Phối kết hợp giữa Hoằng pháp và Nghi lễ trong thời đại mới

Thứ hai - 24/09/2018 20:49
Đại đức Thích Thông Thuận Phó Ban Hoằng pháp tỉnh Ninh Thuận
thich thong thuanPHỐI  HỢP GIỮA HOẰNG PHÁP và NGHI LỄ TRONG THỜI ĐẠI MỚI


         Thời đại mới là thời đại của ánh sáng khoa học, tất cả những lĩnh vực đều có thể áp dụng hoặc soi sáng bởi khoa học. Tuy vậy không có nghĩa thời đại mới niềm tin bị hoàn toàn mất đi. Tại Việt Nam nói chung và Phật giáo Việt Nam nói riêng, niềm tin về lĩnh vực thờ cúng ma chay, cầu siêu, cầu an vẫn được giữ nguyên và phát triển mỗi ngày trong số đông dân chúng dù đó là Phật tử hay không phải Phật tử. Nên hoằng pháp mà thiếu quan tâm và bỏ qua lĩnh vực phối kết hợp với nghi lễ là một thiếu sót lớn cho ngành hoằng pháp tại Việt Nam.
Khi đức Phật thành đạo và hoằng pháp độ sanh, thì thời đó tại đất nước Ấn độ đã có tới 96 tôn giáo thịnh hành, nhưng đa phần là cúng bái tế lễ. Điều đó, đức Phật hoàn toàn không chấp nhận trong giáo pháp của mình qua nhiều minh chứng. Điển hình như việc đức Phật độ ngài Ca Diếp, đức Phật đã những ví dụ như: “ Nếu muốn qua Sông chúng ta phải dùng cách nào? Nếu chúng ta bỏ đá xuống Sông rồi cầu nguyện cho đá nổi lên mặt nước được không? Hay đổ dầu xuống mặt nước rồi chúng ta cầu nguyện cho dầu chìm xuống mặt nước được chăng? Đức Phật đã khai thị cho ngài Ca Diếp qua những ví dụ trên làm cho ngài hoàn toàn giác ngộ, xa rời mê chấp vào việc cầu nguyện. Qua đó, chúng ta thấy được đức Phật hoàn toàn muốn xóa đi việc mê chấp cầu nguyện, thờ cúng. Nhưng GHPG Việt Nam hiện nay, có hẳn một Ban Nghi Lễ từ Trung ương đến các tỉnh thành. Như vậy, có đi ngược lại với giáo huấn của đức Phật không? Hay đó là phương tiện để hoằng pháp. Tất cả các chùa thuộc Phật giáo Bắc tông, thì tín đồ không ai là không cúng kính cầu nguyện, như thế chúng ta có đi ngược lại với lời dạy của đức Phật không? Chúng ta thử tìm lời giải đáp từ đâu và khi nào đạo Phật đã hình thành phát triển nghi lễ cúng kính cầu siêu, cầu an trong suốt thời gian dài hơn 2000 năm từ khi Phật giáo du nhập vào đất nước Việt Nam. Chắc chắn thời kỳ đầu từ cuối thế kỷ thứ nhất và đầu thế kỷ thứ hai các vị Sư người Ấn Độ theo thuyền buôn vào đất nước Việt Nam hoằng pháp thì chỉ thuyết pháp, hướng dẫn thiền quán, khất thực và chúc phúc cho Phật tử. Vậy đạo Phật thực hiện việc cúng kính cầu an, cầu siêu từ khi nào? Trong phạm trù bài viết chúng tôi không chuyên sâu vào việc nghiên cứu nghi lễ có từ lúc nào, mà chỉ muốn tìm nguyên nhân để giải quyết vấn đề hoằng pháp. Chắc chắn rằng một phần lớn là do ảnh hưởng Phật giáo Trung quốc trong một thời gian dài bị giặc phương Bắc đô hộ. Và nguyên nhân chính vẫn là niềm tin thờ vật linh, cúng ma xóa, thờ cúng người thân khi mất từ thời xa xưa của tổ tiên Việt Nam ta. Đó là một vài nguyên nhân mà Phật giáo không thể tách rời cúng kính cầu an, cầu siêu như hiện nay. Vấn đề chính mà chúng ta muốn bàn thảo ở đây là làm sao vận dụng triệt để vấn đề hoằng pháp vào việc trong lúc thực hiện nghi thức cầu an, cầu siêu phải có một thời pháp ngắn đầy đủ ý nghĩa, nội dung chuyên sâu về buổi cúng, phải vận dụng một cách khéo léo và hiệu quả, làm cho những người có mặt trong buổi cầu an cầu siêu hiểu rõ một phần cơ bản về đạo Phật.
Hiện nay chúng ta đang có một số những ưu thế trong việc hoằng pháp ở lĩnh vực cúng kính cầu an, cầu siêu này. Thứ nhất, đa phần người dân Việt Nam đều tín ngưỡng cúng cầu siêu, cầu an, cầu phước, cầu lộc, đảo bệnh,…..Thứ hai, hệ thống kinh đại thừa như: Kinh Di Đà, Kinh Địa Tạng, Kinh Vu Lan…… quan niệm chuyên về cầu siêu. Kinh Phẩm Phổ Môn, Kinh Hồng Danh,  Thủy Sám Văn,……quan niệm cầu an, đảo bệnh. Và nhất là trai đàn Bạc độ chẩn tế rất được người dân ngưỡng mộ và cho đó là tột đỉnh của việc cầu nguyện. Trong lúc cúng, tụng kinh như thế sao không giảng rõ một vài ý nghĩa trong kinh?, hay hướng dẫn cụ thể một vài việc làm thiết thực mà cứ tụng suông? Vấn đề chúng ta muốn bàn ở đây là tất cả những buổi cúng thì rất ít những thời giảng pháp. Niếu như những buổi cúng tụng như thế đều có một thời pháp ngắn giảng rõ về mục đích của việc cúng tụng cầu an, cầu siêu, đảo bệnh, chẩn tế, ……Thì kết quả thu về tín đồ hiểu giáo pháp và quy y Tam bảo rất đông. Vì chúng ta thấy rất rõ có những trường hợp, có những người cả cuộc đời không đến chùa, kể cả những người không có cảm tình với chùa nhưng khi gia đình có sự cố thì họ tìm ngay đến chùa, tại sao lúc cúng chúng ta không tận dụng ngay cơ hội này để thuyết giảng, để hoằng pháp?, mà chỉ thực hiện việc cúng tụng suông?. Hiện nay, chỉ trong lễ cúng trai tăng mới có ban đạo từ, một số rất ít trong đám tang thì có thuyết linh nhưng rất hạn chế. Còn trong chẩn tế, cầu an, cầu siêu, đảo bệnh, sao không thấy thuyết giảng? Chúng ta không nên đặt nặng quá rườm rà về hình thức và nội dung cuộc lễ cúng mà hãy quan tâm đến vấn đề thuyết giảng, vấn đề hoằng pháp thì có lợi ích hơn. Đó là chưa kể tới một số vấn đề tiêu cực mà giáo hội chưa kiểm sót soát hết. Như cúng ra giá, một bộ phận cư sĩ lợi dụng y hậu chư tăng đi cúng làm mất niềm tin quần chúng rất lớn. Thiết nghĩ, hoằng pháp thiết thực hay không là những lúc như thế này. Chứ đợi khi tập hợp đông thành đạo tràng để thuyết giảng thì đa phần Phật tử tham dự đó đã thuần thành quy kính Tam Bảo rồi.
Tóm lại, nghi lễ không phải là vô ích đối với ngành hoằng pháp, mà ngược lại nếu như chúng ta kéo léo vận dụng thì nghi lễ sẽ trở thành tiên phong cho ngành hoằng pháp. Có thể nói nghi lễ nhìn theo hướng tích cực, theo hướng vận dụng hoằng pháp, thì đây là ngành mũi nhọn trong các ban ngành của giáo hội về việc đưa tín đồ về với Phật pháp. Sẽ như hổ thêm sừng nếu như nghi lễ kết hợp với hoằng pháp. Như một số các tôn giáo khác họ không chấp nhận việc thờ cúng, nhưng giờ bắt buộc họ phải chấp nhận, nếu không họ sẽ bị đào thải khỏi đất nước Việt Nam ngay. Nhưng ta đã có sẵn một nền tảng tại sao phải bỏ đi? Ngược lại nên phát huy đúng cách, nhưng đừng lấy đó làm cứu cánh mưu sinh hay tin tuyệt đối,  mà chỉ xem đó là phương tiện hoằng pháp.
 
PHỐI HỢP GIỮA HOẰNG PHÁP và NGHI LỄ TRONG THỜI ĐẠI MỚI

Đại đức Thích Thông Thuận
Phó Ban Hoằng pháp tỉnh Ninh Thuận

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây