BƯỚC TIẾN THỜI ĐẠI CỦA NI GIỚI TRẺ

Chủ nhật - 10/03/2019 07:13
BƯỚC TIẾN THỜI ĐẠI CỦA NI GIỚI TRẺ
TKN. Viên Giác
BƯỚC TIẾN THỜI ĐẠI CỦA NI GIỚI TRẺ
TKN. Viên Giác

Tóm tắt
Bài viết giới thiệu về bước tiến thời đại của Ni giới trẻ thông qua mô hình hoằng pháp năng động. Bài viết hy vọng có thể thỏa mãn được hai vấn đề: tạo sức hấp dẫn để quy nạp giới trẻ về với đạo đức Phật giáo, đồng thời tích cực triển khai mô hình hoằng pháp năng động với nguồn nhân lực là Ni giới trẻ.
  1. Đặt vấn đề: Quy nạp giới trẻ về với đạo đức Phật giáo là nhu cầu cấp thiết
Trước thực trạng xã hội hiện nay, đời sống vật chất ngày một nâng cao, nền khoa học kỹ thuật ngày một phát triển vượt bậc, sự bùng nổ về các trang mạng xã hội, trò chơi điện tử, phim ảnh bạo lực… dần trở thành một chất “gây nghiện” vô hình cho giới trẻ. Đa phần các em có xu hướng “sống ảo”, luôn tẻ nhạt với những người xung quanh, không tiếp xúc, vui chơi với bạn bè, mà chỉ biết vùi đầu vào game sau giờ học. Đây là mối lo ngại rất lớn đối với xã hội, tỷ lệ giới trẻ bị trầm cảm, tự kỷ gia tăng dẫn đến tình trạng bạo lực học đường có chiều hướng phức tạp.
Theo thống kê báo cáo sơ bộ của cơ quan công an tại 63 tỉnh, thành phố trên cả nước, từ năm 2010 đến tháng 5/2018 có 7.735 học sinh, sinh viên tham gia vào các vụ đánh nhau, bị xử lý kỷ luật.[1]
Tại tỉnh Tiền Giang, nhiều vấn nạn xã hội được đặt ra, trong đó tình trạng bạo lực học đường đang là điểm nóng báo động không riêng ngành giáo dục mà còn là mối lo ngại cho toàn xã hội. Các vụ bạo lực học đường không chỉ là sự bất bình qua lại của tuổi học trò mà một số vụ có tính chất nghiêm trọng dẫn đến tử vong. Nguyên nhân xuất phát là do việc quan tâm chưa đúng mức trong vấn đề giáo dục đạo đức, nhân cách và cách ứng xử các tình huống trong cuộc sống. Bên cạnh đó, việc thay đổi về tâm sinh lý ở độ tuổi vị thành niên dẫn đến giới trẻ không kiểm soát được tư duy, không làm chủ được hành động.
Trong tinh thần trách nhiệm chung, Tu sĩ cần có chiến lược hoằng pháp năng động thông qua các khóa tu để giúp giới trẻ cảm nhận được giá trị cuộc sống, nâng cao ý thức trách nhiệm, biết yêu thương, giúp đỡ mọi người, sống hiếu thảo với ông bà cha mẹ, có định hướng vươn lên trong xã hội, mang tinh thần hội nhập với văn hóa hiện đại mà không lãng quên truyền thống cha ông, đồng thời phát huy tiềm năng Ni giới trẻ góp phần thiết thực vào sự nghiệp giáo dục nguồn nhân lực tương lai cho đất nước.
  1. Giải quyết vấn đề: Mô hình hoằng pháp năng động trong thời đại mới
Giá trị cuộc sống không đơn thuần nơi vật chất mà còn cả tinh thần; ngoài truyền thống đạo đức gia đình, ý thức hệ xã hội, đời sống tâm linh ảnh hưởng rất lớn trong việc trưởng thành nhân cách đạo đức của giới trẻ. Cho nên, Ni giới trẻ có vai trò rất quan trọng trong việc hướng dẫn thanh thiếu nhi tại các khóa tu. Trong Kinh Trung Bộ[2] Đức Phật nhấn mạnh tinh thần hoằng pháp thông qua vai trò người truyền và người nhận.
  • đây, người truyền - Ni giới trẻ với lòng bi mẫn mà giảng dạy, người nhận - Tu sinh với tâm thân hữu để đón nhận.
2.1. Kỹ năng người truyền dạy
Khóa tu thành công hay thất bại, phần lớn phụ thuộc vào năng lực, đạo lực, tâm lực và kỹ năng chuyên môn của đội ngũ nhân sự. Với vai trò “người truyền dạy” trong khóa tu, vừa là giảng sư, vừa là người điều hành sinh hoạt, đồng thời dựa trên một số chuẩn mực về “Phẩm chất của vị Giảng sư”[3] từ chư Tôn Đức thì điều kiện và kỹ năng người truyền dạy cần có như sau:
Điều kiện người truyền dạy:
  1. Tác phong và tư cách chuẩn mực
  2. Sức khỏe tốt
  3. Ngôn ngữ linh hoạt, giọng nói biểu cảm và tự tin
  4. Từ bi, nhẫn nhục
  5. Am hiểu kiến thức cơ bản về Phật pháp lẫn thế pháp
  6. Nắm chắc kiến thức về tâm lý của lứa tuổi thanh thiếu niên.
Kỹ năng người truyền dạy:
  1. Ứng biến tình thế
  2. Sinh hoạt cá nhân và nhóm
  3. Quản lý điều hành hội chúng
  4. Sử dụng các phương tiện kỹ thuật số
  5. Quan sát, lắng nghe
  6. Tổ chức, thiết kế, dẫn chương trình.
Một vị Ni trẻ, hướng dẫn khóa tu hội đủ những điều kiện, kỹ năng trên, có thể cuốn hút thanh thiếu nhi, đồng thời dùng thân giáo để các bạn trẻ học tập thông qua sự giản dị, nhiệt tình và gần gũi. Vì hoằng pháp chắc chắn không phải là áp đặt một số giáo lý cho người nghe, mà nên cho họ những gì họ cần. Đó là lời nhấn mạnh của Hòa thượng thượng Trí hạ Quảng trong Hội thảo Hoằng pháp toàn quốc tại tỉnh Bình Dương năm 2011. Chỉ có như vậy, người truyền dạy mới có thể hiểu được giới trẻ nghĩ gì, thích gì, cần gì, muốn gì và làm gì… để định hướng tư duy cho giới trẻ đạt hiệu quả cao.
2.2. Xây dựng mô hình khóa tu năng động
Xây dựng khóa tu năng động, không chỉ là sự hỗ trợ tích cực xã hội mà còn phát huy được lợi thế hoằng pháp, quy nạp giới trẻ về với đạo đức. Phương pháp này được gọi là tùy căn cơ mà nói pháp, Phật giáo vào đời theo nhiều phương cách khác nhau, dùng phương tiện thiện xảo, tùy duyên giáo hóa để đem đạo đến gần với giới trẻ.
2.2.1. Phương diện tổ chức:
Thông qua thực tiễn tổ chức khóa tu tại nhiều địa phương, mô hình khóa tu cần phải hội đủ các yếu tố sau:
  • Về mặt hành chánh: xin giấy phép và trình kế hoạch khóa tu lên Ban Trị sự trực thuộc và chính quyền sở tại, để khóa tu đảm bảo tính hợp pháp và an ninh.
  • Về mặt nhân sự: thành lập Ban Tổ chức và các tiểu ban để điều hành toàn bộ khóa tu.
2.2.2. Phương diện nội dung:
Khóa tu rèn luyện cho giới trẻ về kỹ năng sinh hoạt cá nhân và tập thể.
- Kỹ năng sinh hoạt tập thể: Trong các khóa tu, phần sinh hoạt tập thể rất quan trọng, sự đồng bộ của tập thể sẽ thể hiện được cách thức tổ chức có phương pháp hay không. Người truyền dạy sẽ vận dụng kỹ năng sinh hoạt nhóm, để dẫn dắt những cá nhân phát huy được tính tổ chức đồng tu, đồng học, đồng sinh hoạt một cách nhất quán trên tinh thần đoàn kết.
- Kỹ năng sinh hoạt cá nhân: Mang theo những thói quen sinh hoạt thường nhật nơi gia đình, tu sinh bước vào môi trường mới, cách sinh hoạt cá nhân cũng trở nên khác biệt: từ việc ngủ nghỉ, thức dậy cho đến giặt giũ quần áo, vật dụng cá nhân đều phải kỷ cương, ngăn nắp, tuân thủ theo khung thời gian chương trình quy định, hướng cho khóa sinh quen dần với nếp sống tự lập.
- Chương trình khóa tu: Mỗi Tự viện tổ chức phải soạn thảo chương trình sinh hoạt riêng cho khóa tu. Hiện nay, vẫn chưa có giáo trình cụ thể, nên chúng tôi dựa trên một số chương trình đã được tổ chức thành công ở một số Tự viện, đề ra mô hình khóa tu năng động với ba tiêu chí “tu học - nghe pháp - vui chơi” để thích ứng với độ tuổi.
- Tu học: Các khóa lễ chính trong ngày, nên sử dụng những bài kinh ngắn, dễ đọc, dễ nhớ, dễ hiểu, lời văn nhẹ nhàng. Nghi lễ đơn giản nhưng tôn kính trang nghiêm, thời lượng mỗi khóa lễ khoảng 30-45 phút. Tập cho giới trẻ ngồi tĩnh tâm, đi trong tỉnh thức theo dõi hơi thở. Mục đích tu học là hướng cho giới trẻ có tinh thần tự giác, nghe, học, thực hành để cảm nhận được giá trị an lạc trong nếp sống tri túc nơi cửa thiền.
- Nghe pháp: chọn lựa giảng sư thích hợp với độ tuổi của khóa tu là vô cùng cần thiết. Thời thuyết pháp phải đảm bảo hai điều kiện: Đúng thời lượng quy định (60 phút) và nội dung gần gũi, dễ hiểu, sinh động nhưng phải chuyển tải được ý nghĩa của chủ đề khóa tu. Hình thức, Giảng sư có thể giao lưu với tu sinh, hoặc hiện đại hóa các bài giảng bằng cách trình chiếu trên màn ảnh. Mục đích là tạo hứng thú, cởi mở, để giới trẻ lắng nghe những điều bổ ích, gợi lại những đức tính tốt, trao đổi để khai mở những vấn đề còn vướng mắc nhằm định hướng cho giới trẻ có cuộc sống tích cực.
- Vui chơi: Khóa tu mùa hè được xem là một trong những hoạt động tích cực trong xu hướng nhập thế thời nay, hiệu quả thu hút giới trẻ cao bởi tính năng động của mô hình. Thiết kế các nhóm trò chơi phong phú, đa dạng, phù hợp với giáo lý, mang ý nghĩa giáo dục cao:
  • Nhóm trò chơi mang tính trí tuệ̣, kiến thức: Giúp cho người tham gia ôn lại những kiến thức căn bản; hình thành cách ứng biến nhạy bén thông minh, khả năng suy luận, phán đoán… Trò chơi nên thiết kế như các game show thực tế, tạo nên sự hấp dẫn, khơi dậy tính tìm tòi học hỏi. Ví dụ như: Game show Hồi trống pháp, Rung chuông chùa…
  • Nhóm trò chơi mang tính nghệ̣ thuật, năng khiếu: Thông qua trò chơi, có thể khai thác những năng khiếu đang tiềm ẩn ở nhiều phương diện: thiết kế, hội họa, văn nghệ, thời trang… Với nội dung tích cực, thể hiện được nét đẹp hồn nhiên, đồng thời định hướng trình độ thẩm mỹ trong nghệ thuật cho giới trẻ.
  • Nhóm trò chơi vận động: Giúp tu sinh vận động tinh thần lẫn thể lực, rèn luyện tính kiên nhẫn, sự linh hoạt trong công việc. Các trò chơi đều được biến đổi tên gọi để phù hợp với khóa tu. Ví dụ: Trò chơi Lựa đậu đổi tên thành Cô Tấm thiền môn, trò chơi Thổi ly đổi tên thành Thổi bay nghiệp chướng.
  • Nhóm rèn luyệ̣n kỹ năng: Gồm bảo vệ̣ môi trường, tu sinh được chia từng khu vực để thu gom rác thải làm sạch môi trường xung quanh; kỹ năng tự bảo vệ̣ cho tu sinh học một số động tác võ thuật cơ bản để tự vệ, học cách sơ cứu, phòng cháy chữa cháy; kỹ năng tư duy và thể hiệ̣n thông qua các bài viết nhật ký khóa tu, gửi lời tri ân; kỹ năng thiết kế chương trình như Lễ Thắp nến tri ân, Lễ hội Khất thực gieo duyên, Lễ hội Phiên chợ quê hương…
Mỗi năm, nội dung khóa tu luôn đổi mới, Ban Tổ chức phải cập nhật chương trình đáp ứng tiêu chí: đặc sắc về nội dung, ấn tượng về hình thức, đa dạng về thể loại và mang lại hiệu quả thiết thực.
  1. Nhận xét và kiến nghị: Mô hình và nhân sự năng động - chiến lược hoằng pháp trong thời đại mới
Tại tỉnh Tiền Giang, trong những năm gần đây, khóa tu mùa hè được các Tự viện đặc biệt quan tâm đúng mực. Vì thế, hiệu ứng lan tỏa, về ý nghĩa và những cảm nhận tích cực do khóa tu đem đến, được nhân rộng và thu hút đông đảo giới trẻ về tham gia tu học tại các điểm: Thành phố Mỹ Tho - Chùa Thiên Phước; huyện Cai Lậy - Chùa Từ Ân; huyện Chợ Gạo - Chùa Kim Linh; thị xã Gò Công - Chùa Huệ Quang; huyện Cái Bè - Chùa Tam Bảo, Chùa Phước Huệ, Chùa Phước Thới, Chùa Thiền Quang - Văn phòng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Cái Bè,… Trong đó, người truyền dạy - Ni giới trẻ năng động, sáng tạo, nhiệt huyết và có kỹ năng hướng dẫn đóng vai trò quan trọng. Với ưu thế của Ni giới: từ ái, nhẹ nhàng, quan tâm, kiên nhẫn, dễ cảm thông, chia sẻ… là nhịp cầu thông giao gắn kết yêu thương giữa các khóa sinh, giúp các bạn trẻ thay đổi bản thân, biết hòa kính, tương trợ nhau trong và sau khóa tu. Vì thế, tổ chức khóa tu đã khó, duy trì được càng khó hơn; người tổ chức phải cân nhắc, nỗ lực để khóa tu dành cho giới trẻ lưu lại những ấn tượng khó phai, một lần tham dự sẽ là tiền đề cho những lần kế tiếp.
Để duy trì và phát huy bước tiến thời đại của Ni giới trẻ thông qua mô hình hoằng pháp năng động, Ni giới trẻ rất cần sự hỗ trợ từ quý Ngài trong Phân ban Ni giới Trung ương, các Phân ban Ni giới trực thuộc tỉnh, thành, huyện, thị bằng cách tổ chức các lớp đào tạo về những kỹ năng cho Ni giới trẻ, nhằm học hỏi, trau dồi, phát huy với mô hình này. Ngày nay với sự phát triển của xã hội, tinh thần nhập thế của Phật giáo, mở ra những nẻo đường hoằng pháp lợi sanh, giúp Ni giới trẻ có cơ hội được cống hiến. Ngoài việc tu tập tự thân, Ni giới trẻ nếu như được đào tạo một cách chuyên nghiệp, rèn luyện thêm những tố chất bản lĩnh, tự tin, kỹ năng linh hoạt, sẽ là những cánh tay nối dài, kế tục các bậc danh Ni chuẩn y theo chủ đề Tọa đàm: “Ni giới Việ̣t Nam và Ni giới Tiền Giang, tiếp bước tiền nhân.”
 

[1] http://baochinhphu.vn/Xa-hoi/Bao-luc-hoc-duong-Nguyen-nhan-va-giai-phap/335528.vgp.
[2] Hòa thượng Thích Minh Châu dịch (1991), Kinh Trung Bộ 3, 26. Kinh Đại Không, Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, TP. Hồ Chí Minh, trang 314.
[3] Thích Giác Toàn (2012), Phẩm chất vị Giảng sư, Tạp chí Văn hóa Phật giáo, số 148.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây