 2012, tr. 223.
  2. Kinh Tương Ưng, tp II, Thích Minh Châu (dịch), VNCPHVN, 2000, tr.129.



không bphai m: Chơn vn là chơn, thit chẳng sai. SNi truyền Thích-ca Chánh pháp” mà đức Tổ sư đã nhc công gy dựng để làm sng li con đường ca Pht Tăng xưa, vn mãi mãi được duy trì và truyền thừa trong thế hệ tương lai.

 

***


TÀI LIỆU THAM KHO
 
  1. HT. Thích Minh Châu (dịch), Kinh Tương Ưng Tp II-V, Viện NCPHVN, 1982.
 
  1. HT.  Thích  Minh  Châu  (dịch),  Kinh  Trung  Bộ  I,  Viện NCPHVN, 1992.
 
  1. HT. Thích Minh Châu (dịch), Kinh Pháp Cú, Thiền viện Vn Hnh n hành 1996.
 
  1. Tsư Minh Đăng Quang, Chơn lý, Nxb. TP.HCM, 1998.
 
  1. Tsư Minh Đăng Quang, Luật nghi Khất sĩ, Nxb. TP. HCM, 1998.

6 . Hệ pi Kht sĩ, Nghi thức Tụng niệm, Nxb. Tôn giáo, Hà Ni, 2008.
  1. HT. Thích Thanh Từ, Kinh Kim Cang ging gii, Nxb. Tôn giáo, Hà Nội, 2003.
 
  1. NT. Thích Nữ Hunh Liên, Đóa sen thiêng, Nxb. Tng hợp TP.HCM, 2012.
 
  1. Nguyễn Đăng Duy, Pht giáo vi Văn hóa Vit Nam, Nxb. Hà Nội, 1999.
  1.  
  1.  
  1.  
  1.  
  1.  

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây