32. TỔ SƯ MINH ĐĂNG QUANG VÀ TINH THẦN THỪA TỰ PHÁP TRONG TƯ TƯỞNG PHẬT GIÁO NGUYÊN THUỶ

Chủ nhật - 09/09/2018 11:09
TỔ SƯ MINH ĐĂNG QUANG VÀ TINH THẦN THỪA TỰ PHÁP TRONG TƯ TƯỞNG PHẬT GIÁO NGUYÊN THUỶ
NT. Hiệp Liên Trưởng ban Quản sự Ni chúng Giáo đoàn III Trụ trì TX. Ngọc Trung – An Khê – Gia Lai
Tư tưởng Nguyên thủy trong bChơn llà đtài krộng lớn và có sức hp dẫn đi vi những ai mun tìm hiểu về tư tưởng ca Tsư Minh Đăng Quang. Chúng ta là đoàn hu hc, những người được tu hc trong giáo pháp Kht sĩ thì càng phải nên tìm hiểu thẩm thu điều này. Đây là mt phần gia tài giáo pháp mà Tsư đã truyn trao cho chúng đtử. Vì thế, nhân Đại lTưởng niệm 60 năm Tsư Minh Đăng Quang vắng bóng (1954 - 2014), người viết xin được mo mui trình bày về mt khía cnh nhỏ trong dòng tưởng ca Tsư Minh Đăng Quang qua những lời dy trong bChơn lý, đó chính là tinh thần thừa tPháp trong tư tưởng Pht giáo Nguyên thủy ngang qua bChơn lý. Đây cũng là bài pháp mà Đức TPhđã ân cần chdy truyn trao trong Đại Kinh Thí DLõi Cây, s29, thuc Trung BKinh.

Tinh thn này đã được Đức Thế Tôn chỉ dy cho chúng Tỷ-kheo ở Sāvatthī (Xá-vệ) ti tinh xá do ông Anāthapindika (Cp Cô Đc) dâng cúng để làm chcho bậc Đạo sư hong truyền Chánh pháp. Ngài đã trình bày hai cách thừa tự, đó là thừa tự Pháp thừa tự tài vt. Sau đó, Ngài chỉ dy và tán thán những ai chn cách thừa tự Chánh pháp dcho thân cng sức kiệt vn giữ vững lp trường để sng với gia tài Pháp bảo (Trung Bộ Kinh, Kinh Thừa Tự Pháp). Có như vy mới có thể lưu giữ Chánh pháp trong nhân gian, mới có th
 


mang sự an vui tự ti của bậc Đi Giác vào trong cuc sng. Đây có thnói là mu cht trên con đường chuyển vn bánh xe pháp của bậc Thiện Thệ. Vì thế khi tìm hiểu về tư tưởng thừa tự của Đức Tổ sư cũng chính là tìm về đu mi của đạo lộ mà Ngài đã dày công mở li cho những ai mun sng và hành trì như Pht Tăng xưa. Con đường đó được Ngài diễn bày qua hai phương diện:
  1. Gia tài Chánh pháp

Như vừa đcp đến tinh thần thừa ttrong Kinh Thừa TPháp Đức Thế Tôn đã tuyên thuyết là nhấn mạnh đến vấn đáp dng Cnh pháp o chính đời sng ca ttn. Thừa hưởng gia tài tâm linh y, Đức Tsư đã khẳng định rt rõ ràng trong quyn Chơn lCư sĩ: Hãy cht chứa gia tài là Pháp bo, tạo tâm chơn làm sự sng, gii hnh làm chỗ , từ bi làm quyến thuc, mà cùng nhau dứt bỏ schơi bi1.

Chứa cht gia tài Pháp bảo nghĩa là Ngài dy chúng ta hãy thừa tự Pháp bo, không đm say trong vt cht ndục của thế gian, dứt bỏ sự phóng dt chơi bi, nhm đon trừ tham sân si để sng với tâm chơn. Ngài đã dy cho hàng cư sĩ ti gia như thế, chúng xut gia trong giáo pháp Kht sĩ càng phi ly Chánh pháp làm gia tài, để vượt thoát khi mi sự ti buc của cu uế não phiền. Ngài đã nói trong quyển Kht sĩ”: Nếu tham sân si không diệt thì người ta với c, cây, thú ckhác chi nhau (cvn si mê, không biết; cây ctình thlà sự tham lam; thú giành ăn, tham dâm mà sân gin)”2.


Ngài đã sử dng hình nh thực tế để minh họa tính sng đng trong sự khác biệt giữa con đường thừa tự Pháp tài vt: Mt con đường đon tn tham sân si còn con đường kia li cht chứa huân tp và sng với chúng. Đạo lộ đon tn tam đc chính là con đường tích lũy gia tài Pháp bảo để đến với tâm chơn và thnghiệm đời sng an vui tự ti của cnh giới Niết-bàn. Điều này đã được Thánh Tăng Sāriputta (Xá-lợi-pht) trình bày, Đức Thế Tôn xác chứng trong Kinh
    1. Tổ sư Minh Đăng Quang, Chơn ltp I Cư sĩ, Hà Nội, Nxb. Tôn go, 2009, tr.396.
    2. Sđd, tp I Kht sĩ, Hà Nội, Nxb. Tôn go, 2009, tr.262.
 


Tương Ưng Bộ IV: “Đon tn tham, đon tn sân, đon tn si, đây gi là Niết-bàn, là A-la-hán3, và ở mt đon khác trong bài Kinh Thừa Tự Pháp, Tôn giả đã gii thích tiến trình đi đến kết quả y chính là đạo lộ Bát chánh đạo. Con đường này cũng có thnói ngn gọn là Giới Định Tu. Chính vì vy, Đức Tổ sư đã dy con đường tu tp của người Kht sĩ trong Chơn lrằng: Người Kht sĩ chcba pháp tu hc vn tt, đlà Giới Đnh Tu, hay trong mt đon khác Ngài nói Tứ y pháp là đạo lộ mà cPht đã đi: Tứ y pháp là Chánh pháp ca cPht mười phương ba đời, là go lý Y bát Kht sĩ vy4.

Cho nên, Chánh pháp chính là pháp tu Giới Định Tuệ hay con đường hành trì Tứ y pháp để chiếc bè Chánh pháp trnên sng đng và hữu dng hơn trong cuc sng, để hình nh người Kht sĩ ngày ngày ôm bát kht thực độ sanh luôn hiện hữu trong nhân gian, chỉ trừ những ngày cúng hi (mng 8, 15, 23, 30) hay có tín chphát tâm cung thỉnh đt bát ti tư gia5. Tinh thn du hành với đời sng Tứ y pháp y được ghi li trong Chơn lChánh phápcũng như trong những điều căn bn cho sự hành trì mà vị Kht sĩ cn phi hành như Lut nghi Kht sĩ. Điều này đã được Đức Thế Tôn khng định qua bài Kinh Đi Bn thuc Trường Bộ Kinh:

Này c Tỷ-kheo, hãy đi cùng khp, vì hnh phúc cho đi chúng, vì an lạc cho đi chúng, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hnh phúc, vì lợi ích, vì an lạc cho loài người, loài trời. Chcđi hai người cùng mt ch. Này c Tỷ-kheo, hãy thuyết ging Chánh pháp sơ thiện, trung thiện, hu thiện, nghĩa văn đy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ đời sống phm hnh hoàn toàn thanh tnh6.


Chính vic chỉ dy và khuyến kch chúng đệ tử luôn hành trì như thế đã nói lên tinh thn ly Pháp bảo làm gia tài, hay nói cách
    1. Hòa thượng Thích Minh Châu (dịch), Kinh Tương Ưng - Thiên Sáu Xứ
- Chương 4 Tương Ưng Jambukhàdaka, Viện Nghiên cứu Pht học VN n hành, 1991, tr.404-405.
    1. Sđd, Chơn ltp II Chánh pháp, Hà Nội, Nxb. Tôn go, 2009, tr.7.
    2. Tổ sư Minh Đăng Quang, Lut nghi Kht sĩ, 1965, tr.43-45.
    3. Hòa thượng Thích Minh Châu (dịch), Kinh Trường Bộ tp I, Kinh Đi Bn, Viện NCPHVN n hành, 1991, tr.498-99.
 


khác chính là tinh thn thừa tự Chánh pháp. Vic thực hành theo con đường Giới Định Tuệ hay con đường Tứ y pháp chính là thừa tự Pháp. Đng thời pháp y được Đức Từ Phụ nhn mnh chúng là chiếc bè để đưa hành khách sang sông mê biển kh.
  1. Chiếc bè Chánh pháp

Để hiện thực hóa tinh thn thừa tự Pháp, Đức Tổ sư đã truyền trao cho hàng đệ tử chiếc bè Giới Định Tuệ cng li sng Tứ y pháp. Chiếc bè y có thể đưa hành giả vượt qua sông mê để đến với kho báu tâm linh và thừa hưởng gia tài Pháp bo. Chiếc bè Tứ y pháp được Ngài hướng dn cho chúng Tăng như sau:
    1. Người tu xut gia: Chăn đồ xin mà thôi, nng ngày hi, thuyết pháp, đc giới bn, được ăn ti chùa.
 
    1. Người tu xut gia: Phi lượm những vi bmà đâu li thành áo, nng cai cúng vi, đồ cũ thì được nhn.
 
    1. Người tu xut gia: Phi nghỉ dưới ci cây, nng cai cúng lều am nh, bng lá, mt cửa thì được ở.
 
    1. Người tu xut gia: Chdùng phân uế ca bò mà làm thuc trong khi đau, nng cai cúng thuc, du, đường thì được dùng7.

Hành trì hnh tu này không khác gì với đời sng du Tăng thời Pht, hay nói đúng hơn đây chính là mt phn của li sng phm hnh mà vị Kht sĩ hành trì hnh Đu-đà thời Pht8: hnh mặc y phn tảo, hnh chỉ mặc tam y, hnh sng bng kht thực, hnh kht thực theo thứ lớp, hnh ở rừng, hnh ở gc câyHai li sng này có khác chăng chính là phương tiện tinh thn trong hoàn cnh xã hi, quc đ, thời gian khác nhau. Trong cuc sng tu hc, hnh Tứ y pháp đôi khi cũng được khai mnng cai cúng, nghĩa là không
  1. Sđd, Chơn ltp II Chánh pháp, tr.7.
  2. Hnh Đu-đà của vị Kht sĩ thời Pht: 1. Hnh mặc y phn tảo; 2. Hnh chỉ mặc tam y; 3. Hnh sng bng kht thực; 4. Hnh kht thực theo thứ lớp; 5. Hnh nht tọa thực; 6. Hnh chỉ ăn mt bát; 7. Hnh không ăn đồ dư tàn; 8. Hnh ở rừng; 9. Hnh ở gốc cây; 10. Hnh ở giữa trời; 11. Hnh ở nghĩa địa; 12. Hnh nghỉ chnào cũng được; 13. Hnh ngồi không nm.
 


có sự bt buc vị Kht sĩ lúc nào cũng phi sng với hnh kht thực mà không được nhn đt bát ti tư gia, hay không cúng hi và thuyết ging ti tịnh xá… Hnh Đu-đà còn thể hiện sự tinh tn cao độ hơn như sng ở nghĩa địa, hay sng với hnh ngồi không nm… Tuy nhiên, cả hai đều dn đến kết quả là thực tp viên mãn Giới Định Tu, thành tựu đạo quả.

Chiếc bè này được Tôn giả Xá-lợi-pht diễn bày trong bài Kinh Thừa Tự Pháp qua tám chi phn nhm đt đến đời sng viễn ly tham sân si. Cho nên con đường nào dn đến sự viễn ly mi ác pháp đều có giá trị như là Thánh đạo tám ngành. Tổ sư đã chỉ dy cho Tăng chúng con đường đon tn tham sân si bng pháp Giới Định Tuệ với li hành trì Tứ y pháp. Tinh tn hành trì Tứ y pháp sgiúp cho hành giả không phóng dt và đon trừ tham dục cả về vt cht ln tinh thn, kham nhn đi với sự thiếu thn về vt cht, lời qua tiếng li của mi người xung quanh và đặc biệt là đon trừ tâm phn n sân gin…

Khi hành giả sng với Tứ y pháp, đng nghĩa với vic đang hành trì Giới. Bởi sng với hnh chỉ thọ nhn đồ ăn xin được cùng sự phát tâm cúng dường đt bát của tín ch, không có sự đòi hi phi cúng món này hay món kia, như thế là đang thực hành đời sng chánh mng; và dĩ nhiên là không thọ nhn thực phm mn, tức là thực phm có mng sng như tht cá… hay tiền bạc. Điều này đã gián tiếp chỉ dy cho bá tánh tình thương đi với vn vt, để cng chúng Tăng thực hành li sng chánh nghiệp. Như thế thì Giới đã hiện hữu trong hành đng rồi. Đng thời tinh tn hành trì con đường y tức là đang thực hành chi phn chánh tinh tn vy. Và tinh tn hành trì Tứ y pháp cũng đng nghĩa là luôn nhớ niệm tưởng đến Chánh pháp, tức là niệm pháp. Đây chính là hai chi phn trong Thánh đạo tám ngành mà Tôn giả Xá-lợi-pht đã trình bày, và cũng đng với chi phn Định trong chiếc bè Giới Định Tu. Khi Giới và Định có mt, hành giả sẽ có cái nhìn đúng đn, suy tư đúng đn, bởi thiếu Tu, không thnào thy được giá trị của con đường và skhông tinh tn hành trì theo. Đây li là yếu tố hình thành Tu. Hơn thế, ba yếu tnày luôn hỗ trcho nhau để cu thành mt thể thng nht mà không thể thiếu mt



chi phn nào. Vì thế, Tổ sư mới dy trong quyển Y bát chơn truyn”: Gii Đnh Hu là chân, nh, đu ca mt thân nh cái sống, thiếu mt là ca đ, nên du ai cchp trước đon nào, chớ sau ri cũng nn ra cthnhư nhau9.

Như vy, Tứ y pháp đã hòa nh trong chiếc bè Giới Định Tu, hay nói cách kc trong Tứ y pháp đã hiện hữu Thánh đạo tám ngành cng Tam vô lu hc. Và như đã trình bày ở trên, con đường nào dn đến viễn ly tham sân si cnh là Chánh pháp, là chiếc bè mà hành giả thừa tPháp cn phi hành trì để viễn ly các ác pháp. Đây cnh là yếu tquán sát ý nghĩa những pháp y với trí tumà Ngài Xá-lợi- pht đã trình bày trong kinh, và đã thy được giá trị của chiếc bè như Đức Thế Tôn đã chỉ dn. Như thế, chúng ta đã thy được phn nào tinh thn Nguyên thy qua khía cnh thừa tự Pháp trong bChơn lcủa Đức Tổ sư.































 
  1. Sđd, Chơn ltp I Y bát chơn truyn, tr.308.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây