Y PHƯƠNG MINH TINH THẦN NHẬP THẾ

Chủ nhật - 10/03/2019 07:00
Y PHƯƠNG MINH TINH THẦN NHẬP THẾ
Thích Nữ Phúc Thuận
Y PHƯƠNG MINH TINH THẦN NHẬP THẾ
Thích Nữ Phúc Thuận

A. DẪN NHẬP
“Tôi yêu lắm chiếc Blouse màu trắng
Trắng tinh khôi sâu lắng tận tâm hồn
Trắng tinh khôi không nhuốm bẩn bụi trần
Như tấm lòng của những Y – Bác sĩ”.
                                                  (Màu áo trắng tôi yêu)
Vâng, nhắc đến Y học là nhắc đến những người “chiến sĩ áo trắng” nắm giữ sinh mạng  của người bệnh giữa lằn ranh sống chết nên rất cần “Chiếc áo  Blouse trắng” ngay giữa cuộc đời.
Trong thời kỳ hội nhập và phát triển, con người bị chi phối rất nhiều vì những sinh hoạt kinh tế, chính trị, văn hóa,… Nếu người hành đạo cứ giữ những lề lối cũ, không có những phương thức hoằng pháp thích hợp với xã hội mới, không có những kiến thức và khả năng thích hợp với các ngành hoạt động trong xã hội, thì đạo Phật sẽ khó đi vào lòng quần chúng. Theo nhu cầu của xã hội, chăm sóc sức khỏe cho mọi người là nhiệm vụ hàng đầu của ngành y tế. Bởi Sức khỏe là Tài sản quý giá nhất của mỗi con người và của toàn xã hội. Do đó, hơn 2.500 năm trước, đức Phật đã dạy các Ðệ tử của Ngài phải học Ngũ minh trong đó có Y phương minh, nếu muốn truyền giáo cho có hiệu quả.
Vì lẽ đó, Ni sư thượng Trí hạ Nhẫn Trụ trì Tu viện Liên Hoa- Ân sư của chúng tôi nhận thấy Y phương minh là một phương thức thực hành công tác xã hội rất thích hợp với lòng từ bi nên Ân sư đã thành lập Tuệ Tĩnh Đường tại Tu viện Liên Hoa.
Chúng tôi là đàn hậu học được kế thừa sự nghiệp của Thầy Tổ. Với hạnh nguyện là muốn đem sở học của mình trong việc chăm sóc sức khỏe cho mọi người, làm một chiến sĩ áo trắng, chữa trị tâm bệnh và thân bệnh cho chúng sinh. Và đây cũng là phương cách thể hiện tinh thần cứu thế tích cực của đạo Phật.
Vậy Y phương minh là gì? Có mối liên hệ với nền y học ra sao? Và được Ni giới ngày nay ứng dụng như thế nào trong cuộc sống? Ðó chính là vấn đề mà người viết sẽ đề cập dưới đây.
B. NỘI DUNG
1. Y PHƯƠNG MINH LÀ GÌ?
Y Phương Minh (Cikitsa): Là một trong năm minh hay năm môn học xưa của Ấn Độ giúp con người phát triển trí huệ. Vậy Ngũ Minh là gì? Ngũ minh là năm kiến thức người hoằng pháp cần phải có, phải hiểu biết. Ðó là những kiến thức về nôi minh, nhân minh, thanh minh, công xảo minh và y phương minh[1].
Y Phương Minh: Thuyết minh về y thuật hay y học. Môn học về y khoa, hoặc về bệnh lý trị liệu. Trong thời Đức Phật còn tại thế, môn này bao gồm những phương pháp và các thứ thuốc chữa những bệnh nội ngoại khoa, thủ thuật, và những cách vệ sinh phòng ngừa ở trình độ sơ khai. Hiện nay, Y phương minh bao gồm tất cả các môn sinh vật học, sinh lý học, thể chất học, giải phẫu học, y dược học, và tâm lý trị liệu với cách chữa trị phối hợp cả thể chất lẫn tinh thần[2].
2. Y PHƯƠNG MINH TRONG THỜI ĐỨC PHẬT
Đức Thế tôn xuất hiện trên thế gian này vì hạnh phúc của chư thiên và loài người. Ngài như là một vị lương y, đem những phương diệu dược để trị bệnh cho mọi người. Phương thuốc Ngài dùng đó chính là Chánh Pháp. Ngài biết được căn cơ, nghiệp duyên của chúng sanh nên tùy theo bệnh mỗi người mà bốc thuốc. Vì lẽ đó, Ngài hoàn toàn xứng danh là một bậc Đại y vương.
Với y học thì thế gian này có nhiều loại bệnh, nhưng với Phật giáo thì chỉ có hai loại bệnh, đó là thân bệnh và tâm bệnh[3]. Bệnh về thân xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể chữa được bằng thuốc men, kiêng cữ theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Nhưng tâm bệnh đó là căn bệnh trầm kha do 3 độc phiền não chi phối. Tám muôn bốn ngàn pháp môn của Đức Thế Tôn chính là tám muôn bốn ngàn toa thuốc cho mỗi chúng sanh.
         “Thân bệnh” là chỉ cho sự đau nhức thân thể, cơ nhục, gân cốt, thần kinh, lục phủ, ngũ tạng không điều hòa, gọi là “Tứ đại ngũ tạng bệnh tướng”. “Y phương minh” của Phật giáo chủ yếu nhằm vào kỹ thuật trị liệu chữa bệnh. Dược Sư Phật, Dược Vương, Dược Thượng Bồ tát, Long Thọ Bồ tát đều nhân nơi hạnh nguyện mà đắc danh.
Trong “Tứ Phần Luật” có nói rằng: “Ngay cả Thế Tôn còn tẩy rửa đại tiểu tiện cho người bệnh, quét dọn sạch sẽ, trải y cho họ nằm”. Đức Phật đích thân chăm sóc cho người bệnh và còn chế định: “Tỳ kheo phải nên thăm và phụ trách chăm sóc người bệnh. Nếu có ai muốn cúng dường Ta, thì nên cung dườngcho người bệnh nhân”[4].
Trong Kinh Phạm Võng, đức Phật dạy: “Nếu Phật tử thấy tất cả người bệnh tật, phải tận tâm cúng dường như cúng dường Phật. Trong tám phước điền khán bệnh là “ Phước điền thứ nhất”. Nếu như cha mẹ, Sư Tăng cùng đệ tử có bệnh, có tật, trăm thứ bệnh đau khổ, đều nên săn sóc cho được lành mạnh.”[5]
Căn cứ những ghi chép của kinh điển, trong hàng đệ tử của Đức Phật có Jīvaka Komārabhacca, danh y thời đại Đức Phật, từng dựa vào những lời dạy của Ngài để hoàn thành rất nhiều phương cách chữa trị xuất sắc. Ví như, sau khi chẩn đoán người bệnh bị tắc đường ruột, trước hết, người y sĩ thực hiện việc gây tê, mổ và vá lại phần ổ bụng, hoàn thành công việc trị liệu… Đây chính là kỹ thuật giải phẫu bụng thuộc ngoại khoa trong y học hiện đại.
Đề cập tới tầm quan trọng của y đức trong xã hội từ xưa tới nay. Ví như Hải Thượng Lãn Ông có 9 điều y đức. Tới năm 1996 Bộ Y Tế ban hành 12 điều y đức. Và trong Luật Tứ Phần của Phật giáo, Đức Phật đã nói tới 5 điều y đức[6]:
1. Biết pha thuốc
2. Biết cái gì thích đáng
3. Lòng từ săn sóc người bệnh không vì tiền của danh lợi
4. Không ghê tởm khi phục vụ người bệnh
5. Ái ngữ với người bệnh
Từ đó, chúng ta thấy tinh thần Y Đức của dân tộc với Y phương minh của Phật giáo là một – tất cả vì mục đích cứu người mang lại niềm vui, hạnh phúc cho con người.
3. Y PHƯƠNG MINH TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP
Thuở xưa, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, Thiền sư Minh Không, Thiền sư Tuệ Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông, Cố đại lão Hòa thượng Pháp chủ Thích Đức Nhuận…. Đó đều là những tấm gương sáng về y học cho đàn hậu thế noi theo.
Ngày nay, với phương châm: “Phụng sự chúng sanh là cúng dường chư Phật”, đạo Phật rất chú trọng đến việc chăm sóc sức khỏe cho mọi người.
Tuệ Tĩnh Đường Tu Viện Liên Hoa cũng thế, không chỉ cứu người nghèo khổ bệnh tật mà còn giúp người tìm về sự an lạc, hạnh phúc nơi tâm hồn.
寶普 濟愛
Liên trì thất bảo phổ tế ái hà danh lợi khách,
花 開 見 佛 菩 提 果 滿 度 迷 人
Hoa khai kiến Phật bồ đề quả mãn độ mê nhân.
Do đó, năm 1998, Tuệ Tĩnh Đường Tu Viện Liên Hoa được thành lập và đi vào hoạt động, dưới sự quản lý của Sở Y tế Tiền Giang.
Ân sư tuân thủ theo tôn chỉ của Y phương minh Phật giáo với mục đích đem sự điều trị chăm sóc vào phục vụ cộng đồng. Mặc dù là người xuất gia tu học nhưng với trách nhiệm là người Thầy thuốc, khoác trên mình màu áo trắng nguyên trinh, màu của sự hy sinh thầm lặng. Thầy đã khám bệnh, châm cứu, phát thuốc miễn phí cho bệnh nhân nghèo không chỉ trong tỉnh mà còn ở nhiều tỉnh thành trong nước, đặc biệt là bệnh nhân nơi vùng sâu, vùng xa. Những bệnh nhân đến đây điều trị, đa phần là những người có hoàn cảnh khó khăn. Có những cụ già nghèo khổ neo đơn, có những người là nông dân quanh năm lam lũ với ruộng đồng, thân thể yếu gầy, đau ốm triền miên không tiền chữa trị vì phải lo cái ăn, cái mặc, việc học hành cho các con… Không chỉ xem mạch, bốc thuốc mà Ân sư còn khuyên người ăn chay, niệm Phật, làm lành và có lối sống lành mạnh. Vì Tổ đức có câu:
“Giận ghét làm chi hại đến Can
Buồn lo lắng lắm Thận đâu an
Cười vui quá trớn Tỳ mang bệnh
Ý chí kinh hoàng Tâm chẳng yên
Hỷ, nộ, ái, ố Trường sanh bệnh
Phế bởi ưu buồn nghiệp vấn vương
Người người muốn khỏe nào có khó
Thư giãn thân tâm hết não phiền”.
Bằng phương châm “Nam dược trị Nam nhân” Thiền sư Tuệ Tĩnh đã ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều thế hệ Thầy thuốc Y Học Cổ Truyền Việt Nam và phù hợp với dân tộc Việt Nam. Trong tình hình thực tế, Ân sư cũng áp dụng phương châm ấy vào công tác khám và điều trị đã đem lại kết quả cao giúp cho người bệnh sức khỏe được phục hồi, sinh hoạt được tốt hơn, thoát nghèo cũng dễ dàng. Sau thời gian điều trị nơi đây, biết bao bệnh nhân được lành bệnh phát tâm về chùa lạy Phật, làm công quả chặt thuốc, đi kiếm thuốc. Từ đó, họ biết ăn chay, niệm Phật, làm lành và phát nguyện quy y Tam Bảo. Do đó, đạo tràng tu tập ngày càng đông hơn.
Trước đây, phòng khám còn thiếu thốn về trang thiết bị trong việc khám chữa bệnh cũng như phương tiện để tạo ra nguồn thuốc. Lúc bấy giờ, chưa có máy móc, phương tiện kỹ thuật, mọi người phải ngồi cặm cụi chặt từng cây thuốc. Mặc dù vất vả nhưng tình Thầy trò rất gần gũi, hoan hỷ, an vui. Nhiều khi thuốc nhiều quá, ban ngày chặt không xong nên sau giờ Tịnh Độ, Thầy trò cùng quý Phật tử cùng nhau ngồi chặt dưới ánh đèn có khi đến 9-10h đêm mới xong. Tiếng cười nói cùng tiếng chặt cây, tạo nên âm thanh trầm bỗng khắp xóm làng, không khí thật vui tươi, rộn rã.
Và giờ đây, phòng thuốc khang trang hơn, có nhiều trang thiết bị hơn như: máy chiếu tia laser, máy điện châm, đèn hồng ngoại, dụng cụ tập vật lý trị liệu và có cả máy bào thuốc, chặt thuốc, máy tán và làm viên hoàn… Ni chúng nơi đây cùng đạo tràng Phật tử được sự hướng dẫn của Thầy cùng với những phương tiện kỹ thuật ấy đã góp phần chăm sóc sức khỏe tốt cho cộng đồng xã hội.
Vì là một người Thầy thuốc, Ân sư luôn đem lòng từ mẫn thương yêu tất cả mọi người, xoa dịu đi nỗi đau nhân thế, ai đau Thầy cho thuốc uống, ai nghèo khổ không có cơm ăn áo mặc Thầy phát gạo, tặng tiền. Thầy không phân biệt thân sơ, giàu nghèo, luôn ân cần giúp đỡ, coi nỗi đau của người chính là nỗi đau của mình vậy. Mặc dù, Phòng thuốc nam từ thiện Tu Viện Liên Hoa thật đơn sơ nhưng lại chất chứa những bầu nhiệt huyết với nghề y mà Thầy là một tấm gương sáng của người tu hành hoạt động thiện nguyện giúp đời. Thầy không chỉ đảm trách việc khám, chữa bệnh mà còn tham gia vào mọi công tác trồng thuốc, hái thuốc, phơi thuốc…
Nhằm đào tạo lớp kế thừa, nên sau khi tốt nghiệp các cấp học Phật giáo, Thầy cho tôi thi vào Trường Cao đẳng y tế Tiền Giang. Trải qua ba năm học chính quy tại trường, tôi được học tất cả các chương trình Đông Y lẫn Tây Y và thêm một năm thực tập tại Bệnh Viện sau khi tốt nghiệp ra trường để rèn luyện kỹ năng khám chữa bệnh. Nơi đây,  tôi có cơ hội học tập rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm Y học từ Thầy Cô Y – Bác sĩ và đây cũng là cơ hội tiếp nối con đường cao cả của Ân sư.
Hôm nay, tôi về lại mái chùa xưa, Thầy vẫn còn ngồi đó và:
“Cơn gió vô tình thổi mạnh sáng nay
Con bỗng thấy tóc Thầy thêm sợi bạc”.
Đối với hàng Phật tử, Thầy luôn yêu thương và nhắc nhở, luôn tạo điều kiện cho Phật tử được nghe Pháp thường xuyên để lấy đó làm kim chỉ nam trên con đường tu học.
Có thể nói, Thầy đã cống hiến cả cuộc đời mình cho ngôi nhà Phật Pháp. Với tình thương và sự hy sinh cao cả ấy, chúng tôi nguyện sẽ cố gắng tu học thật tốt để không cô phụ công ơn giáo dưỡng của Người.
“Thầy là bóng mát Bồ đề
Cho con tấn đạo trở về Chân như
Thầy – Vầng trăng sáng Thái hư
Cho con thấy rõ diệt trừ vô minh”.
C. LỜI KẾT
Như trên đã trình bày, Đức Phật dùng phương tiện thiện xảo “Y phương minh” đi vào cuộc đời giúp cho tình thương nảy nở. Người người gần gũi yêu thương nhau, nhà nhà đều được khỏe mạnh, có cuộc sống ấm no hạnh phúc. Chính điều đó đã góp phần cho xã hội ngày càng giàu mạnh, đất nước phồn vinh. Có thể nói, những người đến với nghề y đều có chung nhịp đập trái tim nhân ái để thực hiện sứ mệnh cao cả là chữa bệnh cứu người, luôn mang đến cho người niềm vui và hạnh phúc.
Như vậy, Y phương minh dù ở bất cứ thời đại nào cũng giữ nguyên giá trị, luôn phù hợp và đáp ứng với nhu cầu cấp thiết của xã hội. Vì “Sức khỏe không chỉ là tài sản cá nhân mà còn là tài sản chung của cộng đồng, của quốc gia; mỗi người tự chăm sóc sức khỏe của mình không chỉ vì mục đích cá nhân mà còn có mục đích vì đất nước”. Phật giáo ngày nay với tinh thần nhập thế, mỗi cơ sở Tự viện phải là một địa chỉ từ bi, gắn bó với khu dân cư. Mỗi Tăng ni đều hoằng pháp, mỗi Phật tử cũng là một hoằng pháp viên ưu tú để tạo nên một cuộc sống an lạc, hạnh phúc và thịnh vượng.
“Đời có đạo, đời càng thêm đẹp
Đạo có đời công hạnh viên dung”.
Trong thời đại ngày nay, xã hội đòi hỏi một phương thức hoằng pháp rộng rãi hơn. Chúng ta không  thể áp dụng những phương tiện nhỏ hẹp, mà cần phải mở rộng phạm vi hoằng pháp theo Ðại Thừa Phật Giáo. Người học Phật nói chung, Ni giới trẻ chúng tôi nói riêng, luôn y theo lời Phật dạy học Ngũ minh. Đồng thời kế thừa và phát huy sự nghiệp Y phương minh của Thầy Tổ, đem đạo vào đời. Vì Thầy thuốc là Người dễ thân cận, tiếp xúc với mọi người và được mọi người thương yêu, tin tưởng.
Và đàn hậu học chúng tôi sẽ là đội ngũ kế thừa, là những chiến sĩ từ thiện xã hội, lo xây đắp cho nền Phật giáo tương lai hưng thịnh và thực hiện được hoài bão cứu đời to rộng của đức Bổn sư. Với trách nhiệm thiêng liêng này, tôi nguyện hết lòng thương yêu chǎm sóc bệnh nhân, coi họ đau đớn như mình đau đớn. Vừa là người xuất gia được học qua giáo lý Phật Đà, vừa là người mang trên mình chiếc áo Blouse trắng, tôi tâm nguyện rằng không chỉ dùng chuyên môn Y học điều trị cho bệnh nhân mà còn đem cả lời Phật dạy áp dụng vào đời sống, đem đạo vào đời để giúp cho người bệnh được thân khỏe tâm an, giúp họ tìm được niềm vui, niềm an lạc trong cuộc sống.
Chúng tôi hy vọng rằng sau này Phật Giáo sẽ có được những bệnh viện do hàng đệ tử của Đức Phật chăm nom. Và mỗi một ngôi chùa địa phương, có thể có một nơi cấp cứu tương trợ cho đồng bào trong những lúc nguy biến ngặt nghèo.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Kinh Phạm Võng Bồ Tát Giới, HT. Thích Trí Tịnh (dịch) (2008), NXB. Tôn Giáo.
Kinh Phạm Võng Hiệp Chú, HT. Thích Minh Thông (dịch) (2015), NXB. Đồng Nai.
Tăng Chi Bộ Kinh (2015) tập I, Chương Bốn Pháp, Phẩm Các Căn, Phần Bệnh, NXB. Tôn Giáo.
HT. Thích Thiện Hoa (2010), Phật Học Phổ Thông tái bản, quyển 1, NXB. Tôn Giáo.
HT. Thích Minh Thông (2017), Tứ Phần Luật San Phồn Bổ Khuyết Hành Sự Sao, NXB. Hồng Đức.
6. Tâm Tuệ Hỷ (2005), Danh Từ Phật Học Thực Dụng, NXB. Tôn Giáo.
 

[1] HT. Thích Thiện Hoa (2010), Phật Học Phổ Thông tái bản, quyển 1, NXB. Tôn Giáo, tr.644
[2] Tâm Tuệ Hỷ (2005), Danh Từ Phật Học Thực Dụng, NXB. Tôn Giáo, tr. 291
[3] Tăng Chi Bộ Kinh (2015) tập I, Chương Bốn Pháp, Phẩm Các Căn, Phần Bệnh, NXB. Tôn Giáo, tr. 489
[4] HT. Thích Minh Thông (2017), Tứ Phần Luật San Phồn Bổ Khuyết Hành Sự Sao, NXB. Hồng Đức, tr. 349
[5] Kinh Phạm Võng Bồ Tát Giới, HT. Thích Trí Tịnh (dịch) (2008), NXB. Tôn Giáo, tr. 29
[6] Kinh Phạm Võng Hiệp Chú, HT. Thích Minh Thông (dịch) (2015), NXB. Đồng Nai, tr. 331

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây