72.TRUNG TÂM HỖ TRỢ CỘNG ĐỒNG HẢI ĐỨC VỚI CÔNG TÁC AN SINH XÃ HỘI, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Thứ năm - 06/09/2018 07:52
Bài tham luận của Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng Hải Đức
72.TRUNG TÂM HỖ TRỢ CỘNG ĐỒNG HẢI ĐỨC VỚI CÔNG TÁC AN SINH XÃ HỘI, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
 Dẫn luận
Biến đổi khí hậu với những hệ quả khó lường đã và đang là vấn đề quan ngại hàng đầu không chỉ ở nước ta mà cả trên toàn thế giới. Vào tháng 12/2015, dưới sự chủ trì của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã quy tụ Quý lãnh đạo, học giả đại diện các tôn giáo và các tổ chức tôn giáo trong cả nước về trên mảnh đất Cố đô Huế với mục tiêu “Phát huy vai trò của các tôn giáo tham gia bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu thật sự mang đầy ý nghĩa thời đại và nhân văn..
Thực hiện chiến lược và phát huy vai trò của tôn giáo trong công tác nêu trên, chúng tôi đã từng bước hoàn thiện cơ chế, phát huy và nâng cao xây dựng các mô hình điểm trong các hoạt động thiện nguyện. Với chủ đề của Hội thảo hôm nay: “Phát huy vai trò của Phật giáo tham gia xã hội hóa công tác xã hội, từ thiện” đã nói lên tính cấp thiết, sự chung tay của toàn xã hội trong công tác an sinh xã hội.
Con người và thế giới là Một” là một triết lý đặc thù của Phật giáo. Theo triết lý này, Cái Một, hay sự đồng nhất giữa con người và thế giới không đơn thuần mang ý nghĩa cộng tồn, mà còn là nguyên lý tồn tại phổ quát. Triết lý này đóng vai trò phương châm xương sống cho mọi hiện thể và thể hiện của Phật giáo nói chung, Phật giáo Việt Nam nói riêng.
  1. Sự góp mặt của Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng Hải Đức (HDC)
Trong bối cảnh môi trường sống của con người đang có nhiều nguy cơ do biến đổi khí hậu, cùng với truyền thống “hộ quốc an dân”, “đồng hành cùng dân tộc”, những hành động và hoạt động theo triết lý “con người và thế giới là Một” đã và đang được Giáo hội Phật giáo Việt Nam tích cực thể hiện. Và, một trong những thực tiễn thể hiện ấy chính là sự góp mặt của Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng Hải Đức (HDC) của Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng Hải Đức với mũi nhọn hoạt động “ứng dụng khoa học môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu”, được thành lập chỉ cách đây hơn 3 năm (ngày 20 tháng 9 năm 2013).
Về lịch sử thành lập, Trung tâm là một nâng cao và phát triển về mặt tổ chức trên nền tảng Ban tiếp nhận và điều phối dự án
“Tăng cường khả năng đáp ứng của tôn giáo trong phòng chống HIV/AIDS”. Ban tiếp nhận và Điều phối này, với sự khởi xướng tài trợ của tổ chức Bắc Âu trợ giúp Việt Nam (NAV), được Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên - Huế quyết định thành lập vào năm 2005 - 2006, cử nhiệm Hòa thượng Bác sĩ Thích Hải Ấn - Giám đốc Tuệ Tĩnh đường Hải Đức làm Trưởng ban, hoạt động như một phân chi đặc biệt của Tuệ Tĩnh đường Hải Đức trong lãnh vực truyền thông phòng chống đại dịch HIV/AIDS và chăm sóc sức khỏe cho người có H.
Đầu năm 2013, nhận định tình hình: “Thừa Thiên - Huế là một trong số các tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề do những tác động tiêu cực của BĐKH”, Ban tiếp nhận và điều phối Dự án HIV/AIDS của TTĐ Hải Đức với sự đồng thuận của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên - Huế cùng với sự phối kết hợp hỗ trợ tích cực của tổ chức NAV/NCA, đã tiến tới đệ trình lên Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật và Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Thừa Thiên - Huế xin thành lập Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng Hải Đức, được cấp phép thành lập của Liên hiệp các Hội KHKT Thừa Thiên - Huế ngày 20/09/2013 và có quyết định phê duyệt hoạt động Sở Khoa học Công nghệ vào ngày 24/10/2013 do HT. BS. Thích Hải Ấn làm Giám đốc.
  • Sứ mệnh và tầm nhìn
Về mặt chức năng, là một hoạt động gắn kết với vấn đề biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường trực thuộc GHPGVN tỉnh Thừa Thiên - Huế, và cũng là thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ Thuật tỉnh Thừa Thiên - Huế. Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng Hải Đức với sứ mệnh xác định: “Nghiên cứu ứng dụng, đào tạo năng lực, chăm sóc hỗ trợ phục vụ cộng đồng” cùng tầm nhìn cụ thể: “Hướng tới hạnh phúc an lạc cho cộng đồng”, hoạt động chủ đạo ba lãnh vực chính:
  • Biến đổi khí hậu;
  • Y tế sức khỏe; - An sinh xã hội.
Đó là, nghiên cứu ứng dụng các dịch vụ khoa học công nghệ trong các lãnh vực y tế cộng đồng, môi sinh, hướng tới giảm nhẹ và thích ứng với môi trường và biến đổi khí hậu, an sinh xã hội, nhằm nâng cao năng lực ứng phó thiên tai, cải thiện đời sống và phát triển cộng đồng bền vững. Như vậy, công tác ứng phó, thích ứng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai do biến đổi khí hậu là một trọng tâm chiến lược của Trung tâm..
3. Tổ chức và hoạt động
Về mặt hoạt động, Trung tâm tuy được thành lập cách đây hơn 3 năm (2013), nhưng vì phải củng cố và hoàn thiện bộ máy quản lý điều hành, nên chỉ thật sự đi vào hoạt động tích cực hơn 02 năm trở lại đây. Tuy nhiên, với sự quan tâm và ủng hộ của Chư Tôn giáo phẩm trong BTS GHPGVN tỉnh Thừa Thiên - Huế, sự hưởng ứng của đông đảo tín đồ Phật tử các giới trong địa bàn tỉnh, sự gắn kết hỗ trợ của tổ chức NCA trong việc vận động nguồn lực, dự án hoạt động, và nhất là với sự quan tâm và nhiệt tình tạo điều kiện thuận lợi của các ban ngành chính quyền tỉnh Thừa Thiên - Huế, đặc biệt là Liên hiệp các hội Khoa học Kỹ thuật, Sở Y tế, Tỉnh hội Chữ thập đỏ và các cấp chính quyền địa phương trong tỉnh, Trung tâm đã thực hiện được một số hoạt động như sau:
A. Về mặt nghiên cứu
  • Tham gia cùng với tổ chức Nâng cao Năng lực Cộng đồng CYCAD, biên soạn bộ cẩm nang “Chăm sóc Tâm lý, tâm linh và xã hội cho những chăm sóc viên”.
  • Biên soạn “Cẩm nang hướng dẫn chăm sóc tâm lý tâm linh cho nạn nhân bị ảnh hưởng bởi thảm họa nhân tai và thiên tai”. Bản cẩm nang này đã được phát hành và đi vào sử dụng.
B. Về mặt tổ chức - Hoàn thiện bộ máy điều hành quản lý, nhân sự của Trung tâm: Hội đồng Quản trị, Ban Giám đốc và các khối phòng chức năng.
 
  • Thành lập đội “Ứng cứu khẩn cấp thiên tai thảm họa” (ƯCKC) ở các huyện/thị: 38 đội (đến cuối năm 2016) với gần 380 thành viên tình nguyện tham gia đến từ các GĐPT thị xã Hương Thuỷ, Hương Trà, huyện Phú Vang, Phú Lộc và Tp. Huế. Các đội thành viên được hỗ trợ trang thiết bị, trang bị kiến thức, kỹ năng về quản lý rủi ro thiên tai và lập kế hoạch dựa vào cộng đồng...
  • Ban điều phối cứu trợ, cứu hộ (RAC) có chức năng quản lý điều hành và ứng phó kịp thời khi thiên tai xảy ra đang từng bước được thực hiện và hoàn thiện.
C. Về mặt đào tạo - nâng cao năng lực
  • Liên hệ với các Trung tâm giáo dục, Đại học Khoa học Huế, NCA, đào tạo và nâng cao năng lực cho các nhân viên và tình nguyện viên về công tác quản lý dự án, tài chính, giám sát đánh giá, công tác xã hội, truyền thông…
  • Liên tục mở các lớp tập huấn nâng cao kiến thức và kỹ năng truyền thông, và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, cho các nhân viên và tình nguyện viên Trung tâm, cũng như cho các thành viên của đội ƯCKC.
  • Liên tục mở các lớp tập huấn về chăm sóc tâm lý tâm linh cho các nạn nhân do thảm họa nhân tai và thiên tai cho nhân viên, tình nguyện viên, Tăng Ni sinh Học viện Phật giáo Huế, Trường Trung cấp Phật học Huế và các đội Phản ứng nhanh.
  • Phối hợp với Y, Bác sĩ Tuệ Tĩnh đường, Hội Chữ thập đỏ, tổ chức huấn luyện các kỹ năng cấp cứu, cứu trợ các nạn nhân thiên tai cho các đội ƯCKC tại các huyện/thị trong tỉnh.
D. Về mặt hoạt động hỗ trợ cộng đồng
  • Cung cấp năng lượng tái tạo: sử dụng bình nước nóng năng lượng mặt trời cho 21 cơ sở từ thiện mầm non, dưỡng lão, trẻ mồ côi, khuyết tật trực thuộc GHPGVN tỉnh Thừa Thiên Huế với hơn 600 người hưởng lợi.
  • Tổ chức 10 buổi truyền thông nhóm nhỏ nhằm nâng cao nhận thức cho cộng đồng (GĐPT) với 500 người tham gia về các vấn đề sức khoẻ liên quan đến BĐKH. Biên soạn và in ấn tờ rơi được Nxb. Thuận Hóa cấp phép lưu hành vào tháng 11/2015. Tổ chức khóa tập huấn viên bơi lội (ToT) cho 37 Huynh trưởng GĐPT do giáo viên đến từ Hiệp hội bơi lội Anh quốc hướng dẫn.
  • Tổ chức dạy bơi tại cộng đồng cho 500 trẻ (từ 8 14 tuổi) là các học sinh và đoàn sinh ngành oanh GĐPT tại thị xã Hương Thủy và Tp. Huế với sự phối hợp chặt chẽ của tổ chức NCA, HueHelp và chính quyền địa phương xã Thủy Bằng.
E. Về mặt nối kết và phát triển mạng lưới hoạt động - Tham gia mạng lưới BĐKH khu vực miền Trung.
  • Thường xuyên phối hợp hoạt động với các tổ chức từ thiện, xã hội và giáo dục Phật giáo, như Học viện PGVN tại Tp. HCM, Hà Nội, Huế, Trung tâm Tham vấn và Hỗ trợ Cộng đồng Pháp Bảo (Tp. HCM), Trung tâm Chăm sóc HIV Pháp Vân (Tp. Hà Nội)… và các tổ chức dân sự trong nước như CSRD, CYCAD…
  • Tổ chức và tham gia tọa đàm chia sẻ với các tổ chức khác về quản lý, công tác xã hội, và kinh nghiệm trong hoạch định chiến lược quản lý và trong ứng phó đối với thảm họa thiên tai.
V. Khó khăn và bài học được rút ra
Mặc dù vẫn còn rất non trẻ, và chỉ mới thật sự hoạt động trong một thời gian ngắn. Tuy nhiên, qua quá trình hoạt động, Trung tâm cũng đã gặp phải một số khó khăn nhất định và từ đó rút ra một vài bài học kinh nghiệm sau:
  1. Quản lý điều hành
Tổ chức và quản lý điều hành hầu như là khâu yếu nhất trong các tổ chức Phật giáo. Bởi lẽ, hoạt động của các tổ chức Phật giáo đều được thiết lập trên tinh thần tự giác và tự nguyện, thậm chí với tinh thần “tuỳ duyên”. Hơn nữa, những nhân sự Phật giáo, nhất là các tu sĩ, làm công tác điều hành tổ chức, đa phần đều không được đào tạo bài bản về quản lý, điều hành cũng như hoạch định chiến lược. Không có con người quản lý có tâm huyết và kỹ năng quản lý điều hành thì bộ máy tổ chức không thể hoạt động hiệu quả. Chỉ khi và chỉ khi bộ máy quản lý ổn định và hoàn thiện, hoạt động theo đúng nguyên tắc quản lý thì mọi hoạt động mới có thể được tiến hành trong sự phối hợp nhịp nhàng và suôn sẻ.
  1. Vấn đề nhân sự
Nhân sự luôn là một vấn đề đối với mọi tổ chức, nhất là đối với một tổ chức phi lợi nhuận như Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng Hải Đức, không có nguồn tài lực đủ mạnh để phát triển và duy trì nguồn nhân lực bền vững, ổn định. Cơ chế nào để có thể phát triển nguồn nhân lực cơ hữu cũng như nguồn tình nguyện viên luôn là một trăn trở của Trung tâm.
  1. Phối kết hợp
Là một trung tâm xã hội phi lợi nhuận mang yếu tố tôn giáo, tuy được sự quan tâm và hỗ trợ của UBMT, Liên hiệp các hội Khoa học và các ban ngành khác của tỉnh, nhưng những hoạt động cộng đồng của Trung tâm phối hợp với các ban ngành và đoàn thể xã hội cấp địa phương vẫn luôn gặp phải những vấn đề nhất định. Khi và chỉ khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm, các ban ngành liên quan và các đối tác chiến lược thì bấy giờ các hoạt động cộng đồng mới có thể diễn ra thuận lợi và có hiệu quả.
  1. Vận động nguồn lực 
Dân gian thường nói: “Tiền đâu là chuyện đầu tiên”. Đây chắc chắn luôn là một nan đề của một tổ chức hoạt động vì cộng đồng như Trung tâm. Bởi lẽ, không có nguồn tài lực đủ mạnh và ổn định thì bộ máy tổ chức, nhân sự cũng như hoạt động của tổ chức sẽ không thể phát triển và thậm chí đi vào chung cuộc tê liệt.
VI. Định hướng và đề suất
Từ những nhận định này, Trung tâm định hướng:
+ Tổ chức: Không ngừng nâng cao, xây dựng năng lực tổ chức ngày càng chuyên nghiệp nhằm đáp ứng với nhu cầu và tình tình thực tại.
+ Hoạt động: Tham quan học tập, chia sẻ kinh nghiệm và liên kết với các tổ chức, đối tác để các mô hình về ứng phó BĐKH và bảo vệ môi trường được hiệu quả, nhân rộng.
+ Kết nối: Cũng cố, gia tăng sự kết nối và hoạt động phối hợp với Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc VN và các ban ngành chính quyền các cấp, cũng như Ban Trị sự Phật giáo tỉnh và huyện thị để được quan tâm hỗ trợ tốt hơn trong các hoạt động cộng đồng. Để làm được điều này, vai trò chỉ đạo và cầu nối của Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc VN luôn là một cần yếu. Ngoài ra, Trung tâm cũng sẽ tiếp tục cũng cố và gia tăng sự tham gia của Ban Từ thiện Xã hội, GĐPT, các Tuệ Tĩnh đường, đội Ứng cứu khẩn cấp… Tăng cường sự nhận thức để thay đổi hành vi của cộng đồng qua các cuộc tập huấn, tọa đàm, truyền thông, các mô hình bền vững. Chân trời luôn mở rộng và tươi sáng theo từng bước chân đi tới.
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây