16. PHÁP Ý QUA LỜI TỔ DẠY

Chủ nhật - 09/09/2018 09:28
PHÁP Ý QUA LỜI TỔ DẠY của HT. Giác Tuấn - Tri sự trưởng Giáo đoàn VI
Người phát tâm xut gia là người có duyên nhiều đời với Pht. Nhân duyên đó không chỉ có trong kiếp này mà đã được tích tụ từ nhiều kiếp về trước. Có thnói theo dòng luân hi sinh tử, chúng sanh đã tạo ra rt nhiều nghiệp báo nng nhkhác nhau. Trong những nhân duyên hy hữu, có thmt chúng sanh nào đó đã tạo tác mt thiện nghiệp liên hệ đến sự giác ng. Theo duyên tiến hoá dn dn, thiện nghiệp này ngày càng lớn làm cho sự giác ngngày càng mnh m. Khi đy đủ nhân duyên, chúng sanh đó sẽ có cơ hi gn gũi trong giáo pháp của Đng Giác Nghoàn toàn. Đây chính là cơ duyên đến với Pht.

Cnh Đức Pht ca chúng ta, khi còn là thanh niên Sumedha, Ngài đã phát tâm cung kính, tri thân mình cùng mái tóc dài trên vũng bùn cho Pht Nhiên Đăng đi ngang qua. Nhờ thiện nghiệp này mà Ngài phát tâm tu hành trong vô lượng kiếp. Trong kiếp cui cùng ti cõi ta , Ngài chứng quToàn Giác vi danh hiệu Thích-ca Mâu-ni Pht.

Chúng ta thy rằng khi mt người có nhân duyên vào đạo, cuc sng sẽ đưa đy bước chân họ vào chn thiền môn. Và tâm thức xut gia tự nhiên cứ thôi thúc mt cách khó hiểu. Thôi thúc đến ni người y tự cm thy rằng mình không thsng đời sng thế tục được nữa. Bởi có nhiều nhân duyên khác nhau, nên con đường vào đạo cũng trăm ngàn vn no. Tuy nhiên, dù xut gia với bt kỳ lí do gì thì tt cả
 


cũng dựa trên nhân duyên của kiếp trước cng với các duyên trong hiện ti. Điều quan trọng là khi đã vào đạo rồi, chúng ta có đt được s nguyện thành tựu sự giác ngti hu hay không?

Con đường từ mt chúng sanh tiến hóa lên quả vị Pht không phi là chuyện đơn gin chút nào. Nếu không phi tri qua mt quá trình tu hành trọn vẹn thì nhân duyên xut gia sbphai mờ. Như vy, mun có sự tiến hóa thúc đy nhân duyên giác ngộ được viên mãn, vị hành giả cn phi tạo duyên từ trong hiện ti cho đến tương lai. Sự tạo duyên y chính là hc pháp và hành pháp.

Hc tp là sự tìm hiểu, hc hi và ghi nhớ những điều giác ng. Còn hành pháp là ứng dng tri kiến đó vào đời sng hàng ngày. Hai điều này không thể tách rời nhau mà phi được thực hành nht quán. Nếu coi trọng vic hc thì kiến thức đó chỉ làm tăng trưởng bn ngã. Nếu hành trì mà không hc đúng chân lý shành trì sai pháp. Bên cnh đó, còn phi tuỳ theo thời duyên cnh nghay bi cnh thời đi xã hi mà thể hiện tinh thn cu hc và hành trì tht hợp lý.

Để cnh tỉnh và trduyên cho nhn thức của hàng hu hc xut gia, trong bài Chơn lý Tông go, Đức Tổ sư đã dy: Ngày xưa ít hc mà nên nhiều, ngày nay hc nhiều mà nên ít, là cũng bởi trọng hc tài quên tu đức1”.

Nghĩa lý của lời dy trên rt thâm sâu và có giá trị thiết thực trong thời đi hiện nay. Do thừa hưởng những thành tựu vĩ đi trong khoa hc, loài người đã nâng cao trình độ hiểu biết hơn xưa rt nhiều. Mt người Kht sĩ sng trong xã hi bây giờ cũng phi hc tp qua bao trường lớp mới có thể theo kp tri thức của nhân loi. Cũng là sự hc nhưng cái hc của cổ nhân rt khác với cái hc của hu nhân. Xưa tinh thn cu hc luôn mang tính hướng ni, nghĩa là hc các pháp để sng với đạo đức mà khai ngchân tâm. Còn tinh thn hc ngày nay là để hoàn bị tri thức hay hoàn thiện mt knăng nào đó nhm đáp ứng cho vn đề phát triển tông phái. y thế, có thể nhn định rằng, người xưa hc là để tu đức, người nay hc là để cu tài. Cũng
  1.  
  1. Chơn lTông go.
 


chung mt chữ hc trong hai thế hệ tiếp ni nhau, thế mà nghĩa lý và giá trị khác xa nhau lm vy.

Vchăng cái hc của người xưa là hc nơi kinh nghiệm của Thy và bn, không có ôm sách vở vào trường mà chăm lo thi cử. Cái hc đó là hc cách làm người Kht sĩ chỉ chuyên lo đi xin ăn, hc làm sao sng đúng lẽ Tứ y pháp trung đạo của cPht ba đời. Thế nên, cái hc y nào ra ngoài sự thực hành trong mi lúc. Ví như các hc giới xưa kia đâu có chia chchi li cho người đi tìm tòi nghiên cứu ngun gc, ý nghĩa… như bây giờ. Các hc giới thuở y chỉ được truyền dy và thọ trì nghiêm nht từ thy sang trò không hsai khác. Hành giả cu thchỉ phát tâm cu giới mà giới thể đã trang nghiêm, giới tánh đã tự đắc, còn gì phi hc hành nghiên cứu nữa. Thế mới biết, người xưa ít hc mà nên nhiều là do hc đâu trúng đó. Cái chơn lý vốn không nhiều ít mà hhc đúng pháp, đúng thy là nên người tu hành gii thoát vy.

Mt điều nữa là người xưa bỏ cả đời cu hc là đem sự phn đu của mình cho mục đích thành tựu con đường giác nghoàn toàn. Sự phn đu đó mang theo cả tâm nguyện đi từ đi bi cứu độ bn thân và cứu cả muôn loài. Kìa như Đức Pht Thích Ca sau khi từ ghoàng cung, Ngài đã bsáu năm đi khp các núi rừng sơn dã mà tìm thy hc đạo. Như Đức Tsư Minh Đăng Quang cũng noi gương Pht đi qua Campuchia hay các vùng núi Tht Sơn hng vĩ để ln ra đu mi chánh pháp. Sự tìm tòi, hc hi và thực hành của các Ngài đều hướng đến mục đích toàn thiện cả. Bởi thế nên, sau khi thể nhp chơn như các Ngài bt đu du phương hành đạo. Mi nơi các Ngài đi qua đều có người giác ngộ do bởi hc tp và thực hành theo pháp của các Ngài.

Chúng ta hãy xem ngày nay khi con người đã hệ thng hoá tt cả các ngun tư liệu được xem là kinh lut làm thành kho tàng vững chắc cho đạo Pht. Thế là người hc Pht đời sau cn phi phn đu để hc hi và nghiên cứu cả kho tàng đồ sộ đó. Kho tàng y bao gồm kinh, lut và lun.

Vphn kinh, để hc hi chun mực thì có năm bNikāya (của
 


Nam truyền), có bn bA-hàm (của Bắc truyền). Ngoài ra, còn các kinh điển Đi thừa như Pháp Hoa, Hoa Nghiêm, Lăng Già, ThLăng Nghiêm, Bảo Tích… Bên cnh đó còn các bchú gii rt đồ skhác. Người ta ước đoán trung bình mt trang kinh Nikaya thì đã có mười trang chú gii. Càng vsau, các lun sư dựa trên các sách chú gii này li trước tác thêm các blun gii và sgii cũng vô cng đồ s.

Vphn lut, theo thng kê của các vị chuyên nghiên cứu thì vn còn sáu blut tn ti trên đời. Đó là Lut tứ phn, Lut nphn, Lut thp tng, Lut Thiện kiến và Lut Ma-ha Tăng k,… Các blut này mang rt nhiều ni dung như giới tướng, yết ma, phá Tăng sự, pháp diệt tránh, quy định an cư, kiết giới, truyền giới, nghi thức sám tiCác blut này cũng có các bchú gii kèm theo.

Vphn lun, có rt nhiều các trước tác của cTổ tiêu biểu như Vi diệu pháp, Lun câu xá, Lun đi trí đ, Duy thức hc, Thanh tịnh đạo lun, Gii thoát lun, Trung lun, v.v Mi tông phái lớn đều có hkinh lun làm tư tưởng tu tp và truyền giáo riêng của mình. Tt cả đã góp phn làm cho kinh sách nhà Pht được xem là nhiều nht nhân loi.

Thế thì người hc Pht ngày nay đang đứng trước khu rừng dày đặc như thế đòi hi sức hc phi rt lớn mới mong thâm nhp phn nào tri thức của Pht go. Người tu sĩ ti Việt Nam cũng phi qua trường lớp đào tạo có thời gian hn hoi. Lớp ban đu là hai năm Sơ cp. Cao hơn là bn năm Trung cp. Sau khi tt nghiệp Trung cp li có hai hướng đi, nếu hc Cao đẳng thì mt ba năm, nếu lên Hc viện thì mt bn năm. Nếu ai có khnăng thì đi du hc nước ngoài, còn nếu không thì có thhc các lớp Trung cp và Cao cp Ging sư. Như vy, tính ra mt Tăng sĩ trong nước phi mt từ mười đến mười lăm năm mới tm hc xong giáo lý của Pht giáo Việt Nam.

Vphn du hc, nếu đy đủ thun duyên phi mt ít nht tám đến mười năm để đt hc vị tiến sĩ. Bên cnh đó còn phi hc về sinh ngữ, tin hc, tâm lý hc, xã hi hc, kinh tế, chính tr… Như vy, mt tiến sĩ về nước tính li cả quãng đường mình đi qua phi mt từ hai mươi đến ba mươi năm hc tp từ văn hoá đến Pht hc. Sau khi hc
 


xong các trường lớp Pht hc trong nước hay du hc nước ngoài v, tui đời cũng đã trên dưới bn mươi. Khi đã được đào tạo xong, các vị này phi đm nhn các vai trò trong giáo hi, tham gia ging dy và nhn các đạo tràng để trụ trì. Càng có tài năng thì càng được trọng dng. Thế là cái hc ngày nay mục đích để cu tài mt rồi. Nào ai nhớ rằng tri thức sau my chục năm trời góp nht đó chyếu là để tu hành chứ nào phi góp phn bi dưỡng thêm kiến thức cho đạo Pht.

nhiên, trong bi cnh thời đi, ai  ai  cũng  khao  khát  hc hành. Giáo hi cũng rt cn những vTăng tài nthế để gánh vác sứ mng gìn giữ chánh pháp. Thế nng, mng mạch ca Pht nào phi chỉ dựa trên kiến thức, cho dù đó là kiến thức về Pht pháp đi nữa. Đức Tsư đã dy: Đo Pht không phi là Pht học hay Pht pháp. Vì Pht pháp là giáo lgiác ngphương tiện tuduyên giáo h cho mi căn cơ khác nhau. Còn học Pht là kẻ đang học giáo lcủa Pht mà chưa thực hành. Trái li, đo Pht là sthực hành để thành Pht, stu ging y theo Pht. Con đường y là Kht sĩ, là giới lut y bát chơn truyền vy2”.

Thế nên, đã hc đt tài thì phi bi dưỡng đức. Đức ở đây là thực hành theo đời sng mu mực Tứ y pháp của Pht và T. Vy thì trong cuc đời này ai dám từ bhc v, chức v, công tác Pht sự để vào nơi thôn dã núi rừng mà ôm bát đi xin, ngày ăn mt bữa, chuyên hành giới lut và thiền định thì kể đã cao thượng lm vy. Vì sao? Vì kiến thức của ta đã hơn người, đã cao thượng hơn người ít hc mà không giác ngộ lo tu, li đi ôm chp hc v, chức phn… thì làm sao xứng với my chục năm trời tha phương cu hc. Mục đích cui cng là để thành tựu giác ngkia mà. Sự giác ngộ có bao giờ đến bng kiến thức đâu. Sự giác ngluôn đến bng sự hành trì giáo pháp. Thế thì sau khi đã hc hết các trường lớp cao nht trong xã hi thì ta phi biết trở li lo tu.


Nếu xét thy chưa thphát tâm thực hành cao thượng như thế, thì ít ra cũng phi biết tham dự các khtu, thường xuyên đnh lễ cu pháp hành nơi cTôn đức đang thọ trì và giữ đúng phm hnh
  1. Chơn lĐạo Pht Kht Sĩ.



của T, chứ lý nào li đứng trên kiến thức mà xem thường các Ngài, li đi cho Tông môn không có tông chỉ và pháp tu rõ ràng. y thế mới biết, cu hc bên ngoài là sự hướng ngoi lạc lm và xa rời tông môn Kht sĩ lm vy.

Nói tóm li, người xưa dng đức độ người là chơn thiện, người này dng tài mở đạo là phương tiện tunghi. Các Ngài là gc rễ để đời sau bám tr mà vươn dài những cành lá xanh tươi. Chúng ta cn phi bi dưỡng cả tài ln đức mới trở thành người hiền nhân kế thừa Pht pháp. Đã phát tâm cu hc my mươi năm thế thì cũng phi phát tâm đem my mươi năm đó ra ứng dng. Hãy thử so sánh nếu đi li trong ba mươi năm hc tp với ba mươi năm thực hành Tứ y pháp thì vic nào có ý nghĩa hơn chắc ai cũng rõ. Tuy nhiên, tuỳ theo thời đi mà xem xét phn nào nên làm hơn. Nếu ngày nay chỉ chuyên lo tu hành như xưa thì ly ai đm đương giữ gìn và mmang Hphái. Nhưng nếu mi miết hc hành, ly phương tiện công vic làm lẽ sng thì srời xa đạo Pháp. Do đó, tt cả những ai mang danh người con Pht trong thời hiện ti cn cân nhắc sao cho pháp hc và pháp hành phi được sánh đôi. Có như thế, chúng ta mới phn nào xứng đáng là người thay Pht tiếp Tổ để làm cho đạo Pht sng mãi trên cuc đời này vy.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây