NI VIỆN VĨNH BỬU – MẠCH NGUỒN NI GIỚI BẾN TRE

Chủ nhật - 10/03/2019 07:17
NI VIỆN VĨNH BỬU – MẠCH NGUỒN NI GIỚI BẾN TRE
ThS. Bùi Hữu Nghĩa
NI VIỆN VĨNH BỬU – MẠCH NGUỒN NI GIỚI BẾN TRE
ThS. Bùi Hữu Nghĩa

Bến Tre là tỉnh nằm ở hạ lưu sông Tiền được bao bọc bởi những dòng sông nên cách trở trong việc lưu thông. Tuy nhiên, chính mảnh đất gian khó này đã sản sinh ra nhiều hạt giống từ bi, là nơi xuất thân của nhiều vị Cao Tăng thạc đức, tiêu biểu là Tổ Khánh Hòa. Đầu thế kỷ XX, Phật giáo bị phân hóa, Tăng đoàn rời rạc, Kinh sách bị thất truyền, sự thâm nhập của lối sống thực dụng. Trước tình thế đó, cụ Tổ Lê Khánh Hòa đã tận tâm, tận lực đi khắp nơi, phát động phong trào chấn hưng Phật giáo. Sức ảnh hưởng của phong trào vào thời kỳ đó chưa cao nhưng góp phần giữ gìn Đạo pháp và bản sắc dân tộc. Tỉnh Bến Tre là quê hương của Hòa thượng Thích Như Trí (Cụ Tổ Khánh Hòa), trung tâm của phong trào chấn hưng hiện nay còn lưu lại nhiều di tích liên quan đến như: chùa Tuyên Linh (huyện Mỏ Cày Nam), chùa Liên Trì (huyện Châu Thành), chùa Bửu Sơn (huyện Ba Tri), chùa Viên Giác (thành phố Bến Tre). Đặc biệt là di tích chùa Vĩnh Bửu, ấp Thạnh Trị, xã Khánh Thạnh Tân, huyện Mỏ Cày Bắc.
Chùa có vị trí đắc địa, nhìn ra sông Thom - một dòng sông nổi tiếng đã đi vào thơ ca, nhạc họa, là cảm hứng cho nhiều văn nghệ sĩ. Lúc trước, chùa Vĩnh Bửu không ở địa điểm như ngày nay mà nằm kế bên đình Khánh Thạnh Tân. Hàng năm, đình cúng lễ Kỳ Yên, giết nhiều heo, bò nên chùa ở cạnh không phù hợp. Ban Hương chức trong làng quyết dời chùa đến mảnh đất khoảng 1 mẫu do ông Cựu Nghị viên địa hạt Nguyễn Văn Hoài phụng cúng. Ngày 01 tháng 5 năm 1939, Ban Trị sự hội chùa Vĩnh Bửu gồm các ông: Phó Hội trưởng Huỳnh Văn Chất, Phó Chủ hội Nguyễn Văn Đốc, Chánh Thủ bổn Nguyễn Văn Hoài, Thơ ký Phan Thắng Định, Chánh Kiểm soát Lê Văn Kình, Phó Kiểm soát Dương Văn Vận, Cố vấn viên Trương Văn Tài đã lập tờ bàn giao chùa cho Hòa thượng Lê Khánh Hòa, pháp danh Như Trí và Hòa thượng Nguyễn Văn Ân, pháp danh Huệ Quang. Đây là những danh Tăng, có đóng góp rất nhiều trong phong trào chấn hưng Phật giáo.
Sau khi nhận chùa Vĩnh Bửu, Hòa thượng Khánh Hòa đã ra sức và trợ duyên để xây dựng thành Ni viện, nhằm đào tạo Nữ giới Phật giáo góp sức cho phong trào chấn hưng. Nhờ uy tín và đạo hạnh, Hòa thượng đã quy tụ nhiều vị Ni như: Từ Nguyên, Như Trí, Giác Nhẫn, Hải Huệ… từ Phật học đường Lưỡng Xuyên (Trà Vinh) về tu học. Năm 1940, do bệnh duyên cần có thời gian tịnh dưỡng nên Hòa thượng Khánh Hòa rời Vĩnh Bửu về chùa Tuyên Linh (xã Minh Đức, huyện Mỏ Cày Nam). Vì thế, trọng trách Trụ trì được Ngài giao phó cho Ni trưởng Diệu Ninh (Như Huệ) tiếp tục đào tạo Ni chúng. Với tài năng và đức độ, Ni trưởng Diệu Ninh quy tụ được chư Ni từ các tỉnh thành Tây Nam bộ về Ni viện Vĩnh Bửu tu học để nâng cao trình độ Phật pháp, trau dồi giới đức. Bên cạnh đó, Ni viện Vĩnh Bửu còn tích cực tham gia hoạt động xã hội, mở nhà bảo sanh, nuôi trẻ mồ côi để giúp đỡ người dân còn khó khăn do chiến tranh, ly loạn. Mặt khác, Ni trưởng Diệu Ninh còn bí mật ủng hộ phong trào cách mạng tại địa phương bằng nhiều việc làm khác nhau như: đào hầm bí mật trong chùa, tiếp tế lương thực, thuốc men cho bộ đội,…
Ni trưởng Thích Nữ Diệu Ninh, húy Hồng Huệ, pháp hiệu Như Huệ, sinh năm 1914 tại huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh trong một gia đình Phật tử thuần thành. Do ảnh hưởng từ song thân nên từ nhỏ, Ni trưởng đã thấm nhuần giáo lý nhà Phật. Năm 14 tuổi, Ni trưởng quy y ngũ giới với cụ Tổ chùa Long Hòa và nuôi chí xuất gia nhưng bị phụ mẫu từ chối. Năm 16 tuổi, Ni trưởng bỏ nhà trốn sang Châu Đốc (An Giang) xin phép cụ Tổ Như Nhiêu được xuất gia. Ngày mùng 8 tháng 4 năm 1930, Ni trưởng được chính thức làm lễ thế phát, thọ lãnh pháp danh Hồng Huệ. Năm 1931, Ni trưởng đến chùa Giác Hải (nay là TP. HCM) đảnh lễ Hòa thượng Từ Phong xin nhập chúng tu học, trau dồi Kinh, Luật, Luận. Năm 1934, Hòa thượng Khánh Hòa cùng với Hòa thượng Từ Phong, Huệ Quang thành lập Lưỡng Xuyên Phật học đường tại tỉnh Trà Vinh. Ni trưởng Diệu Ninh xin đến đây để tu học, thắp lên ngọn đèn Chánh pháp và được thọ giới Sa di Ni cũng chính tại ngôi trường này. Năm 1935, Ni trưởng thọ Cụ túc giới tại Giới đàn Lưỡng Xuyên do Hòa thượng Khánh Hòa làm đàn đầu Hòa thượng. Ni trưởng cũng xin làm đệ tử y chỉ với Hòa thượng Khánh Hòa để được dìu dắt trên bước đường tu học.
Sau khi nhận lãnh Trụ trì Ni viện Vĩnh Bửu, Ngài tiếp tục hoằng truyền Chánh pháp, giáo dục Ni chúng. Năm 1942, mở lớp học Sơ cấp miễn phí cho trẻ em xung quanh chùa và lập nhà Bảo sinh giúp đỡ các sản phụ thiếu thốn các phương tiện vượt cạn. Trước tình cảnh chiến tranh ác liệt, hoạt động Phật sự bị ngưng trệ, Ni trưởng rời chùa lên Sài Gòn nhập hạ ở chùa Huê Lâm vào năm 1954. Tại đây, Ni trưởng cùng với Sư trưởng chùa Huê Lâm và các vị khác nghiên cứu thành lập một tổ chức tập hợp Ni giới, có quy củ, kỷ cương. Năm 1956, Ni bộ Nam Việt được thành lập tại chùa Huê Lâm. Ni trưởng được giao nhiệm vụ Thủ bổn Ban Quản trị Ni bộ Trung ương và Quản lý Ni trường Dược Sư. Lúc này, Ni trưởng giao quyền Trụ trì chùa Vĩnh Bửu cho hai Ni sư Tịnh Đắc và Như Tâm. Năm 1959, trụ sở Ni bộ Nam Việt được dời về chùa Từ Nghiêm, Ni trưởng được giao quản lý và kiến thiết chùa từ vùng đất ẩm thấp thành đạo tràng trang nghiêm. Về sau, Ni trưởng giữ chức Giám viện Phật học viện Dược Sư và Quản viện Ni viện Phật học Từ Nghiêm cho đến ngày viên tịch.



Xã Khánh Thạnh Tân, huyện Mỏ Cày Bắc là địa bàn mà chiến tranh diễn ra ác liệt, chùa Vĩnh Bửu bị ảnh hưởng khá nghiêm trọng. Năm 1968, Ni sư Như Tâm và mẹ bị giặc càn quét, bắn chết ngay tại chùa. Trước cảnh bi thương đó, vào năm 1970, Ni trưởng Diệu Ninh tiếp tục giao phó ngôi Tự viện của mình cho người đệ tử là Thích Nữ Như Chơn, là người địa phương, đang tu học tại chùa Dược Sư. Năm 1971, Ni trưởng Diệu Ninh sau khi đi chiêm bái các ngôi già lam ở Nhật Bản về nước đã trùng tu lại chùa Vĩnh Bửu. Năm 2004, Ni trưởng Thích Nữ Như Chơn ra sức vận động chư huynh đệ trong Tông phong và Phật tử trong và ngoài tỉnh, tiến hành đại trùng tu Ni viện. Ngày nay, chùa Vĩnh Bửu khang trang, xứng đáng là ngôi Tổ đình cho khách thập phương chiêm bái. Hiện nay, Trụ trì chùa là Ni trưởng Thích Nữ Như Chơn, thế danh Thái Thị Kiều, sinh năm 1943, xuất gia năm 1960, thọ Sa di Ni năm 1963, Thức xoa ma na năm 1965 và Tỳ kheo Ni năm 1965. Trong chiến tranh ác liệt, Ni trưởng Như Chơn làm giao liên vận chuyển thư từ Mỏ Cày đến thị xã Bến Tre, tiếp tế thuốc men cho bộ đội ở ngoài căn cứ và bị thương. Trong một lần đi mua thuốc từ Sài Gòn về, Ni trưởng không may bị giặc bắt và giam ở khám Lá Bến Tre. Nhờ uy tín và sự bảo lãnh của Hòa thượng Thích Thiện Tín - Chánh Đại diện Phật giáo Bến Tre sau ngày thống nhất, Ni trưởng mới được thả ra. Hiện nay, Ni trưởng Như Chơn là thương binh hạng 4/4, được hưởng chế độ hàng tháng. Từ số tiền lương thương binh hàng tháng và hoa lợi thu được từ vườn dừa của chùa, Ni trưởng dùng vào việc làm từ thiện xã hội.
Hiện nay, Ni trưởng tham gia hoạt động từ thiện xã hội rất tích cực, là Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỏ Cày Bắc và xã Khánh Thạnh Tân. Cụ thể, mỗi tháng phát quà cho 100 nạn nhân chất độc da cam, người nghèo, người bệnh, mỗi phần trị giá 100 ngàn đồng, duy trì đã hơn 10 năm; nấu cơm từ thiện cho bệnh nhân ở bệnh viện Đa khoa khu vực Cù Lao Minh mỗi tháng 2 lần, trị giá 10 triệu đồng. Ngoài ra, Ni trưởng còn xây cầu, cất nhà tình thương, phát quà cho người nghèo, đồng bào bị thiên tai,… Ước tính, tổng kinh phí từ thiện xã hội hàng năm của chùa Vĩnh Bửu cao nhất từ 6- 8 tỷ đồng, thấp nhất khoảng 2 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Ni trưởng Thích Nữ Như Chơn còn tích cực tham gia hoạt động Phật sự, là Ủy viên Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Trưởng Phân ban Ni giới tỉnh Bến Tre. Hiện nay, Ni trưởng là thành viên Chứng minh Phân ban Ni giới tỉnh Bến Tre. Nhằm ghi nhận sự đóng góp cho Đạo pháp và xã hội của Ni trưởng, Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bến Tre đã trao nhiều bằng Tuyên duyên công đức. Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ còn trao Kỷ niệm chương Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày và nhiều bằng khen, giấy khen của UBND tỉnh Bến Tre và các cấp.
Ni viện Vĩnh Bửu đã trải qua quá trình hình thành và phát triển trong giai đoạn lịch sử có nhiều biến cố. Từ mái chùa này, nhiều thế hệ Ni chúng đã được học tập và trưởng thành, phụng sự đạo pháp. Ni viện Vĩnh Bửu - ngôi trường Ni đầu tiên của tỉnh Bến Tre được ra đời, đánh dấu bước ngoặt của phong trào chấn hưng Phật giáo. Từ đây, Nữ giới Phật giáo được chính thức đi học ở trường ngoài các lớp gia giáo tại chùa. Cũng chính tại Ni viện Vĩnh Bửu đã thể hiện tài năng, sự giáo hóa của một vị Ni trưởng đức độ và tài năng như Sư bà Diệu Ninh. Kế thừa và phát huy những mốc son chói lọi trong lịch sử, Ni trưởng Thích Nữ Như Chơn đã đảm nhận xuất sắc vai trò Trụ trì, giữ gìn giềng mối trong Tông phong. Trong giai đoạn hiện nay, xã hội có nhiều biến đổi nhưng Tổ đình Vĩnh Bửu vẫn bảo lưu được những giá trị truyền thống tốt đẹp, xứng đáng là mạch nguồn của Ni giới Bến Tre.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây