13. HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC MẦM NON CỦA PHẬT GIÁO TRÊN TIẾN TRÌNH XÃ HỘI HÓA CÔNG TÁC  XÃ HỘI, TỪ THIỆN

Thứ ba - 04/09/2018 12:23
Bài tham luận của HT. Thích Huệ Thông

Đạo Phật có lịch sử trên dưới hai ngàn năm đồng hành sắt son với dân tộc, là tôn giáo chiếm được tình cảm và sự quy hướng của đại đa số người dân nước Việt; sự thích nghi và hòa hợp của đạo Phật giữa lòng dân tộc, đã tạo nên mối liên hệ gắn kết trong sinh hoạt giữa Giáo hội với chính quyền và đời sống xã hội.  
Bản thân Phật giáo vốn là nền giáo dục, thích ứng với mọi điều kiện và hoàn cảnh sống, giúp con người chuyển hóa từ tư tưởng và hành vi tiêu cực hướng đến một lối sống lành mạnh, hoàn thiện nhân cách đạo đức. Trong lịch sử nước nhà, chiều sâu mối quan hệ giữa Phật giáo với dân tộc, đã cho chúng ta thấy Phật giáo đóng một vai trò quan trọng trên tiến trình phát triển đất nước, trong đời sống văn hóa, tâm linh, an sinh xã hội, đặc biệt là lĩnh vực giáo dục và từ thiện.
Nhìn nhận những đóng góp của Phật giáo trong suốt chiều dài lịch sử đồng hành cùng dân tộc, nhất là kể từ ngày thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam vào năm 1981 đến nay, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã chủ trương, cùng phối hợp với Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức Hội thảo khoa học “Phát huy vai trò Phật giáo tham gia xã hội hóa công tác xã hội, từ thiện”. Hội thảo tập trung vào các nội dung về hoạt động cũng như vai trò của Phật giáo đối với công tác an sinh xã hội, nhằm “rút kinh nghiệm để mở rộng việc tổ chức hội thảo phát huy vai trò của các tôn giáo khác tham gia xã hội hóa công tác xã hội và từ thiện theo quy định của pháp luật”, điều này cho thấy, Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã đặt niềm tin và đánh giá cao vai trò của Phật giáo đối với công tác an sinh xã hội.  
Hưởng ứng chủ trương nâng cao chất lượng công tác an sinh xã hội và xã hội hóa công tác xã hội, từ thiện của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, hướng tới Đại hội Phật giáo Việt Nam toàn quốc sắp diễn ra tại thủ đô Hà Nội, đồng thời công tâm nhìn nhận những mặt giới hạn trong công tác an sinh xã hội của Phật giáo nói chung và các hoạt động giáo dục mầm non của Phật giáo hiện nay nói riêng, qua đó góp phần nâng cao chất lượng phụng sự xã hội, trên tinh thần này tôi xin mạo muội đóng góp cùng hội thảo bài tham luận
“Hoạt động giáo dục mầm non của Phật giáo trên tiến trình xã hội hóa công tác xã hội, từ thiện”.  
1. Tổng quát về hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo Việt Nam
Trên bước đường nhập thế, hoạt động từ thiện xã hội là phương tiện mang đạo vào đời, gieo duyên sâu rộng trong đời sống, chuyển tải thông điệp từ bi cứu khổ ban vui của đạo Phật, hoạt động từ thiện xã hội là một trong những thế mạnh của Phật giáo, góp phần thiết thực vào công tác an sinh xã hội. 
Xuất phát từ tâm vị tha, từ bi cứu khổ, hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo luôn được thực hiện mọi lúc mọi nơi, tùy nhân duyên, tùy khả năng và điều kiện cho phép, phong phú đa dạng dưới nhiều hình thức, do vậy không hề đóng khung bởi quy ước về tổ chức, về thời gian, không gian hay số lượng. Song song với những hoạt động từ thiện mang tính tự phát và riêng lẻ của từng chùa, từng nhóm Phật tử, cộng đồng Phật giáo còn tích cực tham gia hưởng ứng các cuộc vận động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể trong những trường hợp cần thiết.
Hiện nay, Giáo hội (GH) đã có ban chuyên trách công tác từ thiện xã hội, hoạt động của Ban Từ thiện Xã hội Trung ương (TTXH TW) và Ban TTXH các tỉnh thành tuy có tổ chức và kế hoạch, tâm điểm phát xuất từ uy tín và ảnh hưởng của vị Trưởng ban, thật ra cũng chỉ đóng vai trò không khác với các nhóm từ thiện khác, hoặc chỉ đóng khung trong việc thống kê công tác TTXH của ngành, chứ chưa có sách lược cho một chương trình hoạt động lâu dài, căn cơ bài bản cho công tác từ thiện xã hội của GH. 
Hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo đã làm được rất nhiều việc lợi ích, được dàn trải dưới nhiều hình thức bảo trợ xã hội, như nuôi dạy trẻ mồ côi, hỗ trợ người tàn tật, người già neo đơn, lớp mái ấm tình thương, trường giáo dục mầm non… nhưng hầu như đều mang tính tự phát, độc lập, riêng lẻ, do vậy hiệu quả chưa thật sự cao so với tiềm năng và nguồn lực rất lớn của cộng đồng Phật giáo, công tâm nhìn nhận, nếu so sánh với phương cách tổ chức hoạt động từ thiện xã hội của các tôn giáo bạn, thì mặt tổ chức và chiều sâu chương trình hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo cho đến nay vẫn còn nhiều giới hạn, bởi cho đến nay vẫn còn mang tính phong trào, chưa được tổ chức chuyên môn, chưa thể hiện được tầm vóc của GH, về chiều sâu công tác từ thiện xã hội vẫn chưa thật sự lột tả bản chất đặc thù của đạo Phật. Vấn đề đặt ra là trong thời gian tới nhất thiết chúng ta phải tập trung chuyên môn hóa công tác từ thiện xã hội với định hướng lâu dài, có tổ chức, có kế hoạch và chương trình hoạt động cụ thể.   
  1. Thực trạng giáo dục mầm non trong đời sống xã hội
Giáo dục mầm non là một trong những hoạt động xã hội rất có ý nghĩa, trong môi trường Phật giáo, nó được kết hợp giữa công tác từ thiện và giáo dục, giáo dục mầm non nhằm hướng đến việc ươm mầm cho tương lai, đào tạo nên những hạt giống tâm hồn vẹn toàn cả thể và chất, trí và đức.  
Thực trạng giáo dục mầm non tư thục trong đời sống xã hội hiện nay đa phần đều thiên về kinh doanh, đặt nặng lợi nhuận lên trên sự nghiệp trồng người, vì không chú trọng đến chuyên môn đã dẫn đến tình trạng yếu kém từ kiến thức sư phạm, kỹ năng bảo mẫu, tình yêu thương với trẻ và ý thức trách nhiệm của người làm công tác giáo dục mầm non, đó là chưa nói đến điều kiện sinh hoạt và cơ sở vật chất. 
Trên thực tế, vấn đề xã hội hóa công tác giáo dục mầm non trong thời gian qua lại phát triển theo chiều hướng “thiên lợi nhuận” dẫn đến tình trạng bảo mẫu bạo hành trẻ, hoặc chủ cơ sở cắt xén chế độ dinh dưỡng của trẻ, cùng nhiều hệ lụy khác mà các cơ quan truyền thống đại chúng đã từng nêu, những bất cập này đã làm nhức nhối cộng đồng, thiết nghĩ chúng ta cần phải chấn chỉnh và có giải pháp khắc phục, trên nền tảng trí đức và bản chất giáo dục của Phật giáo, chúng tôi chủ quan cho rằng, một trong những giải pháp khắc phục tình trạng kém chất lượng trong giáo dục mầm non hữu hiệu nhất, đó là Nhà nước nên cho phép Giáo hội chính thức đứng ra gánh vác chia sẻ với xã hội một phần trách nhiệm trên lĩnh vực này.
  1. Giáo dục mầm non tự phát của Phật giáo

3.1. Tình hình chung và thực trạng 

Trong bối cảnh một số trường mần non tư thục bị giới truyền thông phản ảnh về nghiệp vụ chuyên môn lẫn phạm vi đạo đức, xuất phát từ sự thao thức, trăn trở của những người con Phật giàu lòng nhân ái, cộng đồng Phật giáo trong cả nước đã góp sức thành lập thêm nhiều cơ sở giáo dục mầm non.  
Tính đến thời điểm này, cả nước đã có đến hàng trăm cơ sở giáo dục mầm non của Phật giáo, đáng nói là số lượng cũng như chất lượng nuôi dạy trẻ trường mầm non và cấp I dành cho con em Phật tử và trẻ em nghèo đã tăng lên đáng kể, điển hình như Trường Mầm non Họa Mi I chùa Giác Tâm (Q. Phú Nhuận, Tp. HCM), Trường cấp I cấp II chùa Sùng Đức (Q. Thủ Đức, Tp. HCM),
Trường Mầm non và cấp I Tuệ Uyển (Đồng Nai), Trường Mầm
Non Từ thiện Tịnh Nghiêm (Tiền Giang), Trường Mầm non Diệu
Nghiêm, Trường Mầm non Long Cát (Ninh Thuận)…
Bên cạnh đó, mô hình từ thiện kết hợp với giáo dục, thực chất là những cơ sở giáo dục mầm non dưới dạng cơ sở bảo trở xã hội được thành lập rải rác trên khắp mọi miền đất nước, chẳng hạn như Trường Nuôi dạy trẻ mồ côi Pháp Võ (Nhà Bè, Tp. HCM), Trường Mồ côi Diệu Giác (Q.2, Tp. HCM), Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ mồ côi và người già cô đơn Bồ Đề ở chùa Bồ Đề Đạo Tràng (Bình Dương), Trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi Ưu Đàm chùa Đức Sơn (Huế), Trường Cô nhi Lục Hòa (Lâm Đồng), lớp học tình thương chùa Kim Sơn và chùa Lộc Thọ (Khánh Hòa), Nhà trẻ Nhân Ái Phật Quang tỉnh Kiên Giang …
Để phát huy vai trò của Phật giáo tham gia xã hội hóa công tác xã hội từ thiện, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục mầm non, thiết nghĩ chúng ta cần có cái nhìn toàn diện về hoạt động giáo dục mầm non của Phật giáo hiện nay.
Trước hết, sự có mặt kịp thời của hệ thống giáo dục mầm non do quý vị Tăng, Ni và Phật tử đứng ra thành lập đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp giáo dục những mầm non tương lai cho đất nước, dù đã gặt hái những thành quả nhất định, tuy nhiên công tâm nhìn nhận, hoạt động giáo dục mầm non của Phật giáo trong thời gian qua vẫn còn hai giới hạn.
+ Thứ nhất: 
Các cơ sở giáo dục mầm non của Phật giáo được hình thành từ công tác từ thiện mang tính tự phát, hoạt động riêng rẻ, do các cá nhân trong cộng đồng Phật giáo đứng ra thành lập, nhân sự chủ yếu làm việc bằng tình thương yêu mến trẻ, khả năng chuyên môn như tâm lý, sư phạm và kỹ năng nuôi dạy trẻ vẫn còn hạn chế, cơ sở vật chất và điều kiện sinh hoạt tùy thuộc vào sự đóng góp của mạnh thường quân tại từng cơ sở, nhìn chung, hầu hết đều mang tính nhất thời nên chưa thật sự ổn định và chất lượng để hướng đến một chiến lược lâu dài.
+ Thứ hai:
Giới hạn thứ hai xuất phát từ yếu tố khách quan, cụ thể là Nhà nước cho đến nay vẫn chưa thật sự quan tâm đúng mức (bằng các chính sách hỗ trợ) đối với các cơ sở bảo trợ xã hội, trong đó có hệ thống trường giáo dục mầm non của Phật giáo, về chính sách, quan điểm và chủ trương cho phép Phật giáo được thành lập trường mầm vẫn chưa được thống nhất trong cả nước mà gần như giải quyết cho phép theo từng địa phương và cảm tính mà chưa có sự thống nhất.
Những giới hạn này đã khiến cho hoạt động giáo dục mầm non của Phật giáo trở nên rời rạc, không có tổ chức thống nhất, không được đầu tư đúng mức, không thể nâng cao chất lượng phục vụ và chỉ đóng khung trong hoạt động phong trào, tự phát bằng cái tâm từ bi của người con Phật, nên cũng bị hạn chế sự phát triển,  từ đó dẫn đến việc tụt hậu theo đà phát triển của thời đại. 

3.2. Định hướng về giáo dục mầm non của Phật giáo

Nhận thức vần đề giáo dục ngày nay không còn là vấn đề của cá nhân, của gia đình, nhà trường hay của riêng ngành giáo dục, nó đã trở thành vấn đề quan tâm của thời đại của toàn xã hội, chính vì vậy mà trong Nội qui của Ban Từ thiện Xã hội Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (sửa đổi năm 2013), ở Chương IV (chương hoạt động của các phân ban), Điều 14, Mục 3, có nêu lên một số công tác chuyên môn của Phân ban Giáo dục thuộc Ban Từ thiện Xã hội Trung ương như sau: “Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ của ngành, lớp học tình thương, lớp học xóa nạn mù chữ, xây dựng và phát triển quỹ học bổng giúp học sinh nghèo hiếu học, thành lập nhà trẻ mẫu giáo”. Điều này cho thấy Ban TTXH Trung ương nói riêng và Phật giáo nói chung đã rất quan tâm đến công tác giáo dục, nhất là giáo dục kết hợp với từ thiện thông qua các cơ sở bảo trợ xã hội, đặc biệt ở lĩnh vực giáo dục mầm non, công tác chuẩn bị rất chu đáo, xin được nêu ra dưới đây. 
Như định hướng đã đề ra, vào năm 2014, Ban TTXH TW GHPGVN kết hợp cùng Học viện Phật giáo Việt Nam tại Tp. HCM, đã mở lớp đào tạo chuyên ngành Giáo dục Sư phạm Mầm non hình thức vừa học vừa làm dành cho chư Ni trẻ và nữ cư sĩ Phật tử, với mục đích tạo điều kiện cho chư Ni trẻ và nữ cư sĩ Phật tử có khả năng, phát huy và đem hết tài lực, trí lực của mình để phát triển Phật pháp, phụng sự xã hội. Theo đó, chương trình đào tạo hệ Đại học Sư phạm mầm non 4 năm, sinh viên học 2 buổi một tuần vào ngày thứ Bảy và Chủ nhật, đồng thời để khuyến khích học viên tham gia học chuyên ngành giáo dục mầm non nhằm góp phần duy trì và pháp triển Phật pháp, Học viện Phật giáo Việt Nam tại Tp. HCM và Ban TTXH TW đã ủng hộ 75% học phí, do vậy mỗi sinh viên chỉ đóng 25% học phí, tương đương 1.750.000 đ. 
Theo Học viện Phật giáo Việt Nam tại Tp. HCM, từ năm 2015 đến năm 2016, lớp đào tạo chuyên ngành Giáo dục Sư phạm Mầm non hệ Đại học tại Học Viện Phật giáo Việt Nam tại Tp. HCM đã khai giảng và đi vào hoạt động ổn định, lớp học có 80 ni sinh và nữ cư sĩ tham gia, tất cả đang chuẩn bị cho kỳ thi kết thúc năm thứ nhất và tiếp tục chưng trình năm thứ hai. 
Nhìn từ nội dung bản nội quy của Ban TTXH TW GHPGVN, chúng tôi nhận thấy, định hướng, kế hoạch và nay là chương trình hành động cùng với những số liệu cụ thể nêu trên đã chứng minh rằng, Phật giáo thật sự nhập cuộc vào công tác giáo dục mầm non, không phải theo phong trào, mà là một sự chuẩn bị chu đáo, kỹ lưỡng cho sự nghiệp trồng người đầy tinh thần trách nhiệm.  
Phật giáo luôn sẵn sàng tham gia xã hội hóa công tác xã hội, từ thiện, tuy nhiên để hoạt động giáo dục mầm non của Phật giáo đạt hiệu quả, trước hết Phật giáo rất cần đến sự quan tâm nhiều hơn nữa của Chư tôn đức HĐTS GHPGVN, thứ nữa là rất cần đến một chính sách hỗ trợ kịp thời từ phía Nhà nước, nhất là trong khi chờ đợi chủ trương chính sách của Nhà nước thì bản thân Phật giáo cũng cần phải đầu tư đúng mức nhằm nâng cao chất lượng nuôi dạy trẻ, bởi hiện nay tuy số lượng trường, lớp mẫu giáo mầm non tự phát trong môi trường Phật giáo ngày một gia tăng, nhưng cơ sở trường lớp, điều kiện sinh hoạt đa phần đều chưa thật sự đạt yêu cầu, nói một cách khác, với tình hình hiện nay, Phật giáo là khó có thể phát huy hết vai trò của mình trên tiến trình xã hội hóa công tác xã hội, từ thiện, nhất là trên lĩnh vực giáo dục mầm non của Phật giáo.        

3.3. Giải pháp khắc phục những hạn chế     

Tín hiệu đáng mừng là hệ thống giáo dục mầm non của Phật giáo ngày càng phát triển, song trước thực trạng phát triển manh mún, mạnh người nào người đó làm, nhất là trên thực tế vẫn còn nhiều giới hạn về chuyên môn, về nhân sự, cơ sở trường lớp cũng như điều kiện sinh hoạt chưa thật sự đáp ứng yêu cầu nuôi dạy trẻ tập trung, do vậy để Phật giáo phát huy tốt vai trò hội nhập trên tiến trình xã hội hóa công tác xã hội từ thiện thông qua mô hình giáo dục mẫu giáo mầm non, thiết nghĩ Nhà nước cần có chủ trương và chính sách cụ thể nhằm tạo điều kiện cho GHPGVN thành lập trường mầm non mẫu giáo của Phật giáo, cũng giống như việc cho phép các tổ chức tôn giáo khác thành lập trường dạy nghề tư thục do giáo hội của tôn giáo đó quản lý, đồng thời theo đó là những chính sách hỗ trợ, như bảo đảm lợi ích của các cá nhân, tập thể tham gia xã hội hóa, chính sách ưu đãi tín dụng, chính sách ưu đãi thuế, chính sách đất đai; bên cạnh đó, Nhà nước cần phải đơn giản hóa các thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện giúp Giáo hội thuận lợi trong việc thành lập các cơ sở giáo dục.
Như quý vị đã biết, bản chất của Phật giáo là giáo dục, nói đến Phật giáo là nói đến giáo dục, trên nền tảng của giới và đức, của từ bi và trí tuệ, giáo dục là thuộc tính luôn được thể hiện trong sinh hoạt đời sống của người con Phật, hơn nữa đạo Phật là đạo vô ngã và vị tha, hằng vị lợi ích nhân sinh, chính vì vậy Phật giáo không bao giờ có ý tưởng kinh doanh từ bất kỳ hoạt động nào, huống gì là đối với các hoạt động giáo dục, có thể nói rằng, đây là những thế mạnh rất căn cơ của Phật giáo đối với công tác giáo dục. Do vậy, trên tiến trình tham gia xã hội hóa công tác xã hội và từ thiện, nếu như Giáo hội được Nhà nước cho phép thành lập cơ sở giáo dục mà trước mắt là mô hình trường giáo dục mầm non trực thuộc sự quản lý của Giáo hội trên cơ sở tuân thủ những quy định của luật pháp, thiết nghĩ nhờ những thế mạnh vốn có, chắc chắn công tác giáo dục mầm non của Phật giáo sẽ gặt hái kết quả khả quan.
Mặt khác, GHPGVN còn có đầy đủ các yếu tố quan trọng để hoàn thành tốt sự nghiệp giáo dục:
1/ Các cơ sở giao dục Phật giáo dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều hành của Chư Tôn đức HĐTS GHPGVN và các cấp Giáo hội, sẽ là môi trường giáo dục mang tính tập trung, có tổ chức, có quy mô về cơ sở vật chất, chất lượng nhân sự và chương trình nuôi dạy trẻ.
2/ GHPGVN có nguồn nhân sự đã và đang tiếp tục được đào tạo bài bản từ các lớp chuyên ngành Giáo dục Sư phạm mầm non tại Học viện Phật giáo Việt Nam tại Tp. HCM, bên cạnh đó còn có nguồn đội ngũ thiện nguyện có tâm huyết, trải lòng yêu trẻ, có nhân cách đạo đức và trình độ chuyên môn.
3/ GHPGVN có đủ uy tín và tầm ảnh hưởng để huy động nguồn tài chính từ các nhà hảo tâm trong và ngoài nước, tạo cơ sở vật chất tiện nghi và điều kiện sinh hoạt tốt cho các cháu…
  Thông qua những thế mạnh và những yếu tố hội đủ, chúng tôi nhận thấy, Phật giáo rất có tiềm năng trong việc tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, góp một phần công sức và trí tuệ vào sự nghiệp trồng người. Do vậy, nhân Hội thảo lần này chúng tôi mạnh dạn đề xuất Thường trực UBTWMTTQVN, có văn bản kiến nghị với Chính phủ ban hành chính sách hỗ trợ GHPGVN được đứng ra thành lập trường mẫu giáo mầm non tư thục của Phật giáo, do GHPGVN quản lý trên cơ sở quy định của luật pháp hiện hành.  
4. Vài ý kiến về vai trò của Phật giáo tham gia xã hội hóa
công tác xã hội, từ thiện                
Căn cứ báo cáo tình hình các tôn giáo tham gia hoạt động trợ giúp xã hội và dạy nghề của Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ghi nhận vào ngày 24 tháng 02 năm 2017, trên phạm vi cả nước có 413 cơ sở trợ giúp xã hội, bao gồm của nhà nước và ngoài công lập, trong số 218 cơ sở ngoài công lập, có 141 cơ sở chăm sóc trẻ em; trong đó Phật giáo là tôn giáo có số lượng cơ sở chăm sóc trẻ em ngoài công lập chiếm tỷ lệ ¾ của hệ thống này, bao gồm các loại hình mái ấm tình thương, trung tâm nuôi trẻ mồ côi, trường cô nhi, tất nhiên trong đó có cả loại hình trường mẫu giáo mầm non tư thục do chư Tăng, Ni và Phật tử đứng ra thành lập.
Được biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 68/2008/NĐCP ngày 30/05/2008 quy định điều kiện, thủ tục thành lập, hoạt động, giải thể đối với các cơ sở bảo trợ xã hội và một số Nghị định liên quan đến các quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội; Thông tư số 04/2011/TT-BLĐTBXH ngày 25/02/2011, cũng đã đề cập đến những quy định tiêu chuẩn chăm sóc tại các cơ sở tôn giáo, trong đó có tiêu chuẩn giáo dục và dạy nghề; đáng chú ý là Chính phủ đã ban hành Nghị định số 69/2014/NĐ-CP ngày 16/06/2014 để bổ sung, sửa đổi những khiếm khuyết từ các văn bản trước đây nhằm khuyến khích xã hội hóa các hoạt động trợ giúp xã hội trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề… Tuy nhiên cho đến thời điểm hiện nay, vẫn chưa có Nghị định nào của Chính phủ cho phép các tổ chức tôn giáo đứng ra thành lập trường mầm non và trường tư thục các cấp do Giáo hội tôn giáo đó quản lý, hoặc có chế độ đặc thù riêng dành cho tổ chức tôn giáo, có thể nói rằng đây là một trong những rào cản trong việc phát huy vai trò của tôn giáo nói chung và Phật giáo nói riêng tham gia xã hội hóa công tác xã hội từ thiện, đặc biệt là trên lĩnh vực giáo dục mầm non.
Trước tình hình này, một số tổ chức tôn giáo đã tìm cách lập trường tư thục, dưới hình thức Trung tâm dạy nghề tư thục hoặc Trường Trung cấp nghề tư thục, lồng ghép chương trình giáo dục trình độ phổ thông với công tác đào tạo nghề.  
Theo báo cáo của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, ghi nhận vào ngày
24 tháng 02 năm 2017, hiện nay cả nước có 12 cơ sở dạy nghề của tổ chức tôn giáo, với hai loại hình là Trường Trung cấp nghề tư thục và Trung tâm dạy nghề tư thục tôn giáo, trong đó Công giáo có 11 cơ sở, còn Phật giáo duy nhất chỉ có 1 cơ sở dạy nghề của Ban TTXH thuộc BTS GHPGVN tỉnh Quảng Trị, cũng theo báo cáo này, các cơ sở dạy nghề thuộc các tôn giáo đều có tư cách pháp nhân đầy đủ và đều thuộc về tổ chức tôn giáo (tức thuộc về giáo hội) chứ không phải của cá nhân chức sắc đứng ra thành lập. Điều đáng nói là, trong nội dung chương trình đào tạo tại các trung tâm hay trường dạy nghề do tôn giáo quản lý nêu trên, đều luôn kèm theo chương trình dạy bổ sung kiến thức cấp cơ sở và trung học phổ thông, hoặc dạy thêm ngoại ngữ cho các học viên các khóa học nhằm giúp cho học viên bắt nhịp với chương trình đào tạo nghề… Điều này cho thấy sự cố gắng và linh động của các tổ chức tôn giáo tích cực tham gia xã hội hóa công tác xã hội, từ thiện trong lĩnh vực giáo dục và dạy nghề, nhưng đồng thời chính mô hình lồng ghép trong công tác giáo dục đào tạo tại các cơ sở dạy nghề nói trên cũng tiềm ẩn những bất cập bởi nội dung chương trình giảng dạy có thể nằm ngoài kế hoạch, không được thông qua hoặc ngoài khả năng kiểm soát của Nhà nước.
Xã hội hóa công tác xã hội, từ thiện, trong lĩnh vực giáo dục mầm non của Phật giáo là một trong những giải pháp chiến lược an sinh xã hội mang tính lâu dài bền vững, góp phần nâng cao thể chất và phẩm chất cho thế hệ tương lai. Trước những lợi thế mà Phật giáo đang sở hữu về mặt tổ chức, về tính nhất quan, về nhân sự và tiềm năng huy động nguồn lực, thì mọi hoạt động xã hội hóa công tác xã hội mà Phật giáo tham gia sẽ là cơ hội để cộng đồng Phật giáo đóng góp nhiều hơn nữa vì mục đích an sinh xã hội và cũng là cơ hội để Phật giáo gieo duyên sâu rộng trong đời sống xã hội.   
Loại trừ những khái niệm mang tính lý luận, một khi nói đến xã hội hóa công tác xã hội, từ thiện, tức là chúng ta đi thẳng vào đời sống với hành trang bằng con tim yêu thương, cảm thông, đầy trách nhiệm của những người con Phật, đến với những mảnh đời bất hạnh nghèo khó với những gì trong khả năng cộng đồng Phật giáo chia sẻ cưu mang, đây vốn là truyền thống và cũng là hành trang thường nhật của những người con Phật, do vậy Phật giáo sẵn sàng hưởng ứng chủ trương xã hội hóa công tác xã hội từ thiện do Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động.
Tham gia xã hội hóa công tác xã hội và từ thiện, nghĩa là Phật giáo cần phải triển khai một cách rộng khắp và đồng bộ, về góc độ từ thiện nhân đạo thì Phật giáo đã và đang tiếp tục đóng góp vào đời sống an sinh xã hội, riêng đối với công tác xã hội, thì hoạt động giáo dục là một phạm trù trong đời sống mà Phật giáo luôn hướng đến, nhất là trong bối cảnh thời đại khi nền móng đạo đức đang có chiều hướng xuống cấp, tham gia xã hội hóa công tác xã hội từ thiện do Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động cũng chính là một bước dấn thân mới mang tính đột phá của Phật giáo trên bước đường đồng hành cùng dân tộc, với truyền thống yêu nước và phương châm sống tốt đạo đẹp đời, và với những lợi thế sẵn có của Phật giáo, chúng tôi rất phấn khởi, lạc quan tin tưởng và sẵn sàng dấn thân vì lợi ích an sinh xã hội, vì lợi ích trăm năm trồng người, mang đến niềm vui hạnh phúc cho mọi người, mọi nhà trên tinh thần “phụng sự chúng sanh là cúng dường chư Phật”./. 
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
  1. Báo cáo tổng kết công tác Phật Sự từ năm 2013 đến năm 2016 của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
  2. Hòa thượng Thích Như Niệm (2011) “Ngành từ thiện xã hội Phật giáo - Cần thay đổi tư duy trong công tác và tập trung sức mạnh của Tăng ni, Phật tử”, Kỷ yếu Hội Thảo Kỷ niệm 30 năm thành lập giáo hội Phật Giáo Việt Nam 1981 - 2011, Nxb. Tôn giáo, Hà Nội.
  3. Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Văn phòng Hội đồng Trị sự (2014), Kỷ yếu Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VII (2012 - 2017), Nxb. Tôn giáo, Hà Nội.
  4. Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Hội đồng Trị sự (2016), Kỷ yếu Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VII, nhiệm kỳ 2012 - 2017, Nxb. Tôn giáo, Hà Nội. 
  5. Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ban Giáo dục Tăng ni Trung ương (2012), Giáo dục Phật giáo Việt Nam định hướng và phát triển, Nxb. Tôn giáo, Hà Nội. 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây