22. TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC TỔ SƯ MINH ĐĂNG QUANG, NGƯỜI KHAI SÁNG HỆ PHÁI KHẤT SĨ PHẬT GIÁO VIỆT NAM

Chủ nhật - 09/09/2018 09:49
TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC TỔ SƯ MINH ĐĂNG QUANG, NGƯỜI KHAI SÁNG HỆ PHÁI KHẤT SĨ PHẬT GIÁO VIỆT NAM
PGS.TS. Trần Hồng Liên
Viện KHXH vùng Nam Bộ
Hơn nửa thế kỷ đã ti qua, Tổ sư Minh Đăng Quang đã vng bóng nhưng những gì Ngài để li cho đạo pháp, cho Tquc và dân tc Việt Nam như còn tn ti mãi. Hàng ngàn người đã theo du chân Ngài để tiếp bước. Hàng trăm ni tịnh xá đã được dựng lên làm nơi trú xứ cho mt đoàn th, ly phương châm Ni truyền Thích-ca Chánh pháp, Đạo Pht Kht Sĩ Việt Nammà hành đạo. Nhiều công trình nghiên cứu khoa hc, lun án, lun văn, khóa lun... đã đề cp đến Hphái Kht sĩ ở Việt Nam. Nhiều hi thảo khoa hc, quc tế và quc gia đề cp đến Hphái Pht giáo do Ngài khai sáng. Nay, mt hi thảo khoa hc chuyên sâu vNgài và Hphái Pht giáo Kht sĩ đã được tchức, để có điều kiện nghiên cứu, tìm hiểu sâu hơn, khơn nữa về những hot đng của Ngài đi với đạo pháp, cũng như cho đt nước và dân tc Việt Nam. Điều đó cho thy những nh hưởng sâu rộng của Ngài và của Hphái Kht sĩ đi với Tăng Ni Pht tử, những nhà trí thức, nhà khoa hc lớn lao đến nhường nào.

Trong hành trạng của các vị Tổ sư, có thnói rằng khó mà phân biệt được cái nào đã hành đng vì Tquc, cái nào là cho dân tc Việt Nam và cái nào là vì đạo pháp. Xut phát từ tm lòng yêu nước, thương dân, thun thành với đạo, Ngài đã vn dng trí tuệ để xiển dương đạo pháp nhm đem li lợi lạc cho dân, cho nước và cho nền Pht giáo Việt Nam.
 


Bài viết nêu lên bức tranh khái quát về những công trạng của Tổ sư Minh Đăng Quang để góp phn làm rõ hơn nữa sứ mng, nhân cách và đạo đức của Ngài cho đạo pháp, cho Tquc và dân tc Việt Nam, như là mt món quà dâng lên trong ngày Đi lễ Tưởng niệm 60 năm Ngài vng bóng.
  1. Sứ mng xin dương Pht pháp

Trong hành trạng của Tổ sư Minh Đăng Quang, mi hot đng không chỉ xut phát từ nhn thức, từ sự tri nghiệm, mà quan trọng hơn còn là sự chn lc, để đưa ra thực hiện những ct lõi trong giáo lý Pht go, vốn được xiển dương từ thời Đức Pht Thích-ca, để sao cho ánh sáng Pht pháp có thể đến với từng người hc hiểu đạo Pht; sao cho giáo pháp y được thm nhun mt cách chính xác, trung thực, đy đủ vào tâm hn của mi con người, nhm thực hành giáo lý y mt cách đúng đn.

Như vy, dựa trên hoài bão này, Ngài đã thực hiện vic sáng lp ra hphái mang tính riêng chỉ có ở Việt Nam, như là mt sứ mng vẻ vang, cn thiết, trong bi cnh đạo pháp đang đi vào suy thoái, đang cn có sự chn hưng sâu rộng.
  1. Xin dương Pht giáo
 
    1. Dung hợp hai hphái

Tsư Minh Đăng Quang đã kết hp hài hòa được hai hphái Phật go (Bc tông và Nam tông) đnh thành mt htư tưởng c lập tính đặc thù ca dân tc. Sdung hp này được thhiện qua trang phc có nh hưởng Nam tông, nng kinh điển li mang dấu n ca Bc tông, vi chí nguyn Ni truyn Thích-ca Chánh pháp, Đạo Phật Khất Sĩ Việt Namnhm xây dựng mt hphái Phật go biệt truyền, nh hưởng sâu đm tính dân tc và chỉ có ở Việt Nam.
    1. Xin dương Phật giáo qua bộ Chơn lý

Qua 950 trang, bChơn lcnh là skhái quát, hệ thng, thể hiện tính phong phú, đa dng, uyên c ca Tsư Minh Đăng
 


Quang. Sứ mng xiển dương Pht pháp trong giai đon nửa đu thế kỷ XX, là thi điểm Pht giáo Việt Nam đang bộc lnhiều suy thoái, đòi hi có schn hưng li nền đạo, Tsư Minh Đăng Quang đã sdng bChơn lnhư mt phương tiện quyền xảo, mà ni dung chứa đựng cnh là skết hp ca 70 chuyên đ1, là nn taychỉ ra chơn lý ti hu, cứu cánh ca sgii thoát. Tmc tiêu nhm đến là làm thế nào bChơn lnói lên được lý và pháp ct ty ca đạo Pht, Tsư Minh Đăng Quang đã vn dng phương pháp siêu khoa hc2, đưa kinh điển và pháp môn tu, đưa tư tưởng pchp - cp thi - khuyến tu o kinh, đng thi nêu n mt đường li tu hành theo hnh trì bình kht thực, dùng phương pháp n d, thông qua ñng dnn, nhm mc đích tạo cm giác nhẹ nhàng, dễ hiểu, đkhuyến tu, nñng tiểu lun nCon sư tử, “Đi hc, Vhung thn,…

Thực ra, trì bình kht thực không phi là pháp tu do Ngài đt ra. Thời Đức Pht còn ti thế đã áp dng li tu này. Nhưng điểm ni bt của Tổ sư Minh Đăng Quang chính là đã vn dng đường li này trong sự dung hợp cả hai hphái Bắc và Nam tông để trở thành mt mô hình mu, vừa có thể dễ dàng áp dng đưa tới sự giác ngộ và chứng ngộ thông qua sự tri nghiệm thực tiễn, đó chính là chơn lý; vừa xiển dương giáo pháp của Đức Pht mt cách rõ ràng, chính xác, để tránh sự nhm ln đáng tiếc khi gii thích, khi diễn ging. BChơn ldo Tổ sư Minh Đăng Quang xiển dương đã định nghĩa Khất sĩ là hc trò khđi xin ăn đtu hc. Kht sĩ là cái sống ca chơn lvõ trụ, mà tt cchúng sanh đều là hc trò cthy3. Trong đó, Tổ sư Minh Đăng Quang đã chỉ thng vào bn cht của tánh: Tánh là bn nguyên ca tt cả. Tánh là gc ngun ca muôn loi. Tánh cũng là bn cht đu tiên ca võ tr4.
  1. Thực ra, chỉ có 69 Tiểu lun / chuyên đ.
  2. Theo Lê Trung Trực (1995), Tìm hiểu Chơn lTổ sư Minh Đăng Quang, tr.24, phương pháp này chính là lun gii những ý niệm chính yếu vngun gốc và cu trúc Tiểu và Đi vũ tr, theo không gian 4 chiều đi từ vt cht hữu hình sang siêu linh vô hình.
  3. Minh Đăng Quang (1965), Chơn lý, TT. Giác Nhiên n tng, Sài Gòn, tr.156. 4. Sđd, tr.594.
 


Cũng chính tsứ mạng, nhiệm vlớn lao đra, Tsư Minh Đăng Quang đã vận dng nhiều phương tiện đchuyn ti. Tvăn tđến văn th, văn khí đều mang mt đặc tính đơn gin, chính xác, cô đng, hùng hn, cao sâu. Ngài đã sdng tChơn lthay vì viết chân lý, dùng võ trphương ngữ ca người Nam bgần gũi vi quần chúng.

Với văn khí trong bChơn l, sự hng hn, mch lạc được biểu l, cho thy mt kcht cao quý, uyên bác, cng với mt lp lun vững chắc đã đưa người đc như bị lôi cun vào, để càng lúc càng thm thía hơn về sự cao thâm, siêu diệu của vn đ. Khi lp lun thì phá chp, lời lẽ nhẹ nhàng, khiêm cung, nhưng li vô cng sắc bén!

Để làm cách mng bn thân, phá chp là con đường phi đi qua của những bậc giác ng. Cuc cách mng bn thân đng nghĩa với giác ng. Phá chp phá b, điều chỉnh những sai lm của cái cũ, do định kiến mà có. Đức Pht đã từng nhn mnh vic định tâm để tìm ra chân lý, Ngài đã phá chp chính ngay trong đạo của Ngài và đã cho rằng: Lời ging của Ngài chỉ như nm lá trong tay, từ trong rừng cây hiểu biết của Ngài.

Ni dung chuyển ti trong 69 tiểu lun đã bộc lộ những tư tưởng phá chp, như tiểu lun vVô Lượng Cam L, Quan Thế Âm, Địa Tng. Ngài đã cho rằng Quan Thế Âm là giáo lý Pháp bo, chứ không phi chỉ riêng mt người, nam hoặc nữ: Và những bậc đi hùng đi lực đi từ bi y, tức là sự mnh mnđàn ông nên họ gi là ông Quan Thế Âm đi sĩ, chtht ra danh từ pháp lQuan Thế Âm, là không phi nam hay nữ cả, vì ai cũng có được in nhau hết5.

Với phương châm, lý tưởng Ni truyền Thích-ca Chánh pháp, Đo Pht Kht Sĩ Việt Namđã cho thy mt đi nguyện lớn lao của Tổ sư Minh Đăng Quang tiếp ni và xiển dương mt đạo Pht chơn truyền Y bát giáo nghĩa, cng sự gii thoát yên vui trung đạo của cPht. Hình tượng ngọn đèn Chơn lý được đp trên nóc các tịnh xá đã thể hiện tinh thn này.



5. Minh Đăng Quang, (1965), Sđd, tr.666.
 


Như vy, có thể thy đây là mt cơ duyên may mn, là mt hnh phúc quý báu của toàn thể nhân loi chúng sinh trên thế giới này khi được tiếp cn với giáo pháp. Đó là mt điều hy hữu, tht hy hữu cho những ai có tâm hn thánh thiện, biết hướng thượng để thành đt những điều hnh phúc chân tht…
    1. Giin hóa và Hoa hóa

Trong bi cnh xã hi Việt Nam, đặc biệt là ti miền Nam, vào giai đon Tổ sư Minh Đăng Quang lp hphái, kinh văn Hán ngữ, Phn ngữ vn còn lưu hành phbiến. Đây là mt trngi lớn cho Pht tử trên đường hc hiểu đạo Pht. Vic tự mình tri nghiệm, hc hiểu và thực hành Pht pháp, rồi sau đó xiển dương nền đạo, thông qua bChơn lmt đóng góp lớn trong quá trình gii trừ những yếu t, những nh hưởng của văn hóa Trung Hoa, cũng như văn ngữ Phn, thông qua kinh sách, qua văn tự của Tổ sư Minh Đăng Quang. Vì vy, ở miền Nam, từ giữa thế kXX đã xut hiện mt kinh văn Pht giáo bng Việt ngữ, có hệ thng, mch lạc, khúc chiết, nêu lên những tư tưởng có tính linh hot, không chp cht vào những giáo điều xưa cũ, mà được nhìn dưới nhãn quan Trung đạo, phá chp. Sự vượt thoát ra khi những giáo điều khô cứng của giáo lý, nhưng vn thể hiện được toàn bni dung chyếu, đã chứng tỏ trình độ chứng ngcủa Tổ sư Minh Đăng Quang. Dung hợp hai hphái Pht giáo đã có trên thế giới và ti Việt Nam, chính là Tổ sư Minh Đăng Quang đã tự nói lên” nhn thức về con đường Trung đạo của Pht go, không brơi kẹt vào nhị nguyên. Sự bao quát, vn dng toàn bộ những yếu tcủa hai hphái trong Đạo Pht Kht, là đã tự xác định tư tưởng bt nh, về tính viên dung trong Hphái Kht sĩ. Tuệ Trung Thượng Sĩ chng đã từng nói: “Ví bng quên nhkiến / Vn sự thy bao dung” đó sao?

3 . Nhân cách đạo đức


Trong bChơn lý, Tổ sư Minh Đăng Quang đã dành mt tiểu lun để viết vĐời đo đức, bao gồm 6 mục chính: Nghĩa đạo đức, người đạo đức; xứ đạo đức, lời đạo đức, đạo đức là vô ngã, đạo đức quan trọng. Ngài đã chỉ ra rằng: Trong đời chcđo đức là quan



trọng, cgc ngộ nthế mới thy chơn lvõ trụ, đạo đức là quan trọng. Quan trọng hơn cả xã hi, gia đình, go lchánh trị ca người, Trời. Vì chánh trcra là do tà trị, bởi các là mới sanh thiện chánh, gi là ly chánh trtà, mà ly chánh trtà là đbảo tn đạo đức, nâng cao đạo đức, khuyến khích đạo đức, gây dựng đạo đức, pht kác, thưởng người thiện, ct lớp lập trường, nuôi dưỡng cho những người lo tu dy học, ủng háo thuốc cho thy go học trò đạo đức”.

Tóm li, theo Tổ sư Minh Đăng Quang, đạo đức là vô ngã, là quan trọng nht. Hiểu, nói, viết và thực hành theo những nguyên tắc y, cũng là phương cách thể hiện nhân cách đạo đức của Ngài. Đó chính là tm gương đạo đức của Tổ sư Minh Đăng Quang, cũng là tm gương đạo đức của cPht, cTPht giáo Việt Nam vy!

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây